landschappelijke inpassing de leemputten
Tekst van het document
LANDSCHAPPELIJKE INPASSING
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
1
"Van praten en plannen naar durven en doen"
LANDSCHAPPELIJKE INPASSING NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 2
DOCUMENTGEGEVENS Opdrachtgever : NATUURPARK DE LEEMPUTTEN Martijn en Chantal Bomers Zwolse veenweg 4A 7142 HT Groenlo
Projectnummer: 7142HT.4a-P01 Document : landschappelijke inpassing Status: Definitief Datum : 24-6-2025
Opgesteld door : FACET architecten & adviseurs Bloemenweg 5 7011 AH Gaanderen 0315 - 237 075 info@facet-aa.nl www.facet-aa.nl
INHOUDSOPGAVE INLEIDING
AANLEIDING EN ONDERZOEKSVRAAG
4
ONDERZOEK ACHTERGRONDEN OPGAVE
6
LANDSCHAPPELIJKE INPASSING FACET is Kennispartner van: - HISWA-RECRON, de belangenorganisatie voor recreatie en watersport - Recread, de Vlaamse federatie van recreatieondernemers. - WIZZ, de werkgeversorganisatie in de zwembadbranche. FACET werkt sinds 2013 met de Leefstijlvinder.nl (voorheen Leisure Leefstijlen), de doelgroepsegmentatie voor vakantie en vrije tijd.
PAGINA 3
BESTAANDE LANDSCHAPPELIJKE KENMERKEN
8
INBEDDING PROVINCIAAL BELEID
8
BESTAANDE LANDSCHAPPELIJKE KWALITEITEN
10
EXTRA NATUURVERSTERKENDE MAATREGELEN
11
PLANKAART
12
RUIMTELIJK CONCEPT
13
GROENE ONTWIKKELINGSZONE
19
LANDSCHAPPELIJKE INPASSING I.R.T. GROENE ONTWIKKELINGSZONE
20
CONCLUSIE
20
SAMENVATTING GO BEREKENING
20
ACHTERGRONDEN EN ALGEMENE INFORMATIE
18
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
INLEIDING AANLEIDING EN ONDERZOEKSVRAAG
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 4
Natuurpark De Leemputten is een prachtig park met veel faciliteiten en recreatieve mogelijkheden. Het is ooit ontstaan door de afgraving van leem voor de steenfabriek van Groenlo. Momenteel is er naast dagrecreatie ook de mogelijkheid om een vis-stek te huren voor een weekend of week. De wens is om jaarrond kleinschalig en kwalitatief hoogwaardige overnachtingsmogelijkheden aan te bieden op deze unieke plek. Dit wordt ingevuld met de komst van 4 kleine recreatiewoningen. De gemeente heeft in principe ingestemd met de bouw van de 4 recreatiewoningen met als voorwaarde dat er eerst in vulling wordt gegeven aan het GO beleid van de provincie. In deze landschappelijke onderbouwing wordt verduidelijkt hoe het gebied ontwikkeld zal worden en welke gevolgen dit heeft voor de omgeving.
ONDERZOEKSVRAAG
BRONNEN
LEESWIJZER
In onze deskresearch zijn onder andere de volgende stukken geraardpleegd: - waarneming.nl - arcgis.nl - gelderland.nl/themas/natuur/natuurwetten-en-regels/regels-groene-ontwikkelingszone - geodata.gelderland.nl/bestanden/Geo-teksten/Dataset/POVE_B_Kernkwal_deelgeb/html/kernkwaliteiten41 - atlasleefomgeving.nl/kaarten - checklistgroenbouwen.nl/ - Jesse Wijnands, Wijnands Milieu Consultancy - Natuurmonumenten - Scandi - gldanders.planoview.nl - geoportaal.gelderland.nl - Cruydthoeck
De nadruk van deze landschappelijke inpassing ligt bij de invulling van het GO beleid van de provincie. Er wordt gekeken naar wat er verloren gaat aan waardevolle natuur en wat er wordt toegevoegd. Aan de hand van de tekening volgt een uitleg over de verschillende onderdelen en in een daaropvolgend hoofdstuk wordt toelichting en invulling gegeven aan het GO beleid. Als bijlage bij dit rapport vindt men de berekening van de GO beleid met daarin de cijfers die ook in dit rapport zijn terug te vinden. Het document wordt afgesloten met een beknopte toelichting over de opsteller van deze rapportage.
