kerkenvisie verslagen
Tekst van het document
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
SINT WERENFRIDUS| ZIEUWENT
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
RK. H. Werenfridus, Dorpsstraat 41, 7136 LG Zieuwent Sint Ludger Parochie Peter Ballast Parochie St.-Ludger, Hans de Graaf en Jos Rosendaal Elza van Liere
VOORSTELRONDE
Elza legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt.
ONDERWERPEN
Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Vooralsnog open, nog actief er worden 1x in de 14 dagen diensten, 50p à 75p. Het betreft een hechte gemeenschap.
Hoe gaat het met uw gemeente?
Inmiddels is door een fusie van de parochie St. Ludger met de parochie St. Paulus te Groenlo en omstreken per 01-01-2021 een nieuwe parochie ontstaan: de Parochie HH. Paulus en Ludger, gevestigd te Groenlo, met de basiliek aldaar als Eucharistisch Centrum.
Gemeenteleden: 2800 geregi streerde op 1000 adressen Kerkbezoekers gemiddeld genomen: 50-75 Diensten: 2x per maand Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd:
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik?
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt?
Op termijn hoge lasten tegenover een vermindering van de opbrengsten van de acties Kerkbalans. Een kolossaal kerk gebouw ( een Rijksmonument) op kleine afstand gelegen van de kerk in Lichtenvoorde. Het zou wel eens kunnen zijn dat men voor de beslissing komt te staan een van deze kerken te onttrekken aan de goddelijke eredienst en dus een herbestemming te geven.
Kerk wordt gebruikt voor de eredienst door een heel actieve gemeenschap, samen met het parochiehuis
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Vooralsnog in gebruik, de Bisschop bepaalt welk van de kerken eucharistisch centrum wordt. Als de kerk in Lichtenvoorde herbestemd kan worden dan heeft de kerk in Zieuwent kansen.
Het onderhoud is prima, de nodige installaties zorgt zorgen voor extra inkomsten.(zendmast).
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw?
SINT WERENFRIDUS | ZIEUWENT Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken?
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Gezamenlijke opbouw van mogelijke initiatieven leidt altijd ergens toe. We hebben twee taken, Eert God en zorg voor je naasten, dat laatste geeft voldoende kader om bij de Kerkenvisie ook rekening mee te houden bij eventuele herbestemmingen.
En als risico’s?
CONCLUSIE Gebouw: In goede staat, maar onderhoudskosten zijn hoog. Vitatiteit: redelijk tot goed Kerkbezoek: krimp zet door, behalve bij de traditionele feestdagen Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen?
Er worden geen risico’s gevreesd. Lid van Monumentenwacht: Beschermd gebouw: Bijbestemming ja / nee Ontvangt u subsidies? Openstelling met nevengebruik
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
1. Hoe te handelen: twee grote kerkgebouwen vrij dicht bij elkaar (LichtenvoordeZieuwent)
Parochiebestuur en gemeente
Najaar 2021
2. Visie van de gemeente Oost Gelre op culturele voorzieningen in relatie tot woningbehoeften (Huidige voorziening De Dijk (oude Huishoudschool) en de Bonifatiuskerk te Lichtenvoorde. Zie 1.
Parochiebestuur en gemeente
Najaar 2021
Verslag ter goedkeuring verstuurd naar
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
ONZE LIEVE VROUWE VAN LOURDESKERK | MARIËNVELDE
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Onze Lieve Vrouwe van Lourdeskerk Waalderweg 3, 7263 RX Mariënvelde Rooms Katholieke Parochie Sint Ludger Peter Ballast Hans de Graaf (secretaris) en Jos Rosendaal (vice-voorzitter) Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter Ballast legt uit hoe de gemeente vanuit ‘Wi-j doet t Samen’ de Kerkenvisie heeft opgezet en waarom COUP (gesprekken) en het Monumenten Advies Bureau (waardescan) hierbij betrokken zijn. De Sint Ludger Parochie heeft 9 kerken en we proberen in dit gesprek om alle kerken te bespreken die binnen de gemeente Oost Gelre vallen. We hebben afgesproken in de Helenakerk in Aalten. Gemeente en parochiebestuur kennen elkaar goed en de heer de Graaf en Peter hebben vaker contact gehad. Aangezien de Sint Ludger parochie per 1 januari 2021 samengaat met de Paulus Parochie zijn er al langer plannen rondom de diverse kerkgebouwen. Alle kerken die onttrokken worden aan de eredienst zijn uitvoerig geïnventariseerd door het Catharijne Convent en het Bisdom heeft met klem geadviseerd dat er geen verschillende versies moeten komen.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de parochie?
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik?
En hoe ziet u het toekomstig gebruik?
Bisdom wil herbestemming, mag niet lijken of er nog een eucharistieviering gehouden kan worden. Er is een lijst van wat mag en wat niet mag, dat is een kettingbeding bij de verkoop.
Inwoners van Mariënvelde hebben niets nodig, er zijn alle soorten van voorzieningen gebouw gaat in de verkoop. Wordt in 2026 aan de eredienst onttrokken, tot de herfst kunnen er initiatieven ingediend worden. Pastorie is verhuurd als woning, als het pand verkocht wordt gaat de huurder er uit.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Moet afstand van genomen worden.
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Vooralsnog niets. Beheerscommissie is niet zo actief in toekomstplannen. Jan Beerendsen is voorzitter.
OLV VAN LOURDESKERK | MARIËNVELDE En als risico’s? Bisdom wil van het gebouw af, alle functie binnen mogen, mits de uitzonderingen van het kettingbeding.
CONCLUSIE • Gebouw in perfecte staat • Vitaliteit redelijk • Kerkbezoek zorgelijk
Vragen vanuit de Gemeente Oost Gelre: Eerder beantwoord. Lid van Monumentenwacht:
Ja
Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen: Inventaris opgenomen door Catharijne Convent:
Ja
ACTIELIJST WAT
Verslag naar
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
WIE
WANNEER
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
SINT AGATHAKERK| HARREVELD
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
RK.H.St. Agathakerk, Kerkstraat 38 7135 JM Harreveld Sint Ludger Parochie Peter Ballast Parochie St.-Ludger, Hans de Graaf en Jos Rosendaal Elza van Liere
VOORSTELRONDE
Elza legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Winterswijk en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt.
