jaarverslag leren werkt 2021-2022

Collegeformulier “ter kennisneming” Datum B&W-vergadering: Portefeuillehouder: 20 december 2022 wethouder Dusseldorp Onderwerp: Regionaal jaarverslag LerenWerkt (leerplicht + RMC Achterhoek) over het schooljaar 2021-2022 Afdeling: Auteur: Afdelingshoofd: Onderwijs, Bianca Poelhuis Petra Sasse Welzijn en (0544) 39 32 09 Zorg Voor behandeling naar de raad(scommissie):

Zaaknummer: 64939-2022 Openbaarheid: Openbaar Meegeadviseerd door:

Stukken ter kennisname: • Raadscommissievergadering 14 februari 2023

Aanleiding Op grond van artikel 25, lid 1 van de Leerplichtwet moeten burgemeester en wethouders jaarlijks verslag uitbrengen aan de gemeenteraad over de resultaten van de handhaving van de leer- en kwalificatieplicht van het afgelopen schooljaar. Samenvatting 1.1. De rapportages en resultaten zijn opgenomen in één jaarverslag. Binnen de RMC-regio Achterhoek is de afspraak gemaakt om jaarlijks in één gezamenlijk verslag de resultaten van de inspanningen door leer- en kwalificatieplicht en RMC over het voorgaand schooljaar te rapporteren. Het jaarverslag LerenWerkt is een gezamenlijke verantwoording van leerplicht van negen Achterhoekse gemeenten en het RMC. Leerplichtambtenaren van deze gemeenten en het RMC werken samen aan het terugdringen van schoolverzuim en schooluitval in de regio Achterhoek. Doel is dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen. 1.2. Hoe verhoudt het totaal aantal verzuimmeldingen zich tot vorig jaar? We zien regionaal binnen het primair onderwijs (PO) een daling van het aantal meldingen absoluut verzuim. Absoluut verzuim wil zeggen dat een leerling niet is ingeschreven op een school. Deze daling is met name te zien bij de gemeente Oost Gelre en heeft te maken met het moment van inschrijving door de scholen (vorig schooljaar). Verder zien we binnen het PO een daling in het aantal meldingen van overig en wettelijk verzuim.

Er is een stijging van luxe verzuim, dat komt doordat mensen weer meer op vakantie gingen (geen/minder coronabeperkingen). Binnen het voortgezet onderwijs (VO) en middelbaar beroepsonderwijs (MBO) zien we een stijging in het melden van overig en wettelijk verzuim. Dit komt doordat er afgelopen jaar veel aandacht is besteed aan preventie. Scholen zijn hierdoor het verzuim eerder gaan melden. 1.3. Verzuimcijfers gemeente Oost Gelre. Het totaal aantal verzuimmeldingen in Oost Gelre is vergeleken met vorig jaar nagenoeg gelijk gebleven, maar er zijn verschillen in de verschillende typen onderwijs. Het verhoogd aantal absoluut verzuim in het PO komt door de instroom van Oekraïense kinderen die niet direct op de juiste manier een schoolinschrijving kregen. Deze aantallen zijn conform het jaarslijk gemiddelde in Oost Gelre. In het VO is van het voorafgaande schooljaar naar afgelopen jaar een verschuiving van relatief (wettelijk) verzuim naar Overig verzuim te zien. In de Coronaperiode werd er minder relatief verzuim (doordat er minder fysieke schoolgang was) en meer overig verzuim gemeld door de scholen.

64939-2022:779602

Absoluut verzuim Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

2020-2021 10 1 0

2021-2022 1 1 3

Relatief (wettelijk) verzuim Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

2020-2021 2 4 26

2021-2022 3 42 34

Luxe verzuim Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

2020-2021 1 0 0

2021-2022 4 0 0

Overig verzuim Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

2020-2021 12 60 4

2021-2022 2 20 12

Informatie en advies Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Middelbaar beroepsonderwijs

2020-2021 2 0 7

2021-2022 6 9 6

1.4. Het aantal voortijdig schoolverlaters ligt onder het landelijk gemiddelde. In maart 2022 zijn de voorlopige vsv-cijfers over 2020-2021 bekendgemaakt. De landelijke vsv-cijfers laten, na een eerdere daling, nu weer een stijging zien. Het landelijk gestelde doel van ‘maximaal 20.000 nieuwe vsv’ers’ wordt daarmee niet gehaald. Ook in de Achterhoek stijgt het aantal (en percentage) nieuwe vsv’ers: van 315 (1,2%) nieuwe vsv’ers vorig schooljaar, naar 369 (1,45%) dit schooljaar. Ondanks deze stijging, doen we het nog steeds ontzettend goed: we liggen namelijk (ver) onder de landelijke vsvpercentages. Van de 40 RMC-regio’s staan we daarmee wederom op de tweede plaats als het gaat om het laagste aantal vsv’ers! Een heel mooi succes dat door de gezamenlijke inspanningen met alle partners in de regio is bereikt. Uiteraard blijven we ons inspannen voor onze jongeren en blijven we de samenwerking met de scholen en (keten) partners versterken. Want het belangrijkste is en blijft dat iedere jongere op de juiste plaats terechtkomt. Noot: in november 2022 zijn de definitieve vsv-cijfers over 2020-2021 bekendgemaakt (370 nieuwe vsv’ers, 1,45%). Hiermee staan we landelijk nog steeds op de tweede plek. 1.5.

Hoe zien de resultaten van de begeleiding door het RMC eruit? Gedurende het schooljaar registreert LerenWerkt alle nieuwe uitschrijvingen van jongeren van 18 tot 23 jaar zonder startkwalificatie en de inspanningen die RMC-consulenten daarop plegen. In verslagjaar 20212022 waren dat er 2.293. Van deze vsv-meldingen zijn er aan het eind van het schooljaar nog 185 in behandeling, 1.430 hebben de status ‘monitoring’ en 678 zijn er afgesloten. Resultaten van monitorwerkprocessen en afgesloten werkprocessen zijn te vinden in tabel 9 en 10 van het jaarverslag. Omdat verzuim een voorbode kan zijn van voortijdig schoolverlaten, richt LerenWerkt zich ook op verzuimbestrijding bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Sinds oktober 2020 wordt extra ingezet op verzuim 18+ en preventief melden. In schooljaar 2021-2022 zijn 977 verzuimmeldingen voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar binnengekomen bij het RMC. Dit is meer dan voorgaande jaren en komt mogelijk door de aandacht voor verzuim 18+ en preventief melden. Naast verzuim 18+ en nieuwe vsv-meldingen, plegen RMC-consulenten ook inspanningen op oud-vsv’ers. Dit zijn jongeren tussen de 18 en 23 jaar, zonder startkwalificatie en schoolinschrijving die geen werk of zinvolle dagbesteding hebben en die vóór 1 augustus 2021 het onderwijs hebben verlaten.

Een deel van deze jongeren zijn gedurende het verslagjaar alsnog naar school gegaan of hebben een startkwalificatie behaald (tabel 10). Daarnaast is een groot deel van deze jongeren aan het werk, of willen zij graag werken. Van deze jongeren is gedurende het schooljaar de arbeidsmarktsituatie in beeld gebracht en indien nodig

64939-2022:779602

2

is contact gezocht met de jongeren om ze waar nodig te begeleiden naar school en/of duurzaam werk. Sommige jongeren hebben geen ondersteuningsbehoefte. Er is nauwe samenwerking met het Werkgevers ServicePunt Achterhoek (WSPA), werkgevers en uitzendbureaus en tevens wordt aangesloten bij initiatieven zoals de Matchtafels. 1.6. De inzet op de leer- en kwalificatieplicht en de RMC-taken dragen bij aan de doelstellingen van het Actieplan Achterhoekse Jongeren. In lijn met het Actieplan Achterhoekse Jongeren is het van belang dat alle jongeren in beeld zijn en problemen in een vroeg stadium gesignaleerd worden, met als doel dat alle jongeren naar school gaan, werken of een zinvolle dagbesteding hebben. Vanuit de wettelijke taak van leerplicht en RMC zijn de jongeren van 4 tot 23 jaar zonder startkwalificatie in beeld bij leerplicht en/of RMC. Samen met het onderwijs hebben we een taak om dreigende uitval vroegtijdig te signaleren en gezamenlijk tot een passende oplossing te komen. Hierbij is het uitgangspunt het volgen van een opleiding en uiteindelijk het behalen van een startkwalificatie. Wanneer een startkwalificatie behalen niet mogelijk blijkt of wanneer onderwijs volgen (tijdelijk) niet haalbaar is, gaat de leerplichtambtenaar of RMC-consulent samen met de jongere en de samenwerkingspartners in de betreffende gemeenten op zoek naar de best passende oplossing.

