rv herziening regio achterhoek

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp

: : :

Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: :

12 Oriëntatie (groen) Ontwerp Herziening Samenwerkingsregeling Regio Achterhoek (26ste wijziging) de burgemeester 10 oktober 2023

Doel Versterking van de positie en verankering van gemeenteraden binnen de gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek.

Aanleiding Op 1 juli 2022 is de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Het doel van de wetswijziging was het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen, evenals het versterken van de kaderstellende en controlerende rol van onder andere gemeenteraden daarbij. Met de wijziging zijn enkele nieuwe instrumenten aan de Wgr toegevoegd om de gemeenteraden meer in positie te brengen. De minister van Binnenlands Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de gemeenschappelijke regelingen hierover nader geïnformeerd in haar brief van 19 april 2022. In de brief gaat zij in op de verschillende aanpassingen en aanvullingen die met de wet geïntroduceerd zijn. Voor een aantal wijzigingen in de wet geldt dat deze direct in werking getreden zijn. Voor een aantal andere geldt dat deze vertaald moeten worden naar de verschillende gemeenschappelijke regelingen. Alle gemeenschappelijke regelingen hebben daarvoor twee jaar de tijd gekregen. Dat geldt daarmee ook voor Regio Achterhoek en de samenwerkingsregeling die daaraan ten grondslag ligt. Regio Achterhoek heeft zich ingespannen om de samenwerkingsregeling in lijn te brengen met de gewijzigde Wgr.

Daarbij is gebruik gemaakt van het voorwerk dat gedaan is door het secretarissenoverleg Gelderse Regio’s en van de behandeling van de wijzigingen van de samenwerkingsregelingen van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, de GGD Noord- en Oost-Gelderland en Laborijn in de verschillende gemeenteraden. Op 6 oktober 2023 heeft het algemeen bestuur van Regio Achterhoek ingestemd met het ontwerp voor de 26ste wijziging van de Samenwerkingsregeling Regio Achterhoek. Op grond van artikel 1 lid 3 van de Wgr krijgen de deelnemende gemeenteraden formeel de gelegenheid om een zienswijze naar voren te brengen op het ontwerp. Het algemeen bestuur zal de ontvangen zienswijzen vervolgens verwerken en ten slotte de definitieve samenwerkingsregeling ter goedkeuring aan de raden voorleggen.

Voorstel aan de raad 1. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpwijzigingen van de samenwerkingsregeling, resulterend in de samenwerkingsregeling Regio Achterhoek (26ste wijziging).

Kader De Wet gemeenschappelijke regelingen en de samenwerkingsregeling Regio Achterhoek. Daarnaast geeft het voorstel invulling aan de Sustainable Development Goals 16 (Vrede, justitie en sterke publieke diensten) en 17 (Partnerschap om de doelen te bereiken).

RAADSVOORSTEL 40020-2023

Argumenten 1.1. De voorgestelde aanpassingen van artikel 6 van de samenwerkingsregeling dragen bij aan een verdere versterking van de gemeenteraden bij de besluitvorming van Regio Achterhoek. Bij de inrichting van de nieuwe governance van Regio Achterhoek vijf jaar geleden is expliciet gekeken naar het versterken van de positie van de gemeenteraden. Hieruit is de Achterhoek Raad ontstaan. De Achterhoek Raad geeft inhoudelijk richting aan de samenwerking in de Achterhoek. De Achterhoek Raad moet bijvoorbeeld instemmen met de beleidsinhoudelijke meerjarenvisie en de beleidsinhoudelijke jaarplannen van Regio Achterhoek. Daarnaast wordt de Achterhoek Raad actief door de Achterhoek Board geïnformeerd over de inhoudelijke ontwikkelingen. Uit de evaluatie die in 2020/2021 uitgevoerd is, bleek dat de Raadsleden positief zijn over de samenwerking. Wel werd aandacht gevraagd om naast de Achterhoek Raad ook bijeenkomsten te organiseren voor alle raadsleden. Hieraan wordt invulling gegeven. Met de inrichting van de Achterhoek Raad is de verbinding met de gemeenteraden versterkt, omdat voorafgaand aan besluitvorming in de gemeenteraden (bijvoorbeeld over de woonagenda) de Achterhoek Raad al op inhoud is meegenomen. De Achterhoek Raad wordt daarbij ook ingezet als inhoudelijke adviescommissie zoals de minister bedoeld heeft.

Een aantal wijzigingen van de wet zijn meteen in werking getreden en hoeven niet vertaald te worden naar de samenwerkingsregeling. Dit betreft de zienswijze van de gemeenteraad bij het treffen, wijzigen, uittreden of beëindigen van een regeling, de bevoegdheid om een gemeenschappelijke adviescommissie in te (laten) stellen en de actieve informatieplicht. Artikel 24a van de Wgr biedt de mogelijkheid voor het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie. Conform de wet gaat het algemeen bestuur hier pas toe over als er een initiatief vanuit de gemeenteraden komt. Zoals hierboven is aangegeven wordt de Achterhoek Raad ingezet als adviescommissie. Voor een drietal andere wijzigingen is het voorstel om artikel 6 van de samenwerkingsregeling aan te passen: Zienswijze voor besluiten Het voorstel is om, los van de besluiten over de bevoegdheden als genoemd in artikel 6 lid 2, de begroting, het jaarresultaat en toe- en uittreding, geen specifieke besluiten aan te wijzen waarvoor de zienswijze van de gemeenteraden voorafgaande aan de besluitvorming in het algemeen bestuur wordt gevraagd. Op inhoud voorziet de samenwerkingsregeling al in een actieve en instemmende rol van de Achterhoek Raad aangaande de beleidsinhoudelijke meerjarenvisie en de jaarplannen. Deze bevoegdheid gaat verder dan het indienen van een zienswijze.