ONDERWERPEN
Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Kerk wordt uiterlijk in 2026 aan de eredienst onttrokken, nu nog in gebruik voor gebedsvieringen en niet meer voor Eucharistievieringen.
Hoe gaat het met uw gemeente? Gemeenteleden: 1005 leden Kerkbezoekers gemiddeld genomen: 35 Diensten: 1x per maand, uitgezonderd uitvaarten. Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd:
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? De kerk wordt nu nog gebruikt maar uiterlijk 2026 aan de eredienst onttrokken.
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Initiatief ter plaatse om aan dit Rijksmonument (het voorbeeld van een neogotische dorpskerk) een museaal karakter te geven waarbij de schilderingen van Jos ten Horn centraal staan, naast andere kerkelijke kunst. Financiële haalbaarheid is een probleem. Een kerkhotel als in Maastricht (Kruisherenhotel). Maar is daar behoefte aan? Groot probleem om aan deze kerk een goede herbestemming te geven Inmiddels is door een fusie van de parochie St. Ludger met de parochie St. Paulus te Groenlo en omstreken per 01-01-2021 een nieuwe parochie ontstaan: de Parochie HH. Paulus en Ludger, gevestigd te Groenlo, met de basiliek aldaar als Eucharistisch Centrum.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Voor religieus gebruik voldoet het zeker. Voor toekomstig gebruik zal er het een en ander gewijzigd moeten worden met in achtneming van de status als Rijksmonument.
SINT AGATHAKERK | HARREVELD Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Geen mogelijkheid vinden voor een herbestemming.
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken?
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Gezamenlijke opbouw van mogelijke initiatieven leidt altijd ergens toe. We hebben twee taken, Eert God en zorg voor je naasten. dat laatste geeft voldoende kader om bij de Kerkenvisie ook rekening mee te houden.
En als risico’s? Er worden geen risico’s gevreesd.
CONCLUSIE Gebouw: in een goede staat met een prima verzorgde tuin en begraafplaats. Vitatiteit: Qua betrokkenheid bij de geloofsbeleving: matig tot redelijk. Maar men hecht zeer aan dit gebouw als beeldbepalend element in het dorp Kerkbezoek: Gering. Lid van Monumentenwacht: Beschermd gebouw: Bijbestemming ja / nee: Openstelling met nevengebruik:
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
Verder overleg tussen initiatief groep Harreveld en parochiebestuur over museale invulling en ontmoetingscentrum
Parochiebestuur en initiatiefgroep Harreveld
Is gaande
Indien dit niet mogelijk is, wat kan de gemeente betekenen om de kerk als dorpscentrum te behouden?
Parochiebestuur en gemeente Oost Gelre
t.z.t.
?? Het netwerk van kerkenpaden rond de dorpen Zieuwent, Harreveld en Mariënvelde. Kerken meer in de picture in dit netwerk. Nu fietst men en laat veelal de kerken links liggen, met uitzondering van de Harreveldse kerk die dagelijks open is.
Verslag ter goedkeuring verstuurd naar
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
??
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
SINT BONIFATIUS KERK | LICHTENVOORDE
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Sint Bonifatius kerk, Rapenburgsestraat 23, 7131 CW Lichtenvoorde Rooms Katholieke Parochie Sint Ludger Peter Ballast Hans de Graaf (secretaris) en Jos Rosendaal (vice-voorzitter) Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter Ballast legt uit hoe de gemeente vanuit ‘Wi-j doet t Samen’ de Kerkenvisie heeft opgezet en waarom COUP ( gesprekken) en het Monumenten Advies Bureau (waardescan) hierbij betrokken zijn. De Sint Ludger Parochie heeft 9 kerken en we proberen in dit gesprek om alle kerken te bespreken die binnen de gemeente Oost Gelre vallen. We hebben afgesproken in de Helenakerk in Aalten. Gemeente en parochiebestuur kennen elkaar goed en de heer de Graaf en Peter hebben vaker contact gehad. Aangezien de Sint Ludger parochie per 1 januari 2021 samengaat met de Paulus Parochie zijn er al langer plannen rondom de diverse kerkgebouwen. Alle kerken die onttrokken worden aan de eredienst zijn uitvoerig geïnventariseerd door het Catharijne Convent en het Bisdom heeft met klem geadviseerd dat er geen verschillende versies moeten komen.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de parochie? Kerk is nu nog in gebruik 1x per week met maximaal 70 kerkgangers.
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Gebouw wordt aan de eredienst onttrokken er is belangstelling vanuit Careaz Anthoniushoeve, dit is een zorginstelling en biedt zorg in het woonzorgcentrum en verpleeghuiszorg in kleinschalige woongroepen voor mensen met dementie. Zij gaan hun locatie slopen en zoeken tijdelijke opvang. De heer Bolijn geeft eind maart aan of er serieuze belangstelling is.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Het pand is nog niet getaxeerd.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Het zou mooi zijn als na 2026 als de kapelfunctie behouden zou kunnen blijven met Careaz en een poppodium als een ontmoetingsplein. Voorbeeld van de theaterkerk in Bemmel. Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Aktie vanuit de gemeente is dringend gewenst, bij multifunctionele herbestemming is er na vaststelling van de taxatiewaarde een 10% marge, als de mis vanuit het Kapelltje kan blijven dan wellicht meer mogelijkheden bij het Bisdom. Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Hulp vanuit de gemeente bij onderhandelingen.
En als risico’s? Kerk na 2026 open als eucharistie. Gevoeligheden rond financieen, vitaliteit en is er nog genoeg animo voor de beheercomissie?
