raadsmemo molenberg inzake heemschut

Memo Van

: Wethouder Hoenderboom

Aan

: de gemeenteraad

Datum

: 7 maart 2024

Onderwerp

: De Molenberg Groenlo

Geachte raadsleden, Hierbij ontvangt u ter kennisname het antwoord namens het college op de brief (per mail) van Erfgoedvereniging Heemschut over de ontwikkeling van De Molenberg in Groenlo. Zie bijlage 1 bij deze memo. Op 22 februari jl. informeerden we u met een andere raadsmemo uitgebreid over het collegebesluit om het beeldkwaliteitsplan De Molenberg als ontwerp te publiceren. Dit ontwerp-BKP ligt nu ter inzage tot en met 4 april. In die memo werd uitvoerig ingegaan op het proces om te komen tot en de inhoud van het BKP alsook de betrokkenheid van de welstandscommissie van het Gelders Genootschap en van de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed. Dit collegebesluit is inmiddels ook door de pers opgepakt. Zo verscheen er een artikel daarover in de Groenlose Gids van 1 maart en berichtte zij daarover ook op haar Facebook profiel. Het plaatje dat onderaan het artikel stond, is echter niet het actuele beeld voor De Molenberg zoals in het BKP opgenomen (het betrof de oude massastudie van MTD uit 2022). We hebben dit onder de aandacht gebracht bij de journalist en inmiddels (5 maart) is het plaatje vervangen door de actuele beelden uit het BKP (IAA Architecten, 2024). Marga Klompé heeft in overleg met de gemeente op 1 maart de omgeving van De Molenberg en andere geïnteresseerden geïnformeerd over het BKP. Zie bijlage 2 bij deze memo.

Bijlagen: 1. Antwoord aan Erfgoedvereniging Heemschut 2. Mailing Marga Klompé

Dijkerman, Barry Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp:

Dijkerman, Barry dinsdag 5 maart 2024 14:34 Heemschut Gelderland 'gerrit lebbink'; maud arkesteijn; vandijkinteractie@gmail.com RE: Herontwikkeling de Molenberg in Groenlo - Zie bijlage (PDF)

Opvolgingsvlag: Vlagstatus:

Opvolgen Met vlag

Beste mevrouw Arkesteijn – Van Willigen, Op 26 januari ontvingen wij uw brief over de herontwikkeling van De Molenberg in Groenlo. Hieronder reageren wij daar kort op. Aanleiding voor de gebiedsontwikkeling De Molenberg in Groenlo is het plan van Marga Klompé om woonzorgcentrum De Molenberg aan de Ziekenhuisstraat te slopen en nieuw te bouwen. Zij heeft daarbij gekozen voor de huidige locatie langs de gracht en in de binnenstad. Wij zien bij deze opgave koppelkansen om erfgoed in te passen door herstel van de historische vestingwal en om de openbare ruimte een kwaliteitsimpuls te geven. Marga Klompé en gemeente werken daarom samen aan deze gebiedsontwikkeling. In 2021 hebben we daarom MTD Landschapsarchitecten een massastudie laten uitvoeren, gevolgd door een stedenbouwkundige verkenning door IAA Architecten in 2022. In die periode is daarover meermaals gecommuniceerd en geparticipeerd met de omgeving, de gemeenteraad en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van het Gelders Genootschap. Op dit moment is als opbrengst daarvan het beeldkwaliteitsplan (BKP) af. Dit plan is het formele stuk met toetsingskaders voor de architectuur van de nieuwe gebouwen en richtlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte. Het BKP ligt als ontwerp nu ter inzage en wordt voor de zomer aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd.