PAGINA 5
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
ONDERZOEK NAAR DE ACHTERGRONDEN VAN DE OPGAVE
DE LEEMPUTTEN
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 6
Met behulp van de gaan wij op zoek naar de identiteit van jullie bedrijf. Dit gebruiken we voor de motivering van keuzes voor de toekomst, zowel in concept, als in de fysieke inrichting. Een juiste aandacht voor deze aspecten leidt tot gefundeerde en efficiënteEXTRAVERT vrijheid keuzes voor de toekomst. 11%
AVONTURENZOEKERS
vrijheid
Dit kan gaan over zaken als: De gast komt bij jullie voor het besteden van zijn of haar vakantie. Om dit te faciliteren, investeren jullie in de inrichting van het bedrijf. Echter, hierbij staat vaak de beleving voor jullie gast op gespannen voet met een functioneel gebruik. De recreatiebranche is een erg kapitaalintensieve branche. Dat betekent dat er altijd een spanningsveld ontstaat tussen de investering in een voorziening en hetgeen het oplevert (financieel of in gastwaardering). Het recreatiebedrijf vormt een onlosmakelijk onderdeel van haar omgeving. Zowel landschappelijk als toeristisch. Dat betekent dat daar kansen liggen voor het bedrijf, maar ook beperkingen of bedreigingen. Vaak merken wij dat een vraag voor een Toekomst- of ontwerpvisie ook gepaard gaat met een transitie in doelgroep. Hierbij kunnen nieuwe en huidige doelgroep ook elkaars vakantiebeleving negatief beïnvloeden. De confrontatie tussen deze zaken hebben we verbeeld in het Hierin zijn de verschillende zaken visueel tegenover elkaar verbeeld. Maar natuurlijk staat altijd de gast centraal. Dat is het belangrijkste in de Confrontatiemethode van FACET èn in onze werkwijze.
BELEVING
INVESTERING
harmonie
EXTRAVERT
INVESTERING
HUIDIGE DOELGROEP
GAST
OMGEVING
19%
De Leefstijlvinder (voorheen Leisure Leefstijlen) is ontwikkeld door SAMR PLEZIERZOEKERS 12% 11% (SmartAgent), op basis van het BSR-model.AVONTURENZOEKERS Dit model bestaat uit een 19% horizontale as (sociologische as) en een verticale as (psychologische as). 12% PLEZIERZOEKERS 12% Hierdoor ontstaan 4 belevingswerelden (kwadranten),EGO met in iedere kwadranten verschillende recreanten, met hun eigen wensen en motivaties. 12% De data achter de doelgroepen wordt continu geüpdatet. Hierdoor INZICHTZOEKERS EGO 11% 17% ontstaat een schat aan informatie over jullie gasten. STIJLZOEKERS INZICHTZOEKERS
HUIDIGE DOELGROEP BELEVING
harmonie
GAST
OMGEVING
VERBINDINGSZOEKERS HARMONIEZOEKERS
GROEP VERBINDINGSZOEKERS
STIJLZOEKERS controle 17% om te groeien of om te innoveren. Juist de wijze waarop u uw INTROVERT verwezenlijkt heeft grote impact op uw bedrijf en vice versa. Om dit te controle van INTROVERT verbeelden maken wij gebruik van het In dit model wordt gesteld, dat groei kan plaatsvinden in 3 richtingen. Iedere richting dient u in de basis goed te doen, maar voor groei dient u in minstens 1 richting uit te blinken. Juist deze groeistrategie dient ook aan te sluiten bij uw identiteit, zodat we richting en rendement kunnen bieden aan uw groeiperspectief.