SINT BONIFATUS KERK | LICHTENVOORDE Vragen vanuit de Gemeente Oost Gelre: Zie ondersteuning
CONCLUSIE • Voorkeur voor Careaz, daarnaast behoefte aan investeerders of goeie ideeën; Tekort aan menskracht/ vrijwilligers op den duur; Komende 5 jaar vitaal
Lid van Monumentenwacht:
Ja
Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen:
Neen
Inventaris opgenomen door Catharijne Convent:
Neen
Monument
GM
ACTIELIJST WAT
WIE
Contact met Marie- Peter ke Frank over de stand van zaken
Verslag naar
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
WANNEER
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
ST. ANTONIUS VAN PADUA
VRAGENDER
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
St. Antonius van Padua Heelweg 3, 7134 PB Vragender Rooms Katholieke Parochie Sint Ludger Peter Ballast Hans de Graaf (secretaris) en Jos Rosendaal (vice-voorzitter) Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter Ballast legt uit hoe de gemeente de Kerkenvisie heeft opgezet en waarom COUP hierbij betrokken is. De Sint Ludger Parochie heeft 9 gebouwen en we proberen in dit gesprek om alle kerken te bespreken die binnen de gemeente Oost Gelre vallen. We hebben afgesproken in de Helenakerk in Aalten. Gemeente en parochiebestuur kennen elkaar goed en de heer de Graaf en Peter hebben vaker contact gehad. Aangezien de Sint Ludger parochie per 1 januari 2021 samengaat met de Paulus Parochie zijn er al langer plannen rondom de diverse kerkgebouwen.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Kerk is nu nog in gebruik 1x 14 dagen met maximaal 35 kerkgangers.
Hoe gaat het met uw gemeente? Het is alweer een jaar geleden dat een aantal geloofsgemeenschappen de pijnlijke boodschap te horen kregen dat de plaatselijke kerk maximaal nog tot 1 januari 2026 open kan blijven. Door het afnemende kerkbezoek, vrijwilligers die moeilijk te vinden zijn en de afnemende financiële middelen is dit niet te voorkomen en was dit te voorzien. Ook de kerk in Vragender behoort hiertoe. In de jaarvergadering van afgelopen maart hebben we daar met de parochianen uit ons dorp over gesproken en aangegeven dat mensen met een plan voor herbestemming zich konden melden bij het bestuur van onze parochie St. Ludger. Hierbij hebben we aangegeven dat plaatselijke initiatieven voor gaan op overige plannen. Om te weten over welke waarde we spreken van de gebouwen is er in de tussentijd een taxatie van de gebouwen geweest. We kunnen u nu melden dat er zich 5 gegadigden hebben gemeld bij het parochiebestuur. De beheercommissie heeft met deze vijf partijen een oriënterend gesprek
gehad, om te horen wat de plannen zijn. Er is gevraagd aan de partijen om een financiële onderbouwing te maken van de aankoop en exploitatie voor de komende 5 jaar. Het is natuurlijk wel de bedoeling dat het uiteindelijke plan dat er komt te liggen ook op de langere termijn haalbaar is. Ook is er nog een verzoek binnen gekomen om te kijken of, afhankelijk van de binnenkomende plannen voor herbestemming, een klein gedeelte van de kerk open kan blijven om bijv. een kaarsje op te steken, of om nog wat van onze kerkschatten ten toon te stellen. Als beheercommissie staan we hier positief tegenover en dit verzoek zal meegenomen worden in de plannen die worden ontwikkeld. In overleg met het parochiebestuur zullen verdere stappen worden gezet en we hopen dat het uiteindelijk tot een goed resultaat zal leiden.
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Kerk is nu nog in gebruik 1x 14 dagen met maximaal 35 kerkgangers.
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Gebouw wordt aan de eredienst onttrokken. Er wordt gezocht naar een nieuwe bestemming.
ST. ANTONIUS VAN PADUA | VRAGENDER Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Angst is dat dit gebouw onverkoopbaar is, doordat alle inspanningen van de leden komen en dit aantal terugloopt dreigt de kans op verval. Voordeel is dat het aan een authentiek kerkenpad ligt en het nadeel is dat dit zich in een geografisch uithoek bevindt.
CONCLUSIE • Behoefte aan investeerders of goeie ideeen; • Behoefte aan netwerk (informatie over subsidies); • Tekort aan menskracht/ vrijwilligers op den duur; • Komende 5 jaar vitaal
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Gemeenschap moet net als in Renkum verantwoording nemen. De Gemeente Oost Gelre kan het voortouw nemen om potentiele investeerders te inspireren in organisatie en financiën.
Lid van Monumentenwacht:
Ja
Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen:
Neen
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen?
Inventaris opgenomen door Catharijne Convent:
Ja
Eerst in de verkoop, komt er een alternatief dan kan er over nagedacht worden (Renkum)
Monument
GM
En als risico’s?
ACTIELIJST
Vragen vanuit de Gemeente Oost Gelre:
WAT
Verslag
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
WIE
WANNEER
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
R.K. CHRISTUS KONINGKERK | LIEVELDE
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
R.K. Christus Koningkerk (pastorie) en begraafplaats, Koningsplein 1 en 2 ,7131 MD Lievelde Geloofsgemeenschap Lievelde Peter Ballast Parochiebestuur St. Paulus /De heer Gerard Slotman Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter Ballast legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Middels de gesprekken tussen gemeenten en kerkelijke gemeenten willen we een link leggen. Er bestaat op ander terrein al contact tussen de beide heren en de gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten en gebruikers van de kerken en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Het bestuur van de Sint Paulusparochie staat voor de ongekend moeilijke opgave om diverse kerken te moeten sluiten, hieronder valt ook de Christus Koning kerk. Deze wordt uiterlijk 1 januari 2026 aan de eredienst onttrokken. Tot 1 januari 2021 worden er nog 1x per maand eucharistievieringen gehouden, na deze datum is de kerk alleen nog beschikbaar voor gebedsdiensten e.d. en zullen er ook geen heilige sacramenten meer worden toegediend.
Hoe gaat het met uw gemeente/parochie? Op dit moment heeft de Christus Koningkerk geen locatieraad meer en zal er vanuit het parochiebestuur ook geen vervanging voor gezocht worden. Er is wel een wens dat er vanuit de geloofsgemeenschap initiatief getoond wordt voor een plan rondom de herbestemming. Door de vorige locatieraad is de opdracht gegeven aan BOEI om een haalbaarheidsonderzoek te verrichten. Tot nu toe is dit rapport nog niet gedeeld, maar zal later toegevoegd worden.