Met het BKP wordt de ruimtelijke kwaliteit van het gebied nu en in de toekomst versterkt en geborgd. Gezien de prominente locatie aan de vestinggracht van Groenlo is het noodzakelijk om deze ontwikkeling te voorzien van kaders voor de beeldkwaliteit. Deze kaders sluiten aan bij de planvorming in het centrum van Groenlo voor het terugbrengen van de vestingwal en kwaliteitsimpuls voor de publieke ruimte. De ruimtelijke impact van de nieuwbouw van De Molenberg is groot. Met de sloop en nieuwbouw van De Molenberg verandert het aanzicht van de locatie vanuit alle windrichtingen. De nieuwe gebouwen komen op plekken waar nu ook al gebouwen staan, maar deels ook op plekken waar nu nog geen gebouwen staan. Daarnaast varieert de hoogte van 3 tot 5 bouwlagen. Met het BKP stellen we ruimtelijke kaders aan de herontwikkeling en versterken en borgen we de ruimtelijke kwaliteit van de locatie en haar omgeving. In het BKP wordt uitgebreid ingegaan op de cultuurhistorische context van de locatie en hoe daarmee om te gaan in de herontwikkeling van het gebied. Het BKP is afgestemd met onder andere de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van het Gelders Genootschap; het CRK heeft positief geadviseerd over de eindversie van het BKP. Inmiddels is over de gebiedsontwikkeling De Molenberg en het BKP overleg geweest met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Op basis van het BKP wordt het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt en wordt de architectuur van de gebouwen ontworpen. De visie en kaders in het BKP vloeien voort en sluiten aan bij de ambities en uitgangspunten uit het Programma Stad Groenlo. In het Programma staat onder andere dat:  We de mooie groene singel en gracht onvoldoende gebruiken en dat huisvesting voor ouderen nog te wensen over laat 1



We werken aan betaalbare woningen. De huisvesting voor ouderen krijgt extra aandacht. Betaalbare woningen voor ouderen en een hoogwaardige combinatie van wonen en zorg in het centrum van Groenlo zorgen ervoor dat het ook aan het einde van je carrière goed toeven is in Groenlo  We goede woningen realiseren waar we wonen en zorg kunnen combineren. Deze woningen realiseren wij zo veel mogelijk binnen of aan de gracht. Daardoor zijn voorzieningen in het centrum op loopafstand bereikbaar  We de beleving van de vesting kunnen versterken door de overgang van buiten de vesting naar binnen de oude vesting te benadrukken. Die overgang ligt bij de gracht. In de huidige situatie is dat vaak nauwelijks herkenbaar. Door het aanbrengen van duidelijke accenten op die plaatsen, wordt de vesting meer herkenbaar Met het BKP nu wordt aan het Programma concreet uitvoering gegeven. In de Omgevingsvisie staat dat we voortbouwen op het Programma Stad Groenlo en dat we inzetten op een compact en levendig centrum in Groenlo en dat we extra focus leggen op het unieke historische karakter van Groenlo. Met het BKP dat nu voorligt, geven wij hier invulling aan. Al met al vinden wij dat in de planvorming voldoende aandacht is besteed aan de geldende kaders en ambities, in het bijzonder voor de cultuurhistorie. Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Barry Dijkerman Projectleider Ruimtelijke Ontwikkeling gemeente Oost Gelre b.dijkerman@oostgelre.nl 06 1472 3200

Van: Heemschut Gelderland <gelderland@Heemschut.nl> Verzonden: vrijdag 26 januari 2024 19:11 Aan: Algemeen: Info / Gemeente <gemeente@oostgelre.nl> CC: 'gerrit lebbink' <glebbink@freeler.nl>; maud arkesteijn <arkesteijn@dutch.nl>; vandijkinteractie@gmail.com Onderwerp: Herontwikkeling de Molenberg in Groenlo - Zie bijlage (PDF) Urgentie: Hoog

U ontvangt niet vaak e-mail van gelderland@heemschut.nl. Meer informatie over waarom dit belangrijk is

Aan het College van burgemeester en wethouders van de gemeente Oost-Gelre Aan de leden van de raad van de gemeente Oost-Gelre Verzonden per mail aan: gemeente@oostgelre.nl Zutphen, 26 januari 2024 Betreft: herontwikkeling de Molenberg in Groenlo Geacht college, geachte leden van de raad, Erfgoedvereniging Heemschut zet zich al meer dan 110 jaar in voor het behoud en de bescherming van cultuurmonumenten in heel Nederland. 2