Dat kan zijn een hulpverleningstraject of het volgen van een leerwerktraject. Kanttekeningen 1.1. In hoeverre biedt de verzuimregistratie inzicht in toe- of afname van verzuim? Een (lokale) toe- of afname van het aantal verzuimmeldingen zegt niet altijd iets over een stijging of daling van verzuim, maar hangt vaak samen met de aandacht voor verzuimregistratie. Leerplichtambtenaren en RMC-consulenten wijzen scholen op hun verantwoordelijkheid om verzuim juist en tijdig te registreren, dit kan leiden tot een (tijdelijke) toename van het aantal meldingen. Een vergelijking van verzuim tussen gemeenten of regio’s zegt niet in alle gevallen iets over de kwaliteit van begeleiding door leerplicht en RMC, maar kan ook een resultaat zijn van aandacht voor een juiste registratie. 1.2. Effect coronavirus op schooljaar 2021-2022 Ook in schooljaar 2021-2022 speelde corona nog een rol. Het was een jaar met een mix van coronabeperkingen en het ‘gewone naar school gaan’. Verlengde vakanties van de scholen, uitval door ziekte en quarantaine, maar ook het hybride leeraanbod is niet bij iedereen zonder gevolgen gebleven. Sommige leerlingen vinden de weg naar school moeilijk terug, terwijl andere juist heel blij zijn om weer onder leeftijdsgenoten te zijn. 1.3.

Oekraïense kinderen en jongeren Afgelopen schooljaar hebben we ook te maken gehad met een toestroom van Oekraïense kinderen en jongeren die onderwijs verdienen in Nederland. Gemeenten en het onderwijs zijn druk geweest om het ook voor deze kinderen en jongeren goed te organiseren. 1.4. Regionalisering leerplicht. Schooljaar 2021-2022 was het eerste jaar waarin de regionalisering leerplicht tot uiting is gekomen. Gedurende het schooljaar zijn zes gemeenten in één applicatie gaan werken, dit maakt huidig verslagjaar tot een ‘overgangsjaar’ op het gebied van applicatie en registratie. Zo kunnen cijfers deels uit de oude applicatie en deels uit de nieuwe applicatie komen. Communicatie Voorgesteld wordt om het jaarverslag ter kennisname voor te leggen aan de raad(scommissie). Het regionaal jaarverslag wordt verder ter kennisname aangeboden aan alle directeuren, teamleiders en zorgcoördinatoren van de betrokken scholen. Ook zal het binnen de 9 gemeenten verspreid worden. Het verslag zal tenslotte geplaatst worden op www.lerenwerkt.nu Met de artikel 25 rapportage is door iedere gemeente afzonderlijk aan het ministerie van OCW gerapporteerd over de resultaten inzake de handhaving van de leer- en kwalificatieplicht van het afgelopen schooljaar. Op basis van deze opgaven wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de landelijke resultaten inzake leerplicht.

Doorgaans wordt dit opgenomen in de voortgangsrapportage passend onderwijs. Tevens worden enkele cijfers gepubliceerd op www.vsvkompas.nl en www.waarstaatjegemeente.nl

64939-2022:779602

3

Bijlagen 1. Jaarverslag LerenWerkt 2021-2022

64939-2022:779602

4

Jaarverslag >

2021-2022

<

>

2021-2022

Inhoud

<

Voorwoord

7

1.

8

LerenWerkt

2. Schoolverzuim • Cijfers & Resultaten

12

3. Voortijdig schoolverlaten • Cijfers & Resultaten

26

4. Ontwikkelingen LerenWerkt

40

>

Voorwoord 6

7

Beste lezer, Voor u ligt het jaarverslag 2021-2022 van LerenWerkt: de afdelingen leerplicht van de negen gemeenten en het Regionale Meld- en Coördinatiepunt (RMC) in de regio Achterhoek. Afgelopen schooljaar was zowel het jaar van coronabeperkingen als van het ‘normale’ naar school gaan. Leerplichtambtenaren en RMC-consulenten werkten aanvankelijk grotendeels vanuit huis, maar in de loop van het schooljaar gelukkig ook weer op locatie.

<

De verlengde vakanties van de scholen, alle uitval door ziekte en quarantaines en het hybride leeraanbod is niet bij iedereen zonder gevolgen gebleven. Sommige leerlingen vinden de weg naar school moeilijk terug, terwijl andere juist heel blij zijn om weer onder leeftijdsgenoten te zijn. Ook hebben we te maken gehad met een grote toestroom van Oekraïense kinderen die allemaal onderwijs verdienen en waar de gemeenten en het onderwijs druk mee zijn geweest om dit goed te organiseren. In dit jaarverslag leest u over de werkwijze van LerenWerkt gedurende het schooljaar 20212022. We laten u de behaalde resultaten zien en duiden de cijfers over verzuim en voortijdig schoolverlaten. Samenwerking loont en we zijn trots op wat we in de Achterhoek bereikt hebben.

Team LerenWerkt

>

1. LerenWerkt

LerenWerkt zet zich in voor verzuimende leerlingen1 , leerlingen die op school dreigen uit te vallen en leerlingen die voortijdig zijn gestopt met school. Ons doel is dat alle jongeren, voor zover mogelijk, een startkwalificatie2 behalen. De RMCregio bestaat uit de volgende negen gemeenten: Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk.

Leerplicht en kwalificatieplicht

4-jarigen

5 tot 16-jarigen

16 tot 18-jarigen

18 tot 23-jarigen

totaal

Aalten

247

3.307

665

1.423

5.642

Berkelland

349

4.884

1.042

2.506

8.781

Bronckhorst

262

3.782

841

2.050

6.935

Doesburg

73

1.119

221

578

1.991

Doetinchem

618

6.851

1.375

3.508

12.352

Montferland

307

3.618

855

2.216

6.996

Oost Gelre

270

3.368

772

1.698

6.108

Oude IJsselstreek

309

4.321

951

2.414

7.995

Winterswijk

240

3.280

672

1.626

5.818

Totaal

2.675

34.530

7.394

18.019

62.618

4-jarigen

Grafiek 1 Ontwikkeling kinderen/jongeren RMC regio Achterhoek Totaaltotaal aantalaantal jongeren in RMC regio Achterhoek (naar leeftijd) over 4 schooljaren

De verzuimconsulenten begeleiden jongeren tussen 18 en 23 jaar die verzuimen in het voortgezet onderwijs (vo) en mbo. Daarnaast begeleiden de RMC-consulenten alle voortijdig schoolverlaters (vsv’ers) van 18 tot 23 jaar met het doel dat ze weer teruggaan naar school om een startkwalificatie te behalen. Gezien deze verantwoordelijkheden van gemeenten en het RMC is een goede samenwerking met het onderwijs van essentieel belang.

2.642

2018-2019

2.666 2.659 2.675

2019-2020 2020-2021 2021-2022

2018-2019 5 tot 16 jarigen

Verzuim 18+ en voortijdig schoolverlaten

2021-2022

8.440 8.275 8.235 7.394

2019-2020 2020-2021 2021-2022

In dit verslag spreken we over leerlingen en studenten (in relatie tot de school), kinderen (5- tot 16-jarigen) en jongeren (16- tot 23-jarigen).

2. Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo of mbo-niveau 2 of hoger.

2019-2020 2020-2021 2021-2022

0

10.000

We zien al enkele jaren een

37.146 35.744 34.611 34.530

2020-2021

2018-2019 1.

Toelichting

2019-2020

2018-2019 16 tot 18 jarigen

<

Kinderen in de leeftijd van 5 tot 16 jaar zijn leerplichtig. Jongeren tussen de 16 en 18 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald zijn kwalificatieplichtig. De leerplichtambtenaren van de gemeenten begeleiden leerlingen die verzuimen in het (speciaal) basisonderwijs en het voortgezet (speciaal) onderwijs. De leerplichtambtenaren van het RMC begeleiden jongeren die verzuimen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo).

9

Tabel 1 Aantal kinderen/jongeren RMC regio Achterhoek (peildatum 1 augustus 2021)

18 tot 23 jarigen

8

Aantallen kinderen/jongeren

daling in het aantal kinderen/ jongeren in de leeftijd van 5

tot 18 jaar. Dit jaar zien we voor het eerst ook een daling in het aantal jongeren in de leeftijd van 18 tot 23 jaar.

17.220 17.908 18.343 18.019 20.000

30.000

40.000

50.000

60.000

70.000

>

10

Registratie

Een tijdige en volledige melding van verzuim en voortijdig schoolverlaten is van groot belang. Hoe langer een leerling afwezig is, hoe moeilijker het is om weer naar school te gaan. Scholen3 doen een verzuimmelding bij het verzuimloket van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), die deze gegevens vervolgens doorgeeft aan LerenWerkt.

<

Onze ketenpartners

LerenWerkt werkt samen met diverse organisaties om ons doel te bereiken. Als het niet haalbaar blijkt om een jongere terug te begeleiden naar het onderwijs, helpen de leerplichtambtenaren of RMCconsulenten de jongere in kwestie bij het zoeken naar werk of een ander passend traject.

3. In dit verslag spreken we over scholen. Hiermee worden ook andere onderwijsinstellingen bedoeld.

LerenWerkt werkt samen met organisaties als sociale (wijk) teams, GGD, Onderwijsinspectie, Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis, Jeugdbescherming, Halt, Openbaar Ministerie, Leerwerkloket, Werkgeverservicepunt, Loopbaanplein en Sociale Dienst.

11

Methodische Aanpak Schoolverzuim

Bij de aanpak van schoolverzuim hanteren we de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) De MAS is in maart 2022 aangepast in verband met de Wpg (Wet politiegegevens). Voor het opmaken van een Halt-verwijzing is ook de BOA-bevoegdheid nodig. De MAS onderscheidt vier routes bij meldingen van ongeoorloofd schoolverzuim. De aanpak is licht waar mogelijk en zwaarder waar nodig. Als de situatie erom vraagt, is een combinatie van routes mogelijk.