Vitaliteit: Aantal leden geloofsgemeenschap Lievelde 6000 Kerkbezoekers gemiddeld genomen: 20 Diensten: 1x per maand
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Het kerkgebouw is nu nog eigendom, de pastorie is verkocht aan een particulier in 2016. Het beheer van de begraafplaats blijft onder de Sint Paulusparochie vallen. Ook na de fusie van de St. Paulus en de St. Ludger in januari 2021 wordt dat voortgezet. Naast de diensten wordt het kerkgebouw ook gebruikt door de koren die hier oefenen. (buiten CORONAtijd).
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Na 1 januari 2026 aan de eredienst onttrokken of zoveel eerder als er een andere bestemming ten behoeve van de gemeenschap gevonden kan worden. (overdracht gebouw tegen bijzonder tarief) Dit initiatief moet vanuit de geloofsgemeenschap Lievelde komen en anders wordt de kerk verkocht met tussenkomst van een makelaar naar de getaxeerde waarde.
R.K. CHRISTUS KONINGKERK | LIEVELDE Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Lievelde ligt super centraal in de regio en leent zich voor allerlei mogelijkheden. De kerk zelf is in perfecte staat van onderhoud. De sacristie is recentelijk verbouwd. Zoals al eerder vermeld blijft de begraafplaats in handen van de parochie. Mede door de jarenlange inzet van Jan Hoffman (restauratiebedrijf in Beltrum) tijdens zijn bestuursperiode maar ook nu nog gedurende zijn adviseurspositie en het beschikbaar stellen van zijn netwerk lukt het, het parochiebestuur om deze kwaliteitsslag te kunnen maken.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Het eigenaarschap wordt als zeer zorgelijk ervaren. Men ziet weinig mogelijkheden voor een maatschappelijke invulling als herbestemming omdat er in deze kleine gemeenschap al veel gefaciliteerd wordt.
CONCLUSIE We kunnen het niet alleen! Lid van Monumentenwacht:
Ja
Monument
GM
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
Is er een rapport van het Catharijne Convent?
Gerard Slotman stuurt dit per mail naar Elza
z.s.m.
Rapport van BOEI wordt gedeeld
Gerard Slotman
z.s.m. na oplevering
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Naar aanleiding van de uitkomst van het rapport van BOEI zou een open houding van de gemeente Oost Gelre voor een vraaggerichte herbestemming wenselijk zijn.
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Om samen tot oplossingen te komen en dat de Gemeente Oost Gelre meedenkt om een goede bestemming te vinden voor de Christus Koningkerk. We kunnen het niet alleen, deze Kerkenvisie geeft het parochiebestuur houvast.
En als risico’s? Er worden geen risico’s ervaren.
Vragen vanuit de Gemeente Oost Gelre: De locatieraad is onlangs ontslagen, wat volgt er nu vanuit het parochiebestuur? Alle verdere initiatieven moeten uit de geloofsgemeenschap komen. Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Peter Ballast 2 september 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar 27 oktober 2020
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
KLOOSTERCOMPLEX LORETO | LIEVELDE
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Kloostercomplex Loreto, Kloosterstraat 5, 7137 MZ Lievelde Koptische gemeenschap Peter Ballast Fr. Kyrillous Saleeb, G. Rezk, W. Gabrial en Samhir Bekhit Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Religieuze gebouwen zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten/eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt MAB de kerkgebouwen in de gemeente Aalten. De TU Delft stelt een kansenkaart op voor de kerken.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Geen inhoud?
Hoe gaat het met uw gemeente? Klooster heeft een groot verzorgingsgebied voor alle Koptische Christenen uit Nederland maar ook uit Duitsland. (700 gezinnen). Het is een plek bezinning voor alle kopten (koptische gemeenschap) en fungeren als cultureel centrum voor mensen uit de koptische gemeenschap uit Duitsland en Frankrijk. Zij zijn gericht op integratie en de bieden maatschappelijke steun voor
Vitaliteit: Leden ong. 30 gezinnen Kerkbezoekers gemiddeld genomen 10-50 Diensten iedere ochtend (10) weekend (50) Vrijwilligers (actieve gemeenteleden) 2 vast, daarnaast helpt iedereen mee indien nodig en 1 inwonende monnik
Hoe wordt het klooster nu gebruikt? Het fungeert nu naast kerkgebouw ook als cultureel centrum en theologische school. Er is een groot gevoel voor saamhorigheid en er wordt voor alle leeftijden passende activiteiten georganiseerd. Zo is er een speeltuin en een voetbalveld gesitueerd op de gronden eromheen. Er worden geestelijke conferenties gehouden en fungeert als bestemming voor uitjes voor jongeren en middelbare scholieren. Het doel is om
KLOOSTERCOMPLEX LORETO | LIEVELDE de erfenis door te kunnen geven aan de volgende generatie. De wens is er om niet alleen een cultureel centrum te zijn, maar ook om een eigen begraafplaats te realiseren met een kapel.
de oplevering van de Kerkenvisie Oost Achterhoek maar per direct al contact gelegd wordt met betrokken ambtenaren en derden. Gezien de urgentie i.v.m. Corona is er behoefte aan financiële ondersteuning.
En hoe ziet u het toekomstig gebruik?
En als risico’s?
De wens is er om niet alleen een cultureel centrum te zijn, maar ook om een eigen begraafplaats te realiseren met een kapel.
Geen risico’s.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Het onderhoud heeft de afgelopen decennia alleen liefde gehad maar weinig aandacht. Het dak is slecht en er is een duurzaamheidsbehoefte. De zwaar verouderde ketel is vervangen door een palletkachel en omwille van de vergunningen zijn er kostbare brandpreventie- en veiligheidsmaatregelen genomen en geïnstalleerd. Er zijn dus 4 punten te benoemen naast de dagelijkse kosten. 1. Brandwerende installatie voor alle benodigde vergunningen 2. Dak vervangen (geheel of gedeeltelijk) en isoleren 3. Isolatie grote kapel (muren) 4. Voorbereiden begraafplaats
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? De exploitatie is lastig en zeker door Corona zijn er extra zorgen. De gehele Koptische gemeenschap draagt financieel bij aan de kosten rondom het klooster. Veel leden van de gemeenschap hebben minder inkomsten (horeca Amsterdam) en kunnen hierdoor ook minder bijdragen. Ook zijn er veel minder bezoekers en dus ook via deze bezoekers veel minder inkomsten.
