Document · PDF

omgevingsvisie oost gelre 2040 nota van participatie fase 3

Gemeenteraad 19 september 2023, gemeente Oost GelreBij agendapunt: Omgevingsvisie Groen en Verbonden Oost Gelre 20409.090 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

NOTA VAN PARTICIPATIE FASE 3 Dit document geeft de resultaten van het participatietraject fase #3 van de omgevingsvisie Oost Gelre 2040 weer. Het betreft de resultaten van de bijeenkomsten met inwoners, ondernemers, stakeholders én de publieke openstelling van de concept omgevingsvisie. Zowel de inbreng vanuit de bijeenkomsten en schriftelijke reacties zijn zorgvuldig meegenomen in deze Ontwerp Omgevingsvisie Oost Gelre 2040.

Bijeenkomst inwoners en ondernemers Oost Gelre Tijdstip: Locatie:

16 februari 2023 (inwoners/ondernemers), ca. 20-30 aanwezigen Mattelier, Groenlo

Hoofdlijnen reacties op algemene visie

Verwerking

Ik herken me hier in / ik vind dit goed: ● Tegengaan verdozing

1. 2.

Dit verdient meer aandacht of aanscherping: 1. Meer dwingen sociale huurwoningen, 0-treden woningen, focus op betaalbaarheid en wendbaarheid

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

3. 4.

Ambities komen overeen met pas vastgestelde Woondeal en worden uitgewerkt in het omgevingsprogramma. Wordt meegenomen in ambities ‘robuust watersysteem’ in afstemming met Waterschap In afstemming met Liander aangescherpt Komen nu op diverse plekken in de visie terug.

1 van 31

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Ook aandacht voor binnenwater Groenlo Capaciteit elektriciteitsnet Wandelroutes moeten net als fietsroutes ook veilig Transformatie centa, inbreiding Behoud landelijk gebied, werelderfgoed, rentmeesterschap Beschermen landschap en bomen Toegankelijkheid openbare ruimte en gebouwen N18 - 2x2 → 100, ongewenst ivm aantrekken doorstromend verkeer, geluid 10. Lokale cultuur bestendigen voor nieuwkomers (uit andere regio’s, zowel Nederland als buitenland) 11. Concrete ambities voor biodiversiteit, verduurzaming en energietransitie

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

5. 6. 7. 8.

Inbreiding en de voorwaarden is onderdeel van uitwerking van de kernen. Actief landschapsbeheer meer uitgewerkt op p. 62 Actief landschapsbeheer meer uitgewerkt op p. 62 Aangescherpt op p. 45: “Daarnaast verbeteren we waar nodig de toegankelijkheid van wandel- en fietspaden, trottoirs en openbare gebouwen voor onder meer mensen die gebruik maken van een rollator, rolstoel, scootmobiel, driewieler, kinder- of wandelwagen. Zo zorgen we voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen.” 9. Aangescherpt op p.39: “We hebben de ambitie om de N18 te ontwikkelen tot een slimme, schone en stille regionale doorstroomweg met een goede ontsluiting van en naar (economische) kerngebieden binnen de gemeente. We willen verbeteringen aanbrengen die bijdragen aan doorstroming, verkeersveiligheid en tijdwinst, mede om daarmee op kortere termijn bestaande knelpunten op te lossen. Waarbij de ambitie is een N18 met 2x2 rijstroken, 100 km/u en ongelijkvloerse kruisingen of een aanvaardbaar alternatief.” 10. Goed aandachtspunt, dit moet uitgewerkt worden in het omgevingsprogramma wonen. 11. Aangescherpt op meerdere onderdelen in de visie, o.a. op p.43: “Dat doen we door het herstel van groenblauwe dooradering van het buitengebied, passend bij de cultuurhistorisch landschapsstructuren.

Voor de openbare ruimte houdt dat in dat we de omstandigheden voor flora en fauna optimaliseren door te zorgen voor voldoende voedsel, bescherming en verbinding. Concreet maken we daarbij gebruik van onze bermen, watergangen, sloten en landschapselementen. We nodigen inwoners, grondeigenaren en ondernemers uit om binnen hun eigen vermogen een bijdrage te leveren aan

2 van 31

het netwerkherstel van groenblauwe dooradering. We stimuleren hiervoor onder meer de aanleg van groene erven, lijnelementen in de vorm van singels, struweelranden, ruigtestroken, greppels en sloten.”

Hoofdlijnen reacties op grote kernen Dit verdient meer aandacht of aanscherping: 1. Manieren om energie op te wekken, om dit zelf op te wekken mist 2. Concrete uitwerking energieopgave en koppelkansen mist 3. Meer vergroening in de binnenstad om temperatuur ‘s zomers te verlagen (bijv. parkeerplaatsen) , tegen hittestress 4. Ambitie mag hoger en meer uitgedragen worden, mag wel directiever (groene daken moeten toegepast worden etc.) 5. Stimuleringsregelingen ook in de centra 6. Groenlo echt (zichtbaar) groen en Lichtenvoorde water 7. De stap na visie wordt interessant, in gesprek om concreet te maken 8. Plek voor maatschappelijke ontmoeting erbij in 9. Recreatief fietsen en wandelen in de kernen 10. Flex. inbreiden → meer panden voor wonen → pop-up winkels, markten uitbreiden. 11. Comfortabele fietsverbindingen. Ook snelfietspaden? 12. Groenlo alleen “historische” evenementen?

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Dit gaat specifiek over het hoe en wordt uitgewerkt in een omgevingsprogramma. 2. Energieopgave is gebaseerd op afspraken die gemaakt zijn in het Akkoord van Groenlo 3.0. 3. Vergroening van kernen + maatregelen klimaatadaptatie komen terug in de ontwikkelrichtingen van de grote en kleine kernen. 4. Geen aanpassingen gedaan in de visie, zoektocht naar de juiste balans. 5. Goede input voor het omgevingsprogramma. 6. Onderdeel van de ambities voor een robuust watersysteem. Zowel in de kernen als landelijk gebied. 7. Wordt uitgewerkt in de omgevingsprogramma's. 8. Toegevoegd bij ontwikkelpunt 1. zie p.52. 9. Toegevoegd zie punt 14 op p.54. 10. Zie punt 4 op p.52. 11. Zie p. 38 ambitie nr. 2. 12. Niet per definitie historische evenementen, zie punt 13. p. 54: “We blijven ruimte bieden voor *bestaande kerngebonden evenementen* zoals kermissen, weekmarkten en horeca standplaatsen. Daarnaast stimuleren we

3 van 31

13. Meer aandacht voor wandelen (ommetjes, veiligheid)

de ontwikkeling van nieuwe evenementen, mits deze passen binnen de schaal en het karakter van de kern.” 13. Zie punt 14 op p.54.

Hoofdlijnen reacties op kleine kernen 1. 2. 3. 4.

Noordtak mist. Wat is de visie van de gemeente hierop? 2x2 N18? visie gemeente? Alle kleine kernen verbinden met een OV-verbinding (mobiliteit punt 8) Elke kern een basisschool is een mooi streven, maar geen doel op zich

3. 4.

Staat volgende over opgenomen: “Met andere infrastructurele ontwikkelingen zijn we terughoudend, met name wanneer deze een potentiële negatieve impact hebben op een gezonde, veilige en prettige leefomgeving.” Aangescherpt op p.39: “We hebben de ambitie om de N18 te ontwikkelen tot een slimme, schone en stille regionale doorstroomweg met een goede ontsluiting van en naar (economische) kerngebieden binnen de gemeente. We willen verbeteringen aanbrengen die bijdragen aan doorstroming, verkeersveiligheid en tijdwinst, mede om daarmee op kortere termijn bestaande knelpunten op te lossen. Waarbij de ambitie is een N18 met 2x2 rijstroken, 100 km/u en ongelijkvloerse kruisingen of een aanvaardbaar alternatief.” Zie punt 9 p. 56. Dat is precies de insteek van punt 1. p. 55.

