rv achterhoekse aanpak wwz

Raadsvoorstel Agendapunt Fase in de beleidscyclus Onderwerp Portefeuillehouders Datum B&W-besluit

: : : : :

7 Uitvoering (rood) Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035 Wethouder Dusseldorp en wethouder Teselink 11 november 2025

Doel Instemmen met de Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035 leidt ertoe dat we een goed regionaal zicht hebben op de kenmerken en de huisvestingsopgave in wonen, welzijn en zorg voor bijzondere aandachtsgroepen. Onderdeel daarvan is het vastleggen van het aantal benodigde woningen voor ouderen inclusief het soort woningen dat we nodig hebben om ouderen zoveel als mogelijk in staat te stellen om zelfstandig te wonen in een geschikte omgeving. Tenslotte hoort hier ook een plan bij om te komen tot een evenwichtige verdeling van aandachtsgroepen over de regio. Door middel van een groeimodel komen we tot een fair share-verdeling en voorkomen we overbelasting in bepaalde gemeenten. Aanleiding De Achterhoek staat voor grote uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Door vergrijzing, een toenemend aantal kwetsbare inwoners en personeelstekorten in de zorg is een regionale aanpak noodzakelijk. In de Achterhoekse Aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035, werken gemeenten, provincie, woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties samen om de uitdagingen aan te gaan en oplossingen te bieden. Omdat het hierin gaat om inwoners in een kwetsbare positie, regelt dit gezamenlijke plan niet alleen het wonen in de goede omgeving, maar ook de voor deze doelgroepen passende welzijnsen zorgvoorzieningen. Uiteraard is de invulling daarvan op het lokale niveau nodig.

Onze lokale woonvisie en woonzorgvisie zijn input geweest voor de Aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035 die nu voorligt. Met deze aanpak zorgen we regionaal voor de juiste randvoorwaarden en onderlinge afstemming. Deze randvoorwaarden passen bij ons lokale beleid en worden lokaal verder uitwerkt, bijvoorbeeld bij de uitvoering woonzorgvisie, het op te stellen volkshuisvestingsprogramma en concrete woningbouwprojecten. Voorstel aan de raad 1. In te stemmen met de Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035. Kader - De Wet Versterking regie volkshuisvesting is nog in procedure. De Wet is op 03-07-2025 aangenomen door de 2e kamer en moet de 1e kamer nog passeren. - De val van het kabinet en daaropvolgende verkiezingen en kabinetsformatie zorgt voor onzekerheid bij het Rijk. - De uitvoering vraagt om intensieve samenwerking en afstemming tussen diverse partijen. Er is een risico op vertraging bij onvoldoende betrokkenheid. Argumenten 1.1. Verdeling van (woon)zorgvoorzieningen. Om hiertoe te komen zijn de kenmerken van de bijzondere aandachtsgroepen beschreven, waarna er ook aantallen inwoners in onze regio aan zijn toegevoegd. Ouderen zijn hierin meegenomen. Dit maakt het mogelijk om een zo goed mogelijke inschatting te maken van de in onze regio noodzakelijke woonwelzijns- en zorgvoorzieningen.

De noodzaak hiervoor ligt in een toename van inwoners in deze doelgroepen en een grote druk op zorgvoorzieningen. Naast kenmerken van deze aandachtsgroepen zijn ook de aantallen in beeld gebracht, zodat we overzicht hebben over de aanzienlijke huisvestingsopgave. En omdat wonen meer is dan een dak boven het hoofd, geeft het plan van aanpak ook aandacht aan een

