jaarstukken oost gelre 2022

Jaarverslag en jaarrekening 2022

Pagina 2 van 258

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................. 3 Jaarverslag ........................................................................................................................................................ 7 Inleiding .......................................................................................................................................................... 7 Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) .................................................................................................. 7 Rechtmatigheid baten, lasten en balansmutaties .......................................................................................... 7 Financieel resultaat 2022 ............................................................................................................................... 7 Resultaatbepaling .......................................................................................................................................... 8 Bestemming resultaat ....................................................................................................................................

8 Analyse van het rekeningresultaat ............................................................................................................... 10 Programma 1 - Leefomgeving ......................................................................................................................... 16 Overzicht beleidsdoelstellingen Programma 1 - Leefomgeving................................................................... 16 Ruimtelijke ontwikkeling ........................................................................................................................... 16 Wonen in Oost Gelre ............................................................................................................................... 19 Beheer openbare ruimte .......................................................................................................................... 22 Duurzaamheid en milieu .......................................................................................................................... 24 Financieel overzicht Programma 1 .............................................................................................................. 28 Beleidsindicatoren Programma 1 .................................................................................................................

29 Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen ......................................................................... 30 Overzicht beleidsdoelstellingen Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen ................... 31 Leefbaarheid, onbetaalbaar! .................................................................................................................... 31 Onderwijs ................................................................................................................................................. 31 Sport ........................................................................................................................................................ 34 Vrijwilligerswerk, de onmisbare schakel! ................................................................................................. 36 Cultuur en verenigingen ........................................................................................................................... 38 Nieuwkomers zijn welkom! ...................................................................................................................... 39 Werk moet lonen ......................................................................................................................................

40 Preventie en ondersteuning ..................................................................................................................... 42 Armoedebestrijding .................................................................................................................................. 46 Pagina 3 van 258

Laaggeletterdheid/taalarm ....................................................................................................................... 47 Goede zorg voor senioren ....................................................................................................................... 48 Jeugdzorg ................................................................................................................................................ 49 Volksgezondheid...................................................................................................................................... 52 Financieel overzicht Programma 2 .............................................................................................................. 53 Beleidsindicatoren Programma 2 ................................................................................................................. 54 Programma 3 - Economie en werkgelegenheid .............................................................................................. 56 Beleidsdoelstellingen Programma 3 - Economie en Werkgelegenheid ....................................................... 56 Goed ondernemersklimaat ......................................................................................................................

56 Gezonde agrarische sector ...................................................................................................................... 58 Bereikbaarheid en mobiliteit .................................................................................................................... 59 Toerisme en evenementen ...................................................................................................................... 61 Werkgelegenheid ..................................................................................................................................... 62 Financieel overzicht Programma 3 .............................................................................................................. 64 Beleidsindicatoren Programma 3 ................................................................................................................. 64 Programma 4 - Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening ........................................................................... 65 Overzicht beleidsdoelstellingen Programma 4 - Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening ..................... 65 Veiligheid .................................................................................................................................................

65 Euregionale samenwerking Achterhoek .................................................................................................. 67 Gemeentelijke organisatie ....................................................................................................................... 68 Burgerinitiatieven ..................................................................................................................................... 69 Gemeentelijke dienstverlening ................................................................................................................. 70 Financieel beleid ...................................................................................................................................... 70 Financieel overzicht Programma 4 .............................................................................................................. 71 Beleidsindicatoren Programma 4 ................................................................................................................ 72 Paragrafen ....................................................................................................................................................... 74 Inleiding ........................................................................................................................................................

74 Paragraaf 1: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 75 Paragraaf 2: Verbonden partijen en participaties ......................................................................................... 90 Paragraaf 3: Bedrijfsvoering....................................................................................................................... 106 Paragraaf 4: Financiering ........................................................................................................................... 116 Pagina 4 van 258

Paragraaf 5: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 124 Paragraaf 6: Grondbeleid ........................................................................................................................... 129 Paragraaf 7: Lokale heffingen .................................................................................................................... 134 Kerngegevens ................................................................................................................................................ 144 Inwoners ..................................................................................................................................................... 144 Fysieke structuur ........................................................................................................................................ 145 Financiële structuur .................................................................................................................................... 146 Jaarrekening .................................................................................................................................................. 147 Overzicht van baten en lasten over het jaar 2022 .....................................................................................

148 Onvoorzien/Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves/Incidentele baten en lasten ................. 149 Onvoorzien ............................................................................................................................................. 149 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ............................................................................ 149 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................... 149 Toelichting incidentele lasten ................................................................................................................. 150 Toelichting incidentele baten ................................................................................................................. 151 Balans per 31 december ............................................................................................................................ 152 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................. 155 Inleiding ..................................................................................................................................................

155 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ........................................................... 155 Balans .................................................................................................................................................... 156 Vaste activa ........................................................................................................................................... 156 Immateriële vaste activa ........................................................................................................................ 156 Materiële vaste activa ............................................................................................................................ 156 Financiële vaste activa .......................................................................................................................... 157 Vlottende activa ..................................................................................................................................... 158 Voorraden .............................................................................................................................................. 158 Vorderingen en overlopende activa .......................................................................................................

158 Liquide middelen en overlopende posten .............................................................................................. 159 Voorzieningen ........................................................................................................................................ 159 Vaste schulden ...................................................................................................................................... 159 Vlottende passiva................................................................................................................................... 159 Pagina 5 van 258

Borg en garantstellingen ........................................................................................................................ 159 Toelichting per programma ........................................................................................................................ 160 Programma 1: Leefomgeving ................................................................................................................ 160 Programma 2: Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen ................................................................ 163 Programma 3: Economie en werkgelegenheid ...................................................................................... 166 Programma 4: Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening ................................................................... 168 Overzicht gerealiseerde dekkingsmiddelen ........................................................................................... 170 Begrotingsrechtsmatigheid .................................................................................................................... 173 Toelichting op de balans per 31 december ................................................................................................

175 Vaste activa ........................................................................................................................................... 175 Vlottende activa ..................................................................................................................................... 187 Passiva .................................................................................................................................................. 193 Eigen vermogen ..................................................................................................................................... 193 Voorzieningen ........................................................................................................................................ 199 Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar............................................................................ 200 Vlottende passiva................................................................................................................................... 201 Waarborgen en garanties ...................................................................................................................... 205 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................................

207 EMU-saldo ............................................................................................................................................. 211 Bijlagen....................................................................................................................................................... 213 Staat van reserves en voorzieningen .................................................................................................... 213 Toelichting reserves ............................................................................................................................... 218 Verdelingsprincipe taakvelden per programma ..................................................................................... 221 SISA ....................................................................................................................................................... 226 Jaarrekening 2022 vs. jaarrekening 2021 ............................................................................................. 251 Beleidsindicatoren BBV ......................................................................................................................... 254 Controleverklaring ..........................................................................................................................................