Routes Vrijwillige (jeugd)hulp

Halt-interventie schoolverzuim

Gedwongen hulp in civiel kader

Dwang in een strafrechtelijk kader

>

13

Tabel 2A Verzuimmeldingen PO 2021-2022

Berkelland

1

1

1

Doesburg

4

4

4

De school is de eerstverantwoordelijke partij bij de aanpak van schoolverzuim. Naast het tijdig melden van in- en uitschrijvingen van leerlingen, is de school ook verplicht om een goede verzuimregistratie bij te houden.

Doetinchem

1

Volgens de Leerplichtwet moeten scholen een leerling die in een periode van 4 weken 16 uur zonder geldige reden afwezig is, melden bij het verzuimloket van DUO. Deze melding komt daarna automatisch bij de gemeente (po en vo) of bij het RMC (mbo) terecht. Uiteraard mogen scholen verzuim ook eerder melden. Hierover zijn afspraken gemaakt en vastgelegd in het Regionaal Verzuimprotocol Achterhoek.

Winterswijk

Absoluut verzuim

De leer- of kwalificatieplichtige leerling is niet bij een school ingeschreven.

1 1

Montferland Oost Gelre

1

Oude IJsselstreek Totaal

5

5

1

9

5

17 5

7

12

2

2

2

5

9

2

4

4

2

1

3

4

2

6

3

4

1 7

4 1

Bronckhorst

Verzuim melden

<

7

informatie en advies

Aalten

overig verzuim

luxe verzuim

langdurig relatief verzuim (> 4 weken)

waarvan herhaald

wettelijk verzuim

totaal

Schoolverzuim is vaak een voorbode van voortijdig schoolverlaten. Een goede regionale verzuimaanpak met eenduidige afspraken tussen gemeenten en scholen is dan ook noodzakelijk om schooluitval te voorkomen en te bestrijden.

relatief verzuim weer ingeschreven

absoluut verzuim > 4 aaneengesloten weken

2. Schoolverzuim • Cijfers & Resultaten

> 3 maanden

12

Verzuimmeldingen

8

2

28

2

4

15

5

8

30

68

>

langdurig relatief verzuim (> 4 weken)

overig verzuim

informatie en advies

3

27

40

Berkelland

68

7

2

8

31

6

48

19

20

11

weer ingeschreven

3

> 4 aaneengesloten weken

10

> 3 maanden

Aalten

totaal

waarvan herhaald

relatief verzuim

wettelijk verzuim

absoluut verzuim

Bronckhorst

<

In deze tabellen ontbreken de cijfers van kinderen/jongeren die dit schooljaar in Nederland zijn komen wonen en aan het einde van het schooljaar nog geen schoolinschrijving hadden. Deze aantallen zijn niet meegenomen om de cijfers van dit verslagjaar vergelijkbaar te houden met die van voorgaande schooljaren.

Tabel 2B Verzuimmeldingen VO 2021-2022

Doesburg

1

1

1

Doetinchem

7

6

7

2

Montferland Oost Gelre

1

1

1

Oude IJsselstreek

luxe verzuim

14

Verzuimmeldingen

4

1

26

4

81

14

2

60

17

27

7

4

61

2

42

5

20

9

80

18

28

42

352

189

4

5

Winterswijk

2

Totaal

11

8

9

2

22

1

4

285

42

17

4

De kinderen/jongeren die dit schooljaar in Nederland zijn komen wonen, maar nog geen schoolinschrijving hebben, zijn geregistreerd als ‘absoluut verzuimers’ en als zodanig bij de leerplichtambtenaren in beeld. Het gaat hierbij vooral om Oekraïense vluchtelingen en kinderen/ jongeren die in een asielzoekerscentrum verblijven. Er spelen verschillende factoren (extern en buiten de wil van kinderen/jongeren en ouders) waardoor zij nog niet zijn gestart op school en op de wachtlijst staan.

Relatief verzuim

De leer- of kwalificatieplichtige leerling is

• Luxe verzuim: de leerling gaat zonder

• Wettelijk verzuim: de leerling is in een

de schoolvakanties op vakantie.

ongeoorloofd afwezig. Hieronder valt:

periode van 4 weken 16 les- of praktijkuren afwezig zonder geldige reden.

• Langdurig relatief verzuim: de leerling verzuimt meer dan 4 weken zonder

Tabel 2C Verzuimmeldingen MBO 2021-2022

Aalten

1

18

2

5

45

11

20

8

Bronckhorst

23

9

16

3

1

3

18

9

13

18

12

6

Doesburg

1

Doetinchem

3

Montferland

1

1

geldige reden.

Berkelland 1

18

3

3

44

9

6

5

6

2

27

10

Oost Gelre

3

1

3

2

34

8

Oude IJsselstreek

1

1

1

1

24

10

Winterswijk

2

31

6

Totaal

17

264

65

11

15

5

1 1 1

1

8

3

1

99

toestemming van de schoolleiding buiten

• Overig verzuim: de leerling is vaak te laat,

laat spijbelgedrag zien of is enkele uren of

dagen met onbekende reden afwezig. Ook twijfelachtig ziekteverzuim kan hieronder vallen.

Uitleg • De kolom ‘waarvan herhaald’ geeft aan bij hoeveel leerlingen sprake is van meerdere meldingen van wettelijk verzuim in dit schooljaar.

• De kolom ‘informatie en advies’ betreft het aantal contacten met scholen, ouders, jongere en/of andere partijen. Denk hierbij aan een vraag over bijvoorbeeld (vakantie)verlof of informatie over een opleiding/school of een bemiddeling tussen ouders/jongere en school.

6 47

15

>

Absoluut verzuim

Tabel 3 Vrijstellingen 2021-2022

6

7

12

11 8

7

2020-2021 2019-2020

10

2018-2019

5 0

500

Aalten PO

VO

Wettelijk verzuim

300

<

400 350 300 250 200 150 100 50 0

30 25 20

PO

250

20 37

68

Luxe verzuim 28 19

264

•

352

226

VO

78 87 99 MBO

26

15

2

PO

4

VO

1

0

•

1

MBO

189

•

126 70 61 68 51

55 VO

71

91

MBO

47

2

6

1

12

1

9

Bronckhorst

5

11

Doesburg

2

1

Doetinchem

22

2

Montferland

6

5

Oost Gelre

3

3

2

12

4

4

24

1

4

7

33

1

12

2 3

9

Oude IJsselstreek

5

6

1

12

Winterswijk

8

20

1

2

31

54

59

16

19

149

1

redenen worden vrijgesteld van de leerplicht:

• 213 205

2

Volgens de Leerplichtwet kunnen leerlingen op grond van de volgende

• 1

1

Berkelland

totaal

•

Informatie en advies

PO

Binnen het primair onderwijs (po) is een daling te zien in het melden van overig en wettelijk verzuim. Er is een stijging van luxe verzuim. De reden hiervan is dat mensen weer op vakantie konden. Binnen het vo en mbo is een stijging te zien in het melden van overig en wettelijk verzuim. De leerplichtambtenaren hebben veel aandacht besteed aan preventie. Hierdoor zijn scholen verzuim eerder gaan melden.

14

6

150

0

304

30

200

50

209

MBO

49

PO

5

100

156

VO

Overig verzuim

10

250

248

285

311

49 43 28 28

15

0

• 200

200

0

Toelichting

419

400

100

MBO

totaal

10

12

artikel 15

15

2021-2022

17

artikel 5, onder c

17 16

artikel 5, onder b

17

17

artikel 5, onder a

20

Vrijstellingen

artikel 3b

16

Grafiek 2 Aantal meldingen over 4 schooljaren

Artikel 3b: vervangende leerplicht laatste schooljaar; de inschrijving van de jongere bij een vo-school wordt vervangen door een inschrijving als leerling van een onderwijsinstelling (mbo).

Artikel 5 onder a: de leerling kan niet op school worden toegelaten vanwege lichamelijke en/of psychische oorzaken.

Artikel 5 onder b: de ouders hebben bedenkingen tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen.

Artikel 5 onder c: de leerling is ingeschreven bij een school buiten Nederland en bezoekt deze school regelmatig.

Artikel 15: een kwalificatieplichtige jongere krijgt op een andere manier

voldoende onderwijs, bijvoorbeeld tijdens een interne bedrijfsopleiding.

Toelichting

• In vergelijking met vorig schooljaar is het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder a licht gedaald (was 60, nu 54). • Het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b is gestegen (was 52, nu 59), onder andere doordat er meer gezinnen in de regio zijn komen wonen die een beroep op vrijstelling hebben gedaan. • Ook het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder c is gestegen (was 11, nu 16). Dit komt doordat er meer kinderen/jongeren buiten Nederland onderwijs volgen. • Het aantal vrijstellingen op grond van artikel 15 is ook gestegen (was 13, nu 19). Dit komt door de aantrekkelijke arbeidsmarkt.