Hoofdlijnen reacties op werklocaties

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

4 van 31

Ik herken me hier in / ik vind dit goed: Verhalen lezen makkelijk. Persona’s zijn heel goed.

1. 2.

Dit verdient meer aandacht of aanscherping: 1. Opleiden van mensen t.b.v. arbeidskracht. LBO, MBO. Bedrijven stimuleren om opleidingen te koppelen. Opleiden medewerkers, stages opleiden. Combi opleiden bij bedrijf, leren en werken + diploma. Benut ouderen en hun kennis! 2. Opleiden zorgpersoneel, grotere zorginstellingen, psychiatrie 3. Zorg voor groen! Stimuleren mensen om met de fiets te laten gaan naar werk. 4. Uitbreiding industrie Lichtenvoorde 5. Laarberg als lokaal bedrijventerrein. Restrictief beleid! Verloedering landschap. 6. Veiligheid mist (waar schuilen) asielproblematiek (opvang + werk)

4. 5.

Belangrijk aandachtspunt, brengen we in bij de beleidsontwikkeling rondom dit thema. Belangrijk aandachtspunt, brengen we in bij de beleidsontwikkeling rondom dit thema. Zie ambitie 2 op p. 38: “Versterken fietsinfrastructuur: voorrang langzaam verkeer in de buurt van voorzieningen, extra aandacht verkeersveiligheid buitengebied en ontwikkeling doorfietsroutes in aansluiting op de regionale fietsverbindingen.” De Kamp in Lichtenvoorde is een van de twee economische clusters. Álle ontwikkelingen in deze omgevingsvisie moeten passen binnen de bestaande wet- en regelgeving. Denk aan regels voor brandveiligheid, externe veiligheid (de risico's voor mens en milieu bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen), geur, geluid, water en luchtkwaliteit. Zie aanvullingen vanuit de Omgevingsdienst Achterhoek.

Hoofdlijnen reacties op buitengebied Ik herken me hier in / ik vind dit goed: Verdienmodel voor platteland is basis voor de leefbaarheid buitengebied en kleine kernen 1. Toerisme is oké, maar geen masse/pretpark

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Zie punt 7. p. 62: “We streven ernaar om de toeristische potentie van het aantrekkelijke landschap van Oost Gelre te vergroten. We versterken daarom *de culturele en natuurhistorische waarden* in het buitengebied door bijvoorbeeld de cultuurhistorische laanstructuren terug te brengen en highlights zoals de Grolse Linie beleefbaar en zichtbaar te maken. Ook hier is

5 van 31

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Kaders voor vrijkomende agrarische gebouwen meer verruimen Windmolens oké, maar wel heel hoog Voldoende aandacht wandelroutes Bescherming bomen Koester het landschap! Geen visuele aantasting met zonne- en windenergie Andere vorm energieopwekking (nucleair)

3. 4. 5. 6. 7. 8.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

het belangrijk dat toerisme in balans is met andere activiteiten en past bij de schaal van de gemeente.” Aangepast, zie p49.: “Waar agrarische bebouwing vrijkomt zoeken we in samenwerking met alle betrokken partijen naar een passende en duurzame invulling. We zien kansen om op deze locaties ons buitengebied te verrijken met een nieuwe invulling voor recreatie, kleinschalige bedrijvigheid, duurzaam lokaal geproduceerd voedsel of wonen en zorg. Ook het slopen van opstal behoort tot de mogelijkheden. Wij zoeken ruimte voor herstel van biodiversiteit, bijvoorbeeld door de aanleg van groenstroken, duurzaam maaibeheer en agrarisch natuurbeheer.Welke mogelijkheden het beste passen op welke plek bespreken we vanzelfsprekend met de eigenaar.” Volgt in de uitwerking van de omgevingsprogramma. Aandacht voor de wandelroutes aangescherpt door de visie heen. Actief landschapsbeheer meer uitgewerkt op p. 62 Actief landschapsbeheer meer uitgewerkt op p. 62 Volgt in de uitwerking van de omgevingsprogramma. Volgt in de uitwerking van de omgevingsprogramma.

6 van 31

(Schriftelijke) reacties op de publieksversie omgevingsvisie Oost Gelre Tijdstip: januari 2023 via https://www.oostgelre.nl/omgevingsvisie-oost-gelre

Locatie:

Samenvatting reactie

Verwerking van de reactie

LTO

We vinden het positief dat de gemeente voor opwek van zonne-energie de voorkeur geeft aan het hanteren van de zonnelader. We willen namelijk geen zonnevelden op landbouwgrond. Ook lezen we dat Oost Gelre zich committeert aan het Klimaatakkoord en Energieakkoord. Hier hebben wij onze zorgen over de haalbaarheid.

Helder, waarvan akte. Geen aanpassingen in het stuk.

In het document wordt genoemd dat er wordt gezocht naar oplossingen voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing. Wij delen deze zorg en zouden daarbij graag de aanvulling willen dat de oplossing nimmer een belemmering mag zijn voor de blijvende agrariërs.

Enkele aanpassingen gedaan, zie p. 49: “Waar agrarische bebouwing vrijkomt zoeken we in samenwerking met alle betrokken partijen naar een passende en duurzame invulling. We zien kansen om op deze locaties ons buitengebied te verrijken met een nieuwe invulling voor recreatie, kleinschalige bedrijvigheid, duurzaam lokaal geproduceerd voedsel of wonen en zorg. Ook het slopen van opstal behoort tot de mogelijkheden.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

7 van 31

In de visie wordt aangegeven dat de gemeente in moet zetten op kwaliteitsverbetering van de Groenlose Slinge en andere beken. Op zich is dit een goed streven, maar dit lijkt ons meer een taak voor het Waterschap, de beheerder van deze waterlopen. Voor zover ons bekend, is het Waterschap al bezig met kwaliteitsverbetering in het kader van de KRW-opgave. Wel vinden we dat er een taak ligt bij de gemeente voor zover het normoverschrijdingen betreft die veroorzaakt worden door de gemeentelijke riooloverstorten.

Er wordt aangegeven dat de gemeente ruimte dient te maken voor waterretentie en een robuust watersysteem. Het watersysteem is natuurlijk nooit af, maar er zijn de afgelopen jaren al wel enorme stappen gezet op dit gebied. Het zou goed zijn dat de schrijvers van deze visie zich daar bewust van zouden zijn. Naar aanleiding van de wateroverlast van 2010 in Lichtenvoorde is er al zo’n 16 hectare retentie aangelegd. En het waterssysteem is de laatste tientallen jaren al stukken robuuster gemaakt. Denk hierbij aan de natuurontwikkelingen langs de Baakse Beek, de Veengoot en bijvoorbeeld bij de Groenlose Slinge. En op dit moment zijn er nog meer projecten in voorbereiding via het Waterschap.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Deze omgevingsvisie maken wij in nauwe afstemming met onder meer het Waterschap. Wij delen hierin dezelfde ambitie en hebben deze daarom ook zo opgenomen in de visie. Met het Waterschap vullen wij de acties in die horen bij de gemeente, waaronder de vermindering van gemeentelijke riooloverstort.

Wij zien deze stappen ook. Dit hebben we nu ook expliciet gemaakt in paragraaf 4.4. “Daarnaast zetten we in het buitengebied in op een robuust watersysteem. We zien dat hierin de afgelopen jaren in samenwerking met diverse partijen al flinke stappen zijn gezet. We werken aan mogelijkheden voor waterretentie op het hoge [....]”

