rv budet weerbare samenleving

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: : : : :

12 Uitvoering (rood) Budget voor programma weerbare samenleving / weerbare overheid Burgemeester Bronsvoort 11 november 2025

Doel Voldoen aan onze taak als decentrale overheid om samen met de overige overheden en onze ketenpartners onze gemeente en onze gemeenschap weerbaar en veerkrachtig te maken en te houden. Aanleiding De wereld om ons heen verandert in hoog tempo. Dat betekent dat de kans op een incident met effecten die de maatschappij ontwrichten toe zijn genomen. We moeten ons op allerlei vormen van ontwrichting voorbereiden, en dat hebben we met de hele samenleving te doen. Het raakt vele zo niet alle domeinen, en is dus een zorg voor het hele college. En niet alleen de overheid heeft hierin een verantwoordelijkheid. Inwoners moeten zelfredzamer worden, maatschappelijke organisaties kunnen bijspringen in de burgerhulpverlening, ondernemers kunnen helpen voorkomen dat ketens stil komen te vallen. De gemeente heeft een centrale positie in haar samenleving, en kan als geen ander op lokaal en regionaal niveau, samen met de veiligheidsregio’s, deze zaken coördineren. Hier is de raad op 4 november 2025 in een themabijeenkomst over geïnformeerd door o.a. de directeur van de veiligheidsregio Voorstel aan de raad 1. Een incidenteel budget van € 200.000 beschikbaar te stellen om het programma weerbare samenleving / weerbare overheid op te starten en dit te dekken uit de vrij besteedbare reserve.

Kader Raadspamflet opgave 3.6, coalitieprogramma (programma Welzijn – integrale veiligheid en ondermijning) en programma 4 uit de programmabegroting 2026-2029 (doelstelling 1 en 3); Bestuursafspraken VNOG over weerbaarheid en veerkracht, global goal 16 – vrede, veiligheid en sterke publieke diensten Argumenten 1.1. Als gemeente moeten we ons aanpassen, nieuwe wegen vinden en meer samenwerken dan ooit tevoren. Juist nu er nog geen sprake is van een acute dreiging, is voorbereiding op onzekere tijden essentieel. Onderdeel van deze voorbereiding is het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid. De gemeente gaat zich met verschillende netwerkpartners dan ook inzetten voor een parate en veerkrachtige samenleving. (programmabegroting 2026-2026 p.74). Niet vanuit angst, maar om goed geïnformeerd keuzes te kunnen maken. Een sterke samenleving kan schokken aan. Het gaat erom hoe we als samenleving weerbaarder worden tegen datgene wat op ons afkomt. 1.2. Het is van belang dat er een beweging op gang wordt gezet om de maatschappij weerbaarder en veerkrachtiger te maken in tijden van crisis De gevolgen van een (langdurige) crisis worden uiteindelijk lokaal gevoeld, bij inwoners, bedrijven en instellingen en juist daarom spelen gemeenten een sleutelrol in het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht.

Een weerbare en veerkrachtige samenleving kan immers zowel de risico’s op verstoringen beperken, als zich snel herstellen en aanpassen aan nieuwe omstandigheden. 1.3. Met het starten van een programmatische aanpak kan vorm gegeven worden aan de uitwerking van de handreikingen van de VNG en de VNOG. De handreikingen (zie bijlagen) zijn bedoeld als richtinggevend, modulair toepasbaar en aanpasbaar aan lokale omstandigheden. De beschreven maatregelen vormen een basisniveau dat gemeenten helpt hun

RAADSVOORSTEL 50352-2025

voorbereiding en respons bij langdurige verstoringen op orde te brengen. Gemeenten kunnen deze basis vertalen naar hun eigen context en waar nodig aanvullen of prioriteren op basis van lokale behoeften. Om dit te kunnen doen is het noodzakelijk om dit organisatiebreed gecoördineerd aan te pakken. Bij de programmatische aanpak focussen we ons op een drietal pijlers.

. Kanttekeningen 1.1. Vanuit het rijk worden middelen vrijgemaakt voor dit thema, maar deze zijn zeer beperkt en moeten verdeeld worden over het hele land en alle veiligheidsregio’s. In de voorjaarsnota heeft J&V geld vrijgemaakt voor weerbaarheid. Voor dit jaar en volgend jaar relatief kleine bedragen dat bedoeld is voor pilots op het gebied van noodsteunpunten. Vanaf 2027 is er € 70 miljoen structureel beschikbaar. Hiervan wordt € 10 miljoen aan landelijke doelen, zoals campagnes, besteedt, is € 25 miljoen voor ondersteuning van de taken van de veiligheidsregio’s en € 35 miljoen voor noodsteunpunten. Het is dus onduidelijk of en zo ja hoeveel compensatie er komt voor de individuele gemeente. Maar het is een taak die we wel moeten uitvoeren. Participatie In de toekomst is het noodzakelijk om langs de principes van “the whole of society”-benadering samen met de samenleving in gesprek te gaan over de weerbaarheid en veerkracht van onze prachtige gemeente en de regio daarom heen. Dit is onderdeel van het programma en van de landelijk geformuleerde handvatten. Uitvoering Juridische aspecten n.v.t. Financiële aspecten Vooralsnog wordt er een budget van € 200.000,- gevraagd voor 2026 voor het inzetten van kwartiermakende functies en middelen voor het opzetten van de eerste “denk vooruit”-campagnes en het organiseren van de eerste bijeenkomsten met de samenleving over dit thema.

Om de beweging die ingezet moet worden te borgen naar de toekomst is het noodzakelijk om structurele middelen op te nemen vanaf het begrotingsjaar 2027. Het is echter nu te vroeg om die te kwantificeren. Dit is onderdeel van de op te starten programmatische aanpak. Daarom zal bij de kadernota van volgend jaar inzicht gegeven worden in de verwachtte structurele kosten. Personele aspecten Omdat deze opgave op het al bestaande takenpakket er bij komt is het noodzakelijk om hiervoor de personele bezetting uit te breiden. Het is nog niet duidelijk of dit op tijdelijke basis zal zijn of met het oog op een structurele inbedding een meer vast karakter krijgt.

RAADSVOORSTEL 50352-2025

2

Communicatie Vanuit de rijksoverheid wordt in samenwerking met de veiligheidsregio’s en de gemeenten de landelijke campagne Denk Vooruit ingezet om het thema weerbare en veerkrachtige samenleving onder de aandacht van onze inwoners en bedrijven te krijgen. Planning n.v.t. Evaluatie n.v.t. Bijlage(n) Omschrijving 1 VNG ledenbrief 25.039 + Handreiking Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau 2 Bestuursafspraken en actielijst Weerbaarheid VNOG 3 Presentatie weerbaarheid

Openbaar Ja

Toelichting

Ja Ja

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan. Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 50352-2025

3