rv oda begroting 2027

Raadsvoorstel Agendapunt Onderwerp

: :

Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: :

ODA 1e begrotingswijziging 2026, ontwerpbegroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 wethouder Teselink 2 juni 2026

Doel Gebruik maken van de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze op de financiële stukken van de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Hiermee kan invloed worden uitgeoefend op de activiteiten van de ODA. Aanleiding Op 11 maart 2026 heeft de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) met een brief de eerste begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 met meerjarenbegroting 2028-2030 aangeboden. Daarnaast heeft de ODA het jaarverslag en jaarrekening 2025 bij brief van 30 april 2026 toegezonden. Deze financiële stukken worden hierbij aan de gemeenteraad aangeboden. Overeenkomstig de bepalingen van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de gemeenschappelijke regeling wordt de raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze over de voorliggende 1e begrotingswijziging 2026, de ontwerpbegroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 naar voren te brengen. Voorstel aan de raad 1. Geen zienswijze in te dienen op de 1e begrotingswijziging 2026 van de Omgevingsdienst Achterhoek. 2. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 van de Omgevingsdienst Achterhoek.

Kader Wet gemeenschappelijke regelingen en de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Achterhoek. Argumenten 1.1 Hiermee wordt de begroting in overeenstemming gebracht met feitelijke taken en verantwoordelijkheden van de ODA. De ODA heeft aan haar partners een begrotingswijziging op de vastgestelde begroting 2026 aangeboden. Voor Oost Gelre betekent dit een stijging in de kosten van € 169.120- ten opzichte van de vastgestelde begroting voor 2026. Het doel van deze wijziging is het creëren van een realistisch en voorspelbaar financieel kader. Met deze actualisatie wordt het verschil tussen begroting en uitvoering gecorrigeerd en wordt de begroting weer in overeenstemming gebracht met de feitelijke taken en verantwoordelijkheden van de ODA. Dat de begroting van de ODA niet actueel is, heeft een aantal oorzaken die hieronder kort zijn omschreven: - De gemeenten vragen meer advies en ondersteuning op VTH-taken en op het gebied van ruimtelijke ordening en worden vanuit de gemeenten steeds meer taken aan de ODA overgedragen. - De huidige Omgevingswet brengt meer handelingen voor de medewerkers van de ODA met zich mee en wordt meer tijd besteedt aan ontwikkelingen zoals Zeer Zorgwekkende Stoffen zoals PFAS, Kaderrichtlijn water, stikstof, energiebesparing, etc. - Er moet worden voldaan aan de Kwaliteitscriteria 3.0 van het Rijk wat o.a.

als gevolg heeft dat de ODA meer toezichthouders en vergunningverleners in dienst moet nemen en de begroting een minimale omzet moet hebben van 16,5 miljoen (huidige omzet ongeveer 12 miljoen). - Voornoemde heeft gevolgen voor de bedrijfsvoering waardoor meer kosten gemaakt moeten worden. - Er is een financiële achterstand in te halen nu in het verleden alleen is geïndexeerd en niet overeenkomstig de uitgevoerde taken door de gemeenten is gefinancierd.

RAADSVOORSTEL 22442-2026

In aansluiting hierop worden in het jaarverslag 2025 de afzonderlijke programma’s benoemd waarin de ODA haar verrichte diensten voor alle gemeenten beschrijft. Het jaarverslag maakt op hoofdlijnen inzichtelijk welke activiteiten binnen de genoemde programma’s zijn verricht. Hierin wordt niet per gemeente gerapporteerd over het aantal beoordeelde meldingen, verleende vergunningen of uitgevoerde handhavingszaken. Vanuit de gemeenteraad is jaarlijks bij behandeling van de begroting van de ODA aandacht gevraagd over de aantallen uitgevoerde werkzaamheden voor onze gemeente. Eén van de ingevoerde werkzaamheden bij de ODA in 2025 is Power BI. Hiermee kan eenvoudig inzichtelijk worden gemaakt hoeveel meldingen zijn beoordeeld, vergunningen zijn afgegeven en hoeveel handhavingszaken er hebben gespeeld binnen een gemeente. Voor de basistaken als zijnde vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn nu over het jaar 2025 aantallen per gemeente beschikbaar. Dit Excel-bestand is als bijlage bijgevoegd. Naast de basistaken heeft de gemeente Oost Gelre ook advisering in ruimtelijke vraagstukken bij de ODA neergelegd. Deze vraagstukken worden nog niet door de ODA afdoende geregistreerd en zijn voor het jaar 2025 dan ook nog niet beschikbaar. Dit zal voor het eerst over het jaar 2026 gebeuren. 1.2 Deze begrotingswijziging loopt vooruit op de voorgenomen fusie met de Omgevingsdienst Veluwe.