257 Titel ................................................................................................................................................................ 257

Pagina 6 van 258

Jaarverslag Inleiding In het jaarverslag treft u aan: 1. Het financieel resultaat; 2. Een overzicht van de financiële afwijkingen op hoofdlijnen; 3. Een programmaverantwoording; 4. De verplichte paragrafen.

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De jaarstukken van provincies en gemeenten maken wij conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) op. De gemeentelijke verordeningen hebben invloed op de begroting en de jaarstukken. We hebben regels voor waardering en afschrijving van activa en de nota reserves en voorzieningen vastgesteld.

Rechtmatigheid baten, lasten en balansmutaties De accountant spreekt een oordeel uit over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (Onderdeel 4: Controleverklaring).

Financieel resultaat 2022 2022 heeft geleid tot een positief jaarrekeningresultaat van € 7.809.000.

Pagina 7 van 258

Resultaatbepaling De rekeninguitkomst splitsen we in een totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) en een gerealiseerd resultaat (incl. mutaties reserves) (x € 1.000):

Gerealiseerde totaal van lasten

€ 78.800

Gerealiseerde totaal van baten

€ 85.935

Saldo van totaal baten en lasten

€ 7.135

Mutaties in de reserves

Gerealiseerd resultaat 2022

€ 674

€ 7.809

Bestemming resultaat Het BBV (Besluit begroting en verantwoording) schrijft voor dat u besluit over een onttrekking of toevoeging aan de reserve. Besluiten over mutaties moeten voor 31 december worden genomen. In de praktijk komt het voor dat deze mutaties tot uitdrukking komen na 31 december 2022. Wij stellen voor het positief gerealiseerde rekeningresultaat (na mutaties van de reserves) ad. € 7.809.000 als volgt te bestemmen (x € 1.000):

Pagina 8 van 258

Gerealiseerd rekeningresultaat 2022 voor bestemming

7.809

Onttrekkingen:

Grachten/Wilgenpark

490

Invoering Omgevingswet

81

Regiobudget ondermijning

63

Sloopkosten 2 basisscholen in Lichtenvoorde

80

Afwaardering 2 basisscholen in Lichtenvoorde

717

Revolverend fonds energiearmoede

1.500

Huisvesting migranten

1.332

Energietoeslag

493

Subsidie duurzaam omgaan met hemelwater

269

Voorbereidingskosten Barkenkamp

610

-/- 5.635

Rekeningresultaat 2022 na bestemming

Het positieve rekeningresultaat ad € 2.174.000 stellen wij voor om ten gunste te brengen van de vrij besteedbare reserve.

Pagina 9 van 258

2.174

Analyse van het rekeningresultaat In het onderstaande overzicht hebben wij een vergelijking gemaakt met de programmabegroting 2022 (inclusief begrotingswijzigingen). Door een verbeterd inzicht in de kosten van de diverse producten ontstaan er minder verschillen tussen de producten onderling (x € 1.000)

Programma

Begrotingsaldo

Rekeningsaldo

Afwijking

in €

in €

voordeel/nadeel in €

1. Leefomgeving

-9.662

-8.372

V 1.290

-36.709

-34.687

V 2.022

691

-91

N 782

-5.588

-4.604

V 984

Algemene dekkingsmiddelen

64.435

65.185

V 750

Overhead

-11.229

-10.295

V 934

-96

-1

V 95

0

0

0

Saldo van baten en lasten

1.842

7.135

V 5.293

Mutaties reserves

4.527

674

N 3.853

Resultaat

6.369

7.809

V 1.440

2. Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen

3. Economie en werkgelegenheid

4. Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening

Heffing Vennootschapsbelasting

Bedrag onvoorzien

De belangrijkste afwijkingen (> € 120.000) die hebben geleid tot het verschil van rekeningresultaat (ten opzichte van de slotwijziging 2022) zijn (x € 1.000):

Pagina 10 van 258

x € 1.000

Omschrijving

Programma 1

Met Waterschap Rijn en IJssel is gestart met planvorming voor de buitenzijde van het project de Molenberg. De plannen zijn gereed en kunnen worden gepresenteerd. Het Waterschap heeft inmiddels de grondaankoop gedaan en de verwachting is daarom dat een groot deel van de uitvoering in 2023 plaats zal

V

490

N

375

V

275

V

269

V

217

V

876

vinden. Daarnaast zal ook een deel in 2026 plaats gaan vinden nadat de planvorming omtrent de Molenberg gereed is.

De afwijking bij de riolering ontstaat doordat het tarief lager is vastgesteld dan noodzakelijk om kostendekkend te zijn. Door een onttrekking uit de bestemmingsreserve riolering wordt de lagere inkomst opgevangen.

De lagere baten rioolheffing hebben onder andere geleid tot een vrijval van de voorziening riolering.

In 2022 is er een subsidie voor duurzaam omgaan met hemelwater vastgesteld van € 300.000. Hiervan is in 2022 circa € 31.000 uitgegeven. Het restant kan de komende jaren worden uitgegeven.

In het kader van de energietransitie is gestart met het opstellen van de Transitievisie Warmte en zijn divers projecten uitgevoerd. Voor deze projecten zijn gelden beschikbaar gesteld, maar een deel hiervan bleek in 2022 niet nodig te zijn.

Subtotaal programma 1

Pagina 11 van 258

x € 1.000

Programma 2

De afwaardering van drie basisscholen in Lichtenvoorde heeft niet plaatsgevonden doordat de gebouwen er nog staan. Nadat de scholen zijn gesloopt, zal de afwaardering plaatsvinden. Het bedrag zal daarom worden overgeheveld naar

V

717

V

213

V

1.332

N

296

V

196

N

969

V

243

V

345

2023.

In 2022 zijn afrekeningen geweest van voorgaande jaren in het kader van peuterspeelzalen. Dit heeft tot teruggaven van gelden geleid. Daarnaast is de bijraming die gedaan is met de bestuursrapportage achteraf niet nodig gebleken.

De kosten van de opvang van Oekraïners zijn lager dan de vergoeding die is ontvangen vanuit het Rijk. Daarom wordt voorgesteld dit bedrag te reserveren in een bestemmingsreserve om toekomstige uitgaven voor de uitvoering van beleid en huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten op te kunnen vangen.

Er is een opvangplek gecreëerd voor statushouders aan de Kievitstraat. In 2023 worden rijksmiddelen ontvangen voor de dekking van deze kosten.

Als gevolg van personele bezettingsproblemen en een huisartsenpraktijk die niet meer deelneemt, zijn de kosten voor de praktijkondersteuners bij de huisarts een stuk lager dan begroot.