8 van 31

Er wordt genoemd dat de huidige natuurgebieden beschermd dienen te worden. Voor een aantal natuurgebieden is bescherming al geregeld vanuit Provinciaal beleid. Wat ons betreft hoeft de gemeente daar geen eigen ‘plus’ op te zetten. Er is de wens om verbindingszones uit te breiden lezen we. Ook hierbij dient men te realiseren dat er al veel gebeurd is de afgelopen decennia en dat vrijwilligheid daarbij altijd het uitgangspunt is geweest. Onze wens is dat vrijwilligheid ook het uitgangspunt blijft. Verder willen wij geen toename van natuurclaims en nieuwe statussen. We zien dat de status ‘stikstofgevoelig’ al leidt tot verlamming van vergunningverlening en activiteiten. Met nog meer regelgeving zal alles uiteindelijk op slot komen te staan. Dit zou wat ons betreft ook genoemd mogen worden in de visie.

De gemeente noemt in haar visie dat het bevorderen van biodiversiteit de grondhouding wordt. Dit is prima en daar kunnen wij ook achter staan , mits dit gebeurt door stimulering en zonder dwang. Volgens ons is er op dit moment al genoeg regelgeving en beleid dat leidt tot toename van biodiversiteit. We vinden dat er genoemd mag worden dat andere sectoren en inwoners ook een

Aandacht voor bevorderen biodiversiteit staat benoemd, hierin is nu nadrukkelijk ook opgenomen: “We nodigen inwoners, grondeigenaren en ondernemers uit om binnen hun eigen vermogen een bijdrage te leveren aan het netwerkherstel van groenblauwe dooradering. We stimuleren hiervoor onder meer de aanleg van groene erven, lijnelementen in de vorm

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

De ambitie tot 10% van het landschap voor droge en natte landschapselementen (de groenblauwe dooradering) is landelijk geformuleerd. Daarbij is aangegeven dat het de mogelijkheid kan gaan bieden om boeren een vergoeding te geven voor aanleg en beheer. De GBDA een van de routes om te komen tot nieuwe verdienmodellen voor agrariërs. De vraag hoe dit uit te werken is een vraag voor de komende periode. Daarmee is het één van de onderdelen in de transitie van de agrarische bedrijfsvoering en de ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen. Voor het gemeentelijk beleid geldt dat wij bij voorkeur op basis van vrijwilligheid samen werken aan de gezamenlijke ambities. We realiseren ons dat de omvang van de transitie, het benodigde tempo, de borging van de transitie en de garanties bij nieuwe verdienmodellen kan en zal vragen om meer dan alleen vrijwilligheid.

9 van 31

bijdrage kunnen leveren aan verbetering van de biodiversiteit. Wat betreft de groenblauwe dooradering zoals voorgesteld in de pilot Aanvalsplan Landschap: hier staan wij niet achter. Ten aanzien van deze pilot hebben we onlangs een brief naar de gemeente gestuurd en aangeven dat wij ons hier niet in kunnen vinden. Veel van de doelen uit het Aanvalsplan komen straks terug bij de uitwerking van het NPLG en het nieuwe GLB en verder is er veel overlap bij andere projecten en processen waarbij LTO betrokken is.

van singels, struweelranden, ruigtestroken, greppels en sloten.”

In het document wordt terecht genoemd dat de druk op de ruimte in het buitengebied hoog is. Wij willen daar op aanvullen dat er landelijk de wens is dat de landbouw extensiever wordt, hetgeen zal leiden tot meer vraag naar landbouwgrond per bedrijf. Het is dus belangrijk om verantwoord om te gaan met ruimteclaims.

Verwerkt in de ontwikkelrichtingen gebiedsuitwerking buitengebied (paragraaf 5.4): “We zetten ons in voor transitie en ontwikkeling naar een *toekomstbestendige agrarische sector* die haar positie in onze samenleving behoudt via de provinciale en regionale processen rondom het landelijk gebied. Hierover is nog veel onzeker en onduidelijk. Onze ambitie is dat Oost Gelre één van de gemeenten is waar in 2040 de agrarische sector de transitie naar toekomstbestendigheid succesvol heeft kunnen maken. We gaan voor een *vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied* is een gebied waar alle gebruikers van het landelijk gebied werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. Wij geven, onder voorwaarden, *ruimte aan agrariërs* die voor de transitie van hun bedrijfsvoering aanpassingen willen realiseren. Bijvoorbeeld om blijvend te voldoen aan eisen vanuit brandveiligheid en dierenwelzijn en innovaties op het gebied van duurzaamheid.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

10 van 31

In de visie lezen we een aantal keren dat er veel agrarische bedrijven zullen stoppen. Dierrechten van deze bedrijven worden opgekocht door de blijvende bedrijven die daardoor kunnen groeien in omvang. Wij vinden het belangrijk dat deze blijvende bedrijven worden gefaciliteerd met toereikende, dus grotere bouwkavels. Ook vanwege eisen op het gebied van dierwelzijn (minder dieren per m2) en vanwege eisen op het gebied van brandveiligheid zijn grotere bouwkavels gewenst. Wij zouden graag zien dat dit vermeld wordt in de visie. Ook zou er in de visie genoemd mogen worden dat er goede verdienmogelijkheden voor de agrarische bedrijven blijven.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Zie p. 48-49 voor de aangepaste versie: “Wij gaan voor een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied waar agrariërs - net als alle andere gebruikers - werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. Voor een toekomstperspectief voor de agrarische sector is een stabiel langetermijnbeleid met duidelijke doelen en richting essentieel. Wij zien het als onze rol om zo snel mogelijk helderheid te krijgen over dit toekomstperspectief en staan hierin naast onze agrariërs. De weg naar toekomstbestendigheid vergt steun aan de boeren om de transitie van ons huidige voedselsysteem te kunnen realiseren. Deze steun leidt tot meer bewegingsruimte om duurzaam te produceren. De opgave om dit te realiseren staat hoog op de landelijke en provinciale agenda. De route vergt op alle niveaus samenwerking tussen overheid, agrariërs en ketenpartijen. De gemeente neemt samen met andere gemeenten in de Achterhoek actief deel aan processen rondom het landelijk gebied. Op gemeentelijk niveau zetten wij in op een blijvende positie van toekomstbestendige landbouw die een belangrijke plaats en functie binnen onze samenleving heeft en houdt in het landelijk gebied. We gaan voor een vitaal platteland, bijdragend aan onze lokale economie, onze voedselvoorziening en waar agrariërs een goed inkomen kunnen verdienen.

Oost Gelre kiest hiermee voor een gebalanceerde verweving van de duurzame landbouw met de verschillende kwaliteiten en functies van ons landelijk gebied.”

11 van 31

Dorps Belangen Organisaties (Zwolle)

Hoe heeft ‘vertaling’ dorpsplannen plaatsgevonden in (concept) omgevingsvisie ? Komt vanuit opm. DBO Zwolle. Kunnen/moeten we dit concreter maken? Zodat zichtbaar wordt wat we met al die dorpsvisies doen.

De Woonplaats

Ten aanzien van pagina 22: hier wordt genoemd dat woningen in 2040 aardgasvrij zijn. Dit is niet de ambitie bij De Woonplaats. We hebben dan al wel grote stappen gemaakt, maar we zullen in 2040 nog niet volledig aardgasvrij zijn. Onze route gaat uit van aardgasvrij in 2050. Wellicht dat dit punt verduidelijkt kan worden: we willen graag weten hoe deze doelstelling zich verhoudt tot het corporatiebezit.

Hierover is het volgende opgenomen (zie p.32): “In lijn met de nationale ambitie willen we als gemeente in 2050 aardgasvrij zijn. Dit houdt in dat we de komende jaren inzetten op isolatie en verduurzaming van woningen om deze ‘aardgasvrijgereed’ te maken.” Dit is in lijn met het Akkoord van Groenlo 3.0.

Op pagina 28 wordt genoemd dat er opgaven liggen in het aanpassen van de bestaande voorraad. Graag zien we toegelicht wat hiermee wordt bedoeld en of er verwachtingen zijn voor het woningbezit van de corporaties. Hierover willen we dan graag in gesprek.