PARK
TOEKOMSTIGE DOELGROEP
EXPLOITATIE
FUNCTIONALITEIT
GROEP
TOEKOMSTIGE DOELGROEP
EXPLOITATIE
FACET CONFRONTATIEMODEL
RUSTZOEKERS
FUNCTIONALITEIT
17%
11% Ondernemen betekent ook vaak een zoektocht naar nieuwe 17% mogelijkheden
PARK
HARMONIEZOEKERS
RUSTZOEKERS
veilig
EXTRAVERT
vrijheid
harmonie
11% AVONTURENZOEKERS
veilig
O
19% HARMONIEZOEKERS
PLEZIERZOEKERS
12% VERBINDINGSZOEKERS
12% EGO
GROEP
INZICHTZOEKERS
17%
11% RUSTZOEKERS
STIJLZOEKERS
17% veilig
controle INTROVERT
PRODUCT-LEADERSHIP LEEFSTIJLVINDER VAKANTIE EN VRIJE TIJD FOCUS OP PRODUCTINNOVATIE
PRODUCT-LEADERSHIP FOCUS OP PRODUCTINNOVATIE
Het is belangrijk om te werken aan een onderscheidende waarde, waarbij het relevant is om de ingrepen op het bedrijf af te stemmen op de doelgroep. Recreëren is honderd procent vrijetijdsbesteding. En dat is voor iedereen anders. OVERLEVEND
OPERATIONAL EFFICIENCY FOCUS OP PROCES
ONDERSCHEIDEND
CUSTOMER INTIMACY FOCUS OP KLANTRELATIE
OVERLEVEND UNIEK
OPERATIONAL EFFICIENCY FOCUS OP PROCES
ONDERSCHEIDEND
CUSTOMER INTIMACY FOCUS OP KLANTRELATIE
UNIEK
WAARDESTRATEGIEËNMODEL TREACY & WIERSEMA
OPERATION FO
PAGINA 7
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
BESTAANDE LANDSCHAPPELIJKE KENMERKEN Op de luchtfoto is te zien dat de Leemputten dichtbij Groenlo liggen en dichtbij het Zwillbrocken Venn in Duistland. Dit is een rijk gebied met een hoge biodiversiteit. Vanaf de Leemputten kan je daarheen wandelen. Op de locatie waar de 4 recreatiewoningen moeten komen is te zien dat er enkele grote bomen staan, waaronder een grote sequoia. Deze bomen blijven behouden en ook blijft er zoveel mogelijk van de oeverbegroeiing behouden. Op de foto rechts zijn de bomen goed te zien. De oever blijft intact, de recreatiewoningen worden niet over het water geplaatst en ook het aansluitende vlonderterras komt niet boven het water. Naast de grote bomen bestaat de locatie van de recreatiewoningen nu nog vooral uit gras. Langs de grens van het plangebied loopt een pad naar de vis-stek, dit pad blijft behouden en zal tevens gebruikt worden als toegangspad voor de nieuwe recreatiewoningen. Door de plaatsing van de woningen gaat een deel van de natuurlijke oever verloren (vooral bestaand opschot), dit hebben we in de GO berekening aangegeven als verliesfactor. De woningen hebben we aangegeven als impactfactor. De verliesfactor is 50 en de impactfactor is 294, samen is de versterkingsopgave 344 punten.
INBEDDING PROVINCIAAL BELEID Een deel van het plangebied ligt in de door de provincie Gelderland aangewezen Groene Ontwikkelingszone. In het laatste hoofdstuk zal nader worden ingegaan op de wijze waarop de voorgenomen planontwikkeling wordt ingepast binnen deze Groene Ontwikkelingszone.
In het natuurpark kan je mooi wandelen
Sequoia
Aanzicht van de plek waar de 4 recreatiewoningen moeten komen
Zwanen met jongen in Natuurpark de Leemputten Bovenaanzicht van het plangebied waar de 4 recreatiewoningen moeten komen
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 8
LUCHTFOTO MET LOCATIE NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 9
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
BESTAANDE LANDSCHAPPELIJKE KWALITEITEN In het natuurpark is veel natuur te vinden. Echter is daar in het plangebied weinig sprake van. Het bestaat uit een kort gemaaid grasveld waar deels opslag is van spullen en waar vissers langskomen om naar de visstek te gaan. Langs de waterkant staan enkele mooie bomen en voor de rest vooral opschot. Om zeker te weten of het plan geen negatief effect heeft op de natuurwaarden in dit deel van het park is er een Quickscan Flora en Fauna uitgevoerd door Wijnands Milieu Consultancy. De bevindingen van de Quickscan zijn uitgebreid te lezen in het rapport met nummer 2025-383/rap.1.1 met datum 24-04-25, de tabel hiernaast laat een samenvatting zien. Er zijn geen beschermde soorten aanwezig en geen verblijfsplaatsen van vleermuizen en grondgebonden zoogdieren. De foto's hieronder komen ook uit de Quickscan en laten goed zien hoe het plangebied er momenteel uitziet. In het plangebied langs de oever staan bomen die ontstaan zijn uit opschot. Het zijn dezelfde soorten als in het NNN. Vele zijn van slechte kwaliteit met dood hout en scheefstand. De bomen op het land blijven behouden, evenals zoveel mogelijk goede bomen langs de oever. De recreatiewoningen komen verdiept te liggen, namelijk nabij het niveau van het water. Aan de westkant ligt een bestaande groenstrook, welke behouden blijft.
Het resultaat uit de Quickscan flora en fauna van Wijnands Milieu Consultancy
De (specifieke) zorgplicht van de omgevingswet is altijd van toepassing. Wij volgen hierin het advies dat genoemd staat in de Quickscan.