Er is uitvoering gegeven aan het beleid omtrent de energietoeslag. Tegenover deze extra uitgaven staan extra inkomsten in de algemene uitkering.

De kosten van huishoudelijke hulp zijn lager dan begroot doordat er sprake is van personeelstekort, waardoor vervanging niet altijd is gerealiseerd, waardoor kosten lager zijn. Daarnaast is er minder zorg geleverd door Corona.

Vanaf 1 juli 2022 is gestart met de inkoop wmo via lumpsum. Hierbij was afgesproken dat er maandelijks een voorschot naar de aanbieder ging. Deze voorschotten waren gebaseerd op basis van een verdeelsleutel die bepaald was door de regio. Voor 2022 is als begroot bedrag het voorschotbedrag voor 6 maanden gehanteerd. Eind 2022 is het werkelijke bedrag dat is uitgenut als last Pagina 12 van 258

x € 1.000

verantwoord in 2022. Het verschil (circa € 345.000) betreft een vooruitbetaling en daarom als voordeel opgenomen ten opzichte van begroting.

In totaliteit zijn de kosten voor jeugd hoger dan begroot door enerzijds de lumpsum financiering en anderzijds doordat eind 2022 enkele individuele overeenkomsten

N

167

V

1.614

zijn afgesloten.

Subtotaal programma 2

x € 1.000

Omschrijving

Programma 3

Gedurende het jaar zijn de baten van complex Lindebrook bijgeraamd. Deze dienen verwerkt te worden binnen de grondexploitatie en daarom leidt dit tot een afwijking

N

687

N

123

V

203

N

249

N

856

van begrote bedragen.

In november 2021 is door de raad de Toerisme & Recreatie agenda 2021-2025 vastgesteld. De financiële uitwerking hiervan had bij de bestuursrapportage 2022 meegenomen moeten worden. Dit is echter niet opgenomen, waardoor de kosten in 2022 een stuk hoger zijn dan begroot.

De baten toeristenbelasting zijn een stuk hoger dan begroot, doordat evenementen als de Zwarte Cross weer door konden gaan en het aantal overnachtingen sterk is gestegen na Corona.

Gedurende het jaar zijn de baten en lasten van de verschillende grondexploitaties bijgeraamd. Deze dienen verwerkt te worden binnen de grondexploitatie en daarom leidt dit tot een afwijking van begrote bedragen.

Subtotaal programma 3

Pagina 13 van 258

x € 1.000

Omschrijving

Programma 4

De dotatie aan wethouderspensioen is lager door vrijval van pensioen als gevolg van een hogere rente waarmee is gerekend, zoals door het ministerie is

V

584

V

156

V

138

V

878

voorgeschreven.

In 2022 zijn enkele cofinancieringsprojecten gestart voor de Regio Achterhoek. De (financiële) afwikkeling zal in 2023 plaats vinden, waardoor er in 2022 lagere uitgaven waren.

In 2022 zijn een tweetal gemeentelijke gebouwen verhuurd aan de GGD en is er een hogere bijdrage in de energiekosten. Tevens heeft er minder planmatig onderhoud plaatsgevonden.

Subtotaal programma 4

x € 1.000

Omschrijving

Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Met de bestuursrapportage en de slotwijziging zijn de extra inhuur kosten van medewerkers begroot op taakveld overhead. De daadwerkelijke kosten zijn bij de jaarrekening toegerekend aan het taakveld/project waarvoor de betreffende

V

936

V

238

V

506

medewerkers werkzaamheden verrichten. Hierdoor is er sprake van een verschuiving tussen het taakveld overhead en de overige taakvelden/projecten.

De rente op obligaties is een stuk hoger dan begroot. Daarnaast is ook het financieringsresultaat positief uitgevallen door de lage rente op de leningen.

De algemene uitkering kent een fors positieve ontwikkeling in het bijzonder veroorzaakt door een hoger accres als gevolg van de extreme inflatie. Door de trapje op trapje af methodiek worden de gemeenten gecompenseerd door het

Pagina 14 van 258

x € 1.000

Omschrijving

rijk. Tevens kent de integratie- en decentralisatie uitkering kent een positieve ontwikkeling, in het bijzonder door de extra middelen voor taken welke zijn over geheveld naar de gemeenten. Bijvoorbeeld middelen voor de klimaatadaptatie en voor ondermijning.

Subtotaal algemene dekkingsmiddelen en overhead

V

1.680

N

3.853

Subtotaal

V

339

Overig

V

1.101

Totaal

V

1.440

Mutaties reserves

Budgetten die overgeheveld worden naar 2022 en waarvan dit al oorspronkelijk bekostigd werd uit de reserves.

Pagina 15 van 258

Programma 1 Leefomgeving Inleiding Programma 1 omvat het thema Leefomgeving. Naast de aanstaande Omgevingswet, de verdere uitrol van Geef Lichtenvoorde Kleur! en Programma Stad Groenlo spelen er veel meer verschillende ontwikkelingen die het komende jaar aandacht vragen van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij willen we een viertal speerpunten benoemen voor 2022: •

Ontwikkeling van een visie en beleidskader voor het buitengebied. Er komen veel veranderingen op het buitengebied. Veranderingen ten aanzien van (agrarische) bedrijfsvoering, initiatieven in het kader van de klimaatdoelstellingen en dergelijke vragen om aandacht en daadkracht van onze gemeente.

•

Doorontwikkeling van woningbouw in alle kernen. Daar waar de afgelopen jaren woningbouw stagneerde, zien we dat er belangrijke stappen gezet worden om de woningbouw in alle kernen van Oost Gelre weer te stimuleren. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld voor woningbouw in de kleine kernen en Groenlo en Lichtenvoorde. Daarnaast zijn er verruimde mogelijkheden voor functieverandering van agrarische erven nabij de kernen (woondroebelbeleid). Inmiddels zijn op basis van deze kaders in iedere kleine kern één of meerdere woningbouwplannen in ontwikkeling of uitvoering.

•

Opstellen van Omgevingsvisie en aanpalend beleid. In het verlengde van de Omgevingswet en de voorgaande 2 punten wordt energie gestoken in het ontwikkelen van een Omgevingsvisie.

•

Regionale Energie Strategie Achterhoek. Duurzaamheid en energiedoelstellingen zijn geen zaak voor gemeenten alleen. Mede daarom participeren wij in de verdere ontwikkeling van een regionale energiestrategie voor de gehele Achterhoek.