Wij zetten ons als particuliere vereniging met 5.000 leden, 160 vrijwilligers in voor het bewaken van de schoonheid van Nederland. Aanleiding Enkele inwoners van uw gemeente hebben zich tot onze vereniging gewend en hun bezorgdheid geuit over de voorgenomen grootschalige herinrichtingsplannen van Marga Klompé op de locatie de Molenberg in Groenlo. Voorop staat dat wij niet twijfelen aan de nut en noodzaak om de huidige functioneel en technisch verouderde gebouwen te vervangen door nieuwbouw. Wij constateren dat er nog geen concrete plannen naar buiten zijn gebracht en dat enkel wat globale schetsen op de website van Marga Klompé te zien zijn met daarbij wat verklarende teksten. We gaan ervan uit dat de plannen in het kader van de in de Omgevingswet verplichte participatie zo vroeg mogelijk breed met belanghebbende partijen worden gedeeld. Locatie De te herontwikkelen locatie ligt binnen de gracht en wel in een historisch gezien zeer bijzonder gebied. In de toelichting van het inmiddels tot Omgevingsplan verheven “Centrumplan Groenlo” is het gebied de Molenberg en omgeving aangemerkt als een gebied dat nadere aandacht verdient.

“Op deze plekken is het gewenst de ’oudstedelijke bebouwing’ weer te herstellen en zo mogelijk te versterken. Met oudstedelijke bebouwing wordt gedoeld op de sfeer van het oorspronkelijke stedelijke weefsel, dat bestond uit een herkenbaar stratenpatroon, bestaande uit smalle en brede straten en pleintjes.” Naar onze mening hebben deze wensen nog niets aan betekenis ingeboet. Zoals de voorgenomen plannen er nu uitzien, zal sprake zijn van amoveren gevolgd door grootschalige nieuwbouw dat in niets lijkt op een oudstedelijke bebouwing. Dat biedt nu de uitgelezen kans om deze doelstellingen te verwezenlijken. Vastgestelde Omgevingsvisie In de vorig jaar vastgestelde omgevingsvisie Oost-Gelre zijn enkele relevante beleidsuitgangspunten opgenomen zoals:



“Versterken we cultuurhistorische monumenten en landschappen in onze gemeente. Bij nieuwe invulling van gebouwen kiezen we een geschikte functie die recht doet aan de cultuurhistorische kwaliteiten”.



“Daarnaast markeren de verschillende vestingwerken en verdedigingslinies de historisch strategische ligging van het gebied. "Groenlo heeft als vestingstad een eigen identiteit en toeristisch profiel, mede door de Grolse Linie "als karakteristiek rijksmonument met een historisch verhaal”



Op de kaart van de schetsmatige weergave van de ambities staat de locatie aangeduid met “versterken historisch betekenisvolle plekken”.



“We leggen extra focus op het unieke historische karakter van Groenlo. Dit doen we door het faciliteren van evenementen en door het historische karakter leidend te laten zijn in ruimtelijke ontwikkelingen. Het bewaren, beschermen en uitdragen van de rijke cultuurhistorie zorgt enerzijds voor een vitale en aantrekkelijke stad voor haar inwoners, anderzijds versterkt het Groenlo als bestemming voor dagrecreanten en toeristen”.

3

Bij een initiatief of ontwikkeling stellen we onszelf en de initiatiefnemer de volgende drie vragen: 1. Draagt de ontwikkeling of het initiatief bij aan de doelen en ambities van de kern- en gebiedsopgaven en in welke mate? 2. Is er sprake van een negatieve en/of positieve impact op de kwaliteiten van de leefomgeving, zoals verwoord in deze omgevingsvisie? 3. In welke mate wordt het initiatief of de ontwikkeling gedragen door de directe omgeving en wat zijn daarvan de redenen?