Foto van het plangebied waar de 4 recreatiewoningen moeten komen, met zicht op de Sequoia
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
Foto van het plangebied waar de 4 recreatiewoningen moeten komen vanuit de lucht
PAGINA 10
EXTRA NATUURVERSTERKENDE MAATREGELEN Om te compenseren voor de aanleg van de 4 recreatiewoningen wordt buiten het plangebied op twee plekken extra natuurversterkende maatregelen gerealiseerd. De eerste maatregel is een struweelhaag op biologisch landbouwgebied. Deze struweelhaag sluit aan op de professort Casimirweg, dat is een zandpad, en deze sluit weer aan op de groene ontwikkelingszone. Hieronder staan enkele foto's uit de Quickscan Flora en Fauna. Die laten zien waar het struweel komt te liggen en waar het op aansluit. Verdere uitwerking is te vinden op de volgende pagina's. Dit lijnvormige element past goed in de ontwikkelingsdoelen van de groene ontwikkelingszone. De tweede extra maatregel is een natuurlijke oever aan de zuidzijde van het park. Hier ligt nu vooral opschot van braam en andere planten. Te zien op de foto's hiernaast. Het gebied in het zuidwesten waar nu braam en bamboe staan en waar straks natuurlijke oevers komen in het nieuwe plan
Foto's van de locatie waar het extra struweel komt te liggen, het zandpad is de professor Casimirweg, daar komt het struweel op uit
PAGINA 11
Kaart waarop te zien is dat het plangebied in de Groene ontwikkelingszone ligt en dat een groot deel van het park in het GNN ligt. Ook zie je hierop de twee extra natuurversterkende maatregelen aangegeven in blauw
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
PLANKAART
noord
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 12
RUIMTELIJK CONCEPT
De recreatiewoningen worden langs het water gesitueerd. Elke recreatiewoning heeft een inpandig terras met vlonder die niet boven het water komt te liggen. De woningen blijven binnen de GO en komen niet in het GNN gebied. De recreatiewoningen worden tussen de bestaande grote bomen geplaatst en er gaat daardoor geen groot waardevol groen verloren, wel een deel van de natuurlijk begroeide oever (100 m2, 10 meter oever per woning met een breedte van ongeveer 2,50 m). Parkeren gebeurt op de parkeerplaats bij de privéwoning van de eigenaren. Daar zullen vier extra plekken gerealiseerd worden. Tussen de recreatiewoningen komt groen om zoveel mogelijk privacy te genereren.
1. RECREATIEWONINGEN
De recreatiewoningen zullen geschikt zijn voor 2 tot 4 personen. Ze krijgen de uitstraling en sfeer van een tiny house. Ze bieden een mooi aangezicht vanaf het water en worden natuurinclusief en duurzaam gebouwd. Op de eerste afbeelding hiernaast is een impressie te zien van een tiny woning van SCANDI. Deze woningen passen met hun natuurlijke uitstraling heel goed in het natuurpark. De welstand heeft inmiddels ook akkoord gegeven. De huisjes komen zo dicht mogelijk op het water zonder de waterlijn te verstoren en het opschot wat langs de oever staat wordt op die plekken weggehaald, zodat de recreatiewoningen vrij uitzicht hebben op het water. Wel kan er lagere begroeiing groeien in de oevers, daarnaast is het belangrijk dat het uitzicht op het water zoveel mogelijk vrij blijft.
Sfeerimpressie recreatiewoningen SCANDI
Qua verlichting zal er rekening gehouden worden met de dieren. Zo min mogelijk verlichting die uitgaat als deze niet nodig is. De Batlamp is een goede optie met weinig lichtsterkte en weinig nadelige effecten voor foeragerende vleermuizen en vogels.
2. TOEGANKELIJKHEID EN PARKEREN
De recreatiewoningen zijn straks bereikbaar via een half-verhard pad gemaakt van bijvoorbeeld gravel of padvast. Dit pad kan de uitstraling krijgen van een karrespoor (2.1) en is tevens de bestaande toegang voor de vis-stek. Vanaf dit pad komt er naar elk huisje een smal pad van gravel of padvast (2.2). Parkeren kan bij de privéwoning en kan op grasbetontegels (2.3). Zo wordt er geen waterdichte verharding toegevoegd aan het plangebied en kan overal het regenwater goed wegzijgen.
PAGINA 13
Voorbeeld van een karrespoor van gravel
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
3. BESTAAND GROEN
Langs de westelijke grens van de Leemputten liggen bestaande robuuste groenstructuren als afscherming van het terrein. Deze beplanting blijft ook in de nieuwe situatie bestaan. Door het gebruik van inheemse struiken en bomen hebben deze structuren veel ecologische waarde. Door de bestaande groenstroken heen is er af en toe een uitzicht op de naastgelegen weilanden. Langs de oevers van de plassen groeien veel elzen en essen.