Deze gesprekken zullen volgen in de uitwerking van de uitvoeringsprogramma’s van deze omgevingsvisie.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

De dorpsplannen vormen één van de grondleggers van het overzicht trends en verkenningen in fase 1. Ook de Leefbaarheidsvisie Kleine Kernen was een belangrijk fundament. Door te kijken naar 2040 richten we ons op de toekomst voor geheel Oost Gelre. Dat is ook de schaal van de politieke discussie, we koersen niet op visies per kern. Tegelijk beseffen we dat er nu discussies en beslissingen zijn waarover verschillend wordt gedacht.

12 van 31

Ten aanzien van 4.1 Hechte kernen: compleet en divers aanbod huur- en koopwoningen (zie ook pagina 28,laatste alinea): De Woonplaats heeft op dit moment geen ambitie om in de kleine kernen huurwoningen toe te voegen. Wij hebben afspraken gemaakt met de gemeente Oost Gelre over het toe te voegen aantal woningen, in het kader van de regiodeal.

In principe zijn de ambities m.b.t. woningbouw in lijn met de afspraken die zijn gemaakt in het kader van de Woondeal.

Ten aanzien van 5.1 Grote kernen : We willen graag gesprekken voortzetten over de aanpak voor het aardgasvrij gereed maken in Noord-West Groenlo, waarbij het uitgangspunt van De Woonplaats is om te starten met het gebied ten noorden van de Emmasingel, zoals afgesproken in de prestatieafspraken van 2023.

Helder, geen verwerking nodig.

Liander

Benoem uitbreiding energie-infrastructuur als nadrukkelijke randvoorwaarde bij gemeentelijke ambities (zon-op-dak, uitbreiding woningbouw, uitbreiding industrie, opwek zon, wind, mobiliteit)

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Dit punt hebben we verwerkt in paragraaf 4.5 met de volgende tekst: “We beseffen ons dat uitbreiding van onze energie-infrastructuur een nadrukkelijke randvoorwaarde is om onze ambities op het gebied van de energietransitie (zon-op-dak, uitbreiding woningbouw, uitbreiding industrie, opwek zon, wind, elektrificatie mobiliteit) mogelijk te maken. "Hiervoor is ruimte nodig voor zowel onder- als bovengrondse infrastructuur als ook regelstations, onderstations, middenspanningsruimten.”

13 van 31

Benoem dat het maken van slimme keuzes t.a.v. het energienetwerk essentieel is voor de maatschappelijke betaalbaarheid en haalbaarheid

Dit punt hebben we verwerkt in paragraaf 4.5 met de volgende tekst: “Hiernaast is het essentieel om slimme keuzes te blijven maken ten aanzien van het energienetwerk om de ambities maatschappelijke kosten betaalbaar en haalbaar te houden.”

Breng het belang van energie-infrastructuur sterker naar voren. Maak daarbij expliciet dat ruimte nodig is voor zowel onder- als bovengrondse infrastructuur als ook regelstations, onderstations, middenspanningsruimten.

Dit punt hebben we verwerkt in paragraaf 4.5 met de volgende tekst: “We beseffen ons dat uitbreiding van onze energie-infrastructuur een nadrukkelijke randvoorwaarde is om onze ambities op het gebied van de energietransitie (zon-op-dak, uitbreiding woningbouw, uitbreiding industrie, opwek zon, wind, elektrificatie mobiliteit) mogelijk te maken. Hiervoor is ruimte nodig voor zowel onder- als bovengrondse infrastructuur als ook regelstations, onderstations, middenspanningsruimten.”

De Regionale Energie Strategie (RES) staat genoemd, echter mist wat we daarin nog gaan (moeten) doen: integraal programmeren en vanuit een integrale blik (samenhang visies gemeente t.a.v. mobiliteit, industrie, woningbouw, etc.) samen het energienet van de toekomst te ontwerpen.

Dit punt hebben we verwerkt in paragraaf 5.5: “Vanuit Oost Gelre is onze ambitie om te voldoen aan het bod van de Regionale Energie Strategie Achterhoek. Hierin beseffen we dat het belangrijk is om integraal te programmeren en vanuit een integrale blik samen het energienet van de toekomst te ontwerpen.”

Dorpsbelangenorganisaties (kleine kernen)

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

14 van 31

Onduidelijk wat in de Omgevingsvisie wordt gezegd over de N18. Wordt nu toch weer gesproken over een 2x2 100km met ongelijkvloerse kruisingen of een aanvaardbaar alternatief. Impact op leefbaarheid, geluidsoverlast wordt gevreesd. Vanuit Contactgroep Zwolle wordt aangegeven dat de wijzigingen in het verleden negatieve gevolgen hebben voor de aanrijroute naar Groenlo en de N18 zelf. Vrees is dat door de N18 te verbeteren, het meer auto- en doorgangsverkeer aantrekt. Noordtak wordt niet genoemd in de visie. Tegelijk: als er gekozen moet worden, liever een 2x2 N18 dan de noordtak. Algemene mening van de dorpsbelangenorganisaties is dat de N18 niet verbreed moet worden, maar de werkgelegenheid in de gemeente moet ook niet achteruitgaan. Dilemma wordt herkend. De vraag vanuit de dorpsbelangenorganisaties is dan ook, op welke mobiliteit moet je inzetten? N18 verbreding of openbaar vervoer? Openbaar vervoer moet altijd aanwezig zijn in de kleine kernen, rendabel of niet, maar afhankelijk van de marktwerking. Ook wordt specifiek aandacht gevraagd voor het landbouwverkeer.

Dit signaal komt vanuit verschillende hoeken binnen. Ondertussen is de tekst in de omgevingsvisie aangepast. In overleg met het college van B&W hebben we hiervoor het volgende opgenomen (zie paragraaf 4.3): “We hebben de ambitie om de N18 te ontwikkelen tot een slimme, schone en stille regionale doorstroomweg met een goede ontsluiting van en naar (economische) kerngebieden binnen de gemeente. We willen verbeteringen aanbrengen die bijdragen aan doorstroming, verkeersveiligheid en tijdwinst, mede om daarmee op kortere termijn bestaande knelpunten op te lossen. Waarbij de ambitie is een N18 met 2x2 rijstroken, 100 km/u en ongelijkvloerse kruisingen of een aanvaardbaar alternatief.”

De dorpsbelangenorganisaties willen de huidige functies behouden (school, sport, activiteiten). Waar de achteruitgang in organisatiekracht bij sport en activiteiten nu door de verenigingen wordt opgelost door meer samenwerking, geven de kernen aan dat ze rondom de scholen meer steun van de gemeente verwachten. Bijvoorbeeld door het bevorderen van de keuze voor de school in een kleine kern door ouders in de grote kern. Waarom de beweging van klein naar groot wel steunen en niet andersom.

We hebben in de omgevingsvisie hierover opgenomen dat we streven naar en dus als gemeente zo goed mogelijk willen bijdragen aan (zie paragraaf 5.2):

Ander verbeterpunt is de versnelling van de woningbouw. De dorpsbelangenorganisaties zouden graag willen dat het proces rond woningbouw

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

“In het behoud van een *basisniveau aan voorzieningen* in elke kern: basisschool, ontmoetingsplek en zorgpunt, bij voldoende (financieel) draagvlak en mits de kwaliteit beschermd kan worden. Waar de kwaliteit op termijn niet te waarborgen is, zetten we in op optimale bereikbaarheid van de voorzieningen in andere kernen.

15 van 31

initiatieven verbeterd wordt.

Elke kern heeft *minimaal één ontmoetingsfunctie* passend bij het aanbod en de identiteit van de kern. Deze ontmoetingsplek biedt ruimte aan ons veelzijdige verenigingsleven dat we hiermee als sociale kracht in onze gemeente willen waarborgen voor de toekomst. Inwoners in alle kernen hebben op deze manier de mogelijkheid elkaar te ontmoeten en kunnen deelnemen aan activiteiten gericht op ontmoeting, cultuur en ontspanning, ook om eenzaamheid te voorkomen. Zo geven we ook in de toekomst vorm aan leefbare kernen en naoberschap.” Punt versnelling woningbouw: nemen we mee als input voor het omgevingsprogramma ‘Wonen, leefbaarheid en mobiliteit’.