CONCLUSIE Oneliner: Het klooster heeft als maatschappelijke taak om voor alle jongeren uit Syrie, Irritrea, Ethiopie en de koptische jongeren een juiste sturing en invulling te geven betreffende integratie. Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen? Ja, als dit helpt bij het verkrijgen van een kloppende exploitatie. Lid monumentenwacht:
Nee
Beschermd gebouw:
GM
Bijbestemming ja/nee Klooster heeft al meerdere functies Zo ja welke? Cultuur/ leerschool Openstelling met nevengebruik
Mits passend
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Er is een grote behoefte aan gedegen advies omtrent de financiële lasten, isolatie en subsidies. Een haalbaarheidsstudie naar onderhoud en duurzaamheid is essentieel.
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Er liggen zeker kansen en periodiek overleg zou fijn zijn. Gezien de financiële situatie graag actie op korte termijn. Peter geeft aan dat de eventuele acties niet hoeven wachten op Zie de volgende pagina voor de actielijst >
KLOOSTERCOMPLEX LORETO | LIEVELDE
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
Aanmelden monumentenwacht
Peter
asap
Advies duurzaamheid via Boukje Overbeek en Mathijn Haijtink
Peter legt contact
asap
Coronasteun
Peter informeert betrokken ambtenaar
asap
Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Peter Ballast 15 september 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Kerkeigenaar 27 oktober 2020
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
KAPEL MOLENBERG | GROENLO
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Kapel bij de Molenberg, Ziekenhuisstraat Groenlo De Molenberg is een van de 14 locaties in de Oost Achterhoek en Lochem van Marga Klompé Peter Ballast Bernadette Maarse, projectondersteuner vastgoed Elza van Liere
VOORSTELRONDE
Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten/ eigenaren van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. En geeft nadere uitleg over de verschillende onderdelen van de Kerkenvisie en hoe deze tot stand zal komen. Via de gesprekken tussen de gemeente en gebruikers van kerken willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Een eerdere opname van het gebouw door MAB (monumenten advies bureau) heeft al plaatsgevonden. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft 3 afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden.
ONDERWERPEN
Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Gemeenteleden: 150 bewoners Kerkbezoekers gemiddeld genomen: 40 Diensten: 1x per week Vrijwilligers en gemiddelde leeftijd: 10 kerkvrij willigers, 2 gees telijk verzorgers, 1 PKN en 1 RK
Hoe gaat het met uw gemeente? n.v.t.
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? • Zondag een dienst • Vergaderruimte • Yoga intern vanuit de stichting
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? • Meer multifuncitioneel in kunnen zetten • Beter toegankelijk, nu vanaf hoofdingang tocht van 5 minuten door diverse gangen • Er zijn concrete plannen voor nieuwbouw op deze locatie, College B&W is geinformeerd. • Een kapel als stralend middelpunt van een nieuw woonen zorgconcept voor ouderen. En daar kom je niet om te bidden maar om elkaar te ontmoeten, samen te eten en te drinken en het leven te vieren.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? • Functionaliteit moet vergroot worden door aanpassingen van de toegang en de inrichting. • Onderhoud is prima.
KAPEL MOLENBERG | GROENLO Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? De monumentale status wordt als bedreiging gezien. De Kapel als toevoeging aan de Molenberg is uniek. Bij nieuwbouw zou nooit voor een dergelijke situatie gekozen worden.
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Onderhoud voor monument waar ondersteuning te vinden voor onderhoud.
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Door de lokale gemeenschap gedragen beeld voor de toekomst van de kerken.
En als risico’s? Als niemand geïnteresseerd is gebeurt er niets.
CONCLUSIE
• Oneliner “Voor het beste van elk moment” Lid van Monumentenwacht:
Ja
Openstelling met nevengebruik of andere geloofsgenootschappen:
Ja
Duurzaamheidsbeleid:
NVT
ntvangt u nu subsidies voor O het onderhoud?
Neen
ACTIELIJST WAT
WIE
Meekijken naar Peter oplossing portaal bij nieuwbouwplannen
WANNEER Per direct
Verslag naar Gemeente ter goedkeuring | oktober 2020
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
OUDE CALIXTUSKERK | GROENLO
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Mattelierstraat 5, 7141 BP Groenlo Hervormde Gemeente Groenlo / Stichting Oude Calixtus (SOC) de heer Ben Verheij Peter Ballast Stichting Oud Gelderse Kerken (niet vertegenwoordigd bij dit gesprek) Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving we middels de gesprekken tussen gemeenten en kerkelijke gemeenten willen we een link leggen. De gesprekspartners zijn geen vreemden voor elkaar en hebben heel regelmatig contact, Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten en gebruikers en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt.
ONDERWERPEN Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit: Aantal leden 300 Aantal kerkbezoekers 20 Aantal diensten 1x per week Vrijwilligers (actieve gemeenteleden)
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Het koor wordt nog elke zondag gebruikt door de Hervomde Gemeente Groenlo voor de dienst. De hervormde gemeente heeft hiervoor een huurovereenkomst met de SOGK gesloten. In de huurovereenkomst is opgenomen dat zij gedurende een aantal dagen per jaar ook gebruik mag maken van het schip van de kerk. Deze is met een glazen wand gescheiden van het koor. Het ruimtegebrek dat bijvoorbeeld bij begrafenisdiensten optreedt, is hiermee verholpen. De tweedeling in het gebouw en een bewuste programmering zorgen ervoor dat het multifunctionele gebruik heel goed samen gaat met het behoud van de religieuze functie. Elk gebruik waarvan de SOC vermoedt dat het gevoelig ligt of in strijd zou zijn met het religieuze gebruik wordt besproken met het College van Kerkrentmeesters van de Hervormde Gemeente Groenlo. In deze gesprekken wordt vervolgens gezocht naar een oplossing die voor beide partijen acceptabel is.