Bestaande robuuste groenstructuren langs de grens blijven behouden
Zoveel mogelijk van het kwalitatieve groen wat momenteel langs de oever groeit van het plangebied blijft behouden. De grote bomen, waaronder een mooie kastanje, kunnen blijven staan met uitzondering van een eik. Op de foto hiernaast is te zien dat er nu niet zoveel gevarieerd groen staat langs de waterkant. Er is ook te zien dat er een verlaagd stuk ligt. Alle vier de recreatiewoningen worden op dat niveau gerealiseerd, zodat de grond die vrijkomt gebruikt kan worden voor de houtwallen. Het gras wat er nu groeit is niet van grote waarde.
4. HOUTWALLEN
Houtwallen en singels zijn landschappelijk en ecologisch van bijzondere betekenis en herbergen een grote verscheidenheid aan planten- en diersoorten. Door de hoge diversiteit aan planten vormen houtwallen en singels een belangrijk biotoop voor veel dieren. Met hun dichte structuur bieden ze nestgelegenheid en vormen ze voor veel vogels, zoogdieren en insecten een grote voedselbron in de vorm van nectar en bessen. Bovendien spelen houtwallen, net als andere lintvormige elementen, een vitale rol bij de migratie van planten en dieren in het landschap.
Zoveel mogelijk kwalitatief groen langs de oever van het plangebied blijft behouden
De houtwallen die in het plangebied komen sluiten aan op het bestaande groen dat langs de oevers groeit. De houtwallen komen tussen de woningen en vallen onder versterkingsmaatregel 2. In totaal komt er 150 m2 houtwal aansluitend op de bestaande begroeiing langs de oever. De houtwallen kunnen qua soorten aansluiten op de soorten die voorkomen in het GNN in de rest van het natuurpark. Inheemse soorten zijn een pré.
Houtwal principeschets
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
Houtwal voorbeeld
PAGINA 14
Goed onderhouden houtwallen en houtsingels bestaan uit een boom‑, struiken kruidlaag. Na ongeveer 5–6 jaar zullen de takken in de houtsingel of wal elkaar gaan raken en dient er waar nodig gesnoeid en gedund worden. Na 10 jaar is de eerste keer onderhoud noodzakelijk. Dit kan door middel van gefaseerd hakhoutbeheer. Qua aanplant wordt er gewerkt met minimaal 3 rijen breed en qua soorten kunnen de volgende soorten geschikt zijn: - zomereik (let op eikenprocessierups) - berk - es - meidoorn - sleedoorn - vuilboom - lijsterbes
Afbeeldingen van es, meidoorn en lijsterbes
Belangrijk is dat het plantmateriaal inheems is en biologisch geteeld. Het heeft dan het keurmerk EKO met een bedrijfslicentie SKAL.
5. TAKKENRIL
In het plan wordt voor 50 m2 aan takkenrillen gerealiseerd als afscheiding van delen van het plangebied en voornamelijk als natuurelement. Een takkenril is een waardevol element als nestgelegenheid, schuilgelegenheid en voedsel voor vogels en allerlei andere dieren. In de takkenril kunnen ze ongestoord een plek vinden en het verterende houtige materiaal is een perfecte plek voor insecten. De takkenrillen in het plangebied krijgen een breedte van ongeveer 1 meter, zodat er voldoende breedte is voor de dieren. De takkenrillen kunnen gemaakt worden van het snoeimateriaal wat ter plekke vrijkomt door algemeen onderhoud en door de aanleg van de recreatiewoningen. Door regelmatig snoeiwerk in het natuurpark kunnen de takkenrillen hun dikte en vorm goed behouden, omdat er regelmatig vers snoeimateriaal aan toegevoegd kan worden. In het broedseizoen zal dit niet gebeuren, zo worden er geen broedende dieren verstoord. De takkenrillen vallen onder versterkingsmaatregel 2.
PAGINA 15
Takkenril voorbeeld (stichting landschapsbeheer Gelderland)
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
6. GRASVELD
Momenteel bestaat het plangebied voor het grootste gedeelte uit strak gemaaid gras. Een deel hiervan blijft behouden (6 op de kaart). Dit gaat vooral om een klein speelveld van 9x15 meter, om een rand langs het karrenspoor, een rand langs de wandelpaden en om de ruimte strak langs de recreatiewoningen en deels aan de zuidkant van de woningen. Dit gras heeft weinig natuurwaarde, maar zorgt wel voor overzichtelijkheid, veiligheid en speelruimte voor de recreanten. Er komen ook delen met kruidenrijk gras. Deze delen worden duidelijk afgescheiden van het kort gemaaide gras en worden niet betreden of verstoord door de recreanten. Het kort gemaaide gras langs de paden geeft een duidelijke grens. Ook zou er gekozen kunnen worden voor een kniehoog hekwerk om het bloemrijke gras van het korte gras te scheiden en de recreanten uit de bloemenweide te weren.