Overzicht beleidsdoelstellingen Programma 1 - Leefomgeving Ruimtelijke ontwikkeling Inleiding De ruimtelijke ontwikkelingen voor de toekomst zijn niet meer zozeer gericht op de kwantitatieve groei van de stad en de kernen maar richten zich vooral op de kwaliteitsverbetering van de bestaande woonwijken, het Pagina 16 van 258

buitengebied, bedrijventerreinen en de centra, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen van de demografische ontwikkelingen. In 2022 zijn voor 36 projecten de planologische procedure afgerond. Het gaat daarbij om 15 bestemmingsplannen, 10 wijzigingsplannen en 11 projectafwijkingen. Er zijn in 2022 318 Omgevingsvergunningen aangevraagd. 264 Omgevingsvergunningen zijn vergund waarbij het bij 105 vergunningen een nieuwe woning betrof. Wat willen we bereiken? Bestaand vastgoed dat leeg komt te staan of verpaupert wordt herontwikkeld. We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

We gaan flexibel om met diverse woonvormen, al of niet tijdelijk. Winkels moeten woningen kunnen worden en vice versa.

•

We geven bekendheid aan de mogelijkheid tot het afgeven van tijdelijke vergunningen voor flexibele bouwconcepten met een bepaalde duur.

•

We faciliteren bij herontwikkeling of transformatie van vastgoed dat leeg komt te staan of verpaupert en we voeren functieveranderingsbeleid in het buitengebied uit. Binnen stedelijk gebied gaan wij in overleg over initiatieven voor herontwikkeling en geven we uitvoering aan de programma's Stad Groenlo en Geef Lichtenvoorde kleur. We ontwikkelen de "Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo" (kwalitatieve toets voor initiatieven voor nieuwe woningen).

Kwaliteit (toelichting) We hebben een groot aantal functieveranderingen naar wonen mogelijk gemaakt zowel in stedelijk gebied als in het buitengebied. Binnen stedelijk gebied zijn deze uitgevoerd binnen de kader van de Menukaart Wonen Lichtenvoorde en Groenlo. De kaders voor het splitsen van woningen en boerderijen in het buitengebied zijn geactualiseerd en versoepeld.

Wat willen we bereiken? De kwaliteit van bestaande bebouwing in de (kleine)kernen verbetert. In het kader van prestatieafspraken gaan we in gesprek met woningbouwcorporaties over verduurzaming van de woningvoorraad en het (her)bouwen van betaalbare huurwoningen voor de juiste doelgroepen op de juiste locaties.

Kwaliteit (toelichting) We hebben prestatieafspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties over verduurzaming van de woningvoorraad en het (her)bouwen van betaalbare huurwoningen voor de juiste doelgroepen op de juiste locaties. Daarnaast zijn we gestart met de uitwerking en uitvoering van de Transitievisie Warmte. Pagina 17 van 258

Wat willen we bereiken? Versterken ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

De verschillende landschapstypen en ensembles kennen een eigen identiteit. Deze blijven behouden en worden waar mogelijk versterkt.

•

We faciliteren groepsprocessen in de kernen en duurzame projecten gericht op ontwikkeling van het landschap.

•

Ruimtelijke ontwikkelingen worden op basis van objectieve criteria ingepast en gecompenseerd.

•

We passen het Plussenbeleid toe, dit beleid geeft kwaliteitsvoorwaarden voor het ruimtelijk beleid van onze gemeente indien medewerking wordt gevraagd bij het realiseren van een uitbreiding van de niet-grondgebonden veehouderij.

•

Het bermonderhoud wordt naast het waarborgen van verkeersveiligheid ingezet voor verhogen van biodiversiteit en versterken van landschap

Kwaliteit (toelichting) Het instrument voor inpassingen van ruimtelijke ontwikkelingen op grond van het principe 'voor wat hoort wat' is volledig ingeburgerd. Voor de uitvoering hebben we een korte handleiding met toelichting ontworpen. Deze biedt veel duidelijkheid voor initiatiefnemers. Wat nog ontbreekt zijn kwantitatieve en kwalitatieve criteria.

De Omgevingsvisie wordt momenteel met inwoners, ondernemers en belanghebbenden voorbereid. De visie wordt vervolgens uitgewerkt in beleid en plannen. Daar zal ook worden beoordeeld op welke wijze natuur en landschap verder kunnen worden hersteld en ontwikkeld.

Wat willen we bereiken? Vitaal centrum van Lichtenvoorde Uitgangspunten zijn vastgelegd in Programma 'Geef Lichtenvoorde Kleur'. We geven daar uitvoering aan. Het ontwikkelen van een vitaal en compact centrum staat centraal. Dit realiseren we door het stimuleren van de samenwerking tussen ondernemers, het zoeken van nieuwe functies voor leegstaand vastgoed, het ontwikkelen van een aantal nieuwbouwprojecten, het toevoegen van sfeer en beleving, meer groen, kunst en cultuur, meer toeristische potentie, etc. Dit gebeurt in overleg met ondernemers, inwoners en verenigingen.

Kwaliteit (toelichting)

Pagina 18 van 258

In 2022 is een start gemaakt met de bouw van het plan Hof aan de Dijkstraat. De bouw verloopt voorspoedig. De verwachting is dat in 2023 de bouw wordt afgerond. Ook is in 2022 op diverse plekken sfeer en beleving toegevoegd. Denk aan gevelgroen, vergroening van de Rapenburgsestraat, streetart bij de bibliotheek. In mei 2022 is het parkeren in en rondom het centrum in beeld gebracht. Het onderzoek heeft niet geleid tot grote aanpassingen, maar zal wel dienen als input voor toekomstige ontwikkelingen. De omgeving van het gemeentehuis is nog niet opgepakt als project. Dit wordt Q1 van 2023 opgepakt.

Wat willen we bereiken? Vitaal centrum van Groenlo Uitgangspunten zijn vastgelegd in Programma ‘Stad Groenlo’. We ontwikkelen een vitaal en compact centrum, waarbij we in overleg met de ondernemers en andere belanghebbenden kijken naar een betere invulling van bestaande functies en op zoek gaan naar nieuwe functies voor het centrum. Tevens is religieus erfgoed onderdeel van het gemeentelijk beleid (naast monumenten).

Kwaliteit (toelichting) Naast gevelverbetering voor diverse panden gaan we met de planvorming voor de Beltrumsestraat en de Maliebaan zorgen voor een aantrekkelijke binnenstad. Voor leegstaande panden zoeken we met de eigenaar naar een invulling voor panden.

Wonen in Oost Gelre Inleiding Wonen is essentieel, zowel de woning als de leefomgeving. De woonwensen van inwoners moeten centraal staan bij het woonbeleid (bouwen naar behoefte). Daarbij is een rol weggelegd voor de dorpsbelangenorganisaties in de verschillende kernen van Oost Gelre. Zij kennen als geen ander de lokale situatie en de specifieke (woon)wensen. Het woonbeleid moet gericht zijn op kwaliteit, duurzaamheid, flexibiliteit, levensloopbestendigheid en maatwerk. Niet de contingenten (kwantiteit), maar de kwaliteit van de woonplannen die de leefbaarheid een positieve impuls geven zijn leidend. Dit met het doel de woningmarkt weer in beweging te krijgen. Wat willen we bereiken? Bouwen naar behoefte We spelen actief in op de actuele woningbouwbehoefte.