Er kunnen immers moties en amendementen op de voorstellen worden ingediend. Daarnaast kan de Achterhoek Raad ook zelf onderwerpen aandragen die volgens hen aandacht behoeven. Afspraken over participatie Het voorstel is om niet op voorhand besluiten van het Dagelijks Bestuur of het algemeen bestuur aan te wijzen waarvoor een inspraakprocedure gevolgd moeten worden. Wel kan het algemeen bestuur besluiten om een inspraakprocedure te volgen voor een bepaald besluit. Om de inwoners te raadplegen is er daarnaast een Achterhoek Panel “Achterhoek Spreekt”. Via dit panel worden inwoners geraadpleegd over inhoudelijke onderwerpen. Dit onder verantwoording van de Achterhoek Board. Actieve informatieplicht De actieve informatieplicht is in de huidige samenwerkingsregeling, op inhoud, belegd bij de Achterhoek Board. De Achterhoek Board bereidt op grond van artikel 22q lid 4 van de regeling de beraadslagingen in de Achterhoek Raad voor. In de Achterhoek Raad worden de leden actief geïnformeerd over de inhoudelijke koers en resultaten. Daar waar het gaat om andere zaken, zoals calamiteiten of financiële consequenties voorziet artikel 19 lid 2 van de samenwerkingsregeling.

Hierin is geregeld dat het algemeen bestuur en het Dagelijks Bestuur aan de raden van de gemeenten ongevraagd alle informatie geven die voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid nodig is. Hieraan is toegevoegd: in het bijzonder over alle zaken met een grote politieke, financiële of maatschappelijke impact. Naast de agenda’s en verslagen zullen per 1 januari 2024 ook de vergaderstukken van het algemeen bestuur worden geplaatst op de website van Regio Achterhoek/8RHK ambassadeurs. Deze vergaderstukken zijn nu al op te vragen.

RAADSVOORSTEL 40020-2023

2

1.2. De voorgestelde aanpassingen van de artikelen 29, 34 en 36 van de samenwerkingsregeling dragen bij aan een betere positie van de gemeenteraden bij het functioneren van Regio Achterhoek. De gewijzigde Wgr verplicht gemeenschappelijke regelingen in het vervolg om afspraken rond evaluatie op te nemen in de regeling, evenals afspraken rond uittreding van leden. Tevens veranderen termijnen ten aanzien van de begrotingscyclus om deze beter aan te laten sluiten bij de begrotingscyclus van gemeenten. Afspraken over evaluatie Voorgesteld wordt om iedere twee jaar de 3O-samenwerking in de Achterhoek Raad te bespreken. Dit is in lijn met hetgeen uit de evaluatie in 2020/2021 is gekomen. Afspraken over uittreding Met het oog op mogelijke uittreding kan niet langer worden volstaan met de afspraak dat het (algemeen) bestuur de uittredingsvoorwaarden vaststelt. Er moeten nu ook afspraken gemaakt worden over de gevolgen voor het vermogen. De huidige regels voor de uittreding zijn zeer summier. Vandaar dat aanpassing nodig is. Aanpassing begrotingscyclus De termijnen van de begrotingscyclus zijn aangepast. Daarnaast is er van de gelegenheid gebruik gemaakt om de procedure scherper neer te zetten. Onder meer door toevoeging van twee leden (lid 1 en 7).

Kanttekeningen 1.1. Enkele andere aanvullende controle-instrumenten voor de gemeenteraden zijn bij wet geregeld. Op grond van de nieuwe Wgr is het recht van onderzoek uitgebreid en de onderzoeksmogelijkheden van de lokale rekenkamers verduidelijkt. Het is niet nodig om daarvoor bepalingen op te nemen in de samenwerkingsregeling omdat de Wgr en de Gemeentewet hier zelf in voorzien. Deze aanvullingen zijn meteen in werking getreden. In de nieuwe Wgr wordt de basis gelegd voor het inzetten van een gemeenschappelijk enquêterecht bij gemeenschappelijke regelingen. Het functioneren van de gemeenschappelijke regeling als geheel kan worden onderzocht door een gezamenlijk door de deelnemende raden in te stellen gemeenschappelijke onderzoekscommissie. Het gemeenschappelijk recht van enquête geeft de gezamenlijke raden dezelfde onderzoeksbevoegdheden als de individuele raden op basis van de Gemeentewet reeds hebben ten aanzien van het gemeentebestuur. De gemeenteraden zullen het gezamenlijk eens moeten worden over de inzet ervan en kunnen enkel een gemeenschappelijke onderzoekscommissie instellen als alle raden hiermee instemmen.

Participatie Niet van toepassing.

Uitvoering Juridische aspecten Niet van toepassing. Financiële aspecten Niet van toepassing. Personele aspecten Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL 40020-2023

3

Communicatie Na besluitvorming stellen wij het algemeen bestuur van Regio Achterhoek op de hoogte van het besluit van de gemeenteraad. Planning Het algemeen bestuur van Regio Achterhoek zal de ontvangen zienswijzen verwerken en daarna de definitieve samenwerkingsregeling ter goedkeuring voorleggen aan de gemeenteraden. Evaluatie Niet van toepassing.

Bijlage(n) Omschrijving Ontwerp Herziening Samenwerkingsregeling 1 Regio Achterhoek 26ste wijziging

Openbaar

Toelichting

Ja

-

2

Brief minister van BZK d.d. 19-04-2022

Ja

-

3

Herziening Samenwerkingsregeling 25ste wijziging (geconsolideerde versie)

Ja

-

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 40020-2023

4