>

18

Haltverwijzingen en processen verbaal

Resultaten

Tabel 4 Aantal Haltverwijzingen en processen-verbaal 2021-2022

Tabel 5 Resultaten verzuimmeldingen 2021-2022

Toelichting Wettelijk verzuim

Luxe verzuim

Haltverwijzingen

Processenverbaal

Aalten Berkelland

<

Bronckhorst

1

2

Doesburg

4

2

Doetinchem

8

Montferland

2

4

Oost Gelre

1

1

2

3

Winterswijk totaal

16

9

9

te

PO

aa r

is praktisch gelijk gebleven

Aalten

1

2

(was 14, nu 16), maar het

Berkelland

2

3

aantal processen-verbaal

voor wettelijk verzuim is wel

Bronckhorst

7

Doesburg

3

Doetinchem

8

Montferland

6

Oost Gelre

8

Oude IJsselstreek

gedaald (was 13, nu 9). 4

Oude IJsselstreek

• Het aantal Halt-verwijzingen

n r ug

s

o ch o n

19

l va

an aa r

ni

hr nsc

der

e

ij v i

o sch

hu

ng

ol

er l pv

len

in

r gs­t

vsv

aj e

pro

ct

jec

t

we

r ke

C RM aa r n t ach e rdr r ig e v o o ve

n

18 +

nvt

nvt

nvt

1

4

nvt

nvt

nvt

1

8

nvt

nvt

nvt

5

12

nvt

nvt

nvt

4

8

nvt

nvt

nvt

1

11

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

4

nvt

nvt

nvt

Winterswijk

12

nvt

nvt

nvt

1

13

Totaal

51

8

3

0

0

0

14

76

Aalten

22

5

8

1

1

37

Berkelland

60

9

3

1

1

76

Bronckhorst

37

3

6

2

3

52

Doesburg

46

1

2

1

1

51

Doetinchem

105

10

11

8

5

9

148

Montferland

76

4

4

2

2

88

Oost Gelre

52

8

1

2

63

Oude IJsselstreek

77

5

2

Winterswijk

45

Totaal

520

2

1 2

1

1

1

10 4

1

85

4 45

41

13

1

10

aa l

6

VO 2

to t

3

52

22

652

>

20 te r

MBO

<

ug

n

s aa r

o ch o naa

l va

r an

n

ch ins

e der

r ij v

o sch

hu

l pv

ing

ol

er

in len

r gs­t

vsv

aje

- pr

o

ct

t jec

we

r ke

C RM aa r n t ach e rdr r ig e v o o ve

n

Aalten

19

2

Berkelland

49

9

Bronckhorst

30

1

Doesburg

16

1

Doetinchem

46

2

4

2

1

5

Montferland

27

6

1

4

1

7

Oost Gelre

36

4

Oude IJsselstreek

23

3

Winterswijk

30

Totaal

276

4

18 +

2

1

24

2

4

1

65

3

2

40

3

20 5

to t

21 aa l

65 46

4

2

3

49

1

1

2

2

33

1

1

1

2

4

29

11

17

4

21

39 13

306

Toelichting

• Binnen het po, vo en mbo is in

• Er is een stijging van 2,1% naar

teruggegaan naar school

vsv-project (‘Graafschap Helpt

totaal 83,7% van de leerlingen (dit was 89,1%): een flinke daling.

• Voor 5% van de leerlingen

was, vanwege psychosociale problemen, onderwijs niet

mogelijk en een hulp­verlenings­

Diagram 1A/B/C Resultaten

PO

VO

Overige

MBO

traject/dagbestedingsplek Overige Overdracht naar RMC (18+)

Naar andere school

Naar andere school

Werken

Hulpverleningstraject

Terug naar school van inschrijving

VSV-Project

Vsv-project

Hulpverleningstraject

Werken

Naar andere school

Overdracht naar RMC 18+

Terug naar school van inschrijving

totaal: 76

Terug naar school

Hulpverleningstraject

totaal: 652

totaal: 381

Overige

2,7% voor deelname aan een

Scoren’ of ‘Scoren door scholing’). Deze stijging komt doordat deze projecten dit schooljaar weer

meer leerlingen in groepsverband hebben mogen en kunnen begeleiden.

passender. Dit is een stijging

• Daarnaast ging 0,5% (was 0,5%)

vorig schooljaar. De grootste

van de leerlingen (was 2,6%)

van 1,2% ten opzichte van

stijging zien we in het vo en

mbo. Mogelijke oorzaak hier­ van is corona. Uit landelijke

bericht­gevingen/onderzoeken

blijkt immers dat veel jongeren

kampen met psychische klachten/ depressief gevoel ten gevolge van de pandemie.

van de leerlingen werken; is 3,7% overgedragen aan het RMC en is

4,4% (was 2,5%) van de leerlingen in de categorie ‘overige redenen’ (denk hierbij aan verhuizing,

detentie, zwangerschap of ‘even’ geen school, maar wel een

schoolinschrijving) ingedeeld.

>

22

Tabel 6 Verzuim 18+ meldingen in afgelopen vier schooljaren

rz Ve

m uim

e

g ldin

en

a Wa

18 + n r va

ac t

2018-2019

865

347

40%

2019-2020

591

364

62%

2020-2021

625

365

58%

2021-2022

977

477

49%

23

ew ie g %A

ens

c

t

g t ie

ew

ens

t

Toelichting

• In het verslagjaar kreeg het RMC 977

verzuimmeldingen voor jongeren in de

<

Verzuim 18+

Omdat verzuim een voorbode kan zijn van voortijdig schoolverlaten, richt LerenWerkt zich ook op verzuimbestrijding bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Sinds oktober 2020 zetten we hier extra op in en hebben we een verzuimconsulent in dienst. De focus ligt daarbij op preventief melden, de lijnen met scholen kort houden en het verzuimprotocol actief onder de aandacht blijven brengen. LerenWerkt monitort het verzuim van 18-plussers nauwgezet en onderneemt zo snel mogelijk actie. De aanpak wordt afgestemd op die van het vo of de mbo-instelling waar de jongere staat ingeschreven. Op die manier worden alle jongeren op een bepaalde school gelijk behandeld.

leeftijd van 18 tot 23 jaar. Dit is meer dan

voorgaande schooljaren. Opgemerkt dient

>

te worden dat de schooljaren 2019-2020 en 2020-2021 coronajaren waren. Om

die reden vergelijken we hier schooljaar

2021-2022 met schooljaar 2018-2019 en

zien we slechts een lichte stijging. Hierbij dient in acht te worden genomen dat

de focus sinds het schooljaar 2020-2021

steeds meer op het melden van verzuim

18+ is komen te liggen. Dit is mogelijk een verklaring voor die stijging.

• Van de 977 verzuim­meldingen in

schooljaar 2021-2022, was er in 477

gevallen (49%) actie gewenst. In het

schooljaar 2018-2019 ging het om 40%. Ook hier zien we dus een stijgende tendens.

LerenWerkt neemt in gevallen van ‘actie gewenst’ altijd contact op met de school om in overleg te bepalen wat er moet gebeuren. Daarnaast nemen we ook contact op als er twee keer sprake is geweest van ‘geen actie gewenst’. Het idee daarachter is dat er na herhaaldelijk verzuim toch een keer actie vanuit de verzuimconsulent nodig zal zijn.

24

<

‘Verzuim van 18-plussers hoog op de agenda blijven zetten’ Dat scholen verzuim van leerlingen jonger dan 18 jaar moeten melden is in het Achterhoekse onderwijs inmiddels goed doorgedrongen, maar de melding van 18-plussers kan en moet beter, vinden Kevin Aalders, RMC-verzuimconsulent van LerenWerkt en Wilfried Rouwhorst, loopbaanadviseur van het Graafschap College. Het is immers bekend dat een hoog verzuim vaak leidt tot voortijdig schoolverlaten. “Als we het verzuim van 18-plussers consequenter en eerder melden, kunnen we het aantal voortijdig schoolverlaters verder terugdringen.”

Hoewel De Achterhoek het landelijk gezien goed doet als het gaat om de bestrijding van voortijdig schoolverlaten (vsv) - van de 40 RMC-regio’s staat de regio op de tweede plaats - toch vinden Kevin Aalders en Wilfried Rouwhorst dat het beter kan, zeker als het gaat om de 18-plussers.

Voorbode

Het afgelopen jaar hebben zo’n honderd studenten het Graafschap College zonder startkwalificatie verlaten, vertelt Wilfried. “Dat zijn er honderd te veel. Omdat we weten dat verzuim vaak een voorbode is van voortijdig schoolverlaten, moeten we er, net zoals bij jongere leerlingen, bij de 18-plussers bovenop zitten als ze verzuimen.” Daarom wordt er in het verzuimprotocol geen onderscheid meer gemaakt tussen de meldingsafspraken voor 18-plussers en voor jongere leerlingen. Afspraak is dat zowel 18-minners als 18-plussers bij DUO worden gemeld als ze in vier weken tijd 16 uur hebben verzuimd. “Als je zorgen hebt over een leerling is het natuurlijk beter om nog eerder een melding te doen”, zegt Kevin. “Want als er preventief wordt gemeld, kun je vroegtijdig interveniëren om verder verzuim en uitval te voorkomen.”