Kwaliteit (toelichting) In alle kleine kernen zijn woningbouwprojecten in voorbereiding of uitvoering. In Groenlo is gestart met herontwikkeling van diverse locaties en is een doorstart van de ontwikkeling van de woonwijk Brouwhuizen Pagina 19 van 258

in voorbereiding. Ten zuiden van Groenlo is met het oog op realisatie van woningen in de toekomst een voorkeursrecht gevestigd op gronden aan de Oude Papendijk. In Lichtenvoorde zijn voor de locaties Richterspoort en Regenboogschool plannen geselecteerd voor woningbouwontwikkeling. Daarnaast is gestart met de voorbereiding voor de volgende fase van Flierbeek en herontwikkeling van de voormalige basisschool Pastoor van Ars aan de Oude Aaltenseweg.

Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende betaalbare en levensloopbestendige (sociale) huurwoningen beschikbaar voor alle doelgroepen. We hanteren daarbij het volgende uitgangspunt: •

de mogelijkheid tot wonen en zorg voor gehandicapt kind of hulpbehoevende inwoners in de directe woonomgeving is gewenst,

Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken is aandacht voor toegangelijkeheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen voor de doelgroepen. De huidige omstandigheden op de woningmarkt in combinatie met de groeiende opgave om bijzondere doelgroepen te huisvesten maken dat het moeilijk is om alle doelgroepen tijdig te kunnen huisvesten.

Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de hoofdkernen Groenlo en Lichtenvoorde. We zorgen er voor dat er bouwkavels op voorraad zijn in alle kernen van onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat er gebouwd wordt voor "eigen behoefte". Bij nieuwbouw zijn levensloopbestendige en energiezuinige woningen uitgangspunt.

Kwaliteit (toelichting) De planvorming voor de vrijkomende schoollocaties in Lichtenvoorde is gestart in 2022. Dit geldt ook voor de uitbreidingslocatie Flierbos en de locatie Richterspoort in Lichtenvoorde. In Groenlo is de wijk Oldenhuis in uitvoering en loopt de planvoorbereiding voor de uitbreiding van Brouwhuizen.

Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende bouwkavels beschikbaar in de kleine kernen. We zorgen er voor dat er bouwkavels op voorraad zijn in alle kernen van onze gemeente. Uitgangspunt daarbij is dat er gebouwd wordt voor "eigen behoefte". Bij nieuwbouw zijn levensloopbestendige en energiezuinige woningen uitgangspunt. Pagina 20 van 258

Kwaliteit (toelichting) Op basis van de Ruimtelijke verkenning wonen kleine kernen zijn in alle kleine kernen woningbouwlocaties in voorbereiding of uitvoering. Om ook naar de toekomst in voldoende bouwkavels te voorzien zijn in 2022 vervolggesprekken gestart met de kleine kernen om tot vervolgplannen te komen en locaties te selecteren.

Wat willen we bereiken? Er zijn voldoende veilige woonmogelijkheden beschikbaar voor arbeidsmigranten. Woonmogelijkheden voor arbeidsmigranten zijn niet alleen een zorg voor de lokale overheid, maar ook van het bedrijfsleven.

Kwaliteit (toelichting) In 2022 is gewerkt aan een gemeentelijke Woonvisie waarin ook het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten een plek heeft. Deze visie wordt in het voorjaar van 2023 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Er lopen gesprekken om tot concrete invulling van één of meerdere initiatieven te komen.

Wat willen we bereiken? Het aanbod van intramurale mogelijkheden van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag Het aanbod van intramurale woonvoorzieningen sluit aan bij de lokale vraag. Het aanbod biedt een woonkwaliteit die aansluit bij de huidige vraag. De woonvormen worden in het centrum van de kernen gerealiseerd, tenzij er voor de doelgroep een reden is elders te huisvesten. Woonvoorzieningen zijn bedoeld voor inwoners met een lokaal netwerk. Nieuwe wooninitiatieven moeten dan ook aantoonbaar maken dat zij gericht zijn op inwoners met een bestaand netwerk in de gemeente.

Kwaliteit (toelichting) Careaz is terugverhuisd naar de nieuwe huisvesting in het centrum van Lichtenvoorde. Met Marga Klompé vinden gesprekken plaats ter voorbereiding op de nieuwbouw van de Molenberg. Dit bevindt zich nog in de ontwerpfase. Met SIUS worden gesprekken gevoerd over herhuisvesting/ nieuwbouw van bewoners van de Veldmaten. Met enkele aanbieders van beschermd wonen wordt gesproken over passende huisvesting.

Wat willen we bereiken? Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep. Pagina 21 van 258

Kwaliteit (toelichting) Bij de inkoop v.a. medio 2022 is een nieuw product ingekocht: beschermd thuis. Dit is de mogelijkheid om in de woning 24-uurs oproepbare ondersteuning te ontvangen. Dit moet zowel instroom naar beschut/beschermd wonen verminderen en uitstroom vergroten. We blijven aanlopen tegen het gebrek aan goedkope huurwoningen om uitstroom uit beschermd wonen sneller mogelijk te maken. we blijven hiervoor in overleg met de woningcorporaties. Toch zijn er cliënten binnen Oost Gelre uitgestroomd. Inmiddels hebben wij ongeveer 40 cliënten.

Wat willen we bereiken? Jongeren met een ondersteuningsvraag kunnen hun wooncarrière in onze gemeente vormgeven Jongeren met een ondersteuningsvraag en met een lokaal netwerk kunnen hun wooncarrière in Oost Gelre vormgeven. Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners nu nog onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep.

Beheer openbare ruimte Inleiding We werken aan een aantrekkelijke leefomgeving voor bewoners en bedrijven, waar mensen elkaar ontmoeten, zich thuis voelen en met plezier gebruik maken van de openbare ruimte. Een openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is en waar ruimte is voor initiatieven die worden gefaciliteerd door de gemeente. We willen ruimte geven aan bewoners en hen graag betrekken bij het beheer en onderhoud van hun directe leefomgeving. Wat willen we bereiken? De landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit versterken door middel van optimale inrichting en beheer We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

Bermen worden benut om gevarieerde beplanting aan te brengen

•

We passen ecologisch bermbeheer toe

•

Inrichting en beheer van de openbare ruimte worden beter afgestemd op verhogen van de biodiversiteit; inwoners worden daarbij intensief betrokken.