7. NATUURVRIENDELIJKE OEVER
Als versterkingsmaatregel 1 is gekozen voor het realiseren van natuurvriendelijke oevers. Dit is een waardevolle versterking in een waterrrijk gebied en het sluit heel mooi aan bij de ontwikkelingsdoelen van het GO en GNN. Op de aangegeven delen (7.1) worden flauwe oevers gecreëerd met moerasachtige begroeiing en inhammen. Zo ontstaat er een grotere waterlijn met waardevolle plekken voor dieren en planten.
Voorbeeld flauwe natuurvriendelijke oever met begroeiing
Op andere delen (7.2) worden 4 meter lange steilwanden gerealiseerd voor de ijsvogel. Dit kan door middel van het afsteken van de oever, tevens ook omdat er al een wezenlijk hoogteverschil aanwezig is of door het omtrekken van een boom. In dit geval kan een combinatie mogelijk zijn, omdat er op twee plekken een steilwand gerealiseerd wordt. Een andere optie is het opwerpen van een grondwal. Voor de recreatiewoningen (7.3) blijft de oever intact, maar het opschot wordt hier weggehaald. Lagere oeverbegroeiing kan hier blijven bestaan. De woningen komen niet op of over de waterlijn te liggen.
Voorbeeld steilwand afgraven en steilwand door omtrekken van een boom
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 16
Qua beheer kan er in januari/februari onderhoud uitgevoerd worden aan de steilwanden. Het is belangrijk dat de wand zoveel mogelijk kaal blijft, zodat de ijsvogel goed kan graven. Licht afsteken van de wand is belangrijkd, zo verwijder je de aanwezige planten en mossen. Daarnaast is het van belang dat de begroeiing bovenop de wand ook bijgehouden wordt, zodat deze niet over de wand kan gaan hangen. Obstakels die voor de aanvliegroute naar de wand hangen kunnen ook verwijderd worden. Een stevige tak kan blijven, daar kunnen de vogels op gaan zitten. In september/oktober kan er onderhoud uitgevoerd worden aan de natuurvriendelijke oevers. Dit kan inhouden dat een deel van de waterplanten/vegetatie gemaaid wordt. Laat altijd een deel van de begroeiing staan en maai maar een klein deel weg. Er wordt rekening gehouden met zo min mogelijk verstoren van de dieren en van de natuurlijke oever. Ook wordt er zo min mogelijk onderhoud gepleegd, wel wordt het karakter van de natuurvriendelijke oever behouden. Deze mag niet teveel verlanden of verdichten met bomen en struiken.
8. DROGE NATUURGRASLANDEN
In het plan wordt 600 m2 droge natuurgraslanden gerealiseerd tussen de woningen en het karrenspoor, aangegeven met 8 op de tekening. Deze vallen onder N12.02 kruiden- en faunarijk grasland. In dit type grasland domineren de grassen, maar komen ook kruiden voor (circa 20% is kruiden). Goed ontwikkelde kruiden- en faunarijke graslanden hebben een gevarieerde structuur. Er is afwisseling tussen korte en lange delen, droge en nattere delen en ruigere delen en meer open plekken.
De oeverzwaluw is ook een vogel die gebruik maakt van een steilwand
Dit graslandtype kan bereikt worden door het inzaaien van een inheems mengsel, maar er kan ook gekeken worden naar wat er spontaan opkomt na verschralen van de grond. Dit kan enkele jaren in beslag nemen. Door gefaseerd te maaien hebben dieren en insecten altijd een schuilplek en is er meer ruimte voor biodiversiteit. Het tijdstip van het maaien is afhankelijk van het mengsel wat er groeit en van de voedselrijkdom van de grond. Er zal in detail gekeken worden naar het grondtype en daarbij een passend mengsel en beheer worden uitgekozen en toegepast. Deze graslanden vallen onder versterkingsmaatregel 4.
PAGINA 17
Voorbeeld gemaaid pad in bloemenweide
Voorbeeld bloemenweide
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
STRUWEEL EN OEVER Voor extra versterking van het landschap is er gekozen voor het toevoegen van 500 m2 extra struweel in de omgeving van het plangebied. Dit struweel sluit aan op andere gebieden die onder de groene ontwikkelingszone vallen en is daarmee een waardevolle toevoeging. Het struweel komt te liggen op biologisch landbouwgebied. Deze maatregel valt onder versterkingsmaatregel 5 in de berekening. Op een andere locatie binnen het natuurpark wordt een nu niet natuurvriendelijke oever verandert in een natuurvriendelijke oever met een deel flauwe oever en een deel steilwand. Met dezelfde inrichting en beheer als die binnen het plangebied.