Team Arbeidsmarkt

Het Loopbaanplein van het Graafschap College speelt een belangrijke rol bij het tegengaan van verzuim en voortijdig schoolverlaten van 18-plussers. Hier kunnen jongeren terecht met vragen op het gebied van loopbaan en scholing en voor begeleiding. “Wij zijn daar als RMC-consulenten wekelijks een dagdeel aanwezig”, vertelt Kevin. “Dat werkt goed, want door onze fysieke aanwezigheid hebben we niet alleen een laagdrempelig contact met de jongeren, maar ook met docenten en andere professionals die actief zijn op het Loopbaanplein.” Naast de RMC-consulenten, zijn er op het Loopbaanplein verschillende disciplines aanwezig om jongeren te adviseren en te ondersteunen, zoals trajectbegeleiders, sociaal raadslieden, het ‘Team Orthopedagogen’ en een jeugdarts. Belangrijk is het ‘Team Arbeidsmarkt’ dat verschillende activiteiten en programma’s uitvoert om jongeren te begeleiden naar werk en hen vervolgens op de arbeidsmarkt te houden, vertelt Wilfried. “Een mooi voorbeeld van een activiteit waarbij het Team Arbeidsmarkt nauw samenwerkt met de 18+ RMC-consulenten, is dat álle jongeren die de school hebben verlaten, met en zonder diploma, worden gebeld om te vragen hoe het gaat en of ze ergens ondersteuning bij nodig hebben. Daarnaast is er de ‘transitieroute’, die is gericht op jongeren waarvan duidelijk is dat ze extra ondersteuning nodig hebben in de beroepspraktijk.

Zij krijgen het laatste schooljaar begeleiding gericht op een goede uitstroom, en die begeleiding loopt door als ze aan het werk zijn, bijvoorbeeld in de vorm van jobcoaching.”

Echt samen

De belangrijkste succesfactor van het verzuimbeleid in de regio Achterhoek is volgens Kevin en Wilfried de sterke verbinding tussen betrokkenen partijen. “We weten elkaar gemakkelijk en snel te vinden,” zegt Kevin, “niet alleen in formele overleggen, maar ook informeel. Ook de medewerking van werkgevers en praktijkplaatsen is heel cruciaal. We doen het in deze regio echt samen, en dat maakt het beleid krachtig. Dat zie je terug in de cijfers.” Desondanks zijn alle betrokkenen het erover eens dat de vsv-cijfers verder moeten dalen. Hoe dat te bereiken? “Allereerst zullen we de verzuimmelding van 18-plussers op de agenda blijven zetten”, zegt Kevin. “We zijn wat dat betreft trouwens op de goede weg, want het afgelopen schooljaar is het aantal verzuimmeldingen van 18-plussers gestegen. Dat betekent dat het bij scholen al duidelijker op het netvlies staat dat ze ook het verzuim van 18-plussers moeten melden.”

Aanwezigheid

“Ook zullen we nog meer aandacht aan preventie moeten besteden”, voegt Wilfried toe. “Dat wil zeggen dat we iets doen zodra er zorgen zijn over een jongere, dus ook als het verzuim nog onder de meldingsgrens ligt. Verder denken we dat het helpt als we jongeren op een andere manier, positiever, gaan benaderen. In plaats van te spreken van ‘leerplicht’ en ‘sancties’, willen we de nadruk leggen op ‘aanwezigheid’ en ‘dat je mag meedoen’. We willen jongeren meer vanuit een begeleidende rol dan vanuit een sanctionerende rol benaderen. Dat is heel essentieel als het gaat om de verbetering van onze verzuimaanpak.”

25

>

1,0

RMC Achterhoek Landelijk

1,0

VO MBO

N

%

N

%

N

%

N

%

N

2018-2019 4.547 0,49%

53

0,30%

21.734 5,40%

327

2019-2020 3.557

0,39%

32

0,19% 18.539 4,60%

2020-2021 3.719 0,42%

37

0,23% 20.097

4,49%

RMC Achterhoek

landelijk

RMC Achterhoek

3% 6%

6% 1%

%

N

%

N

%

N

%

2% 4%

4%

3,59%

786 10,25%

16

8,89%

27.067

2,02%

396

1,47%

268

2,94%

670

8,93%

15

8,88% 22.766

1,72%

315

1,20%

315

3,37%

569 10,24%

17

10,97% 24.385

1,87%

369

1,45%

1% 2% 0%

2% 12% 10%

2018-2019 2019-2020 2020-2021

TOTAAL VAVO

2% 0%

37

32

3.557

3.719 20.097 3.719 569 20.097

268 32

315 37 17315 369 17

landelijk

17 315

RMC Achterhoek

569 20.097

landelijk

15 268

RMC Achterhoek

670 18.539

landelijk

RMCLandelijk Achterhoek Landelijk RMC Achterhoek

24.385 569

4% 8%

16 327

totaal

RMC Achterhoek RMC Achterhoek Landelijk Landelijk

VAVO TOTAAL

12% 2% RMC Achterhoek 10% Landelijk 8%

5% 10% VAVO

15268

315 37

20.097 3.719

MBO VAVO

315 15

6% 12%

396 16

nieuwe vsv’ers naar soort onderwijs

2018-2019 2019-2020 2020-2021

22.766 670

Aantallen en percentages (t.o.v. het totaal aantal ingeschreven leerlingen)

268 32

0,0 0%

startkwalificatie te hebben behaald.

18.539 3.557

1%

maar een jaar later, dus op 1 oktober 2021, niet meer stonden ingeschreven, zonder in de tussentijd een

327 53

2%

cijfers hebben betrekking op jongeren van 12 tot 23 jaar die op 1 oktober 2020 onderwijs volgden,

670 18.539

0,5 3%

16327

4%

De landelijke vsv-cijfers zijn afkomstig van DUO en worden op één peilmoment bepaald. De (nieuwste)

18.539 3.557

MBO VAVO

6% RMC Achterhoek 12% 5% Landelijk 10% 4% 8% 3% 6% 2% 4% 1% 2% 0% 0% 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2018-2019 2019-2020 2020-2021

27.067 786

Voortijdig schoolverlaters

1% 0,0 0% 2018-2019 2019-2020 2020-2021 2018-2019 2019-2020 2020-2021 327 53

2018-2019 2019-2020 2020-2021

21.734 4.547

37

3.719

32

3.557

53

4.547

2%

5%

MBO

RMC Achterhoek RMC Achterhoek Landelijk Landelijk

4% 0,5 3%

786 21.734

1,0 6%

VO

53

VO MBO

1,0 RMC 6% Achterhoek

0,5

0,0

27

2018-2019 2019-2020 2020-2021

Landelijk 5%

LerenWerkt zet zich in om schooluitval te voorkomen. Eén van de manieren om de resultaten hiervan te beoordelen, is het tellen van het aantal voortijdig schoolverlaters (vsv’ers). Enerzijds wordt dit gedaan met de landelijke cijfers (afkomstig van DUO), anderzijds met de regionale registratiecijfers van LerenWerkt. Deze cijfers verschillen op het gebied van leeftijd, schooljaar en meetmoment. Hierdoor zijn ze onderling niet te vergelijken. In dit hoofdstuk worden beide cijfers toegelicht.

Tabel 7

VO

4.547

0,0

786 21.734

<

3. Voortijdig schoolverlaten • Cijfers & Resultaten

21.734 4.547

26

0,5

2018-2019 2019-2020 2020-2021

TOTAAL

2% RMC Achterhoek RMC Achterhoek Landelijk Landelijk

RMC Achterhoek Landelijk

>

Opmerkingen tabel 8-10

28

• De regionale registratiecijfers van

LerenWerkt gaan over de inspanningen die de RMC-consulenten afgelopen

schooljaar hebben gepleegd. Omdat

Vsv-cijfers 2020-2021 | RMC Achterhoek op plek 2!

In maart 2022 zijn de voorlopige vsv-cijfers over 20202021 bekendgemaakt. De landelijke vsv-cijfers laten, na een eerdere daling, nu weer een stijging zien. Het landelijk gestelde doel van ‘maximaal 20.000 nieuwe vsv’ers’ wordt daarmee niet gehaald.

<

Ook in de Achterhoek stijgt het aantal (en percentage) nieuwe vsv’ers: van 315 (1,2%) nieuwe vsv’ers vorig schooljaar, naar 369 (1,45%) dit schooljaar. Ondanks deze stijging, doen we het nog steeds ontzettend goed: we liggen namelijk (ver) onder de landelijke vsv-percentages. Van de 40 RMC-regio’s staan we daarmee wederom op de tweede plaats als het gaat om het laagste aantal vsv’ers! Een heel mooi succes dat door de gezamenlijke inspanningen met alle partners in de regio is bereikt. Uiteraard blijven we ons inspannen voor onze jongeren en blijven we de samenwerking met de scholen en (keten) partners versterken. Want het belangrijkste is en blijft dat iedere jongere op de juiste plaats terechtkomt.

LerenWerkt sinds oktober 2021

gebruikmaakt van een nieuwe applicatie en er daardoor wijzigingen in (soorten)

werkproces en werkwijze zijn geweest,

zijn voorliggende cijfers niet te vergelijken met voorgaande jaren.

• Gedurende het schooljaar registreert LerenWerkt alle uitschrijvingen van jongeren van 18 tot 23 jaar zonder

startkwalificatie. In het verslagjaar waren dat er 2.293. Dit zijn er meer dan vorig

schooljaar, omdat we de groep ‘monitoring’ hebben meegeteld.