Contactgroep Zwolle zou graag willen zien dat hun dorpsplan beter naar voren was gekomen in de omgevingsvisie.

Aangegeven wordt dat de ambities mooi zijn, maar dat men nog niet voor zich ziet hoe dit allemaal met elkaar gerealiseerd gaat worden. Bijvoorbeeld de ambities op het gebied van openbaar vervoer/mobiliteit. Dit blijkt tot nu toe steeds moeilijk van de grond te krijgen. Waar mogelijk dit beter toelichten.

In de omgevingsvisie gaan we vooral in op de ‘wat’. De ‘hoe’ wordt verder uitgewerkt in de omgevingsprogramma’s, zie hiervoor hoofdstuk 6.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

16 van 31

Onduidelijk is waarom er wordt gesproken over bedrijvendroebels en hoe zich dit verhoudt tot het gewenste perspectief voor agrarische bedrijvigheid.

In de omgevingsvisie is opgenomen dat we de mogelijkheid willen verkennen van nieuwe kleinschalige werklocaties in de nabijheid van de N18. Dit doen we voornamelijk op locaties met vrijkomende agrarische bebouwing, die we – in de geest van ‘woondroebels’ – kunnen omvormen naar *werkdroebels*. De realisatie van deze werkdroebels moeten vanzelfsprekend in balans zijn met de andere functies in het buitengebied.In de nog uit te werken omgevingsprogramma’s zal hier verder op ingegaan worden.

Vanuit de gemeente Oost Gelre werd de vraag gesteld: Hoe ziet in jullie ogen de gemeente Oost Gelre er in de ideale situatie eruit in 2040?

Dank voor alle input. We hopen deze zo goed mogelijk verwerkt te hebben in de ambities in deze omgevingsvisie.

Hier is per kleine kern op gereageerd: Lievelds belang: - Een veilige, prettige woonomgeving zonder overlast waar je niks aan kan doen. Leefbaarheid houden door scholen te houden in de kleine kernen. Inwoners van Groenlo en Lichtenvoorde motiveren om naar de kleine kernen te gaan. Mooiste wens van Lievelde: In 2040 alle scholen in de kleine kernen behouden. Vragenders belang: - Voldoende jaarlijkse woningbouw en jeugd behouden in de kleine kernen. Realiseren van huur en levensloopbestendige woningen. Geen slaapdorp worden, dus behoud van activiteiten, evenementen, functies en werk. Contactgroep Zwolle - Bereikbaarheid en beleefbaarheid van de kleine kernen verbeteren. Zwolle moet minder uitgesloten worden en een aantrekkelijk dorp worden om in te wonen.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

17 van 31

Verbinding tussen de politiek en inwoners verbeteren. Niet alleen zeggen, maar ook doen! Mariënvelds belang: - De huidige ontwikkelingen in Mariënvelde is positief te noemen. Mariënvelds belang vindt het positief dat ze een spreekpartner zijn voor het dorp. Dorpsbelangen Harreveld - De omgevingsvisie is een pittig document om te lezen, wellicht iets concreter opstellen. Energieopslag per kern realiseren voor 2040, groot transport van Roemaat uit het dorp. Harreveld zou graag beter leefbaar worden, maar hoe werd niet benoemt. Droomscenario: Veel water en groen en klimaatadaptief ingericht dorp. Zieuwents belang - In de omgevingsvisie moet staan dat er in de gemeente goedkope en goede woonruimte gecreëerd wordt. Zo behouden we inwoners in Oost Gelre. In de gemeente voorkomen dat commerciële partijen rijk worden van het verhuur/verkoop van woningen. De gemeente moet hierin sturen.

Sociale Raad Oost Gelre

De ontwerp-omgevingsvisie ‘Groen en verbonden Oost Gelre 2040’ is een prettig leesbaar document dat uitnodigt tot doorlezen. De visie voor 2040, de 5 kernambities en de 4 gebiedsgerichte uitwerkingen worden integraal, in samenhang en consistent gepresenteerd. Het geheel is overzichtelijk en goed

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Dank voor de reactie. Geen verwerking nodig.

18 van 31

geïllustreerd. De persoonlijke verhalen van inwoners geven een levendig inkijkje in de toekomst en zijn daarmee van toegevoegde waarde. De ontwerpomgevingsvisie ‘Groen en verbonden Oost Gelre 2040’ biedt heldere kaders waardoor het een goed sturings- en afwegingsinstrument is voor omgevingsprogramma’s, beleidskeuzes en initiatieven van gemeente, ondernemers, verenigingen en inwoners. We zijn benieuwd naar het proces van uitwerking in omgevingsprogramma’s en uitvoeringsplannen en hoe inwoners daarbij actief betrokken zijn. 6b

Het ambitieniveau van de ontwerp-omgevingsvisie is hoog. Het is realistisch, zoals in het stuk ook herhaaldelijk aangegeven wordt, dat de ambities onderweg bijgesteld moeten worden. Niemand kan 20 jaar vooruit kijken. De ambities schuren ook hier en daar. Zo is het bijvoorbeeld een uitdaging om de balans te vinden tussen behoud van landschap, rust en natuur en uitbreiding van recreatie, werklocaties en energiewinning in het buitengebied. De druk op het buitengebied is groot, omdat tevens wordt ingezet op waterbeheersing en biodiversiteit. Tegenstrijdige belangen zullen uiteraard een rol spelen. In het proces naar uitwerking en realisatie zijn ‘welwillendheid’ en ‘maatwerk’ sleutelwoorden. Wij adviseren om bij de 5 kernambities en de 4 gebiedsgerichte uitwerkingen in de omgevingsvisie het belang van welwillendheid bij alle partijen en maatwerk expliciet op te nemen.

We nemen hierover iets op in het voorwoord en in de inleiding van hoofdstuk 6. “Het is nu aan ons als inwoners, partners en gemeente zelf om hieraan uitvoering te geven. We zien daarbij een rol voor ons als gemeente om helderheid te verschaffen en de regie te nemen waar nodig, maar zijn hierbij ook afhankelijk van de welwillendheid van andere partijen.”

Bij het proces van visie naar realisatie moeten de inwoners nauw betrokken zijn. We benadrukken dat hier door alle partijen aan gewerkt moet worden. Het realiseren van het hoge ambitieniveau staat of valt met tijdige en transparante communicatie tussen gemeente en inwoners, waarbij ieders rol duidelijk is en

Dank voor de heldere aanvulling. We hebben dit verwerkt in hoofdstuk 6 onder het kopje ‘omgevingsprogramma’: “Bij de invulling en uitwerking van deze omgevingsprogramma’s zullen (op onderdelen) inwoners en andere betrokken partijen nauw betrokken zijn. Want we kunnen dit als

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

19 van 31

partijen elkaar serieus nemen. Bij de uitwerking van omgevingsprogramma’s moeten inwoners meegenomen en betrokken worden.Dit is een proces waarbij zowel gemeente als inwoners elkaar respecteren, bereid zijn tot compromissen en van en met elkaar te leren. Dat vraagt een mentaliteitsverandering bij zowel ambtenaren als inwoners. Wij verwachten dat de participatiewet helpend kan zijn bij de inrichting van medezeggenschap.

gemeente niet alleen. Heldere communicatie en gedeelde verantwoordelijkheid zijn hierbij onze uitgangspunten. Het realiseren van het hoge ambitieniveau in deze omgevingsvisie staat of valt met tijdige en transparante communicatie tussen gemeente, inwoners en andere partijen. We staan dan ook voor een samenwerking tussen ons als gemeente, inwoners en andere partijen waarbij ieders rol duidelijk is en we elkaar serieus nemen. We gaan hierbij uit van een gedeelde verantwoordelijkheid, het leren van en respect voor elkaar en bereidwilligheid tot het sluiten van compromissen. Met deze intentie werken we als gemeente al jaren en zullen we ook de processen rondom de omgevingsprogramma’s inrichten.”

