rv binnensportvoorziening groenlo

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp

: : :

Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: :

6 Uitvoering (rood) Toekomstbestendig voorzieningenplan binnensportaccommodaties Groenlo Wethouder Porskamp 12 september 2023

Doel Toekomstbestendig voorzieningenplan voor binnensportvoorzieningen voor het onderwijs en de binnensportverenigingen in Groenlo. Aanleiding In april 2023 heeft de gemeenteraad niet ingestemd met een extra krediet voor een nieuwe binnensporthal in Groenlo (locatie Barkenkamp). In opdracht van de gemeenteraad is er nieuw onderzoek uitgevoerd om op basis van een integrale afweging van de ruimtebehoefte van onderwijs en binnensport Groenlo. Wat anders is ten opzichte van de integrale afweging uit 2017 is dat de volleybal, handbal en tafeltennisvereniging Grol (hierna binnensportverenigingen Grol) hebben aangegeven sporthal Den Elshof te willen gebruiken en exploiteren. In opdracht van de gemeenteraad is nogmaals de totale ruimtebehoefte van het onderwijs en de binnensportverenigingen in beeld gebracht. De binnensportverenigingen Grol hebben verder onderzocht wat er nodig is (investering en exploitatie) om sporthal Den Elshof te verzelfstandigen en zelf te gaan exploiteren. Dit onderzoek is door de gemeente gefaciliteerd en door een externe partij getoetst. In maart jl. heeft de gemeente het ruimtebehoefte onderzoek uit 2019 geactualiseerd. Op basis van de beschikbare informatie zijn zes scenario’s opgesteld voor het in kunnen vullen van de ruimtebehoefte voor onderwijs en sport.

Deze zes scenario’s zijn vervolgens zowel inhoudelijk als wat betreft benodigde financiën (investering en exploitatie) tegen elkaar afgezet en vergeleken. Op basis van de resultaten van voorliggend onderzoek kan de gemeenteraad goed onderbouwd hun voorkeuren en keuzes bepalen voor een toekomstbestendig voorzieningenplan voor de sportaccommodaties voor het onderwijs en de binnensport(verenigingen) in de Groenlo. Voorstel aan de raad 1. In te stemmen met scenario 3 en het benodigde krediet van € 15,2 miljoen voor de verdeling van binnensportaccommodaties in Groenlo en het benodigde krediet hiervoor beschikbaar stellen. Kader Sustainable Development Goals 3 (goede gezondheid en welzijn) en 4 (kwaliteitsonderwijs) Coalitieprogramma 2022-2026 inzetten om te zorgen voor goede sportfaciliteiten Sportvisie 2015-2025 – bereikbare en multifunctionele sportvoorzieningen. Argumenten 1.1 Extra investeren in sporthal Den Elshof is niet nodig Gemeente Oost Gelre staat voor een stabiel en gezond financieel beleid. Hierbij worden verantwoorde keuzes gemaakt ten aanzien van (toekomstige) investeringen. De komende jaren zijn er financiële onzekerheden door wijzigingen in het gemeentefonds. Dat maakt dat de gemeente Oost Gelre extra scherp moet zijn ten aanzien van het financiële beleid. Het uitgangspunt hierbij zijn de wettelijke kaders.

Buiten deze wettelijke kaders zijn verschillende keuzes te maken. Door nu mee te werken aan een extra uitbreiding van sporthal Den Elshof, die feitelijk niet nodig is, staat dat mogelijke andere initiatieven in de weg.

RAADSVOORSTEL 35649-2023

1.2 Voldoen aan de gemeentelijke zorgplicht De gemeente heeft op grond van de onderwijswetten de zorgplicht voor de juiste voorzieningen voor het bewegingsonderwijs. Op dit moment is er geen ideale situatie, maar kan er nog veilig gesport worden in voorzieningen binnen een straal van 2km rondom het SG Marianum en binnen 1km voor het primair onderwijs. Met de aantekening dat de huidige voorziening van SG Marianum zeer dringend aan vervanging toe is en met tijdelijke ingrepen nog in stand kan worden gehouden. De zorgplicht vraagt dat er op korte termijn een toekomstbestendig perspectief komt voor alle partijen. Door de keuze van een gymzaal bij IKC-2 (i.p.v. IKC-1) creëren we de minste reisbewegingen en gunstige exploitatie door een hoge bezettingsgraad van de gymzaal. 1.3 In scenario 3 worden alle partijen optimaal gefaciliteerd Met het openhouden van sporthal Den Elshof, nieuwbouw van een sporthal bij Groenlo (inclusief voorziening Rap&Snel) en een zaaldeel bij het primair onderwijs wordt definitief invulling gegeven aan de optimale verdeling van de benodigde (nieuwe) binnensportaccommodaties in Groenlo. 1.4 Sporthal Den Elshof kan behouden blijven De binnensportverenigingen Grol hebben zich verenigd om sporthal Den Elshof te behouden in verzelfstandige vorm te gaan exploiteren. Deze ontwikkeling past binnen de ambities van de Sportvisie 2015-2025.