RAADSVOORSTEL 48344-2025

goede woonomgeving en de benodigde voorzieningen in welzijn en zorg. Dat alles met het doel om zoveel mogelijk van onze inwoners een plek te geven waar zij goed kunnen wonen en prettig kunnen leven. 1.2. Spreiding van woonvormen voor aandachtsgroepen. We willen ervoor waken dat we de inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte niet overladen met zorg en zorgpakketten vanuit het bestaande aanbod. Een groot deel van deze groep inwoners wil namelijk graag zelf de regie houden. Ze willen eigen keuzes maken op het gebied van wonen, welzijn, sociale contacten, vrije tijd en alles wat daarbij hoort. Zelfstandig zijn en zelfstandig blijven wonen is belangrijk voor alle aandachtsgroepen, net als uitgaan van wat iemand nog wel kan en belangrijk vindt. Als we de woningen, voorzieningen en de (inclusieve) buurt daarop kunnen afstemmen, behalen we winst. Het Regioplan Achterhoek (IZA en GALA) geeft belangrijke richting over de integratie van een toekomstgerichte zorg en over het belang van gezond leven in de brede zin. Door nieuwe woonvormen voor aandachtsgroepen regionaal te spreiden, voorkomen we overbelasting in bepaalde gemeenten en zorgen we voor een evenwichtige verdeling van de beschikbare capaciteit. Door middel van een groeimodel willen we komen tot een zogenaamde fair share-verdeling, waarbij we zo mogelijk ook rekening houden met (her)huisvesting in de vertrekgemeente. 1.3.

Gemeenschappelijke kennisontwikkeling en leren van elkaar. Gemeenten in de Achterhoek kampen met vergelijkbare knelpunten, zoals vergrijzing, een tekort aan betaalbare woningen en een tekort aan zorgpersoneel, waaronder huisartsen. Door samen te werken, kunnen we deze knelpunten effectiever aanpakken en van elkaar leren door best practices te delen en gezamenlijk oplossingen te ontwikkelen. 1.4. Gezamenlijk zorgen voor de juiste randvoorwaarden: - Woningbouw: regionale afspraken over woningbouw dragen bij aan voldoende woningen en bouwlocaties in de Achterhoek, afgestemd op de behoeften van de inwoners. Lokaal werken we aan een woningvoorraad die steeds beter past bij onze inwoners en toekomstbestendig is. We werken aan een woningmarkt in balans met aandacht voor nieuwbouw, de bestaande voorraad en leefbare dorpen. - Gezonde en passende leefomgeving: de juiste woonruimte op de juiste plek, passend bij het voorzieningenniveau in zorgzame gemeenschappen en het mogelijk maken van ontmoeten en stimuleren van bewegen dragen bij aan een prettige leefomgeving. - Toekomstbestendige leefomgeving: Nieuwe woonomgevingen realiseren we toekomstbestendig. Ook in bestaande woonomgevingen hebben we hier aandacht voor en bevorderen wij het sociale contact. We organiseren inclusieve en toegankelijke leefomgevingen in balans met onze ambities vanuit klimaat.

We zien een duidelijke relatie en verbinding tussen de mensen, de stenen en de omgeving. - Zorg en welzijn. De combinatie van goed wonen en voorzieningen in de omgeving stelt inwoners in staat om zo veel als mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Met efficiënt inzetten van aanvullende zorg, kunnen we dit ook bereiken. - Financiën: regionale afstemming helpt bij het effectief inzetten van financiële middelen, subsidies en het vergroten van de slagkracht in samenwerking met provincie en Rijk. 1.5. Afstemming met zorgkantoor en andere regionale spelers. Regionale afspraken bevorderen de samenwerking met het zorgkantoor, zorginstellingen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties, ontwikkelaars en andere regionale spelers. 1.6. Afstemming met en aanvullen op IZA en GALA Een regionale aanpak op wonen-, welzijn- en zorg draagt bij aan betere afstemming met landelijke akkoorden als Integraal Zorgakkoord (IZA) ofwel Regioplan Achterhoek en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). 1.7. Aanleiding in regionale Woonagenda. In de Achterhoek gaan we voor een toegankelijke, kwalitatief hoogwaardige en betaalbare woningvoorraad voor iedereen. Hiervoor hebben we in de regionale woonagenda onze Achterhoekse woonambities en doelen voor de komende jaren vastgelegd. Een belangrijke ambitie die we hebben, is het goed huisvesten van onze oudere inwoners.