De ambities met hoge prioriteit in de ontwerp-omgevingsvisie van Oost Gelre passen binnen de thematische ambities van de provincie Gelderland en de Achterhoek. Ze sporen echter niet overal met de uitkomsten van de participatieronden en de interviews met inwoners uit Oost Gelre. Inwoners vinden bijvoorbeeld biodiversiteit, doortrekken A18, uitbreiding fietspaden en meer toerisme minder belangrijk. Zij moeten bij deze thema’s goed meegenomen worden zodat hier meer draagvlak voor komt. Op grond van de gepresenteerde onderzoeksresultaten in ‘Toekomstverkenning Oost Gelre 2040’ heeft de Sociale Raad in april 2022 geconcludeerd dat de huidige stand van zaken met betrekking tot klimaatacceptatie, milieueffecten en biodiversiteit in onze gemeente erg tegenvalt en om hoge prioriteit vraagt. Van inwoners mag verwacht worden dat ze zich hiervoor medeverantwoordelijk voelen. Aangezien dit nog niet voor iedereen vanzelfsprekend is, moet hier op gestuurd worden.

Dit is zeker een aandachtspunt en zal meegenomen worden in de uitwerking van de omgevingsprogramma's: ● Transformatie landelijk gebied ● Energietransitie, klimaatadaptatie en duurzaamheid ● Wonen, leefbaarheid en mobiliteit

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Op basis van de uitkomsten van de M.E.R. rapportage zullen in deze visie op deze punten mogelijk ook nog aanpassingen volgen.

20 van 31

Op pagina 13 van de ontwerp-omgevingsvisie is een schema met 7 thema’s opgenomen. Het gaat hier waarschijnlijk om de 7 thema’s van de provincie Gelderland die verder niet benoemd worden. Op pagina 19 zijn in de tekst 6 thematafels van 8RHK benoemd. We missen de uitleg dat 8RHK staat voor op vernieuwende wijze samenwerken van overheid, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan ontwikkeling van de Achterhoek. Het heeft meerwaarde voor de omgevingsvisie van Oost Gelre wanneer de overkoepelende 7 thema’s van Gelderland en de 6 thematafels van 8RHK in samenhang met ‘Groen en verbonden Oost Gelre 2040’ beschreven en inzichtelijk gepresenteerd worden.

7 thema’s verwijzen naar de 7 thema’s uit de Toekomstverkenning Oost Gelre 2040, niet de 7 thema’s van de provincie Gelderland. We hebben een extra toelichting gegeven bij figuur 01 op p.15.

Helaas zijn minder validen in de ontwerp-omgevingsvisie niet expliciet in beeld. Dat is echt wel nodig! Wanneer we een inclusieve samenleving nastreven waarin iedereen mee kan doen, moet de openbare ruimte toegankelijk zijn voor mensen die gebruik maken van een rollator, rolstoel, scootmobiel, driewieler, kinder- of wandelwagen. Dat vraagt om functionele aanpassingen van openbare gebouwen, trottoirs, wandel- en fietspaden. Dit is in Oost Gelre beslist nog niet overal het geval. We verwijzen hierbij naar de nieuwe nota Sociaal Domein waarin dit onderwerp op advies van de Sociale Raad ook opgenomen is.

Opmerking overgenomen. In tekst verwerkt (zie paragraaf 4.4, 5.1): “Daarnaast verbeteren we waar nodig de toegankelijkheid van wandel- en fietspaden, trottoirs en openbare gebouwen voor mensen die bijvoorbeeld gebruik maken van een rollator, rolstoel, scootmobiel, driewieler, kinderof wandelwagen. Zo zorgen we voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen.”

De ambitie om van de N18 een ‘slimme, schone, stille’ weg te maken klinkt aantrekkelijk, maar vraagt om meer toelichting. Wat wordt met ‘slim’ bedoeld en wat is nodig om ‘schoon en stil’ te realiseren?

Bij de term ‘slimme snelweg’, ook wel een hightech highway genoemd, kan je denken aan een snelweg die voorzien is van allerlei technologische innovaties. Deze innovaties bevinden zich langs de snelweg, bijvoorbeeld in de vorm van slimme verkeersborden, maar kunnen ook in het wegdek zelf zitten. Hierdoor kan de slimme snelweg allerlei informatie verzamelen en zelfs communiceren met het verkeer wat er overheen rijdt. Omdat deze snelwegen oplossingen kunnen bieden voor knelpunten in de

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Toegevoegd in hoofdstuk 2.2: “Bestuurlijk gezien heeft de gemeente Oost Gelre zich in regioverband verbonden aan de samenwerking 8RHK Ambassadeurs. Binnen 8RHK Ambassadeurs wordt door overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties op vernieuwende wijze samengewerkt aan de ontwikkeling van de regio. Vanuit zes thema’s ….”

21 van 31

huidige verkeerssituatie. Zo kunnen slimme snelwegen bijdragen aan energiebesparing, het fileleed verminderen en zelfs het aantal verkeersdoden verlagen. (zie ook: https://www.oponeo.nl/blog/slimmesnelwegen-in-nederland) Met schoon en stil bedoelen we vooral de omschakeling naar elektrisch vervoer. Aangescherpt in hoofdstuk 3: “De N18 is een slimme, schone en stille weg geworden, waarin technologische ontwikkeling en de inzet op goede doorstroming in 2040 vruchten afwerpt. Door al deze ingrepen is Oost Gelre nog beter, veiliger en met minder (milieu)overlast verbonden met de regio en bieden deze knooppunten een aantrekkelijk werk- en woonklimaat voor alle inwoners.” 6h

Hieronder volgen paginagewijs enkele suggesties voor tekstuele aanpassingen die door leden van de werkgroep benoemd zijn. Blz. 9 Neem ook de Nederlandse vertaling van SDG (duurzame ontwikkelingsdoelen) op. Blz. 15 Vervang ‘stuk voor stuk’ door ‘allemaal’. Blz. 29 Er wordt gesproken over betaalbare koopwoningen tot € 355.000,- Geef met het oog op starters en éénverdieners ook een ondergrens aan: betaalbare woningen van € ....000,- tot € 355.000,-

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Blz. 9: verwerkt Blz. 15: verwerkt Blz. 29: niet verwerk, we hanteren beleid uit de vastgestelde Regionale Woonagenda Achterhoek.

22 van 31

Omgevingsdienst Achterhoek

Het onderwerp geur speelt een grote rol bij de ontwikkelingen in het buitengebied. Hierover zijn in de visie nog niet heel veel concrete ontwikkelingen opgenomen. Het is belangrijk om te realiseren dat bij mogelijke ontwikkelingen in het buitengebied knelpunten kunnen ontstaan op het gebied van geur;

Aangepast in hoofdstuk 4.5: “Vanzelfsprekend zijn we als Oost Gelre in het landelijk gebied verplicht te voldoen aan bestaande wet- en regelgeving omtrent brandveiligheid, externe veiligheid, geur, geluid, water en luchtkwaliteit.”

Ook bij de voorgenomen ontwikkelingen, zoals de uitbreiding van bedrijventerreinen langs de N18 en het realiseren van woonwijken speelt geur, naast ook verschillende andere milieuthema’s, een belangrijke rol. De vraag is ook in hoeverre de milieuthema’s zijn meegenomen in de beslissing over de locaties waar uitbreiding van zowel woningbouw als bedrijventerreinen gaat plaatsvinden. Dit komt niet naar voren in de visie. Het advies is om milieuonderzoek uit te voeren voordat de locaties voor deze ontwikkelingen definitief worden vastgesteld.

Op basis van de uitkomsten van de M.E.R. rapportage zullen in deze visie op deze punten mogelijk ook nog aanpassingen volgen.

