memo evaluatie zonneparken en voortgangsrapportage res

MEMO Datum

: Embargo/niet openbaar tot 01-09-2023

Van

: Wethouder Porskamp

Aan

: Leden van de raad

Afdeling

: Ruimte & Economie

Zaaknummer

: 23061-2023

Onderwerp

: Evaluatie eerste tender zonneparken & voortgangsrapportage 2023 RES Achterhoek

Evaluatie eerste tender zonneparken In het beleid is een tenderproces opgenomen voor zonneparken > 2 ha. Het doel van het werken met een tenderproces is dat we planinitiatieven met meer impact op de omgeving zorgvuldig tot stand willen laten komen waarbij we plannen kunnen selecteren op kwaliteit. Daarnaast willen we de realisatie van deze initiatieven faseren waarbij er steeds mogelijkheid is voor evaluatie en bijstelling als daar aanleiding voor is. Afgesproken is om na iedere uitgezette tender te evalueren. Middels dit memo informeren wij u over de bevindingen vanuit de evaluatie eerste tender zonneparken. In de bijlage vindt u de volledige evaluatie eerste tender zonneparken. In de raadsvergadering van 16-07-2019 is door het college toegezegd dat we binnen de gemeente meewerken met maximaal 50 HA aan zonneparken op land. In de harde pijplijn komen minder dan 50 HA aan zonneparken binnen de gemeente. In de gemeente Oost Gelre is de bijdrage van hernieuwbare energie dmv zonneparken op land in zicht. Voor de gemeente Oost Gelre is toegezegd aan een opgave van 18 GWh. Wanneer alle vergunde zonneparken gereed zijn is de bijdrage van de gemeente Oost Gelre 33,6 GWh. Doordat we de opgave ruimschoots halen is er geen noodzaak tot een tweede tender zonneparken. Voortgangsrapportage 2023 RES Achterhoek Hierbij ontvangt u de Voortgangsrapportage 2023 RES Achterhoek.

Deze voortgangsrapportage weergeeft systematisch de voorgang van de RES Achterhoek sinds de RES 1.0 uit 2021. De voortgangsrapportage wordt tweejaarlijks opgesteld en wordt na vaststelling door de colleges van B&W en GS en het dagelijks bestuur van het waterschap worden aangeboden aan het Nationaal Programma (NP) RES. Op 1 januari 2023 is er van het doel van 1,35 TWh in de RES Achterhoek 0,677 TWh gerealiseerd. Dit betekent een toename van een derde in 2021 (RES 1.0) tot de helft van het doel. Het aandeel wind op land is daarbinnen toegenomen van 0,77 TWh naar 0,136 TWh. In het geval van zonne-energie is er sprake van twee tegenstrijdige ontwikkelingen. Bij zon op veld (in RES 1.0: zon op land) is er een toename van gerealiseerde projecten en een toename van harde pijplijnprojecten. Bij zon op gebouw (in RES 1.0: zon op dak) is ook een toename van het aantal gerealiseerde projecten, maar een flinke afname van het aantal harde pijplijnprojecten. Voor wind op land zijn er aantal initiatieven in de zachte pijplijn, maar deze zijn zeer waarschijnlijk niet gereed als bijdrage aan de opgaven van 1,35 TWh in 2030. In sommige gevallen wordt gewacht op de nieuwe landelijke normen voor windparken op land.

Daardoor wordt vergunningverlening voor de ruimtelijke inpassing voor 1 januari 2025 ondoenlijk (vergunningverlening vóór 1 januari 2025 wordt door NP RES vooralsnog noodzakelijk geacht om de opgave tijdig gerealiseerd te krijgen). Voor de warmtetransitie geldt dat er sprake is van een groei in de elektrificatie van de warmtevraag en daardoor extra belasting van het elektriciteitsnet. Hoewel elke gemeente werkt aan de uitvoering van de transitievisie warmte, is er meer regionale regie en samenhang met de elektriciteitsproductie nodig om de netcongestie niet verder te vergroten.

Verder loopt het elektriciteitsnetwerk ook in de Achterhoek vol. Dat geldt zowel voor het hoogspanningsnetwerk van TenneT als voor het middenspanningsnetwerk van Liander. Op dit moment hanteert Liander voor nieuwe aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen voor grootverbruikers een wachtlijst; ze worden niet aangesloten. De van het congestiemanagementonderzoek worden in het derde kwartaal van 2023 verwacht. Na het verschijnen van het onderzoek ontstaat meer duidelijkheid over de termijn waarop de wachtlijst bij Liander kan worden weggewerkt. Tot slot laten recente ontwikkelingen als de zeer veel snellere klimaatverandering dan voorspeld, de oorlog in Oekraïne en het naderen van de grenzen van het elektriciteitsnetwerk de urgentie en spoed van de RES zien. Het blijft van groot belang om het elektriciteitsnetwerk zo optimaal mogelijk te benutten. Een juiste wind-zonverhouding is hierbij van groot belang. De RES Achterhoek heeft een applicatie laten ontwikkelen, die snel en interactief de gevolgen voor de belasting van het elektriciteitsnet van een keuze voor een bepaald type duurzame energie inzichtelijk maakt.

Bijlagen 1. Evaluatie eerste tender zonneparken. 2. Voortgangsrapportage 2023 RES Achterhoek.

2