• Van de 2.293 nieuwe vsv-meldingen: - hebben er nog 185 de status ‘in

behandeling’, wat wil zeggen dat de RMC-consulent nog actief met deze jongere in contact is.

- staan er 1.430 in de status ‘monitoring’, wat wil zeggen dat de RMC-consulent

29

de vinger aan de pols houdt en

periodiek een check uitvoert of actief contact nodig is. Redenen hiervoor (resultaat) zijn te vinden in Tabel 9.

- zijn er afgelopen schooljaar 678 in

traject geweest en ‘afgesloten’. De

resultaten zijn te vinden in Tabel 10.

• Een RMC-consulent start na elke melding een onderzoek en bepaalt welke

begeleiding gewenst is. Niet elke jongere blijft een vsv’er: een deel van hen wordt door de RMC-consulenten teruggeleid naar school.

• Naast de nieuwe vsv-meldingen plegen de RMC-consulenten ook inspanningen rond oud-vsv’ers. Van de oude vsv-meldingen

(uit de drie voorgaande schooljaren) zijn er afgelopen schooljaar 230 afgehandeld. De resultaten zijn in tabel 10 te vinden.

>

30

<

Tabel 8

Status van de nieuwe vsv-werkprocessen in schooljaar 2021-2022

Tabel 10 Resultaten van de vsv-werkprocessen ‘afgerond’ 2021-2022

in behandeling

monitoring

afgerond

totaal

Aalten

19

120

43

182

Berkelland

11

204

77

292

Bronckhorst

12

145

65

222

Doesburg

18

42

30

90

Doetinchem

49

369

183

601

Montferland

34

152

81

267

Oost Gelre

1

113

41

155

Oude IJsselstreek

17

143

67

227

Winterswijk

24

142

91

257

Totaal

185

1.430

678

2.293

Tabel 9

Resultaten van de vsv-werkprocessen ‘monitoring’ 2021-2022

resultaat

totaal

nieuwe vsv’ers

totaal

School (gerelateerd) School, particuliere opleiding of een schoolvervangend traject

304

81

385 (42%)

Geen doelgroep meer 23 jaar of ouder, verhuisd naar buiten de regio

311

44

355 (39%)

Startkwalificatie behaald

31

15

46 (5%)

Wacht op inschrijving

8

10

18 (2%)

Werk Werk of ZZP

6

49

55 (6%)

Uitkering/dagbesteding Participatiewet, Wajong of Dagbesteding

6

17

23 (3%)

Niet bereikbaar/ongemotiveerd

1

1

2 (0,2%)

11

13

24 (3%)

Werk

644

Overig Tijdelijke opname/hulpverlening, onterechte melding

Werk + loonkostensubsidie

131

ZZP

31

Totaal

Werk + interne opleiding

10

Werk

816

Wajong

228

Participatiewet

185

Hulpverlening Tijdelijke opname/hulpverlening, WLZ

52

Niet bereikbaar/ongemotiveerd

47

Oekraïense vluchteling

39

School(gerelateerd) Particuliere opleiding, school buitenland, schoolvervangend traject, inburgering

28

Dagbesteding

21

Wacht op inschrijving Totaal

14 1.430

31

oud vsv’ers afgerond in 2021-2022

Werkprocessen kunnen

alleen afgerond worden

als een jongere niet meer tot de RMC-doelgroep

behoort (startkwalificatie

behaald, schoolinschrijving, verhuisd buiten de regio

678

230

908 (100%)

of 23 jaar geworden).

Door de overgang naar

de nieuwe applicatie zijn

sommige uitstroomredenen niet volledig bijgewerkt,

waardoor er enige ruis zit in de resultaten (bijvoorbeeld: dagbesteding, maar

uiteindelijk verhuisd naar buiten de regio).

>

32

33

Toelichting

<

Oud-vsv’ers

Tabel 9 laat zien dat consulenten ook inzet plegen op oud-vsv’ers: jongeren tussen de 18 en 23 jaar zonder startkwalificatie of schoolinschrijving die geen werk of zinvolle dagbesteding hebben en die vóór 1 augustus 2021 het onderwijs hebben verlaten. LerenWerkt monitort de situatie van deze oud-vsv’ers totdat zij 23 jaar worden, tenzij ze terug naar school gaan, een startkwalificatie hebben behaald of verhuisd zijn naar een andere regio. Aan het einde van het schooljaar 2021-2022 waren 1.235 oud-vsv’ers bij het RMC in beeld. Hiertoe behoren ook jongeren voor wie het RMC een monitorfunctie heeft.

• Uit de gegevens van LerenWerkt blijkt dat 696 oud-vsv’ers werken (resultaat ‘werk’) of willen gaan werken (oorzaak ‘wil gaan werken’). Van deze jongeren hebben we gedurende het schooljaar de arbeidsmarktsituatie in beeld gebracht. Als er sprake was van onvoldoende of wisselende inkomsten, een tijdelijk dienstverband of wanneer de RMC-consulent andere ontwikkelkansen zag, bijvoorbeeld een (bbl-) opleiding of duurzaam werk, is er contact opgenomen met de betreffende jongere.

• Als we geen contact krijgen met de jongere, sturen we een brief of gaan we op deurbezoek. Wanneer een jongere aangeeft geen behoefte te hebben aan ondersteuning, nemen we na een half jaar opnieuw contact op om te checken of de situatie is veranderd. • Uiteindelijk gaat een deel van de jongeren alsnog terug naar school. Andere jongeren worden, al dan niet met behulp van de jongerenconsulent, begeleid naar (duurzaam) werk. Sommige jongeren hebben geen ondersteuningsbehoefte.

>

34

Monitoren en begeleiden van een dynamische groep

35

Het RMC heeft de taak om jongeren te begeleiden naar school, werk of een combinatie daarvan. Bij

sommige jongeren is dit niet haalbaar, omdat zij kwetsbaar zijn en mogelijk niet in staat zijn om een

startkwalificatie te halen. Bij die jongeren heeft het RMC de monitor-functie: we checken periodiek of

deze jongeren tóch een startkwalificatie hebben behaald, naar school gaan en/of werk hebben (en een

inkomen dat hoger is dan € 300). Wanneer dit niet het geval is, wordt de (woon)gemeente van de jongere erbij betrokken.

Toelichting

De groep (oud-) vsv’ers is een overkoepelende en dynamische groep die continu in beweging is. Niet alleen is de scheidslijn tussen begeleiden en monitoren beweeglijk: wanneer een (monitor) jongere tóch een

• We hebben casuïstiek in behandeling

Door een aantrekkende economie was

matie, advies en ondersteuning. Ook

de doelgroep anders dan op voorhand

opleiding op mbo-niveau 2 gaat volgen en uitvalt, wordt zo’n jongere een vsv’er en is er begeleiding nodig. Anderzijds worden jongeren die langdurig werken en geen begeleiding wensen van LerenWerkt niet

<

• In het schooljaar 2021-2022 was de functie jongerenconsulent in ontwikkeling.

de schoolloopbaan en (bij)baantjes zijn veranderlijk, ook de inkomsten fluctueren per maand. Daarnaast

Daarbij gaat het voornamelijk om werk­

gemakkelijk zelf werk en hebben daarbij

bbl-plek. Soms gaat het om korte ‘over­

geen behoefte aan ondersteuning.

Begeleiding naar werk

Daarnaast was het door de naweeën van corona soms lastig fysieke afspraken te maken met jongeren. Inmiddels is

LerenWerkt biedt jongeren extra ondersteuning op het gebied van werk. Dit gebeurt in nauwe

door het team en door de opgedane

samenwerking met het WerkgeversServicePunt Achterhoek (WSPA). De focus ligt zowel op duurzame

ervaringen vanuit het project de Rode

uitstroom naar werk of een leerwerkplek (bbl) als op het versterken van de financiële positie van

Loper een nieuwe invulling gegeven

werkende jongeren. De jongerenconsulent legt en onderhoudt daarnaast ook contacten met werkgevers,

aan de rol van jongerenconsulent. De

uitzendbureaus en andere betrokken regionale partijen en sluit aan bij relevante (regionale) (netwerk-)

ondersteuningsbehoefte van een jongere

bijeenkomsten. Daarnaast neemt hij deel aan regionale initiatieven zoals de Matchtafels . 4

is leidend en de jongerenconsulent kijkt

breder naar de ondersteuningsbehoefte 4.

van jongeren. Daarnaast onderhoudt de

De Matchtafels is een initiatief waarin werkgevers uit verschillende sectoren bij elkaar komen. Zij brengen vacatures, opdrachten en medewerkers bij elkaar onder de aandacht en wisselen informatie uit. Samen met partners in de regio worden vervolgens de mogelijkheden voor scholingstrajecten en duurzame uitstroom naar werk besproken.

jongerenconsulent de contacten met de diverse ketenpartners.

5

hebben we diverse plaatsingen gerea­li­seerd.

gedacht werd. Veel jongeren vinden in de huidige economische situatie

begeleid, maar alleen gemonitord.

genomen en jongeren voorzien van infor­­

plekken5 en een enkele keer om een

bruggende’ baantjes, omdat jongeren het

volgende schooljaar weer naar school willen.