Er wordt verschillende keren gesproken over een veilige en gezonde leefomgeving in de omgevingsvisie. Er zijn echter geen ambities hiervoor opgenomen, bijvoorbeeld over hoe jullie als gemeente het veilig wil houden of hoe de veiligheid te verbeteren, buiten klimaatveranderingsopgaven om;

De ‘hoe’ wordt verder uitgewerkt in de omgevingsprogramma’s, in deze omgevingsvisie hebben we met name de ambities op hoofdlijnen en voor de lange termijn opgenomen.

De energietransitie komt ook aan bod. Daarbij is veiligheid niet genoemd of opgenomen als een issue. Ook de andere milieu aspecten komen hier nauwelijks aan bod, terwijl dit wel een ontwikkeling is waarbij milieuaspecten een rol spelen. Het advies is om veiligheid hier meer in mee te nemen;

Nu specifiek benoemd in paragraaf 4.5: “Een goede inpassing van duurzame energieopwekking in ons waardevolle landschap en oog voor realisme zijn belangrijke uitgangspunten voor het aanwijzen van potentiële locaties in RES-zoekgebieden. Ook vinden we het belangrijk dat het realiseren van duurzame energieopwekking geen afbreuk doet aan de leefbaarheid in de woonomgeving van onze inwoners en past binnen de

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

23 van 31

geldende milieu- en veiligheidsgrenzen.” 7e

Op verschillende plekken in de visie wordt algemeen genoemd dat rekening gehouden wordt met de wetgeving op het gebied van luchtkwaliteit, geur en geluid. Het is goed om onder de aandacht te brengen dat het erg belangrijk is om geluid mee te nemen in de voorgenomen ontwikkelingen in de visie, bijvoorbeeld de uitbreiding van de N18 en de Laarberg, omdat wet- en regelgeving op het gebied van geluid mogelijk voor knelpunten kunnen zorgen.

IKGL

Wij denken echter dat (duurzaam en circulair) wonen en werken in deze Omgevingsvisie nog innovatiever en minder bescheiden/behoudend moet worden gepositioneerd. Een goede grondlegger voor wonen is de Regionale woonagenda Achterhoek 2023-2030: Goed wonen in een vitale regio. Hierin wordt ook een duidelijke relatie gelegd tussen wonen en een goede bereikbaarheid. Goede bereikbaarheid is namelijk voor veel Achterhoekers van groot belang om voor werk of studie goed te kunnen reizen. Dit vraagt om duidelijke keuzes maken in goed en bereikbaar wonen rondom mobiliteitsknooppunten, om aantrekkelijk te zijn voor jonge talenten/arbeidskrachten én hun partners om in onze gemeente te blijven of zich te vestigen.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Nu expliciet vermeld in 4.5: “Vanzelfsprekend zijn we als Oost Gelre verplicht te voldoen aan bestaande wet- en regelgeving omtrent brandveiligheid, externe veiligheid, geur, geluid, water en luchtkwaliteit.”

Verwerkt op p. 53, laatste zin in dit ontwikkelpunt: “We zetten in op *twee grotere uitbreidingslocaties* voor woningbouw: ten zuidwesten van Groenlo en ten zuiden van Lichtenvoorde. Hier bouwen we niet alleen voor de woonbehoefte van onze eigen inwoners, maar zien we ook kansen voor de vestiging van jonge gezinnen en werknemers van buiten de gemeente. Deze uitleglocaties zijn ruim van opzet en bieden voldoende mogelijkheden voor klimaatadaptieve en natuurinclusieve woonmilieus. Ook zijn ze gelegen op 3 tot 5 km fietsafstand van het mobiliteitsknooppunt station Lievelde.”

24 van 31

‘Voor een vitale economie en aantrekkelijk ondernemersklimaat is het van belang om de bedrijventerreinen in Oost Gelre toekomstbestendig te houden en te verduurzamen. Ook moet verkend worden of er voldoende ruimte beschikbaar is op de huidige werklocaties in de gemeente en in welke mate deze toekomstbestendig (te maken) zijn.’ Kernpunten daarbij voor de IKGL zijn: - het verder ontwikkelen van een duurzaam De Laarberg; - herontwikkeling en verduurzaming van De Kamp; - herontwikkeling gebied busstation Groenlo en Brandemate; - voldoende beschikbaarheid van ruimte voor lokale bedrijvigheid.

BSA

Graag meer aandacht voor een ‘vitale agrarische sector’ in Oost Gelre.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Deze punten zijn onderdeel van de omgevingsvisie, zie paragraaf 4.2. Herontwikkeling gebied busstation Groenlo en Brandemate is hierbij niet expliciet in deze visie opgenomen.

25 van 31

vergt op alle niveaus samenwerking tussen overheid, agrariërs en ketenpartijen. De gemeente neemt samen met andere gemeenten in de Achterhoek actief deel aan processen rondom het landelijk gebied. Op gemeentelijk niveau zetten wij in op een blijvende positie van toekomstbestendige landbouw die een belangrijke plaats en functie binnen onze samenleving heeft en houdt in het landelijk gebied. We gaan voor een vitaal platteland, bijdragend aan onze lokale economie, onze voedselvoorziening en waar agrariërs een goed inkomen kunnen verdienen. Oost Gelre kiest hiermee voor een gebalanceerde verweving van de duurzame landbouw met de verschillende kwaliteiten en functies van ons landelijk gebied.” Verwerkt in de ontwikkelrichtingen gebiedsuitwerking buitengebied (paragraaf 5.4): “We zetten ons in voor transitie en ontwikkeling naar een *toekomstbestendige agrarische sector* die haar positie in onze samenleving behoudt via de provinciale en regionale processen rondom het landelijk gebied. Hierover is nog veel onzeker en onduidelijk. Onze ambitie is dat Oost Gelre één van de gemeenten is waar in 2040 de agrarische sector de transitie naar toekomstbestendigheid succesvol heeft kunnen maken. We gaan voor een *vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied* is een gebied waar alle gebruikers van het landelijk gebied werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem.

Wij geven, onder voorwaarden, *ruimte aan agrariërs* die voor de transitie

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

26 van 31

van hun bedrijfsvoering aanpassingen willen realiseren. Bijvoorbeeld om blijvend te voldoen aan eisen vanuit brandveiligheid en dierenwelzijn en innovaties op het gebied van duurzaamheid.” 9b

Wat betreft de ruimte die de agrarische sector wordt gegund is het slechts een opeenstapeling van restricties boven de gestelde normen vanuit de Europese- en Nederlandse wetgeving.

Met de Omgevingsvisie vatten wij de ambities op het grondgebied van Oost Gelre samen. Ook de ambities die voortkomen uit de agenda van andere overheden zoals het Rijk, de provincie en het Waterschap. Dit overzicht stelt ons allen in staat om een integraal beeld te vormen van zaken die spelen en te werken aan zo goed mogelijk koppelen van alle ontwikkelingen. De ambitie tot 10% van het landschap voor droge en natte landschapselementen (de groenblauwe dooradering) is landelijk geformuleerd. Daarbij is aangegeven dat het de mogelijkheid kan gaan bieden om boeren een vergoeding te geven voor aanleg en beheer. De GBDA een van de routes om te komen tot nieuwe verdienmodellen voor agrariërs. De vraag hoe dit uit te werken is een vraag voor de komende periode. Daarmee is het één van de onderdelen in de transitie van de agrarische bedrijfsvoering en de ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen. Voor het gemeentelijk beleid geldt dat wij bij voorkeur op basis van vrijwilligheid samenwerken aan de gezamenlijke ambities. We realiseren ons dat de omvang van de transitie, het benodigde tempo, de borging van de transitie en de garanties bij nieuwe verdienmodellen kan en zal vragen om meer dan alleen vrijwilligheid.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

27 van 31

Door nieuwe regelgeving, bijvoorbeeld op gebied van brandveiligheid en dierwelzijn, hebben agrarische ondernemers behoefte aan grotere – of gewijzigde bouwblokken. Het zou de gemeente sieren dit ook te benoemen in het stuk. Samen werken aan een vitale agrarische sector in de gemeente Oost Gelre.

