rv beleidsdocument grote windmolens

Raadsvoorstel Agendapunt Onderwerp Fase in de beleidscyclus Portefeuillehouder Datum B&W-besluit

: : : : :

9 Beleidsdocument grote windmolens Ontwikkeling (blauw) Wethouder Teselink 18 februari 2025

Doel Het hebben van een actueel beleidskader om initiatieven voor windparken aan te toetsen en mogelijk te maken.

Aanleiding Voor de uitvoering van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de colleges van Berkelland en Oost Gelre uit januari 2022 is samen toegewerkt naar een gezamenlijk beleidskader voor de plaatsing van grote windmolens in het gemeentegrensoverschrijdend zoekgebied K. De gemeenteraad van Oost Gelre wees bij de vaststelling van de RES 1.0 Achterhoek eind 2021 zoekgebieden K en I in Oost Gelre aan voor de opwek van duurzame energie met grote windmolens. Het beleidsdocument bevat de gezamenlijke beleidskaders om concrete initiatieven voor grote windmolens aan te toetsen en gaan onder meer over landschappelijke inpassing, natuurontwikkeling en lokaal eigendom. Het beleidsdocument gaat ook in op de gebiedsanalyses voor zoekgebieden K en I (de ‘witte’ vlekken waar windmolens wellicht mogelijk zijn) en op de nieuwe landelijke conceptregels voor windturbines en windparken (geluid en afstand). Het is tot stand gekomen na een uitgebreid participatieproces waarvan de opbrengst is terug te vinden in het participatieverslag (bijlage 3 bij het beleidsdocument). De inhoud van het beleidsdocument is voor beide gemeentes gelijk. Voor Oost Gelre geldt deze voor beide zoekgebieden: K en I (i).

Daarnaast is het beleidsdocument voor Oost Gelre een actualisatie van het onderdeel windturbines met een ashoogte groter dan 80 m uit het ‘Beleid installaties opwekking hernieuwbare energie Oost Gelre’ uit 2018. De raad besloot in juni 2021 een pas op de plaats te maken met het in behandeling nemen van initiatieven voor windenergie om eerst in overleg met de inwoners het windbeleid te actualiseren. Dat is nu afgerond.

Voorstel aan de raad 1. De Nota Zienswijzen van het ontwerp van het Beleidsdocument grote windmolens (gemeente Oost Gelre en gemeente Berkelland vast te stellen. 2. Het Beleidsdocument grote windmolens (gemeente Oost Gelre en gemeente Berkelland) gewijzigd vast te stellen. 3. Het Beleidsdocument grote windmolens (gemeente Oost Gelre en gemeente Berkelland) pas in werking te laten treden na de vaststelling van de verordening over lokaal eigendom door de gemeenteraad.

Kader Het beleidsdocument grote windmolens sluit aan bij het Coalitieprogramma 2022-2026, waarin windmolens niet worden uitgesloten, zolang er voldoende draagvlak is en er geen risico op de gezondheid is. Voorkeur wordt gegeven voor plannen en initiatieven die van eigen inwoners en bedrijven komen. Bij nieuwe grootschalige initiatieven worden lokaal eigendom en zeggenschap belangrijk gevonden. Daarom wil de gemeente dat bedrijven en inwoners van de gemeente een meerderheidsbelang van ten minste 51% hebben.

RAADSVOORSTEL 51301-2024

Argumenten 1.1. De zienswijzen over het ontwerp van het Beleidsdocument grote windmolens zijn zorgvuldig beoordeeld en gewogen en leiden soms tot aanpassing en verduidelijking van het beleidsdocument. Het ontwerp van het Beleidsdocument grote windmolens heeft van 23 mei tot en met 3 juli 2024 voor iedereen ter inzage gelegen. In die periode zijn 15 zienswijzen ingediend bij de gemeente Oost Gelre en heeft het Waterschap Rijn en IJssel een advies afgegeven over het meewegen van de waterbelangen. De zienswijzen en het advies zijn samengevat en beoordeeld in een Nota zienswijzen. Vaststelling van deze Nota is onderdeel van het raadsbesluit over de vaststelling van het beleidsdocument. 2.1. Het Beleidsdocument grote windmolens is na een zorgvuldig gezamenlijk proces tot stand gekomen. Samen met Berkelland is een gezamenlijk informatie- en participatieproces gevoerd voor het in beide gemeenten gelegen zoekgebied K en in Oost Gelre gelegen zoekgebied I (i). Daarbij zijn windcafé’s, thema-avonden en excursies georganiseerd en stakeholdergesprekken gevoerd met verschillende (bewoners)organisaties en verenigingen uit het gebied. Ook is een enquête gehouden en is gesproken met partijen die actief zijn op het gebied van windenergie en natuur en landschap. De opbrengst van dit participatieproces is terug te vinden in het participatieverslag (bijlage 3 bij het beleidsdocument).