• Tot slot hebben we ook gesproken met werkgevers en uitzendbureaus, om de

mogelijkheden met betrekking tot werk en jongeren in kaart te brengen. Bij sommige bedrijven is een vervolgafspraak gepland.

Enerzijds om het contact warm te houden, anderzijds om ideeën uit te wisselen. Bij andere bedrijven is het contact,

meestal als gevolg van de coronacrisis,

minder intensief geweest. Alle afspraken met werkgevers worden gemaakt in

afstemming met de accountmanagers van het WSPA.

In sommige gevallen was sprake van samenloop met bijvoorbeeld een sociale dienst, loonkostensubsidie (lks) of een praktijkroute.

>

36

Jongeren in een kwetsbare positie

het monitoren van kwetsbare jongeren gebruik

Jongeren op de juiste plek

Gemeenten hebben de taak om jongeren in een

Ingrado is ontwikkeld. Hiervoor wordt aan de hand

Iedere RMC-regio stelt samen met de contactschool

maandelijks informatie gebundeld over

maatregelen worden genomen om vsv terug te

kwetsbare positie6 te monitoren. Doel daarvan

is om (maatschappelijke) uitval te beperken en

voor een passende begeleiding te zorgen. Deze taak is belegd bij de RMC-regio’s. Jongeren in

een kwetsbare positie vormen een dynamische groep, waarvan de samenstelling en omvang

steeds verandert. RMC Achterhoek maakt voor

van de standaard die door brancheorganisatie

van gegevens van DUO en het Inlichtingenbureau

schoolgang, werk en uitkeringen. Daarnaast wordt drie keer per jaar een overzicht gemaakt dat RMC-

consulenten kunnen inbrengen in het casusoverleg met de gemeenten. Tot slot wordt één keer per jaar een regionale update op beleidsniveau gegeven.

in de regio een vierjarig vsv-programma op waarin blijven dringen. In de Achterhoek heeft dit plan de titel ‘Jongeren op de juiste plek. Voorkomen van

het Achterhoekse jongeren­platform voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar, zijn

gepositioneerd bij team LerenWerkt.

De dienst­verlening van team LerenWerkt is

hierdoor flink verbreed. Inhoudelijk worden de activiteiten van ZEG Achterhoek aangestuurd door het Actieplan Achterhoekse Jongeren van de arbeidsmarktregio Achterhoek.

De jongerenconsulenten hebben sinds de

342 jongeren kunnen helpen met begeleiding richting werk of scholing in de regio. Hiervan

jongeren met een 6 zijn Het 138 Ministerie van OCWondersteund definieert ‘jongeren in kwetsbare positie’ als volgt: “Jongeren (zonder startkwalificatie) uit opstartbonus. praktijkonderwijs, voorgezet speciaal onderwijs, vmbo basisberoepsgerichte leerweg en mbo-entree onderwijs, die Bekijk hier de infographic uit september 2022 doorstromen naar vervolgonderwijs in mbo-entree of mboniveau uitstromen naar de en arbeidsmarkt.” over de2 ofaanmeldingen mogelijkheden van de ZEG Jongerenconsulenten en ZEG Opstartbonus in de Achterhoek. www.zegachterhoek.nl

jongerenconsulenten zich voor inzetten.

de uitvoering. De resultaten van een tussentijdse gepresenteerd op de regionale vsv-conferentie ‘Aandacht voor aanwezigheid’.

Dit regionale programma bestaat uit de volgende

Gedurende de afzonderlijke schooljaren monitoren

1. Vo- en mbo-scholen zorgen onderling voor

vsv’ers nauwgezet door gebruik te maken van diverse

van leerlingen, zodat zij succesvol kunnen oprichting in mei 2021 tot 1 augustus 2022 al

passende baan of dagbesteding. Dit is waar de

evaluatie worden eind november 2022

gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van

door­leren. Jeugdmaatschappelijk werk en

trajectcoaches worden ingezet om ervoor te

zorgen dat jongeren met persoonlijke problemen goede ondersteuning krijgen zodat zij hun schoolloopbaan kunnen vervolgen.

2. De aansluiting tussen vmbo en mbo wordt

we in het zogenoemde ‘Meten is Weten’-overleg DUO-rapportages. Deze, op zichzelf abstracte,

cijfers proberen we te duiden door ze te vergelijken met die van voorgaande jaren. Deze monitoring

wordt periodiek (iedere 6 à 8 weken) besproken

en verder geduid met de contactschool namens de regio, het Graafschap College, Profijt en de

samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs vo.

verbeterd. De inzet van loopbaanoriëntatie en

Er is veel geïnvesteerd in het duiden van de

juiste keuze te maken voor hun vervolgopleiding.

doorontwikkeld. Dit is ook opgemerkt door

-begeleiding moet jongeren faciliteren om de

3. Er is extra aandacht voor 18-plussers bij school­

verzuim. Frequent verzuim kan er een voorbode van zijn dat een jongere voortijdig de school

verlaat. Door met zo’n jongere te bespreken of er extra persoonlijke hulp nodig is, is de kans groot dat hij of zij de draad weer kan oppakken. Op

pagina 22 heeft u meer kunnen lezen over deze aandacht voor schoolverzuim 18+.

37

af te maken of krijgen hulp bij het vinden van een

mbo, Profijt en LerenWerkt) zetten zich in en zijn

naar werk 2020-2024’. Alle betrokken partijen (vo,

een goede afstemming over de mogelijkheden

De jongerenconsulenten van ZEG Achterhoek,

krijgen de mogelijkheid om alsnog een opleiding

Het vierjarige programma is inmiddels halverwege

vier maatregelen:

ZEG Achterhoek

startkwalificatie de school hebben verlaten. Zij

voortijdig school­verlaten en betere begeleiding

dit regionale programma.

<

4. We houden contact met jongeren die zonder

cijfers en de analyses worden steeds verder het Ministerie van OCW en Ingrado (de

branchevereniging voor leerplicht en RMC).

LerenWerkt is gevraagd om deze manier van werken te presenteren aan andere regio’s en dient als best practice.

>

38

<

Uit de praktijk

Passend onderwijs in de gemeente Montferland Afgelopen jaar kregen we een melding van een vso-school dat een jongen uit het vierde leerjaar niet meer naar school wilde. Daarop ben ik het gesprek aangegaan met school, hulpverlening en ouders. Naar aanleiding van dit gesprek hebben we een aantal conclusies getrokken. Deze leerling moest even uit de schoolse omgeving gehaald worden om niet volledig af te haken in het onderwijs. Dus hebben we besloten om samen met de hulpverlener contact op te nemen met dagbesteding Bij Ben in Braamt. Daar hebben ze gekeken wat deze jongen nodig heeft.

In overleg met de inspectie bleek het mogelijk om

In samenwerking met school heeft de leerling in

jongen is een slimme leerling, die door het aanbod

kwestie een aantal maanden onderwijs bij Bij Ben

gevolgd. Dat heeft hem zo goed gedaan dat hij klaar

deze jongen apart, alleen in een ruimte, het examen af te nemen. Hij is met vlag en wimpel geslaagd!

Nu het vervolg. Het reguliere mbo was voor deze

jongen geen optie. Dus moest ik op zoek naar een alternatief dat wel passend was. Zijn affiniteit lag

bij alles wat met Apple te maken heeft. Na overleg met ICT-maatwerk en Bij Ben gaat hij nu 3 dagen

per week naar ICT-maatwerk en 1 dag naar Bij Ben.

Die ene dag Bij Ben wordt nu langzaam afgebouwd. Na overleg met ‘Mijn school’, een pilot van het

Graafschap College dat om onderwijs op locatie aan te bieden, is het mogelijk om hem uiteindelijk toch

certificaten te laten behalen. En hoogstwaarschijnlijk zit er ook nog een startkwalificatie in. Want deze

passend te maken toch mee kan in de maatschappij.

was om examen te doen. Maar nu diende zich een

Monique Lenting

in een overvolle klas vanwege de vele prikkels.

Gemeente Montferland

volgend probleem aan: hij kon geen examen doen

39

Leerplichtambtenaar

>

40

4. Regionale en landelijke ontwikkelingen Regionalisering leerplicht

•



In 2020 heeft de RMC-adviescommissie opdracht samengewerkt op het gebied van leerplicht. Uit een haalbaarheidsonderzoek van bureau Densa bleek

dat er op alle niveaus draagvlak was voor regionale

samenwerking. Er zijn vier bouwstenen ontwikkeld.

•

gebied van registratie van verzuim en lasten­ver­

lichting van de leerplichtambtenaren door de onder­ steuning van de ervaren backoffice van LerenWerkt.

Bouwsteen 4

x

x

x

x

x

x

Doesburg

x

x

x

Doetinchem

x

x

x

Regionale administratie leerplicht

Regionaal coördinator leerplicht

Bouwsteen 3

Regionale BOA’s

Bouwsteen 2 Regionaal team leerplicht­ ambtenaren

Bouwsteen 1

Aalten

x

Berkelland Bronckhorst7

Montferland 7

De gemeente Bronckhorst neemt geen deel aan de bouwstenen voor regionale samenwerking leerplicht. Voor de volledigheid zijn de cijfers van deze gemeente wel opgenomen in dit verslag.