Kaart die laat zien hoe het extra struweel aansluit op de GO en waar de extra natuurvriendelijke oever gerealiseerd wordt
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
Foto van de plek waar de nieuwe natuurvriendelijke oever gerealiseerd gaat worden. Nu met weinig natuurwaarden.
Tekening met daarop de locatie van het extra struweel aangegeven en de natuurvriendelijke oever
PAGINA 18
GROENE ONTWIKKELINGSZONE
Het plangebied ligt in het deelgebied nr. 41 Rekken-Holterhoek. De voor dit plangebied relevante kernkwaliteiten zijn: · Gevarieerd heideontginnings-, kampen en rivierweidenlandschap met restanten natte heide en broekbossen en andere bossen · Oost-Nederlands Plateau: dekzand op keileem en tertiaire klei · Parel Hooneschbosch met natte heide en vennen met o.m. beenbreek · Parel Tichelovenbos: voormalig kleiwinningsgebied met bijzondere bossamenstelling · Parel De Breken: ven met hoogveenontwikkeling · Ecologische verbinding Berkel, hier vooral ten zuiden van de Berkel via De Breken en de Ramsgoot · Ecologische verbinding Koffijgoot tussen Haaksbergerveen en de Berkel · Leefgebied steenuil · Leemputten bij Zwillbroek: rijke bossen en wateren, start van de evz Hupselsche Beek - Leerinkbeek; nog onderdeel van Nationaal Landschap Winterswijk · Koffijgoot: herstelde zijbeek van de Berkel met waardevolle water- en oeverbiotopen Een deel van het plangebied ligt binnen de door de provincie Gelderland vastgestelde Groene Ontwikkelingszone, waarin gestreefd word naar een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden. De Groene Ontwikkelingszone heeft een dubbele doelstelling. Er is ruimte voor verdere economische ontwikkeling in combinatie met een (substantiëële) versterking van de samenhang tussen aangrenzende en inliggende natuurgebieden.
De provincie nodigt de Gelderse samenleving uit om in de Groene Ontwikkelingszone initiatieven te ontwikkelen die bijdragen aan de realisatie van deze dubbele doelstelling. Bij de voorgenomen ontwikkeling van natuurpark de Leemputten gaat het om het ‘‘per saldo’’ niet significant aantasten van de kernkwaliteiten van de Groene Ontwikkelingszone. De ontwikkelingsdoelen in deze gebieden zijn hiervan afgeleid. De voor dit plangebied relevante ontwikkelingsdoelen binnen de Groene Ontwikkelingszone zijn: · Ontwikkeling ecologische verbinding Berkel via De Breken, Kerkloo en Ramsbeek · Verdere ontwikkeling ecologische verbinding Koffijgoot · Ontwikkeling van een samenhangend netwerk van heide-, veen- en schraallandbiotopen aan beide zijden van de grens (in Duitsland: Zwillbrocker Venn en Lüntener Fischteichen; in Overijssel: Haaksbergerveen en Lankheet) · Ontwikkeling kleinschalige landschappen met gebiedseigen lijnvormige elementen en poelen, vochtige bosjes volgens het LOP · Ontwikkelen schrale graslanden en ruigteranden · Beperken barrièrewerking N18 en Rekkenseweg
PAGINA 19
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
LANDSCHAPPELIJKE INPASSING I.R.T. DE GROENE ONTWIKKELINGSZONE In het inpassingsplan zijn verschillende ingrepen voorgesteld die binnen de ontwikkelingsdoelen vallen van de Groene Ontwikkelinszone. Hieronder worden deze nader genoemd: ·
·
· · · ·
Het aanleggen van kleinschalige, gebiedseigen landschapselementen zoals houtwallen en takkenrillen. Die met name bijdragen aan de ecologische verbindingszones en een grote toevoeging zijn op het gebied van biodiversiteit. Tevens zijn deze passend binnen het LOP. De houtwallen zullen beplant worden met inheemse en gebiedseigen soorten gericht op het aanbieden van voedsel voor vogels en insecten. Dit is tevens een gebiedseigen lijnvormig element wat past binnen het ontwikkelen van het samenhangende netwerk aan beide zijden van de grens. Het behoud van zoveel mogelijk van de bestaande kwaliteiten, zoals grote bomen en lijnvormige elementen. Het behoud van de oevers. Het toevoegen van nestgelegenheid voor diverse fauna, met name gericht op vogels zoals de ijsvogel en zwaluw. Het anders beheren van het grasland waardoor er een kruiden- en faunarijk schraal grasland ontstaat. Dat in combinatie met de andere elementen een structuurrijk en biodivers landschap creëert. Het versterken van de natuurwaarden van de oevers door ze te verbeteren met natuurvriendelijke flauwe oevers met moerasbegroeiing en door het creëren van steilwanden voor de ijsvogel.
