kerkenpaspoort bonifatiuskerk

I.

STEDENBOUWKUNDIGE OF ENSEMBLE WAARDE

1. deel of representant van architectuurhistorisch, stedenbouwkundig of landschappelijk waardevol geheel

●●●

2. wegens situering verbonden met ontwikkeling / uitbreiding wijk, gebied of landschap

●●○

3. bijzondere betekenis voor aanzien van Lichtenvoorde (beeldbepalend / landmark)

●●●

4. ensemblewaarde in relatie tot andere bebouwing, groen, wegen, water, wijze van verkaveling, inrichting, etc.

●●○

KERKENPASPOORT

SINT BONIFATIUSKERK | LICHTENVOORDE OBJECTNUMMER: 006

DATUM: 20-07-2020

Wijk - kern Lichtenvoorde, gemeente Oost Gelre

Bouwtype Driebeukige basiliek

II. ARCHITECTUUR- EN BOUWHISTORISCHE WAARDE 1. voor geschiedenis van de (lokale) architectuur en / of bouwtechniek

●●●

2. voor het oeuvre van een (plaatselijk) bouwmeester of architect

●●●

3. wegens esthetische kwaliteit van het ontwerp, bijzondere bouwstijl, karakteristiek bouwtype

●●○

4. wegens bijzondere materiaal-/kleurgebruik, detaillering, constructie en/of ornamentiek

●●●

III. KUNSTHISTORIE 1. vanwege bijzondere nagelvaste kunstuitingen exterieur

●●○

2. vanwege bijzondere nagelvaste kunstuitingen interieur

●●●

3. vanwege bijzondere kunstuitingen op het terrein

●○○

Bouwjaar/periode 1912-1913

Oorspronkelijk functie Katholieke kerk

Latere functie -

Huidige functie Katholieke kerk

IV. KERKELIJK INTEREURENSEMBLE, INVENTARIS 1. aanwezigheid van een bijzonder/gaaf interieurensemble

●●●

2. aanwezigheid van een bijzondere inventaris (roerende goederen)

●●●

V. KERKHISTORIE 1. herinnering aan belangrijk aspect in relatie tot lokale historie

●●●

2. uiting van een bijzonder liturgische ontwikkeling of kerkgenootschap

●●○

VI. GAAFHEID EN ZELDZAAMHEID 1. uitzonderlijk belang vanwege gaafheid van één of meer van bovengenoemde aspecten

●●○

2. uitzonderlijk belang vanwege zeldzaamheid van één of meer van bovengenoemde aspecten

●●○

SCORE

42

score ≥ 34 punten

waardevol, hoge erfgoedwaarde, monumentkwaliteit

hoge waarde

●●●

score 18 > 34 punten

waardevol, positieve erfgoedwaarde, karakteristiek kwaliteit

positieve waarde

●●○

score < 18 punten

basis erfgoedwaarde

basiswaarde

●○○

Eigenaar

Parochie Sint Ludger

geen waarde / nvt

○○○

Adres, postcode

Rapenburgsestraat 23, 7131 CW

Wijzigingen

1977: Restauratie; Recent: lift orgelgalerij.

Aanbouwen

1923: bouw pastorie.

Architect

Wolter te Riele (kerk), J.H. Hogenkamp (pastorie)

Bouwstijl

Neogotiek

Status + objectnummer

Gemeentelijk monument (LT23)

Nagelvaste (wand)kunst

hoogaltaar, de communiebanken, glasin-lood, orgel, kruiswegstaties, wandschilderingen, celebratiealtaar.

Kunstenaars

F.W. Mengelberg; J.H. Vermeulen, Geuer, F. Nicolas en Zonen, Gullmann, L. van den Berg, R. Raab, B. Engbers.

Inventaris

Stralenmonstrans. Overige roerende kerkinventaris niet geïnventariseerd maar wel aanwezig.

KENMERKEN

Wijzigingen - Jaartal?? TOELICHTING WAARDERING De neogotische Sint Bonifatiuskerk in Lichtenvoorde is tussen 1912 en 1913 tot stand gekomen naar een ontwerp van de bekende architect Wolter te Riele. De architectuur van de kerk is een laat voorbeeld van de neogotiek. De architectuur is typerend voor de kerkenbouw van na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853. De hoge kerktoren is een landmark voor Lichtenvoorde. Het exterieur en interieur dateren voor het grootste deel uit de bouwtijd en ook de in 1923 gebouwde pastorie is zowel van buiten als van binnen zeer gaaf en herkenbaar. Het ensemble van kerk, kerkinterieur en pastorie heeft een hoge waarde.