Verwerkt in paragraaf 5.4: “Wij geven, onder voorwaarden, *ruimte aan agrariërs* die voor de transitie van hun bedrijfsvoering aanpassingen willen realiseren. Bijvoorbeeld om blijvend te voldoen aan eisen vanuit brandveiligheid en dierenwelzijn en innovaties op het gebied van duurzaamheid.”

Ambitie ‘zon op dak’ (industrieterreinen) steviger aanzetten?

De verplichting tot zonnepanelen op nieuwe bedrijfsgebouwen is een onderwerp dat landelijk wordt vastgelegd. De minister van Klimaat en Energie heeft op 24 mei 2022 bekend gemaakt dat het kabinet met ingang van 2025 zonnepanelen op nieuwe gebouwen verplicht.

Waardering voor de plannen en ideeën om de kleine kernen leefbaar te maken en te houden. Naast de 2 grote kernen wordt er breed nagedacht om de kleine kernen de aandacht te geven die ze verdienen.

Waarvan akte, geen aanpassingen.

Gebundelde reacties inwoners

10a

De 2 x 2 rijstroken op de N18 zijn geen goed idee. Het voordeel van zo’n bredere weg valt weg tegen de nadelen. Argumenten als de economie vaart er wel bij en de reistijden voor onze inwoners worden verkort zijn erg mager, als je bedenkt dat het authentieke karakter van de Achterhoek, de rust, de ruimte, het landschap en de “natuur” erg veel zal lijden van zo’n brede weg.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Dit signaal komt vanuit verschillende hoeken binnen. Ondertussen is de tekst in de omgevingsvisie aangepast. In overleg met het college van B&W hebben we hiervoor het uitgangspunt van het besluit van de Achterhoek Board van september 2022 als uitgangspunt genomen:

28 van 31

“We zetten ons in om de bereikbaarheid van bedrijventerreinen te verbeteren. De ontsluiting naar de N18 ten behoeve van het wegverkeer verdient hiervoor extra aandacht. We ontwikkelen de N18 als slimme, schone en stille weg van de toekomst: een regionale doorstroomweg en ongelijkvloerse kruisingen of een aanvaardbaar alternatief.”

10b

De ambities op het gebied van voldoen aan eisen van lucht- en waterkwaliteit, leefbaarheid en de landbouwtransitie (denk aan kringlooplandbouw als norm) zou ik graag uitwerkt richting te realiseren resultaten.

De nadere uitwerking van de ambities vindt plaats in o.a. de transitie landelijk gebied. Dit is een traject, waarbij landelijk en provinciaal de kaders worden gesteld. In deze versie van de Omgevingsvisie is daarom verwzen naar de uitwerking in dit traject.

10c

Meer aandacht voor nieuwbouw, voor jongeren in Oost-Gelre

Helder. Deze ambitie sluit aan op de pas vastgestelde Woondeal en wordt uitgewerkt in het omgevingsprogramma over wonen.

Raadsfracties

11a

De Omgevingsvisie is een levend document, dat onderwerp van permanente verandering zal zijn.

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Om dit te verhelderen hebben we dit verwerkt in de samenvatting: Samen werken we aan Oost Gelre 2040. “De omgevingsvisie geeft ons een overzicht en begrip van de uitdagingen en opdrachten voor de toekomst. Voor alle nieuwe ideeën geldt dat deze visie het afwegingskader vormt. We nodigen iedere inwoner en ondernemer uit om hierover mee te denken. En de doelen samen te brengen met eigen acties en keuzes. Om de vier jaar zullen we de omgevingsvisie bijstellen aan nieuwe ontwikkelingen en ambities. De visie blijft op deze manier altijd een actueel afwegingskader. Zo maken

29 van 31

we Oost Gelre in 2040 samen.” Tevens gaat de wethouder in het voorwoord ook in op de periodieke bijstelling van de omgevingsvisie.

11b

Bij het onderwerp energietransitie zouden wij graag een aantal maatregelen willen toevoegen: - meer mogelijkheden voor windmolen(s) op bedrijfsniveau (boerderijen en industrie) - energie opstal - Kleine monovergisters(groen gas) in de buurt van de kernen voor stadswarmte. - Forse uitbreiding van het aantal laadpalen

De maatregelen kunnen allen een bijdrage vormen aan een duurzame energievoorziening. Wij staan open voor deze maatregelen vanuit een positieve grondhouding. Wij volgen hierin de landelijke ontwikkelingen nauwgezet. Uitwerking zal plaatsvinden in de uitvoeringsagenda Energieneutraal Oost Gelre. Beleid en ambitie rondom de laadpalen is recent vastgesteld. In de Omgevingsvisie zijn deze voorgestelde maatregelen als voorbeeld worden toegevoegd

11c

Daarnaast vragen wij aandacht voor de oplossing van netcongestie, als belemmerende factor voor overgang naar een duurzamer energievoorziening

Dit punt hebben we verwerkt in paragraaf 4.5. met de volgende tekst: “We beseffen ons dat uitbreiding van onze energie-infrastructuur een nadrukkelijke randvoorwaarde is om onze ambities op het gebied van de energietransitie (zon-op-dak, uitbreiding woningbouw, uitbreiding industrie, opwek zon, wind, elektrificatie mobiliteit) mogelijk te maken. Ook bij de ontwikkeling van maatregelen als windmolens op bedrijfsniveau, energie opslag en kleine vergisters speelt de inpassing van energie-infrastructuur. Hiervoor is ruimte nodig voor zowel onder- als bovengrondse infrastructuur als ook regelstations, onderstations, middenspanningsruimten.”

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

30 van 31

11d

Bij het onderwerp transitie Transitie landelijk gebied verdienen de volgende onderwerpen meer aandacht: Ruimte geven aan nieuwe economische dragers voor het landelijk gebied; Mogelijk maken van woon- en werkdroebels in het hele buitengebied, niet alleen rondom de kernen (wonen) of de N18 (werken). Aanpassen/verruimen regelgeving voor herbestemming vrijkomende agrarische bebouwing Ruimte voor jongeren om zich te vestigen op het platteland

NOTA VAN PARTICIPATIE OMGEVINGSVISIE OOST GELRE FASE 3 – 11-4-2023

Bij de transitie van het landelijk gebied komen veel aspecten samen. Aspecten die vanuit alle betrokken partijen moeten worden besproken en gewogen. De inzet van het traject transitie landelijk gebied is te komen tot nieuwe economische dragers voor het landelijk gebied. Waarbij een blijvende positie van toekomstbestendige landbouw mogelijk blijft binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. Herbestemming van bedrijven kan leiden tot inperking van mogelijkheden voor toekomstbestendige landbouw. Dit punt is verwerkt, mede naar aanleiding van andere reacties, in de aanpassing in paragraaf 4.5: “Waar agrarische bebouwing vrijkomt zoeken we in samenwerking met alle betrokken partijen naar een passende en duurzame invulling. We zien kansen om op deze locaties ons buitengebied te verrijken met een nieuwe invulling voor recreatie, kleinschalige bedrijvigheid, duurzaam lokaal geproduceerd voedsel of wonen en zorg. Ook het slopen van opstal behoort tot de mogelijkheden.

Wij zoeken ruimte voor herstel van biodiversiteit, bijvoorbeeld door de aanleg van groenstroken, duurzaam maaibeheer en agrarisch natuurbeheer.Welke mogelijkheden het beste passen op welke plek bespreken we vanzelfsprekend met de eigenaar.” In paragraaf 4.5 hebben we ook de ruimte voor en het toekomstperspectief voor nieuwe generaties agrariërs verwerkt: We gaan voor een vitaal platteland, bijdragend aan onze lokale economie, onze voedselvoorziening en waar huidige en toekomstige generaties agrariërs een goed inkomen kunnen verdienen.

31 van 31

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13109817/1