Vanaf 2009 is er een vast gebruik bijgekomen. De kerk is het decor voor een multimediashow: “Mijn schilt ende betrouwen”. Overdag worden er in 3 tenten verhalen geprojecteerd. In de avond worden de tenten als enorme kroonluchters in het gewelf gehesen. Samen met het kerkgebouw vormen ze het decor voor een spectaculaire beeld-, licht- en geluidshow waarin de verovering van Groenlo door Frederik Hendrik in 1627 centraal staat. Op een groot scherm (4 x 6 m) voor in het schip is de film te zien, de extra scenes vinden in de zijbeuken plaats en de geluids- en lichteffecten door heel de kerk. De moderne toevoegingen worden als functioneel en prettig ervaren voor het multifunctionele gebruik van het gebouw. Bovendien is door een sobere en bewuste afweging van aanpassingen en toevoegingen het monumentale karakter van de middeleeuwse kerk niet aangetast. Het grootste succes is het Nieuwjaarsbal waar telkens ongeveer 600 gasten aanwezig zijn.
OUDE CALIXTUSKERK | GROENLO En hoe ziet u het toekomstig gebruik? De Stichting Oude Calixtus en het Stadsmuseum hebben de handen in een geslagen en zijn door middel van een grondige haalbaarheidsstudie tot de conclusie gekomen dat het Museum 1627 (werktitel) in de kerk ondergebracht kan worden. Dat is een museum dat niet alleen de Slag om Grolle in 1627 maar ook de Tachtigjarige Oorlog in bredere zin in Groenlo en omgeving in beeld moet brengen. De benodigde inbouw in de kerk – met o.a. een verdieping – en de verdere fysieke invulling is zodanig dat ook congressen, recepties, symposia etc. erin gehouden kunnen worden. En het religieuze gebruik blijft natuurlijk ook in tact. Hierdoor wordt eveneens voldaan aan het basisbeleid van de SOGK, als eigenaar van de kerk. Zij beogen namelijk multifunctioneel gebruik maar daarnaast ook handhaving van het religieuze gebruik, indien gewenst. De gemeente Oost Gelre is eigenaar van de toren en zij ondersteunt dit initiatief van harte en op meerdere manieren. Ook Erfgoed Gelderland speelt een belangrijke rol als adviserende instantie.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? De N.H. Gemeente Groenlo heeft in 1978 de oude Calixtuskerk (DOC) overgedragen aan de SOGK; zij was daarmee de tweede kerk die in het bezit kwam van de SOGK. Tot aan het eind van die eeuw heeft de SOGK meerdere kerken verworven. Tegen die tijd wilden zowel de provincie (als een belangrijke subsidiënt) als de SOGK een andere beleidsaanpak, namelijk een multifunctionele invulling zodanig dat er meer gebruik werd gemaakt van de kerkruimte en er bovendien meer inkomsten waren ter bestrijding van de onderhoudskosten. Als pilotproject voor deze aanpak is gekozen voor DOC. Voor een totaalbedrag van ongeveer 3 miljoen euro werd DOC gerestaureerd en gerenoveerd aan het begin van deze eeuw: • Een nieuw dak en een gedeeltelijk nieuwe kapconstructie • Na kleur technisch onderzoek zijn de middeleeuwse kleuren (deels) teruggebracht • 5 nieuwe glas in lood ramen + een raam van de gemeente Groenlo • 2 nieuwe afscheidingswanden zodat meer ruimten ontstaan die multifunctioneel gebruikt kunnen worden • Gedeeltelijke vloerverwarming • Een toiletunit • Een verrijdbaar multifunctioneel podium • Een multimediaal spektakel m.b.t. de Slag om Grolle in 1627 dat op twee manieren uitgevoerd kan worden: a. In de drie tenten die vanuit de koepel van de kerk naar beneden gelaten kunnen worden b.
De hoofdprojectie op een groot scherm van 6 bij 4 meter en de twee zijprojecties in de twee zijbeuken
Op die manier is DOC geschikt gemaakt voor multifunctioneel gebruik, al zullen er bij de geplande transformatie naar Museum 1627 natuurlijk ook nog een aantal extra aanpassingen noodzakelijk zijn.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Eigenaar van het gebouw is de SOGK. Dat ervaren wij als SOC als positief omdat de religieuze activiteiten gehandhaafd kunnen worden, maar dat daarnaast multifunctionele activiteiten mogelijk zijn ter dekking van de exploitatiekosten. Een mogelijk nadeel is dat we in veel gebruiksgevallen een huur moeten vragen van € 500,- per dagdeel. Gelukkig zijn veel gebruikers zich bewust dat ze daarvoor een mooie ruimte krijgen met ambiance en dat ze tevens bijdragen aan de instandhouding van dit eeuwenoude gebouw in het centrum van de stad Groenlo.
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? De grote krachtproef wordt of je de programmering / activiteiten dermate interessant en aantrekkelijk kunt houden dat niet alleen het bezoekersaantal minstens gelijk blijft maar dat het zelfs stijgt. Want alleen op die manier kan gepoogd worden de exploitatie dekkend te houden. De gemeenschap van Groenlo en omgeving, zowel individuele personen als verenigingen, stichtingen, overheidsorganen en semi-overheidsorganen zullen zich moeten realiseren dat zij door regelmatig gebruik te maken van DOC een onontbeerlijke bijdrage leveren aan de instandhouding daarvan.
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Nu veel gemeenten een kerkenvisie opstellen is het voordeel dat er veel info beschikbaar komt over mogelijkheden en onmogelijkheden. Daar kun je altijd je voordeel mee doen! En regelmatige onderlinge contacten zullen ook zeker bevruchtend kunnen werken.
En als risico’s? Het risico is het grootst in die gemeenten en kernen die altijd heel actief zijn geweest want die hebben er voor gezorgd dat ze inmiddels beschikken over alle benodigde voorzieningen. En dan komt dat kerkgebouw staande in het centrum van stad, dorp of kern. Ze hebben dus alle voorzieningen al zo als gezegd. Wat kun je daar dan nog mee?