•

Normering van het openbaar groen volgens CROW, objectief vast te stellen door schouw en monitoring (beeldkwaliteitsplan).

•

Openbaar groen is ingericht voor meerdere bestemmingen zoals spelen recreëren, waterberging en ecologie.

•

We gebruiken geen gewasbeschermingsmiddelen.

Pagina 22 van 258

•

We meten kwaliteit van groen- en landschapsbeheer door monitoren en schouwen of evaluatie van de vastgestelde beeldkwaliteit d.m.v. steekproefsgewijze schouwrondes.

•

Binnen stedelijk gebied gaan wij overleggen over initiatieven voor herontwikkeling en geven we uitvoering aan de programma's Stad Groenlo en Geef Lichtenvoorde kleur.

Wat willen we bereiken? Versterken leefbaarheid van buurt / wijk. Reconstructies of herinrichting van gebieden wordt altijd gezamenlijk met inwoners en overige belanghebbenden in de buurt opgepakt. Niet meer, maar kwalitatief beter (te onderhouden) groen. Reconstructie of herinrichting wordt optimaal benut om biodiversiteit te versterken en maatregelen tbv klimaatadaptatie uit te voeren.

Kwaliteit (toelichting) Reconstructies en herinrichtingen worden in samenspraak opgepakt met de inwoners en belanghebbenden. Een voorbeeld hiervan is de aanplant van bomen in Groenlo nabij De Kunne waar in samenspraak met de buurt bomen zijn geplant en er is in 2022 een plan gemaakt om meer biodiversiteit in de onder begroeiing te realiseren. Deels wordt dit vorm gegeven door een ander maaibeheer volgens een maaipilot en anderzijds door middel van accenten meer diversiteit in het gebied te brengen dat ook ten goede komt van de Flora & Fauna. In 2022 is de speel locatie in Groenlo aan de Beethovenstraat gerealiseerd en is de visie Bewegen Ontmoeten Spelen(BOS) in 2022 vastgesteld. In 2022 zijn een aantal projecten in de voorbereidingen welke in 2023 over gaan in realisatie.

Wat willen we bereiken? Alle (semi)openbare voorzieningen zijn toegankelijk voor alle inwoners De openbare ruimte dient voor alle mensen met een fysieke beperking zoveel als mogelijk toegankelijk te zijn.

Kwaliteit (toelichting) In 2022 is een bijdrage geleverd aan de toegankelijkheid van een nieuwe bushalte aan de Ruurloseweg in Groenlo. Daarnaast zijn er een aantal kleine aanpassingen aan de verhardingen in de openbare ruimte gedaan. Dit betrof voornamelijk aanpassingen aan opgangen van trottoirs voor mindervaliden.

Pagina 23 van 258

Wat willen we bereiken? Realiseren van een schone leefomgeving. In een schone, duurzame en veilige omgeving is het prettig wonen, werken en ontspannen.

Wat willen we bereiken? De voorzieningen in onze gemeente zijn goed en veilig bereikbaar De thema's doorstroming, bereikbaarheid en verkeersveiligheid zijn allen van belang.

Kwaliteit (toelichting) Om de voorzieningen in onze gemeente goed en veilig bereikbaar te houden, zijn onderstaande doelstellingen uitgevoerd zoals afgesproken of ze worden later nog uitgevoerd: •

Het aanpassen van de komgrenzen en inrichten van 30km/uur zones is al voor een groot deel uitgevoerd, het resterende budget wordt gebruikt voor verkeersremmende maatregelen zoals bijvoorbeeld plateaus en versmallingen.

•

Groenlo-West en de Laarberg worden bediend door buslijn 72 inclusief aanpassingen aan- en nieuwe bushaltes.

•

De mobiliteitsupdates en bijbehorende oplegnotitie zijn goedgekeurd in de gemeenteraad.

•

Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid is voor 80% gereed, er wordt nog gewerkt aan bijbehorend uitvoeringsplan. Hiervoor ontvangen kleinere gemeenten ondersteuning.

•

Het aanpakken van de parkeersituatie in Lichtenvoorde en Groenlo zijn doorlopende aandachtspunten.

Duurzaamheid en milieu Inleiding We willen naar een meer groene en circulaire economie. Natuur, grondstoffen, energie, voedsel en afval hebben een waarde. Wij streven ook lokaal naar een balans tussen mens, milieu en een gezonde economie. We stellen ambitieuze en haalbare milieudoelen. We betrekken lokale bedrijven en vooral ook de inwoners bij de overgang naar een duurzaam ingerichte gemeente. Een onderdeel van duurzaamheid is de Energietransitie. De ambitie is om in 2030 energieneutraal te zijn. Energietransitie is de omslag naar een lager energiegebruik, opgewekt met hernieuwbare energie (zon, wind en biomassa).

Pagina 24 van 258

Wat willen we bereiken? Beperken van de effecten van stikstof op kwetsbare natuur Bijdrage leveren aan het verminderen van de effecten van stikstofdepositie op kwetsbare natuur te beperken. Vanuit de provincie wordt het GMS (Gelderse Maatregelen Stikstof) geïnitieerd. Dit beschrijft een gebiedsgerichte aanpak voor de regio’s Arnhem-Nijmegen, Achterhoek, Foodvalley, Rivierenland, Stedendriehoek en Veluwe.

Kwaliteit (toelichting) We nemen deel aan de sessies van de provincie in het kader van Vitaal platteland en aan de Regioarrangementen. In het kader van deze twee sporen wordt de reductie van stikstof verder opgepakt. De gemeente heeft hierin geen zelfstandige taak aangezien doelstelling bij Rijk en provincies liggen.

Wat willen we bereiken? Oost Gelre is energieneutraal Het centrale doel van het Klimaatakkoord is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Voor het behalen van deze doelstelling dienen 30 regio's een Regionale Energiestrategie op te stellen. Daarnaast dienen gemeenten voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving een Transitievisie Warmte op te stellen. De basis voor de lokale ambitie is het regionale 'Akkoord van Groenlo' en de regionale uitvoeringsagenda. In deze regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek is een mix aan hernieuwbare energiebronnen opgenomen van wind, zon en biomassa naast een besparingsdoelstelling op elektriciteit en gas. Op dit moment wordt er regionaal gewerkt aan een herijking van het 'Akkoord van Groenlo'. De uitkomsten van deze herijking vormen samen met onze transitie visie warmte, de RES 1.0 en (lokale) ontwikkelingen de kaders voor lokale energiestrategie welke in 2022 wordt opgesteld. Vervolgens gaan we een nieuwe uitvoeringsagenda opstellen. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten: •

De rol van de gemeente is het stimuleren en faciliteren van de energietransitie.