Op 1 april 2026 moest de ODA aan de Kwaliteitscriteria 3.0 van het Rijk voldoen (vanuit het Interbestuurlijk programma IBT). Een van de criteria waar de ODA niet aan voldoet is het omzetcriterium van 16,5 miljoen. Daarom is vorig jaar, na een uitvoerige verkenning, een intentie ondertekent om te komen tot een fusie met de Omgevingsdienst Veluwe. Wel dient de ODA hierin een gelijkwaardige fusiepartner te zijn wat tot gevolg heeft dat de begroting moet groeien tot 18,1 miljoen euro. Om dit te bereiken is ervoor gekozen om in drie jaar de begroting stapsgewijs te verhogen, waarbij nog wel kritisch gekeken gaat worden of dit indicatieve bedrag niet gereduceerd kan worden (bijvoorbeeld door de voorgenomen fusie). De eerste stap is nu om de huidige begroting in lijn te brengen met de daadwerkelijke jaarlijkse kosten die worden gemaakt. Daarvoor ligt deze begrotingswijziging nu voor. 2.1 De ontwerpbegroting 2027 is gebaseerd op de begroting 2026 en begrotingswijziging 2026. De ontwerpbegroting 2027 bouwt voort op de geactualiseerde uitgangspunten van 2026. Deze begroting is onderdeel van het traject waarin Omgevingsdienst Achterhoek toewerkt naar een wettelijk verplicht niveau van een robuuste en toekomstbestendige organisatie, passend bij een fusie met Omgevingsdienst Veluwe. De ontwerpbegroting 2027 loopt niet vooruit op een definitief besluit over een fusie.

Eventuele besluitvorming hierover vindt separaat plaats en wordt op een later moment voorgelegd. Zoals hierboven onder 1.1 en 1.2 al is aangegeven zijn de milieutaken bij de ODA toegenomen. Ook heeft de tweejaarlijkse visitatie van de Omgevingsdienst NL aangegeven dat de ODA verder moet groeien om alle (wettelijke) ontwikkelingen op het gebied van milieu op te kunnen vangen, zoals de Achterhoekse ambities voor woningbouw, circulaire economie, ondermijning, opbouw kennispositie, etc. In deze ontwerpbegroting 2027 zijn ook de fusiekosten met de Omgevingsdienst Veluwe opgenomen waarbij deze fusie ervoor moet zorgen dat de Omgevingsdienst voldoet aan alle wettelijke eisen en criteria die aan omgevingsdiensten door middel van het Interbestuurlijk programma (vanuit het Rijk) zijn gesteld. 1.2 De raad is over de toenemende jaarlijkse financiële bijdrage reeds door de ODA geïnformeerd. Op 27 november 2025 heeft de ODA tijdens een raadsinformatieavond de aanwezige gemeenteraadsleden bijgepraat over de voorgenomen fusie met de Omgevingsdienst Veluwe. Tijdens de presentatie heeft de ODA ook aangegeven wat de financiële gevolgen voor de partnergemeenten de komende jaren gaat zijn om op hetzelfde niveau te acteren als de Omgevingsdienst Veluwe. De eerste begrotingswijziging 2026 is hier een eerste stap in en is in de ontwerpbegroting 2027 hiermee al rekening gehouden.

Het indienen van een zienswijze hierop is dan ook niet nodig. Kanttekeningen Geen. Participatie Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL 22442-2026

2

Uitvoering Juridische aspecten N.v.t. Financiële aspecten In de begroting 2026 is een gemeentelijke bijdrage van €1.663.080 opgenomen. Vanuit de ODA is een 1 e begrotingswijziging ontvangen om de bijdrage bij te stellen naar €1.832.200. De stijging van de kosten van €169.120 zal worden gedekt uit de algemene middelen en bij de bestuursrapportage 2026 worden verwerkt. De gemeentelijke bijdrage voor de begroting 2027 bedraagt €1.714.700. De daling t.o.v. de begroting 2026 wordt veroorzaakt door herijking van de begroting ODA. In de afgelopen 4 jaar heeft Oost Gelre relatief minder producten afgenomen t.o.v. andere partner gemeenten en steeds bij de jaarafrekening geld terug ontvangen. In de programmabegroting 2027-2030 zal het bedrag worden bijgesteld. Jaarstukken 2025: Het resultaat op de afname van producten die de ODA levert geeft een positief resultaat voor Oost Gelre van € 95.100. Er komt nog een afrekening in het totale tekort van de ODA. Personele aspecten N.v.t. Communicatie N.v.t. Planning De begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 ligt nu voor het indienen van een zienswijze voor. Het dagelijks bestuur van de ODA verzamelt de zienswijzen en biedt de ontwerpbegroting voorzien van de zienswijze aan het algemeen bestuur van de ODA. Het algemeen bestuur stelt de begroting 2027 vervolgens in haar vergadering van 7 september 2026 vast. Evaluatie Geen.

Bijlage(n) Omschrijving 1 Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 2 1e Begrotingswijziging 2026 3 Ontwerpbegroting 2027 4 Aanbiedingsbrief jaarverslag 2025 5 Jaarverslag en -rekening 2025 6 ODA Impact 2025 7 Excel-bestand aantallen uitgevoerde VTH-taken

Openbaar Ja

Toelichting

Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

G. Hofstede

RAADSVOORSTEL 22442-2026

3