Zie de volgende pagina voor de conclusie en actielijst >
DE OUDE CALIXTUS | GROENLO CONCLUSIE De succesformule bij bestuurskwesties is te vinden bij het benaderen van het probleem vanuit twee perspectieven, nl gevoel en ratio en beiden wegen even zwaar. In alle besturen en commissies dienen mensen vertegenwoordigd te zijn door leden <50 jaar, om de frisheid te waarborgen en toekomstbestendig te kunnen ontwikkelen. Zorg voor een lange adem, realiseer je dat het begin alleen maar het begin is, daarna moet je direct weer energie steken en altijd weer nieuwe plannen blijven bedenken. Er komen andere tijden met andere interesses en daar moet je flexibel mee omgaan.
ACTIELIJST WAT
WIE
Afspraak maken met Hans Bragt
Elza
WANNEER
Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Peter Ballast 30 juli 2020 Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Dhr. Verheij 27 oktober 2020
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
CALIXTUSBASILIEK | GROENLO
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Heilige Calixtusbasiliek Kerkstraat 8 7141 BA Groenlo Heilige Calixtus Heilige Maria Moeder van God Peter Ballast Grea Wolters en Anita Overkamp Elza van Liere
VOORSTELRONDE Grea is voorzitter van de locatieraad en Anita secretaris. Peter legt uit waarom we hier zijn en hoe de kerkenvisie tot stand zal komen. Kerken zijn bepalend in de omgeving. Via de gesprekken tussen gemeente en kerkelijke gemeenten willen we contact met elkaar leggen. Dat is het belangrijkste doel van de kerkenvisie. Als er dan ontwikkelingen met het gebouw of de kerkelijke gemeente plaats gaan vinden, weten we elkaar snel te vinden. Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten/eigenaren/ gebruikers van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft, 3 afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.
Elza legt uit dat COUP gevraagd is om de gesprekken te leiden tussen de Gemeente Oost Gelre en de kerkelijke gemeenten/eigenaren/ gebruikers van de kerkgebouwen en we deze gesprekken voeren aan de hand van een aantal vragen die betrekking hebben over het gebruik en de conditie van de gebouwen, de energie rondom de kerk en de toekomstverwachtingen. Dit gesprek wordt weergegeven in een verslag welke door alle partijen wordt nagelezen en geaccordeerd voor het openbaar wordt. Er zijn binnen de kerkenvisie verschillende fases, in de volgende fase onderzoekt de TU Delft, 3 afzonderlijke kerken verder op herbestemmingsmogelijkheden. Om hiervoor in aanmerking te komen dient het initiatief van de eigenaar te komen.
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? De Heilige Calixtus basiliek is het Eucharistisch centrum van de Paulus Parochie. Op dinsdag, vrijdag en zondag worden er eucharistievieringen gehouden.
Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit Parochianen 18+ volgens kerkbalans Kerkbezoekers gemiddeld genomen
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Naast de drie wekelijkse Eucharististie vieringen worden er (orgel)concerten gegeven. De koren oefenen er ’s avonds en op woensdag worden er Oecomenische Taizeediensten gehouden. Deze diensten worden bijgewoond door ongeveer 25 p. In het weekend en op de woensdagmiddagen in de vakantie kan de toren onder begeleiding beklommen worden en worden er rondleidingen gegeven (beide tegen betaling)
5000 waarvan 2400
Zondag 120 en di en vrijdag 20 Diensten 3x per week Vrijwilligers (actieve gemeenteleden) 200 (gemiddelde leeftijd 70)
En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Gezien het feit dat deze basiliek het eucharistisch centrum is van de Parochie zal deze in gebruik blijven. Deze kerk en de kerk in Zieuwent hebben van alle gebouwen de meeste historische waarde.Het voordeel is dat deze kerk in dienst blijft, het nadeel is dat dit gebouw niet in alle behoefte kan voorzien.
CALIXTUSBASILIEK | GROENLO Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik?
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen?
Door de COVID 19 maatregelen is er versneld geinvesteerd in de mogelijkheden voor livestream, het onderhoud staat al jarenlang onder technisch advies van Jan Hofman. Aan het onderhoud van de gebouwen van de Paulusparochie is altijd voldoende en grondig aandacht besteed. Het vrijwillige klussenteam heeft ook een hoog niveau. Naast het gebruik van de SIM-subsidie wordt het onderhoud ook betaald uit het Restauratiefonds Calixtus 1992, hierin worden schenkingen gedaan door overleden parochianen.Ook bieden de zendmasten een vaste bron van inkomsten. Een van de providers verbreekt het contract dus de inkomsten zullen wel afnemen. Naast de inkomsten van de zendmasten zijn er ook inkomsten vanuit de kerkbalans, giften en kerkbalans. Het gebouw voldoet verder aan alle eisen.
Input Anita over de samenwerking die er al is met andere geloofsgemeenschappen binnen de Paulusparochie
Bij de Basiliek horen ook de pastorie en het secretariaat, de basiliek is rijksmonument en vanwege de bijzondere aspecten als in een van de laatste werken van de architecten met betrekking tot het interieur van de parochie en het secretariaat is een aanvraag voor bijbescherming gedaan.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Het voordeel is dat deze kerk in dienst blijft, het nadeel is dat dit gebouw niet in alle behoefte kan voorzien. Daarnaast is ook een risico in belasting van de vrijwilligers dat zij niet alleen voor de basiliek worden ingezet maar ook voor het Bestuur van de Paulusparochie. Ook de Pastoor woont hier. Omdat de basiliek het eucharistisch centrum is mag er alleen na de eucharistieviering andere diensten worden gehouden in het weekend. ( richtlijnen Bisdom) Deze regel waar niet vanaf mag worden geweken wordt soms al een belemmering gezien, het levert beperkingen op.
En als risico’s? Er worden geen risico’s gevreesd.
CONCLUSIE Oneliner: “De KERK” is voor de mensen (poppetjes) maar wordt geregeerd/ gedicteerd door de geldende regels. Lid van Monumentenwacht:
Ja
Beschermd gebouw
RIJKSMONUMENT
Openstelling met nevengebruik Neen Andere geloofsgenootschappen Neen
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
Contact omtrent de BRON
Peter
Direct
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Er is een dispuut met het nutsbedrijf over openstaande facturen betreffende gebouw de Bron, dit gebouw is onlangs overgenomen door de Gemeente Oost Gelre. Gaarne oplossing en verheldering rondom dit dispuut en opvolging vanuit de gemeente.