Het participatieverslag verwijst bij de verschillende informatiemomenten door naar de inhoud van het beleidsdocument grote windmolens (bijlage 2 bij dit voorstel). Tot slot heeft het beleidsdocument grote windmolens dit voorjaar als ontwerp voor zienswijzen ter inzage gelegen. De 15 zienswijzen zijn samengevat en beantwoord in de Nota zienswijzen (bijlage 1 bij dit voorstel). 2.2. Het Beleidsdocument grote windmolens sluit aan op het raadsbesluit van 9 juni 2021. Het raadsbesluit van 9 juni 2021 om een pas op de plaats te maken met het in behandeling nemen van nieuwe initiatieven voor windenergie en eerst met de inwoners te komen tot actualisatie van het windbeleid, vormde ook het vertrekpunt voor het opstellen van dit beleidsdocument grote windmolens. Daarbij richt het document zich op de zoekgebieden K en I in Oost Gelre en is het samen met Berkelland opgesteld op basis van de samenwerkingsovereenkomst. 2.3. Het Beleidsdocument grote windmolens gaat in op de landelijke ontwerpturbinebepalingen. Het beleidsdocument grote windmolens gaat uit van ecologische en landschappelijke randvoorwaarden en van de standaardwaarden uit de nieuwe landelijke ontwerpturbinebepalingen (Ontwerpbesluit windturbines leefomgeving). Hiermee wordt aangesloten bij het hoogste beschermingsniveau voor omwonenden. Daarbij past de kanttekening dat de nieuwe landelijke normen voor o.a.

afstand, geluid en slagschaduw nog niet definitief zijn vastgesteld en dat dat waarschijnlijk na medio 2025 gebeurt. 2.4. Inwoners en omwonenden van de zoekgebieden en andere stakeholders zijn intensief betrokken. Tijdens het participatieproces zijn inwoners en omwonenden van de zoekgebieden op de hoogte gehouden van de verschillende processtappen en bijeenkomsten. Dit geldt ook voor de instanties en organisaties waarmee contact is gelegd. Het is om die reden wenselijk om de inwoners en omwonenden van de zoekgebieden en de instanties en organisaties te informeren over het raadsbesluit op dit voorstel. Het moment van informeren stemmen wij af met Berkelland. 3.1. Daardoor kunnen we initiatieven voor windparken gelijktijdig toetsen aan zowel de verordening Lokaal eigendom als aan het Beleid grote windmolens. Een beleidsregel treedt pas in werking nadat deze op de wettelijk voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. Dit gebeurt via de gebruikelijke publicaties en digitale beschikbaarstelling. Daarbij vindt de bekendmaking van het vastgestelde beleid voor grote windmolens niet eerder plaats dan na de bekendmaking van het raadsbesluit over vaststelling van een verordening over lokaal eigendom, maar wel voor het in werking treden van de nieuwe landelijke normen voor windturbines (Besluit windturbines leefomgeving).

Dit om eventuele initiatieven voor windparken te kunnen toetsen aan zowel de verordening Lokaal eigendom als aan het beleid grote windmolens. Een verordening lokaal eigendom volgt uit de Energiewet. Voor vaststelling van de verordening lokaal eigendom volgt dit voorjaar een raadsvoorstel.