Oost Gelre Oude IJsselstreek Winterswijk

x

x x

x x

x

ouders) moeten gemist worden als ze niet op komen

gedeeld en zijn de lijnen erg kort.

Vier gemeenten zetten zich samen in om de BOA-taken te bundelen waardoor niet elke

komende trainingen en verplichte in- en externe

voor­delen, zoals een uniforme werkwijze op het

Gemeente

leerplichtambtenaar wordt vergroot. Daarnaast

en Aalten waarbij de vervangbaarheid van een

hoeft op te leiden tot BOA, met alle terug­

administratie voor een groot aantal gemeenten

welke bouwsteen heeft gekozen.

ontwikkelen en eventuele problemen in een vroeg

gemeente afzonderlijk de leerplichtambtenaar

We hebben er met elkaar voor gezorgd dat de

Onderstaand schema laat zien welke gemeente voor

We hebben een team gevormd met Doetinchem

wordt er binnen dit team veel expertise en kennis

wordt uitgevoerd bij LerenWerkt. Dit heeft veel

gegeven te onderzoeken of er meer kon worden

<

•

x

•

audits die daarbij horen.

stadium worden aangepakt. Kinderen (en hun

dagen. Hiervoor moet de verzuimregistratie worden

vereenvoudigd. Daar­naast wordt het registreren van geoorloofd schoolverzuim verplicht. De minister wil hierbij het verschil tussen geoorloofd en ongeoor­ loofd verzuim opheffen. De jeugdarts en de leer­

plichtambtenaar krijgen bij deze nieuwe vorm van registreren ook een rol.

Tot slot hebben we een Regionaal coördinator Leer­

Actielijn 2

leggen tussen beleid, leer­plicht en het onderwijs.

worden extra stappen gezet in het bieden van een

plicht aangesteld die de regionale verbindingen kan

Actielijnen thuiszittersaanpak In maart 2022 heeft minister Wiersema een

Met de verbeteraanpak van het passend onderwijs passende plek in het onderwijs voor ieder kind, zoals het opzetten van regionale ouder- en jeugd­steun-

punten en het instellen van hoorrecht voor leerlingen.

verzuimbrief naar de Tweede Kamer gestuurd.

Actielijn 3

thuiszittersaanpak:

voor leerlingen die niet meer naar school gaan,

Daarin richt hij zich op drie actielijnen voor de 1. Ieder kind wordt gezien door de focus op aanwezigheid.

2. Een echt passend aanbod bieden waar dat nodig is.

3. Afstandsonderwijs inzetten voor kinderen en jongeren die geen onderwijs op school (kunnen) volgen. Actielijn 1

Door te focussen op aanwezigheid ligt de nadruk op ‘je welkom, veilig en goed voelen’ op school.

Hierdoor kunnen kinderen zich maximaal

41

Zorgen voor een uitbreiding van online onderwijs waardoor de stap om terug te komen in het

onderwijs wordt verkleind. Dat geldt ook voor

leerlingen die dreigen thuis te komen zitten, zodat zij betrokken blijven bij het onderwijs en niet

helemaal uitvallen. Het uitgangspunt blijft namelijk dat onderwijs op school moet plaatsvinden.

LerenWerkt volgt deze ontwikkelingen op de voet. Zo nodig ondernemen we actie.

>

42

Leerplichtambtenaren aan het woord “Maatwerk is voor mij misschien wel de kern

“Preventief werken is een route die we graag

mijn functie als leerplichtambtenaar mbo bekijk ik

eerder een interventie plaatsvinden die echt recht

geworden van het werken bij LerenWerkt: vanuit

wat passend is zodat een jongere verder komt. Het mooie is dat daarvoor voldoende ruimte is. Waar

bij de één een duidelijke uitleg nodig is zodat hij/ zij niet meer verzuimt, kan bij de ander worden

gekeken naar alternatieven, als regulier onderwijs

echt niet passend is. De leerplichtwet biedt dan een mooi kader waarbinnen je kunt werken.” Armein Broer van Dijk

<

(Bronckhorst & Doetinchem)

“Elke leerling is anders en bewandelt een eigen,

43

inslaan. Door eerder verzuim te melden, kan er

doet aan de hulpvraag van een leerling. Hiervoor

zijn we met scholen en netwerkpartners in gesprek gegaan en hebben we presentaties gegeven. Verder zijn we trots dat we, samen met onze

netwerkpartners, binnen de gemeente Berkelland

een school voor Oekraïense leerlingen zijn gestart. Tot slot noemen we graag dat ons team leerplicht

is uitgebreid: naast Chantal is Suzan per april 2022 gestart.”

Suzan Wolterink en Chantal Baak (Berkelland)

unieke weg. Er is bij een melding altijd een verhaal

“Ik ben als leerplichtambtenaar gestart in augustus

“Elk kind dat of jongere die verzuimt, is voor

afwezigheid in de eerste schoolmaand, iedere

bagage uit mijn vorige banen. Ik heb ontdekt hoe

pasklare oplossingen. Ik haal veel voldoening

achter de cijfers. Twintig uren ongeoorloofde

maandag te laat komen op school, naast spijbeluren

ook dagen achter elkaar ziekgemeld ... Wat zegt zo’n melding nou eigenlijk? Pas als je in gesprek gaat

met een leerling en diens ouders/verzorgers kun je de verbinding aangaan om ook stappen vooruit te zetten.”

Judith ter Beek en Dorien Weijers (Doetinchem)

vorig jaar, zo groen als gras maar wel met de nodige het is voor de jongeren om te worstelen met covidmaatregelen, met fysieke en mentale problemen.

Mijn doel is om ze een helpende hand te reiken en samen met hen te zoeken naar oplossingen voor hun problemen.”

Heleen Klein Breteler (Aalten)

mij een nieuwe uitdaging, want er zijn geen uit het samen met de jongere, ouders en

betrokkenen bespreken wat nodig is. Wanneer het kind/de jongere weer met plezier naar

school gaat en verder kan werken aan de eigen ontwikkeling op een passende manier, dát zijn momenten dat je weet waarvoor je het doet.

Deze succeservaringen motiveren niet alleen het kind/de jongere en ouders, maar ook mijzelf.”

Judith Spekschoor (Oost Gelre)

>

44

Leerplichtambtenaren aan het woord “Corona heeft veel impact gehad op de leerlingen

“Ook wij kregen het afgelopen jaar te maken

nog steeds voelbaar. Het verzuim daardoor komt

uit Oekraïne. Op een tweetal schoollocaties

maar ook op de scholen, de naweeën hiervan zijn

nu meer aan de oppervlakte. Sommige leerlingen zijn behoorlijk zwaarmoedig geworden. Wij

hebben door corona het fysiek aanwezig zijn op de scholen gemist. Jaarlijks gaan we normaal

één of twee keer per jaar met de directie van de

scholen in gesprek. Hopelijk kunnen we dit in de toekomst weer meer intensiveren.”

Monique Lenting en Willem Bijkerk

<

(Montferland)

“We hebben schooljaar 2021 – 2022 als een druk en bewogen jaar ervaren, waarbij de naweeën

met een toestroom van leerplichtige kinderen wordt inmiddels aan hen lesgegeven. Maar door met name leerkrachttekorten hebben we te

maken met wachtlijsten. Hetzelfde probleem

doet zich ook voor bij leerlingen die op het AZC in Winterswijk verblijven. Ook hier kunnen ze

niet allemaal direct een plek op de betreffende scholen krijgen en hebben wij te maken met

wachtlijsten. In alle gevallen proberen we om de

kinderen zo snel mogelijk naar school te krijgen.” Stephanie te Brake en Rudi Porskamp (Winterswijk)

van corona zeker merkbaar waren. Het was fijn

“Dit jaar was wederom een bijzonder jaar.

werken en fysiek op de scholen aanwezig te

thuisonderwijs en de rest van het jaar was alles

om dit schooljaar weer op locatie te kunnen

kunnen zijn. Daardoor hebben we veel kunnen

investeren in onze samenwerking met leerlingen, ouders, scholen en ketenpartners. We hebben

veel aandacht voor preventie en werken graag

laagdrempelig. We merken dat dit zijn vruchten afwerpt. Ouders benaderen ons bijvoorbeeld steeds vaker met vragen.”

Irma Driessen en Desirée Kelderman (Oude IJsselstreek)

45

Eerst hadden we nog te maken met corona en

weer ‘normaal’. Nu de coronaperiode voorbij is,

behandel ik weer meer complexe en langlopende zaken. Het aantal ziekmeldingen is nog steeds heel hoog. Wel denk ik dat ik samen met het Jeugdteam in Doesburg zo veel mogelijk in

oplossingen heb kunnen denken in deze tijd. Nu begint alles weer een beetje te stabiliseren en

hoop ik dat we ervoor kunnen blijven zorgen dat

ieder kind op zijn of haar plek terecht komt in het onderwijs.”

Lotte van der Laan (Doesburg)

>

Wist u dat …

• we een nieuwe teamleider hebben? Roelie Buter-Procopiou stelt zich hier aan u voor. • we een Regionaal coördinator Leerplicht hebben? Renske Seesink-Joling stelt zich hier aan u voor.