Verslag ter goedkeuring verstuurd naar Peter Ballast en naar Kerkeigenaar/gebruikers | 29 juli 2020
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten
VERSLAG KERKENVISIE OOST ACHTERHOEK
JOHANNESKERK | LICHTENVOORDE
Naam Kerk Naam Kerkelijke Gemeente Namens Gemeente Namens Eigenaar Namens COUP
Johanneskerk, Rentenierstraat 9 7131 DK Lichtenvoorde Protestantse gemeente Lichtenvoorde Peter Ballast Bert Baarsma en Frits van Lochem (kerkrentmeesters) Elza van Liere
VOORSTELRONDE Peter Ballast legt uit hoe het erfgoedbeleid is ingericht binnen de drie gemeenten en wat dit betekent voor de Kerkenvisie Oost Achterhoek. Elza wordt voorgesteld en er wordt uitgelegd waarom er voor een extern bureau gekozen is. Hierna nemen de heren het woord. In een overwegend katholiek gebied (90/10) is deze voormalige Nederlands Hervormde Kerk een uitzondering in het gebied. De Johanneskerk werd in 1648 gebouwd na langdurige voorbereidingen en geldinzamelingen door het hele land. Zo werd er onder de legers van Prins Frederik Hendrik die in 1627 voor Grol lagen al gecollecteerd. Bij de bouw werd gebruik gemaakt werd van delen van de oude hofkapel uit 1496 die op dezelfde plek gestaan heeft. Het interieur is grotendeels van 1936 evenals de gebrandschilderde ramen. Veel ouder is de preekstoel uit 1682. Het in 1982 gerestaureerde orgel bevat nog oud pijpwerk van voor 1723. In 2006 werd na een periode van vijftien jaar de laatste fase van de kerkrestauratie afgerond. Meer info op www.pkn-lichtenvoorde.nl De kerk biedt plaats aan maximaal 250 personen en kenmerkt zich door een ingetogen en gemoedelijke sfeer. Naast het gebruik van de kerk in de eredienst biedt het ook onderdak aan concerten. De Johanneskerk is Rijksmonument, waarbij het orgel en de preekstoel als monumentale interieurdelen zijn beschreven.
De aanbouw en inrichting van de zogenaamde Johanneshof (ruime consistorie) is gefinancierd uit de verkoop van de gebouwen van de Gereformeerde Gemeente na de fusie in 2007. Bijzonder detail is dat in deze kerk zich het graf bevindt van de Freule van Dort. Meer info via www.youtu.be/9DwQ_HFSrxE
ONDERWERPEN Wanneer worden er erediensten gehouden en hoeveel leden telt de gemeente? Iedere zondag is er een kerkdienst. Deze kerkdiensten zijn de hoogtepunten van de week, daarnaast wordt gezorgd door onder andere koffiedrinken na afloop en het houden van de zogenaamde Anders Kerk Zijn diensten een breder publiek te trekken. Doel van deze AKZ diensten zijn om minimaal 1x per maand de kerk vol te krijgen. Met het aantrekkelijk maken van het gebouw als samenkomstplek als functie hoopt de kerkenraad invulling te geven aan de vraag naar omkijken naar de ander op een breder en dieper niveau dan alleen de eigen gemeenteleden.
Hoe gaat het met uw gemeente? Vitaliteit: Leden 900-1000 Kerkbezoekers gemiddeld genomen 50-250 Diensten 1x per week op zondag Vrijwilligers (actieve gemeenteleden) 140
Hoe wordt uw kerkgebouw nu gebruikt? Als kerkgebouw voor erediensten en ontvangsten, ingezet voor muziek en zang. De kerk heeft een hele mooie akoestiek en leent zich voor concerten en optredens.
JOHANNESKERK | LICHTENVOORDE En hoe ziet u het toekomstig gebruik? Kerk moet een warme deken worden voor de hele gemeenschap. Er is een stichting in het leven geroepen “de vrienden van de Johanneskerk” om dit aantrekkelijke gebouw in te zetten voor andere programmering.
Voldoet het gebouw op goede wijze aan de eisen van het huidige en toekomstige gebruik? Mede door de aanbouw van de Johanneshof is het gebouw aantrekkelijk ingericht voor verschillende programmeringsmogelijkheden.
Wat ziet u als positief aspect en/of wellicht als bedreiging bij het eigenaar zijn van dit gebouw? Door het oprichten van de Stichting is er meer mogelijk rondom de bijbestemming /andere programmering. Met name de culturele programmering heeft de voorkeur. Het gebouw heeft een unieke sympathieke historie en is het oudste gebouw van Lichtenvoorde.
CONCLUSIE • Enorm levendige invulling van de wekelijke diensten, voorlopig in gebruik van kerkelijke gemeente met goede energie en voldoende middelen. Op zoek naar passende bijbestemming en invulling van programmering in eigen beheer. Is het bespreekbaar om de kerk beschikbaar te stellen voor andere gelovigen? Ja Lid van Monumentenwacht
Ja
Beschermd gebouw
Rijksmonument
Bijbestemming ja / nee
Ja
Zo ja welke?
Publiek/Religieus
Waarin zou u wellicht ondersteuning kunnen gebruiken? Graag ondersteuning voor goede ideeën en initiatieven voor de programmering zodat er geldstromen voor het gebouw worden gegenereerd die niet afhankelijk zijn van het geloof.
Wat ziet u als kansen bij het opstellen van een kerkenvisie door de gemeente, met alle betrokkenen? Het krijgen van ondersteuning vanuit de gemeente Oost Gelre bij het inclusief maken van alle bevolkingsgroepen (tips en info voor invulling zorg en aandacht) en belangstelling voor samenspraak met andere kerkelijke gemeenten.
En als risico’s? Geen risico’s
Openstelling met nevengebruik Ja Andere geloofsgenootschappen Ja, mits passend
ACTIELIJST WAT
WIE
WANNEER
Verslag opmaken en versturen naar Peter
Elza
24 juni
Verslag goedkeuren/aanvullen/ retour naar Elza
Peter
Eind juni
Verslag goedkeuren/aanvullen
Bert/Frits
Eind juni
Verslag naar Kerkeigenaar
KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK
Gemeente
Aalten