Namelijk waar mogelijk draagt de gemeente de verantwoordelijkheid van beheer en onderhoud over aan gebruikers of private partijen. 1.5 Een vaste turnvoorziening voor Rap&Snel In scenario 3 is rekening gehouden met het realiseren van een vaste turnvoorziening voor Rap&Snel. Hierdoor kan Rap&Snel centraliseren (alle hun trainingen en wedstrijden op één locatie), extra turn specifieke oefeningen uitvoeren en bespaart het (bijna) dagelijks extra werk voor vrijwilligers om bepaalde turntoestellen op- en af te breken. Bij de aanbesteding voor de bouw van de nieuwe sporthal dient dit element als extra opdracht te worden meegenomen voor de toekomstig bouwer. 1.6 Hiermee is er perspectief voor alle betrokken partijen in Groenlo Hierdoor kunnen alle betrokken professionals en vrijwilligers hun energie stoppen in toekomst. Dit geldt met name voor Stichting Carmel College en SG Marianum. In mei 2023 is er een bestuurlijke brief hierover ontvangen. Stichting Carmel College en SG Marianum pleiten voor duidelijkheid en perspectief voor veilig bewegingsonderwijs voor hun leerlingen en leerkrachten. 1.7 Een nieuwe sporthal voldoet aan de bouweisen en sporttechnische voorwaarden anno nu Hierdoor is op lange termijn een sporthal waar zowel het onderwijs als binnensport veilig en gezond kunnen blijven sporten.

Kanttekeningen 1.1 De binnensportverenigingen ‘Grol’ opperen voor een andere variant voor sporthal Den Elshof dan de gemeente Stichting NISAV verleent namens de sportbonden van badminton, volleybal en handbal dispensatie aan de binnensportverenigingen Grol voor het gebruik van de sporthal voor hun trainingen en competities. Daarnaast zegt Stichting NISAV dat de nu geldende dispensatie voor hun competities in Den Elshof ongelimiteerd geldig zal blijven zolang deze door hen in gebruik blijft (ongeacht hoe lang dat nog is). Het voorstel is om sporthal Den Elshof verder te verduurzamen, akoestische aanbevelingen toe te passen en de veiligheid te verbeteren op punten waar dat noodzakelijk is (o.a. open berging en vrijstaande kolom in de sporthal). In de bijlage 2 is dit variant C2 inclusief aanbevelingen. Het uitbreiden van de sportvloer om aan de geldende sporttechnische normen te voldoen is dan wat betreft de gemeente niet ter sprake. De binnensportverenigingen opperen daarnaast voor een ruimtelijke aanpassing om de veiligheid verder te optimaliseren door onder andere te voldoen aan o.a. de sporttechnische eisen voor de sportvloer (afmeting sportvloer 24x44). In de notitie (bijlage 2) is dit variant C1.

1.2 Voor de realisatie van een nieuwe sporthal in Groenlo (locatie Barkenkamp) moet een aanbesteding worden gestart De verwachte doorlooptijd van deze aanbesteding, inclusief voorbereiding bedraagt 6 tot 8 maanden. De realisatiefase is ongeveer 12 tot 14 maanden. De ingebruikname van de sporthal zal op zijn vroegst in schooljaar 2025-2026 zijn. Tot die tijd treden Stichting Carmel College en de gemeente in gesprek over het veilig in standhouden van de huidige binnensportvoorziening bij het SG Marianum.