Kanttekeningen Het opstellen van een beleidsregel voor het plaatsen van windmolens in zoekgebieden K en I is gedaan, zodat de gemeente kaders heeft voor eventueel binnenkomende initiatieven. Daarbij is van belang dat het provinciebestuur recent heeft herhaald dat zij de realisatie van windinitiatieven gaat overnemen als gemeenten geen stappen in die richting zetten. Verder is het beleidsdocument zowel qua inhoud als qua

RAADSVOORSTEL 51301-2024

2

proces samen met de gemeente Berkelland voorbereid vanuit de wens om zoveel mogelijk als één overheid op te treden in dit gemeentegrensoverschrijdende zoekgebied. Dit voorstel richt zich op het vaststellen van de beleidsregel. Tegen een besluit tot vaststelling van een beleidsregel kan geen beroep worden ingesteld. Wel kan een beleidsregel juridisch worden beoordeeld bij eventuele beroepsprocedures over besluiten die op basis van de beleidsregel worden genomen (de zogenaamde ‘exceptieve toetsing’).

Participatie Hierboven is de uitgebreide participatie om te komen tot het Beleidsdocument grote windmolens al genoemd. Voor meer informatie daarover wordt verwezen het participatieverslag als bijlage 3 bij het Beleidsdocument grote windmolens. De gemeente heeft voor dit voorstel zowel een initiërende als een besluitvormende rol. Het proces om te komen tot een gezamenlijk beleidskader is samen met de gemeente Berkelland opgepakt. Daarbij is in zoekgebied K en I een uitgebreid participatieproces doorlopen waarbij de bewoners en direct omwonenden van zoekgebied K en I schriftelijk zijn geïnformeerd over de terinzagelegging van het ontwerp van het beleidsdocument.

Uitvoering Juridische aspecten Tegen de vaststelling door de raad van het Beleidsdocument grote windmolens is geen bezwaar of beroep mogelijk. Financiële aspecten N.v.t. Personele aspecten N.v.t. Communicatie Het bekendmaken van een beleidsregel gebeurt op de gebruikelijke manier via publicaties in de Elna en Groenlose Gids en het digitale Gemeenteblad. De vastgestelde beleidsregel wordt na deze bekendmaking voor iedereen digitaal beschikbaar gesteld en treedt daarmee in werking. Daarbij wordt er voor gezorgd dat het beleidsdocument pas in werking treedt na of tegelijkertijd met het in werking treden van de gemeentelijke verordening over lokaal eigendom en voor het in werking treden van de nieuwe landelijke normen voor windturbines. Na het collegebesluit worden de indieners van de zienswijzen per brief geïnformeerd. Bij de brief ontvangen zij de Nota zienswijzen (met daarin de beoordeling van hun zienswijze) en het raadsvoorstel. Dit alles wordt ambtelijk verzorgd en gebeurt in afstemming met de gemeente Berkelland. Planning Het raadsbesluit over de vaststelling van het Beleidsdocument grote windmolens treedt in werking nadat het op de wettelijk voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. Besluitvorming over concrete windprojecten vindt pas plaats nadat het beleid in werking is getreden. De Eerste Kamer heeft op 10 december 2024 ingestemd met de Energiewet.

Deze opvolger van de Elektriciteitswet en de Gaswet treedt waarschijnlijk in werking op 1 juli 2025. Het is de bedoeling om het beleid voor grote windmolens pas in werking te laten treden nadat met het oog op de Energiewet ook een gemeentelijke verordening is vastgesteld over lokaal eigendom. Om die reden wordt de bekendmaking van de vaststelling van het Beleidsdocument grote windmolens uitgesteld tot na de vaststelling van de verordening over lokaal eigendom, zoals die momenteel wordt voorbereid. Zowel het voorliggende beleidsdocument als de in voorbereiding zijnde verordening kunnen dan in werking treden voordat de nieuwe landelijke windturbinebepalingen in werking treden (waarschijnlijk na 1 juli 2025). Dan is de beleidsfase geëindigd en start de projectfase, waarin initiatiefnemers concrete initiatieven voor windenergie kunnen indienen.

RAADSVOORSTEL 51301-2024

3

Evaluatie In het beleidsdocument is opgenomen dat de uitvoering daarvan binnen 2 jaar na vaststelling en inwerkintreding door beide gemeentes wordt geëvalueerd.

Bijlage(n) Omschrijving 1 Verslag van de terinzagelegging van het ontwerp Beleidsdocument grote windmolens (geanonimiseerd) 2 Beleidsdocument grote windmolens incl. bijlagen 3

Concept persbericht

Openbaar Ja

Toelichting

Ja Ja

Wij bieden de raad hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan.

Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 51301-2024

4