•

Door actieve informatievoorziening en het voeren van campagnes promoten wij de noodzaak van de energietransitie.

•

Inwoners, bedrijven en belangenorganisaties betrekken we bij de uitwerking van de plannen.

•

Inwoners, bedrijven en belangenorganisaties voeren zelf de door hen geïnitieerde projecten uit.

•

We werken regionaal samen op onderwerpen en maatregelen waar dat de efficiency en effectiviteit ten goede komt.

Pagina 25 van 258

•

We maken duurzame energieprojecten mogelijk in bestemmingsplannen.

Kwaliteit (toelichting) Aan de ambitie Oost Gelre energieneutraal wordt hard gewerkt. De oorspronkelijke doelstelling van het Akkoord van Groenlo, energieneutraal in 2030, is om meerdere redenen echter niet reëel en haalbaar. Daarom heeft er een herijking van dit akkoord plaats gevonden. Het opstellen van een nieuwe uitvoeringsagenda is i.v.m. de beschikbare personeelscapaciteit nog niet gelukt. Laat onverlet dat op diverse terreinen van de energietransitie gestaag is doorgewerkt. Zo zijn er vervolgstappen gezet na het vaststellen van de TVW, zijn er voor het nieuwe windbeleid diverse acties ondernomen en lopen de trajecten voor verduurzaming van de gebouwde omgeving goed door.

Wat willen we bereiken? Inwoners besparen op hun energieverbruik en wekken zelf energie op Besparing van energie is een belangrijke pijler van het programma Energietransitie. Ook inwoners kunnen daaraan een bijdrage leveren; dat stimuleren we.

Kwaliteit (toelichting) Met diverse projecten zijn de inwoners benaderd en betrokken bij de doelstellingen van de energietransitie. Zo zijn met het project RREW Regeling Reductie Energieverbruik Woningen aan bewoners van 2031 woningen pakketten uitgereikt gericht op verduurzaming, de energietransitie. Met het project One Stop Shop, uitgevoerd door Agem, is een project gestart gericht op het op grote schaal verduurzamen van projectmatig gerealiseerde woningen. Met diverse (financiële) stimulerende maatregelen worden inwoners gestimuleerd en ondersteund bij het verduurzamen van de woning.

Wat willen we bereiken? Bedrijven besparen op hun energieverbruik en wekken zelf energie op Wij stimuleren bedrijven om energiebesparende maatregelen te treffen en zelf duurzame energie op te wekken.

Kwaliteit (toelichting) Voor het stimuleren van energiebesparende maatregelen zijn in samenwerking met Achterhoek Onderneemt Duurzaam diverse projecten gedraaid voor ondernemers. Ondersteuning heeft plaatsgevonden in de vorm van het aanbieden van scans en adviezen op het gebied van verduurzamen. Door de Omgevingsdienst Achterhoek is extra aandacht geschonken aan de EML (Erkende MaatregelenLijst) plichtige bedrijven. Deze bedrijven hebben een wettelijke plicht om die maatregelen te treffen die een terugverdientijd Pagina 26 van 258

hebben van minder dan 5 jaar. Voor de duurzame energie opwekking is deelgenomen aan het project Zonnige Bedrijfsdaken Achterhoek. Met dit project zijn ondernemers ondersteund bij het realiseren van zonnedaken of is d.m.v. scans inzichtelijk gemaakt wat de mogelijkheden van realisatie van een zonnedak kan zijn.

Wat willen we bereiken? Binnen de gemeente Oost Gelre worden grootschalige hernieuwbare energieopwekkingsprojecten gerealiseerd Voor de realisatie van zonneparken is in 2019 de eerste tender opengesteld. Naar aanleiding hiervan lopen er drie projecten waarvoor de procedures zijn opgestart en die moeten leiden tot realisatie in de komende jaren. Naast deze projecten wordt er verdere invulling gegeven aan de projecten uit de werkstroom “Grootschalige hernieuwbare energieopwekking”. Voor de realisatie van één of enkele windturbines worden vervolgstappen gezet. Voor het op grote schaal verbeteren van de isolatiegraad van 1000 woningen worden in samenwerking met het Agem energieloket acties uitgevoerd.

Kwaliteit (toelichting) De eerste tender voor realisatie van zonneparken heeft geleid tot het vergunnen van twee grote zonneparken , Hegemansweg en Zomereiken. Tegen beide parken zijn procedures aangespannen. In Lievelde is het zonnepark Nieuwendijk gerealiseerd. Voor het opstellen van nieuw windenergiebeleid zijn diverse informatie avonden gehouden , de zogenaamde windcafé's.

Wat willen we bereiken? Voor het gemeentelijke vastgoed wordt bespaard op het energieverbruik en wordt zelf energie opgewekt De gemeente heeft een voorbeeldfunctie en gaat het eigen vastgoed verder verduurzamen.

Kwaliteit (toelichting) Met de aanwezige zonnepanelen op de diverse gebouwen is veel duurzame energie opgewekt, 416.524 kWh. Er zijn geen nieuwe gebouwen verduurzaamd. Zo stond o.a. het stadhuis op de planning om te verduurzamen, maar dit is door diverse ontwikkelingen doorgeschoven naar een later tijdstip. Een aantal gebouwen is nader onderzocht om te bezien welke maatregelen nog uitgevoerd kunnen worden. De vervanging van de openbare verlichting verloopt nog steeds overeenkomstig het raadsbesluit versneld vervangen openbare verlichting van oktober 2018.

Wat willen we bereiken? Duurzaam ondernemen Oost Gelre stimuleert ondernemers om duurzaam te ondernemen. Pagina 27 van 258

Kwaliteit (toelichting) Door de ODA wordt in de contacten met ondernemers en bij bezoeken aan bedrijven veel aandacht geschonken aan verschillende aspecten van duurzaam ondernemen. Hierbij worden bedrijven gecontroleerd op de hiervoor geldende wettelijke bepalingen, maar worden zij ook geadviseerd over te zetten stappen. Achterhoek Onderneemt Duurzaam heeft campagnes gevoerd voor het helpen van ondernemers bij energiebesparing en het daarvoor treffen van maatregelen. Daarnaast konden ondernemers ook bij AOD terecht voor scans gericht op duurzaam ondernemen.

Wat willen we bereiken? Oost Gelre is in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig ingericht Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) voorziet in een integrale aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en overstromingen. Deze aanpak begint bij het uitvoeren van een stresstest. In de stresstesten wordt gekeken naar de kwetsbaarheid van zowel het stedelijk als landelijk gebied. Ze zijn gericht op de vier klimaataspecten: wateroverlast, overstromingen, droogte en hittestress en bekijken zowel hevige buien als langdurige neerslag. Speciale aandacht is er voor de kwetsbaarheid van vitale en kwetsbare functies, en ontwikkelingen die de kwetsbaarheid verergeren, zoals bodemdaling.