RAADSVOORSTEL 35649-2023

2

1.3 Motie OOG uit 2020 komt te vervallen Door de keuze voor toekomstscenario 3 komt op termijn de gymzaal bij het Carillon te vervallen. De leerlingen van basisschool het Carillon kunnen dan sporten in de nieuwe sporthal Groenlo locatie Barkenkamp. In scenario 3 er geen gymzaal bij elke basisschool in Groenlo. Dit is nieuw voor Groenlo maar in lijn met de andere grote woonkern in Oost Gelre, Lichtenvoorde. Participatie Bij het integrale onderzoek zijn van de periode januari 2023 tot en met nu de binnensportverenigingen, Stichting Carmel College en het primair onderwijs betrokken geweest. In het voorjaar traject (bestemmingsplan wijziging) is de buurt uitgebreid betrokken geweest. Vlak voor de zomer 2023 zijn zij geïnformeerd over het raadsbesluit van april 2023 (niet instemmen met krediet voor de nieuwe binnensporthal Groenlo locatie Barkenkamp). Met het primair onderwijs zijn afgelopen voorjaar en zomer diverse gesprekken geweest over de nieuwbouw van IKC 1 en 2. Daarbij is ook de verdeling van zaaldelen besproken. De gemeenteraad is door de verschillende wethouders geïnformeerd over deze gesprekken en de uitkomsten. Na de integrale afweging en besluitvorming worden buurtbewoners en betrokken partijen geïnformeerd. Uitvoering Juridische aspecten • • •

Er is door Vaessen Algemeen Bouwbedrijf een kortgeding aangespannen tegen de gemeente Oost Gelre. Deze komt bij de rechtsbank voor op 18 september 2023. Vaessen is het niet eens met de ontbinding van de bouwteamovereenkomst. Er is besloten om de overeenkomst stichting IKC Karel Doormanstraat te ontbinden. Dit leidt mogelijk tot een juridische discussie met de stichting. Er is met de binnensportverenigingen (handbal, volleybal en tafeltennis) gesproken over het verzelfstandigen van het beheer en onderhoud bij Den Elshof. Hierbij dient sporthal de Hamalandhal als voorbeeld. Conform deze samenwerking volgt er een soortgelijke exploitatieovereenkomst voor locatie Den Elshof.

Financiële aspecten Elk scenario heeft ook een financiële uitwerking (investering en exploitatie). Aangezien op basis van de resultaten van het onderzoek het college van B&W scenario 3 voorstelt aan de gemeenteraad, zal dit verder uitgewerkt worden. Eventuele andere besluiten zullen tot andere financiële uitwerkingen leiden. Voor een onderbouwing van de bedragen en de uitgangspunten die zijn gehanteerd, wordt waar mogelijk verwezen naar bijgevoegd memo. Het memo heeft gezamenlijke uitgangspunten om een goed vergelijk tussen de scenario’s te kunnen maken. Scenario 3 In scenario 3 wordt uitgegaan van de volgende punten: 1. Den Elshof variant C2: enkel verduurzamen; 2. Marianum 3 zaaldelen, kleinere horeca en spring- en valkuil voor Rap & Snel; 3. IKC-2 met 1 zaaldeel.

RAADSVOORSTEL 35649-2023

3

scenario 1 scenario 2 scenario 3 scenario 4 scenario 5 scenario 6

scenario 1+ scenario 2+ scenario 3+ scenario 4+ scenario 5+ scenario 6

investeringskosten

kapitaallasten

€ 15.372.789,16 € 14.823.009,16 € 15.137.169,16 € 13.160.634,16 € 12.375.234,16 € 15.591.180,00

€ 629.600,00 € 606.320,00 € 619.910,00 € 521.050,00 € 487.100,00 € 632.200,00

investeringskosten

kapitaallasten

€ 16.716.445,19 € 16.166.665,19 € 16.480.825,19 € 14.504.290,19 € 13.718.890,19 € 15.591.180,00

€ 676.475,00 € 653.195,00 € 666.785,00 € 567.925,00 € 533.975,00 € 632.200,00

exploitatiekosten opbrengsten € 380.647,50 € 370.812,50 € 376.432,50 € 353.250,00 € 339.200,00 € 304.885,00

€ 180.942,00 € 180.942,00 € 174.022,00 € 167.224,00 € 195.664,00 € 239.069,00

exploitatiekosten opbrengsten € 427.522,50 € 417.687,50 € 423.307,50 € 400.125,00 € 386.075,00 € 304.885,00

€ 180.942,00 € 180.942,00 € 174.022,00 € 167.224,00 € 195.664,00 € 239.069,00

netto kwalitateit netto lasten (p.j.) exploitatie (max = 8) -€ 199.705,50 -€ 829.305,50 7 -€ 189.870,50 -€ 796.190,50 6 -€ 202.410,50 -€ 822.320,50 7 -€ 186.026,00 -€ 707.076,00 5 -€ 143.536,00 -€ 630.636,00 5 -€ 65.816,00 -€ 698.016,00 6 netto kwalitateit netto lasten (p.j.) exploitatie (max = 8) -€ 246.580,50 -€ 923.055,50 7 -€ 236.745,50 -€ 889.940,50 6 -€ 249.285,50 -€ 916.070,50 7 -€ 232.901,00 -€ 800.826,00 5 -€ 190.411,00 -€ 724.386,00 5 -€ 65.816,00 -€ 698.016,00 6