De voorgenomen grootschalige ontwikkelingen van het gebied de Molenberg dienen getoetst te worden aan de omgevingsvisie. Dat betekent naar onze mening vrijwel zeker dat het totale programma van Marga Klompé niet op deze plek binnen de kaders van de Omgevingsvisie kan worden gerealiseerd en dat gezocht moet worden naar alternatieve locatie(s) waarbij soms ook over de gemeentegrenzen gekeken moet worden. Hoewel wij ons ervan bewust zijn dat de plannen nog voorlopig en volop in ontwikkeling zijn, menen wij er goed aan te doen u in dit stadium te wijzen op de kansen die er zijn om het gebied in de gewenste historische verantwoorde vorm te herontwikkelen. Wij vertrouwen erop dat het college en de raad de unieke mogelijkheid om tot een historisch herstel van het gebied te komen, als uitgangspunt in de besluitvorming zullen meenemen. Met vriendelijke groet,

M. Arkesteijn-van Willigen, voorzitter Provinciale Commissie Gelderland van Erfgoedvereniging Heemschut Adres: Hoornwerk 19, 7201 GS Zutphen, tel. 0575-540050

4

Van: b.maarse@smzk.nl Verzonden: vrijdag 1 maart 2024 15:41 Aan: Onderwerp: Beste belangstellende, Enige tijd geleden heeft u zich bij Marga Klompé ingeschreven als geïnteresseerde in de nieuwbouwplannen van De Molenberg in Groenlo. In dat kader willen wij u er graag op wijzen dat het college van B&W van de gemeente Oost Gelre vorige week het ontwerp-beeldkwaliteitsplan De Molenberg ter inzage heeft gelegd. Het ontwerp van het beeldkwaliteitsplan ligt zes weken ter inzage van 22 februari tot en met 4 april 2024. Indien gewenst, kunt u hierop een mening (een zienswijze) geven bij de gemeente Oost Gelre. Het beeldkwaliteitsplan De Molenberg is opgesteld door de gemeente Oost Gelre in samenwerking met IAA Architecten en afgestemd met het Gelders Genootschap (de welstandscommissie). Doel van het beeldkwaliteitsplan is dat de gemeente hiermee een kader heeft dat de welstand straks kan gebruiken voor het toetsen van het bouwplan dat Marga Klompé nu uitwerkt voor De Molenberg. Het beeldkwaliteitsplan gaat daarbij over de gewenste beeldkwaliteit van zowel gevels en de architectuur als van de openbare ruimte. Voor de duidelijkheid: het beeldkwaliteitsplan is dus niet een concreet bouwplan. Daar gaat een beeldkwaliteitsplan niet over. Dat komt later in een concrete uitwerking van tekeningen die aan welstand moeten worden voorgelegd.

Op dit moment is de planning van de gemeente dat de gemeenteraad in juni van dit jaar het beeldkwaliteitsplan De Molenberg vaststelt. Marga Klompé pakt op basis van het beeldkwaliteitsplan de verdere uitwerking van het bouwplan op; de gemeente pakt de inrichting van de openbare ruimte op. In het najaar van 2024 wordt naar verwachting voor de bouwplannen van Marga Klompé ook de procedure opgestart. Na de zomer worden belanghebbenden uitgenodigd voor een nieuwe informatiebijeenkomst. De publicatie van de terinzagelegging door de gemeente kunt u hier vinden: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2024-82466.html. Onder het kopje Extra informatie staat Bekijk documenten. Als u daar op klikt, komt u op de pagina waar u het beeldkwaliteitsplan kunt inzien en downloaden. Het beeldkwaliteitsplan van de gemeente kunt u ook als PDF downloaden, zie hiervoor: ontwerpbeeldkwaliteitsplan De Molenberg Wij hopen u hiermee voor dit moment voldoende geïnformeerd te hebben.

Met vriendelijke groet,

Marga Klompé Bezoekadres: Barkenkamp 11, 7141 EL Groenlo T 0544 47 41 00 (algemeen)