GO BEREKENING KORT SAMENGEVAT Verliesfactor natuurvriendelijke oever: 40 punten Verliesfactor droge natuurgraslanden: 10 punten Impactfactor 4 recreatiewoningen: 294 punten Versterkingsopgave: 344 punten Versterkingsmaatregelen: 1 Natuurvriendelijke oever 78 punten 2 Houtwal 45 punten 3 Takkenril 25 punten 4 Droge natuurgraslanden 60 punten 5 Struweelhaag of scheerhaag 150 punten Totaalpunten versterkingsmaatregelen: 358 Balans: - 344 versterkingsopgave + 358 versterkingsmaatregelen = +14 (positief) Zie bijlage voor de volledige berekening.
CONCLUSIE
Door de natuurvriendelijke inrichting van het plangebied zal het gebied meer natuurwaarden krijgen dan nu het geval is. Daarnaast zal door een consequent uitgevoerd ecologisch beheer de natuurwaarde en de biodiversiteit nog verder toenemen. Met het toevoegen van vier, duurzame en natuurinclusieve recreatiewoningen en de natuurlijke en landschappelijke inrichting van het terrein eromheen, worden de kernkwaliteiten van de Groene Ontwikkelingszone ‘‘per saldo’’ niet significant aangetast. Het is eerder zo dat de kernkwaliteiten van de Groene Ontwikkelingszone juist zullen worden versterkt met de voorgenomen landschappelijke inpassing.
noord
2
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 20
PAGINA 21
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
ACHTERGRONDEN EN ALGEMENE INFORMATIE DE ALGEMENE RECREANT BESTAAT NIET Recreëren is honderd procent vrijetijdsbesteding. De recreant wil zich vermaken, de batterij opladen en genieten. Het ultieme vakantiegevoel is echter voor iedereen anders. Voor Facet is dit vanzelfsprekend. Als geen ander begrijpen wij dat ieder individu uniek is. En dat iedereen verschillende waardes hecht aan beleving en aan zijn/haar omgeving. Met behulp van de "Leefstijlvinder" ontwikkelen wij heldere, recreatieve concepten. Deze vertalen we naar gefundeerde, slimme ontwerpen. Zowel voor gebouwen als voor recreatieparken als geheel. Vooral het meedenken met de recreatieondernemer over zijn visie op de toekomst (nieuwe verdienmodellen, lokale samenwerkingsverbanden, etc) en de ruimtelijke vertaling van het recreatieconcept, zijn de meerwaardes die Facet biedt.
NATUURPARK DE LEEMPUTTEN
PAGINA 22
DE VOLGENDE STAP... Wij zijn FACET. Een team van ruimdenkers in recreatie. We helpen ondernemers in de vrijetijdssector om de volgende stap te zetten in een toekomstbestendige exploitatie. Dat doen we met een uitgebalanceerde cocktail, bestaande uit waardevolle inzichten van buiten de recreatiebranche, gemixt met onze uitvoerige branchekennis. Het resultaat : verfrissende recepten op een bewezen basis. Effectief ondernemen begint met koers bepalen. Daarom analyseren we de markt, de omgeving, de behoeften én de bestaande situatie. Hierin brengen we betekenisvolle samenhang en adviseren we welke richting het meest effectief is voor de toekomst. Dit wordt vertaald naar een actiegericht plan, waarbij we de impact berekenen. Gaan we ervoor? Dan kunnen we ook de procedures begeleiden en de uitvoering coördineren zodat de transitie - hoe compact of groots deze ook is - effectief worden gerealiseerd. Wij zien het als onze missie om de recreatiebranche fit te houden. Recreatieondernemers doorlopend te helpen bij het verwezenlijken van hun ambities. Als oneindige beweging. We helpen u de volgende stap te zetten, met als doel een toekomstbestendige exploitatie.
PAGINA 23
FACET- RUIMTEDENKERS IN RECREATIE
F A C E T A R C HI T E C T E N & A D VI S E U R S Bl o e m e n w e g 5 7011 AH Gaander en 0031 315 237075 i n f o @f a c e t - a a . n l w w w. f a c e t - a a . n l