Door de dubbele vergrijzing groeit de vraag naar woningen die geschikt zijn voor ouderen. Momenteel constateren we een tekort aan geschikte woningen, dus als we willen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen is er actie nodig. Samen zorgen we daarom

RAADSVOORSTEL 48344-2025

2

voor een geschikte en fijne woning en woonomgeving met waar nodig passende ondersteuning en zorg voor iedereen. We komen met dit afsprakenkader tegemoet aan de richtlijnen vanuit het Rijk en de provincie. Zij hebben alle regiogemeenten gevraagd om de urgentie van de huisvestingsopgave voor ouderen te erkennen en hierover regionaal afspraken vast te leggen. Het afsprakenkader is opgenomen in de herziening van de Achterhoekse Woondeal. 1.8. Het afsprakenkader ouderenhuisvesting is de uitvoering van de Achterhoekse aanpak. Het regionaal afsprakenkader brengt in beeld hoeveel woningen we voor oudere inwoners nodig zullen hebben en ook wat voor woningen dat zijn. Hoeveel gewoon levensloopgeschikte woningen, hoeveel woningen geschikt voor zorg aan huis en hoeveel woningen geschikt voor intensieve 24 uurs zorg. Zowel deze aantallen als de soort woningen die we nodig hebben voor onze oudere inwoners zijn opgenomen in het uitvoeringplan dat de raad in november 2023 heeft vastgesteld. De afspraken over de ouderenhuisvesting vallen binnen de door de raad vastgestelde kaders en zijn daarom ter kennisneming voor de raad bij de stukken gevoegd. 1.9. Een thuis voor iedereen. Vanuit het Rijksprogramma ‘Een thuis voor iedereen’ ligt er een opdracht om voor een evenwichtige verdeling van de huisvesting van aandachtsgroepen tussen gemeenten in de regio te zorgen.

De Wet versterking regie volkshuisvesting (2e kamer aangenomen 03-07-2025) maakt onderscheid tussen de wettelijke urgente aandachtsgroepen en overige aandachtsgroepen. Met urgente aandachtsgroepen bedoelen we het deel van de mensen uit de aandachtsgroepen waarvoor het verkrijgen van huisvesting dringend noodzakelijk is en die daarbij hulp nodig hebben. Het gaat hier om kwetsbare inwoners die wegens het gebrek aan huisvesting ook op andere levensgebieden in de knel komen of hierdoor langer dan nodig in een instelling of opvang verblijven. Deze woningzoekenden worden door een aanpassing van de Huisvestingswet 2014 als verplichte urgentiecategorieën opgenomen, waarmee zij voorrang krijgen bij de toewijzing van woonruimte. Daarvoor maken we regionale afspraken. 1.10. De Regionale afspraken evenwichtige verdeling huisvesting urgente aandachtsgroepen Achterhoek valt onder uitvoering van de Achterhoekse aanpak en is uitvoering van de Wet Met deze oplossing komen we tegemoet aan de wens van het Rijk en de provincie om tot een evenwichtige verdeling over de woonregio’s te komen, maar ook aan de situatie in de regio Achterhoek. Als verplicht onderdeel onder de Wet versterking regie op de volkshuisvesting wordt hiervoor een huisvestingsverordening opgesteld.