Kwaliteit (toelichting) We hebben beleid voorbereid waaronder de adaptatiestrategie. Daarnaast hebben we gekeken hoe we dit verankeren in ons omgevingsbeleid (Omgevingsvisie/plan). Tenslotte heeft een verdieping plaatsgevonden van de stresstest waarbij we gekeken hebben welke concrete maatregelen we in kunnen zetten.

Financieel overzicht Programma 1 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2022

Realisatie 2022

Lasten

16.769

16.175

594

Baten

-7.154

-7.577

422

Onttrekkingen

51

-414

465

Stortingen

3

-187

190

9.662

8.372

1.291

Gerealiseerd resultaat

Pagina 28 van 258

Restant 2022

Beleidsindicatoren Programma 1

Taakveld

Naam indictor

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Gemeentegrootte 25.000-50.000

Jaar

inw.

Geregistreerde Verkeer en

ongevallen met

vervoer

letsel

%

Veiligheid NL

16,4%

14,5%

2021

kg/inwoner

CBS

39

130

2021

%

RWS

12,1%

geen data

2020

%

CBS

17,0%

15,7%

2019

CBS

261

313

2022

11,6

8,2

2022

78,9%

79,0%

2022

ziekenhuis

Volksgezondheid en Milieu

Totaal huishoudelijk restafval

Volksgezondheid

Hernieuwbare

en Milieu

elektriciteit

Volksgezondheid

Woningen met

en Milieu

zonnepanelen

Gemiddelde Vhrosv

WOZ waarde woningen

Vhrosv

Vhrosv

Nieuwbouw woningen

Demografische druk

duizend euro

aantal per

Basisregistratie

1.000

adressen en

woningen

gebouwen

%

CBS

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

Pagina 29 van 258

Programma 2 Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen Inleiding Programma 2 omvat veel verschillende elementen die allemaal betrekking hebben op het sociale en culturele domein. Daarbinnen zien we enkele speerpunten waar we ons in 2022 hebben gericht. Dit zijn: •

Nadere invulling van de leefbaarheidsvisie kleine kernen. Met deze bovendorpse leefbaarheidsvisie zijn allerlei thema's benoemd die van belang zijn voor het in stand houden van de leefbaarheid in onze kleine kernen. Dit vraagt continu onze aandacht is dan ook een speerpunt.

•

Onderwijsontwikkelingen en in het bijzonder de ontwikkeling van 2 IKC’s in Groenlo.

•

De ontwikkeling van een nieuwe sporthal in Groenlo. Een mooie plek en kansen voor de binnensportverenigingen en het onderwijs samen.

•

Hoewel de sector heel belangrijk is voor Oost Gelre, ontbreekt er nog een integrale en overkoepelende visie op cultuur. Daarom zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een kunsten cultuurbeleid.

•

De samenvoeging van activiteiten van de SDOA en Werkbaan Oost tot het leerontwikkelbedrijf Fijnder.

•

Onze gemeente heeft sterk ingezet op preventieve zorg en blijft dat ook de komende jaren doen.

•

Het implementeren van de nieuwe inkoop voor jeugd en Wmo.

Pagina 30 van 258

Overzicht beleidsdoelstellingen Programma 2 - Cultuur, onderwijs, welzijn, zorg en inkomen Leefbaarheid, onbetaalbaar! Inleiding Niet alles valt in geld uit te drukken. De kracht van leefbaarheid in onze (kleine) kernen is onbetaalbaar. Vooral het werk van dorps- en wijkbelangenorganisaties en zorg- en energiecoöperaties is essentieel om bepaalde maatschappelijke doelen te behalen. Deze vorm van samenlevingsgericht werken ondersteunen wij krachtig. Wat willen we bereiken? Behoud en verbetering van leefbaarheid in de kerkdorpen en hoofdkernen De leefbaarheidsvisie kleine kernen Oost Gelre vormt onze leidraad voor het te ontwikkelen beleid en het daar aan te koppelen werkprogramma. We houden vast aan de jaarlijkse bijdrage voor dorpsbelangen organisaties (dbo’s) en we faciliteren initiatieven vanuit de kleine kernen. We brengen mensen en organisaties met elkaar in contact en stimuleren duurzame samenwerking. We geven uitvoering aan de leefbaarheidsvisie kleine kernen 2.0, waarbij woningbouw een belangrijke speerpunt is en blijft.

Kwaliteit (toelichting) Nagenoeg alle DBO’s hebben n.a.v. de leefbaarheidsvisie kleine kernen een doorvertaling gemaakt naar een actueel dorpsplan met leefbaarheidsthema’s waar men binnen het dorp mee aan de slag wil. Als gemeente gaan we met de dorpen in gesprek over hoe deze thema’s op te pakken. We ondersteunen, faciliteren en begeleiden bij de vraagstukken.

Onderwijs Inleiding Goed onderwijs biedt iedereen de kans om talenten te ontwikkelen en uit te groeien tot volwaardige en betrokken inwoners. Kinderen moeten thuis en op school goed worden voorbereid op hun rol en plek in de samenleving. Voor veel ouders is het belangrijk dat de identiteit van de school aansluit bij de opvoeding die zij hun kind geven. Hoewel de invloed van de gemeenten op de inhoud van het onderwijs beperkt is (dit is het terrein van het schoolbestuur), moet er ook op lokaal niveau veel aandacht zijn voor onderwijs. Een goed bereikbare school in het dorp en in de wijk is een belangrijke voorziening. Daarom moeten thema’s zoals leefbaarheid, bereikbaarheid en veiligheid in een vroegtijdig stadium worden betrokken bij onderwijshuisvestingsontwikkelingen.

Pagina 31 van 258

Wat willen we bereiken? Realiseren van een inclusieve en veilige schoolomgeving Ieder kind moet zichzelf kunnen zijn en veilig voelen op school.

Kwaliteit (toelichting) Zowel de basisscholen als het Marianum en Mazzel participeren in de Klankbordgroep Regenbooggemeenten. Vanuit deze groep is o.a. de AchterhoekPride georganiseerd. Hierbij hebben alle scholen een informatiepakket gekregen over inclusie. Het PPJ heeft een voorlichting voor ouders georganiseerd. Het Marianum heeft een GSA netwerk (groep binnen de school voor genderdiversiteit). Mazzel heeft tijdens haar Huiskamer op het Marianum en de burgerschapsdagen aandacht aan het onderwerp besteed. Hierbij bieden zij een veilige en open sfeer. Daarnaast biedt de huiskamer jongeren een veilige plek waar een luisterend oor aanwezig is waarbij zij hun verhaal kwijt kunnen.