Alle geraamde stichtings-/investeringskosten betreffen bedragen inclusief BTW Voor scenario 3 zijn investeringskosten € 15,2 SPUK miljoen opgenomen. Hieronder zijn alle drie Er is in bovenstaand overzicht geen rekening gehoudenvan met mogelijke en sportinventaris

binnensportaccommodaties binnen scenario 3 separaat uitgewerkt. Hierbij staan de mogelijke teruggave door de SPUK – sport regeling en kapitaallasten benoemd. ad 1 Den Elshof Voor Den Elshof wordt voorgesteld om het gebouw te verduurzamen. Het benodigde krediet bedraagt € 2.650.134 (conform memo). Hierbij is geen rekening gehouden met: -

Teruggave btw. Voor de verduurzaming van de sporthal kan omzetbelasting (btw) worden teruggevraagd. Hierbij geldt wel dat alleen de btw teruggevraagd kan worden voor het deel dat gebruikt wordt voor sportverenigingen. Aangezien het gebouw voor circa 5% van de tijd gebruikt wordt voor gymonderwijs van primair onderwijs (en daarmee 95% van de tijd door sportverenigingen), bedraagt de maximale teruggave btw circa € 440.000.

Het beschikbaar stellen van een krediet leidt jaarlijks tot kapitaallasten vanaf moment ingebruikname. Dit is naar verwachting halverwege 2027, waardoor dit zal worden verwerkt in de programmabegroting 2027. Benodigde krediet op basis van memo

€ 2.650.134

Teruggave btw obv SPUK-sport*

-€ 440.000

Benodigde krediet

€ 2.210.134

Kapitaallasten

€ 121.557

ad 2 Marianum Voor de sporthal bij het Marianum wordt voorgesteld om 3 zaaldelen te bouwen, een kleinere horeca dan het oorspronkelijke plan en een extra toevoeging voor turnvereniging Rap & Snel. Het benodigde krediet bedraagt € 10.524.360 (conform memo). Hierbij is geen rekening gehouden met: -

-

Teruggave btw. Voor de bouw van de sporthal kan omzetbelasting (btw) teruggevraagd. Hierbij geldt wel dat alleen de btw teruggevraagd kan worden voor het deel dat gebruikt wordt voor sportverenigingen. Aangezien het gebouw voor circa 40% van de tijd gebruikt wordt voor gymonderwijs en 60% van de tijd (avonden, weekenden en vakanties) door sportverenigingen. Dit leidt tot een maximale teruggave btw van circa € 1,1 miljoen. Tijdens de raadsvergadering van 6 juni is het amendement van CDA en NLog aangenomen inzake wijziging raadsbesluit resultaatbestemming 2022. Hiermee werden de voorbereidingskosten voor het originele plan van de sporthal bij het Marianum (€ 620.000) niet ten laste van het resultaat van 2022 geboekt. Samen met de accountant is een uitsplitsing gemaakt van het bedrag en is per bedrag aangegeven of deze kosten mee mogen in een nieuw krediet of dat het afgeboekt moet ten laste van het resultaat. Indien de kosten niet toe te rekenen zijn aan het nieuwe actief, moeten deze namelijk afgeboekt worden ten laste van het resultaat. Op basis hiervan wordt voorgesteld een bedrag van € 549.000 bovenop het krediet dat benoemd is in het memo op te nemen. Een bedrag van € 71.000 zal worden afgeboekt ten laste van het resultaat 2023, omdat dit kosten zijn die opnieuw gemaakt moeten worden en daarmee niet toe te rekenen zijn aan het nieuwe plan.

RAADSVOORSTEL 35649-2023

4

-

Voor elk nieuw zaaldeel geldt dat er sportinventaris aangeschaft moet worden. De inschatting is dat dit circa € 75.000 per zaaldeel bedraagt. Dit is niet in het memo opgenomen. Ook hiervoor geldt een teruggave van btw via de specifieke uitkering. De totale investering bedraagt € 225.000. De maximale teruggave btw bedraagt circa € 23.000.