Een belangrijk onderdeel hiervan is het uitwerken van een urgentieregeling en het instellen van een regionaal orgaan dat over de afgifte van urgenties gaat beslissen. Omdat het in bijna alle gevallen gaat om de toewijzing van een sociale huurwoning zijn de corporaties hier intensief bij betrokken. De afspraken over de evenwichtige verdeling volgen uit de Wet en zijn een collegebevoegdheid en deze zijn daarom ter kennisneming aan de raad bijgevoegd. Participatie De 8RHK Ambassadeurs Thematafels Wonen en vastgoed en De gezondste regio hebben opdracht gegeven voor het opstellen van het Achterhoeks Plan van Aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035. Het gehele proces is begeleid en inhoudelijk voorbereid door een regionale werkgroep. Deze werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van zorg- en welzijnsorganisaties, woningcorporaties, de provincie Gelderland, de gemeenten, 8RHK Ambassadeurs en bureau RUIMTEVOLK. Ambtelijke vertegenwoordiging vanuit Oost Gelre heeft hierin zitting genomen. Er is een verkenning uitgevoerd met een regionale analyse van wonen, welzijn en zorg. Er zijn diepte-interviews gehouden met organisaties op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Vastgesteld beleid vanuit de lokale gemeenten is meegenomen in de ontwikkeling van de regionale Aanpak Wonen, Welzijn en Zorg.

RAADSVOORSTEL 48344-2025

3

Participatie inwoners en betrokken organisaties: - Juli 2024. Een eerste regionale bijeenkomst plaats met diverse betrokken partijen en vertegenwoordigers van inwoners. - December 2024. Bespreking 1e conceptversie van het plan in een gecombineerde Thematafel Wonen en Vastgoed. - Januari 2025. Werkconferentie van Netwerk Ouderen en Veerkracht Achterhoek (NOVA). - Maart 2025. Informatie aan de Achterhoek Raad over de belangrijkste punten van de conceptaanpak en de Raad heeft hierop feedback gegeven. - April 2025. Tweede regionale bijeenkomst met een brede vertegenwoordiging van organisaties en inwoners. Uitvoering Juridische aspecten N.v.t. Financiële aspecten De Achterhoekse aanpak wonen, welzijn en zorg heeft voor de gemeente geen directe financiële gevolgen. Personele aspecten N.v.t. Communicatie De thematafel Wonen & Vastgoed van de 8RHK ambassadeurs zorgt voor bijgevoegd persbericht. Lokaal is de Achterhoekse aanpak Wonen, Welzijn en Zorg 2025-2035 tweemaal besproken in onze Sociale Raad. Zij hebben besloten geen advies te geven over deze aanpak, want zij willen zich concentreren op de lokale Woonzorgvisie en uitvoering en monitoring daarvan. Planning en evaluatie De uitvoering loopt van 2025 tot 2035. Jaarlijkse monitoring via de Achterhoek Monitor en evaluatie via de thematafels zorgen voor bijsturing.

De stuurgroep stelt samen met de werkgroep een gezamenlijk uitvoeringsprogramma 2025 t/m 2027 op. Dit programma concretiseert de acties die voortvloeien uit de aanpak, wijst actiehouders aan en zorgt voor een heldere planning en monitoring. De voortgang van de uitvoering wordt besproken op beide thematafels: Wonen en Vastgoed en De Gezondste Regio. We zoeken hierin een logische koppeling en cyclus, en laten dit bijvoorbeeld gelijk oplopen met de uitvoering van de Regionale Woonagenda, Woondeal en Regioplan Achterhoek (IZA). Bijlage(n) Omschrijving 1 Achterhoekse Aanpak Wonen Welzijn Zorg 2 Afsprakenkader ouderhuisvesting Achterhoek 3 Regionale afspraken evenwichtige verdeling huisvesting urgente aandachtsgroepen 4 Procesnotitie Besluitvorming Achterhoeks Plan van aanpak Wonen Welzijn en Zorg 5 Concept persbericht Regionale Aanpak Wonen 6 Format aanbiedingsbrief organisaties – Achterhoekse aanpak Wonen Welzijn en Zorg

Openbaar Ja Ja Ja

Toelichting

Ja Ja Ja

Wij bieden u hierbij een ontwerpbesluit ter vaststelling aan. Het college van de gemeente Oost Gelre, secretaris,

burgemeester,

J.J.L. Heerkens

A.H. Bronsvoort

RAADSVOORSTEL 48344-2025

4