Terrein en terreinafscheiding

Bronnen

CULTUURHISTORISCHE QUICKSCAN KERKENVISIE OOST-ACHTERHOEK

Gemeente

Aalten

Het terrein rondom de kerk kent geen afscheiding. Voor de pastorie staat een hek, achter de pastorie staat een heg. J.A. Chr. de Graaf e.a., Erfenis voor vandaag en Morgen, 2009; Stenvert e.a., Monumenten in Nederland, Gelderland, 2000; Reliwiki nr.: 11776.

SINT BONIFATIUSKERK | LICHTENVOORDE KORTE KARAKTERISTIEK, RUIMTELIJKE EN HISTORISCHE CONTEXT GEBOUW, EXTERIEUR De Sint Bonifatiuskerk is een driebeukige basiliek die tussen 1912 en 1913 tot stand is gekomen. De neogotische kerk is ontworpen door Wolter te Riele. Het schip is zes traveeën diep, op de middenbeuk zit een zadeldak met daarin vijf steekkappen. Ter weerszijden van de middenbeuk staan de lagere zijbeuken waarvan de rechter een lessenaardak heeft en de linker een zadeldak. Links naast de voorgevel staat de hoge kerktoren. De toren bestaat uit twee geledingen en een achtkantige lantaarn met daarop een naaldspits. Links van de kerk staat de pastorie. INTERIEUR Het schip van de kerk bestaat uit een middenbeuk en twee zijbeuken. De kerk is niet op het oosten georiënteerd maar is met de voorgevel naar de Rapenburgsestraat gekeerd. Een groot deel van de neogotische inventaris is door atelier Mengelberg vervaardigd. Het hoogaltaar en de communiebanken dateren uit de bouwtijd, net als de glas-in-loodramen die door Geuer zijn vervaardigd. Drie gebrandschilderde ramen in het koor zijn van F. Nicolas en Zonen en dateren uit 1915. Het orgel is in 1927 gebouwd door Jos H. Vermeulen en is in 1951 verplaatst naar de koorzolder. De kruiswegstaties dateren uit 1930 en zijn door houtsnijder Gullmann uit lindehout gesneden.

In 1953 heeft Lando van den Berg wandschilderingen en gebrandschilderde ramen in de Maria­ kapel en de voormalige doopkapel aangebracht.

RUIMTELIJKE CONTEXT De kerk ligt in de kern van Lichtenvoorde aan een winkelstraat, even achter de rooilijn van de winkels waardoor de straat ter hoogte van de kerk een pleinachtig karakter heeft. Rondom de overige zijden van de kerk liggen parkeerplaatsen zonder enige terreinafscheiding. Links van de kerk staat de pastorie.

In 1964 werd er een celebratiealtaar toegevoegd, die tegenwoordig verplaatsbaar is. In de jaren tachtig werden er diverse antieke beelden aangeschaft bij de firma Fluminalis.

‘DE BOUWSTIJL IS EEN LAAT VOORBEELD VAN NEOGOTISCHE KERKARCHITECTUUR’

Na de sluiting van de Sint Ludgerkerk in Winterswijk in 1999 kwam een groot deel van de inventaris in de Bonifatiuskerk terecht. Noemenswaardig is de stralenmonstrans van Rabanus Raab uit het derde kwart van de achttiende eeuw. Verder ligt in de pastorie een zeer gave zogenaamde ‘krakelingenvloer’, opgebouwd uit diabolovormige tegels.

KERKHISTORIE In de middeleeuwen behoorde Lichtenvoorde kerkelijk tot Groenlo. Na de reformatie kerkten de katholieke Lichtenvoorders in schuren in Zieuwent, Harreveld en Duitsland. In 1819 werd een eigen waterstaatskerkje in Lichtenvoorde gebouwd. De huidige Bonifatiuskerk werd in 1912-1913 gebouwd op de plek van de oude kerk uit 1819. In 1965 werd er een tweede kerk in Lichtenvoorde gebouwd voor de Sint Ludgerparochie, gewijd aan Sint Ludger (sinds 2004 wooncomplex Ludgerhof). Door terugloop van de kerkgangers kwam er in 1978 een fusie tot stand tussen de Bonifatius- en Ludgerparochie. In 1999 sloot de Sint Ludgerkerk.

BOUWHISTORIE De kerk werd 1912-1913 gebouwd naar een ontwerp van Wolter te Riele. Het ontwerp en is een tamelijk laat voorbeeld van de neogotiek. In 1923 werd er een nieuwe pastorie gebouwd naar ontwerp van J.H. Hogenkamp als vervanging van de pastorie uit 1857 die in 1868 was afgebrand. In 1977 vond er een grondige restauratie van het kerkgebouw plaats. Recent is er een lift naar de orgelgalerij geplaatst.

Historische interieurfoto van de kerk (Bonifatiuskerk).