Het beschikbaar stellen van een krediet leidt jaarlijks tot kapitaallasten vanaf moment ingebruikname. Dit is naar verwachting halverwege 2025, waardoor dit zal worden verwerkt in de programmabegroting 2025. Benodigde krediet op basis van memo Reeds gemaakte kosten oorspronkelijk plan

€ 10.524.360 € 549.000

Teruggave btw obv SPUK Sport*

-€ 1.100.000

Benodigde krediet

€ 9.973.360

Kapitaallasten

€ 548.535

Benodigde krediet sportinventaris

€ 225.000

Teruggave btw obv SPUK-sport*

-€ 23.000

Benodigde krediet

€ 202.000

Kapitaallasten

€ 26.260

ad 3 IKC-2 met 1 zaaldeel Voor IKC-2 wordt voorgesteld om 1 zaaldeel voor het primair onderwijs te bouwen. Het benodigde krediet bedraagt € 1.962.675 (conform memo). Hierbij is geen rekening gehouden met: -

-

Teruggave btw. Voor de bouw van 1 zaaldeel kan omzetbelasting (btw) worden teruggevraagd. Hierbij geldt wel dat alleen de btw teruggevraagd kan worden voor het deel dat gebruikt wordt voor sportverenigingen. Aangezien het gebouw voor circa 5% van de tijd gebruikt wordt door sportverenigingen, bedraagt de maximale teruggave btw circa € 17.000. Ook voor dit zaaldeel geldt dat er sportinventaris aangeschaft moet worden. De inschatting is dat dit circa € 75.000 per zaaldeel bedraagt. Dit is niet in het memo opgenomen. Ook hiervoor geldt een teruggave van btw via de specifieke uitkering. De totale investering bedraagt € 75.000. De maximale teruggave btw bedraagt circa € 1.000.

Het beschikbaar stellen van een krediet leidt jaarlijks tot kapitaallasten vanaf moment ingebruikname. Het krediet voor IKC-2 wordt meegenomen nadat hierover in de raad een besluit is genomen via een separaat voorstel. Benodigde krediet op basis van memo Teruggave btw obv SPUK Sport* Benodigde krediet

€ 1.962.675 -€ 17.000 € 1.945.675

Kapitaallasten

€ 107.012

Benodigde krediet sportinventaris

€ 75.000

Teruggave btw obv SPUK-sport*

-€ 1.000

Benodigde krediet

€ 74.000

Kapitaallasten

€ 9.620

RAADSVOORSTEL 35649-2023

5

*) SPUK-sport: Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de regeling Specifieke uitkering stimulering sport. De regeling subsidieert maximaal 17,5% van de bestedingen, inclusief btw. Het ministerie van VWS werkt samen met een aantal specialisten aan de voortzetting van de regeling vanaf 2024. Daarvoor wordt de bestaande regeling geëvalueerd. Zo kunnen er waar nodig punten worden verbeterd in de nieuwe regeling. Hierdoor is nog onzeker welk bedrag de gemeente Oost Gelre exact gaat ontvangen. Personele aspecten n.v.t. Communicatie • •

Betrokkenen worden per mail geïnformeerd over het besluit. Buurtbewoners ontvangen per mail een digitale nieuwsbrief.

Planning Op korte termijn ligt de urgentie bij de nieuwe binnensporthal Groenlo locatie Barkenkamp. Als er een gekozen scenario is dan kan parallel aan dit proces de gesprekken met het primair onderwijs (IKC 1 en 2). gecontinueerd worden. Doel hiervan is conform scenario 3 toewerken naar realisatie en oplevering van de binnensportaccommodaties in Groenlo. Globale planning nieuwe binnensporthal en sporthal Den Elshof Oktober 2023 Integrale afweging gemeenteraad – besluitvorming November 2023 tot juni 2024

Voorbereiding en aanbesteding nieuwe binnensporthal Groenlo

Juni en juli 2024

Voorbereiden start bouw nieuwe binnensporthal Groenlo

Juli 2024 – augustus 2025

Realisatie nieuwe binnensporthal Groenlo

Schooljaar 2025 – 2026

Ingebruikname nieuwe binnensporthal Groenlo

Januari 2025

Voorbereidingen / aanbesteding sporthal Den Elshof

Medio 2026

Prognose start verbouw Den Elshof om veiligheid te optimaliseren en het gebouw verder te verduurzamen Prognose in gebruik name aangepaste sporthal Den Elshof

2027

Evaluatie N.v.t. Bijlage(n) Omschrijving Memo integrale afweging 1 binnensportvoorzieningen Groenlo Begeleidende notitie bij nieuwe kostenbegroting 2 sporthal Den Elshof

Openbaar

Toelichting

Ja Ja

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

RAADSVOORSTEL 35649-2023

6

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J. Heerkens

A. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 35649-2023

7