jaarstukken oost gelre 2020

Omdat de 1,5 meter gehandhaafd moet worden is het bij kleinere zorgaanbieders moeilijk om iedereen het aantal geïndiceerde dagdelen te bieden. In overleg met mantelzorgers wordt hier een oplossing voor gezocht. De dagbesteding van Careaz is eind 2020 i.v.m. corona verhuisd van Flierbeek naar de Hamalandhal. Eind 2020 waren er voldoende plekken op de dagbesteding beschikbaar, mede omdat niet alle ouderen nog naar de dagbesteding durven gaan. Deelname aan ontwikkeling van een vervoersapp voor inwoners in landelijke gebieden (NetMobiel). Wat hebben we daarvoor gedaan? De vervoersapp van Netmobiel is eind 2020 gestart. De electrocarren zijn nog niet aangesloten. In gesprek gaan met aanbieders en onze inwoners om het aanbod uit te breiden met activiteiten die meer gericht zijn op dienstverlenende activiteiten en om verbreding mogelijk te maken. Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot met Werkbaan Oost over arbeidsmatige dagbesteding is opgepakt en wordt verbreed naar samenwerking met de gemeenten Winterswijk en Berkelland. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar een zinvolle dag invulling. Wat hebben we daarvoor gedaan? De inloopvoorzieningen voldoen aan een behoefte voor laagdrempelige dag invulling. Met werkbaan Oost zijn we een pilot gestart zodat mensen ook weer kunnen ervaren hoe het is om in een arbeidsmatige setting invulling aan de dag te geven.

Vanaf 2020 bieden we ook de mogelijkheid voor deze groep om deel te nemen aan het verenigingsleven. Hierin spelen ook de klantmanagers van SDOA en de beweegmakelaars een belangrijke rol. Ondersteunen van de doorontwikkeling van de stads-/dorpskamer, zoals de stads-dorpskamer inzetten voor ondersteuning aan inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Wat hebben we daarvoor gedaan? In de eerste lockdown tijdens de coronacrisis is de stadskamer heel kort gesloten geweest maar is snel op een bijzondere wijze weer geopend. Na 1 juni is de Stadskamer weer op een meer gangbare manier gaan werken en is de arbeidsmatige dagbesteding weer opgepakt. Een vaste groep bezoekers maakt hiervan gebruik. In het voorjaar van 2020 heeft de Stadskamer een presentatie verzorgd over haar werkzaamheden bij de Wmo raad Oost Gelre.

46

Ondersteunen van initiatieven op het gebied van inloopvoorzieningen. We geven extra aandacht aan het thema eenzaamheid. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tijdens de eerste en een deel van de tweede lockdown waren de inloopvoorzieningen gesloten. Er is door de inloopvoorzieningen en zonnebloemverenigingen wel telefonisch contact met de bezoekers gehouden. Er is gedurende het jaar regelmatig contact gezocht met de inloopvoorzieningen om een vinger aan de pols te houden hoe het met de ouderen in de dorpen ging. Door de coronacrisis heeft het project Zingeving geen doorgang kunnen vinden. Inwoners worden ondersteund bij hun participatie in de samenleving. Wat hebben we bereikt? In verband met corona zijn de inloopvoorzieningen tijdelijk dicht geweest. Twee inloopvoorzieningen zijn 1 juni weer gestart. De kortdurende cliëntondersteuning is per telefoon doorgegaan. Ook de individuele maatwerk-ondersteuning is zo veel mogelijk per telefoon en digitaal doorgegaan. De dagbestedingslocaties zijn bijna allemaal gesloten geweest tijdens de eerste lockdown De Stadskamer is zeer kort gesloten geweest en is in april weer opgestart. De pilot Arbeidsmatige dagbesteding heeft stilgelegen als gevolg van de tijdelijke sluiting van Werkbaan Oost. Najaar 2020 is deze pilot onderdeel geworden van de uitwerking van Samen aan het stuur.

We leveren groeps- en individuele begeleiding en kortdurend verblijf voor inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren in de samenleving. Wat hebben we daarvoor gedaan? Gedurende 2020 heeft de individuele ondersteuning vaak op een andere wijze plaatsgevonden dan gebruikelijk door de coronacrisis. Beeldbellen heeft een grotere rol gespeeld. De dagbesteding is tijdens de eerste lockdown deels gesloten geweest. Door de 1,5 meter eis hebben niet op alle locaties de dagbesteding met 100% bezetting kunnen draaien. In overleg met mantelzorgers is naar individuele oplossingen gezocht. Vanwege corona is de dagbestedingslocatie van Careaz verplaatst naar de Hamelandhal. Individuele begeleiding: Het aantal cliënten is in 2020 licht gestegen naar 301. Per sub product ziet dit er als volgt uit: Ontwikkelen: 2019, 69 afnemers, 2020, 77 afnemers. Stab en helpen bij: 2019, 157 afnemers, 2020, 180 afnemers. Stab en overnemen: 2019, 25 afnemers, 2020, 21 afnemers. Stab en overnemen Plus, 2019, 11 afnemers, 2020, 9 afnemers. Pers verzorging, 2019, 7 afnemers, 2020, 5 afnemers. Ontwikkelen Plus: 2019, 7 afnemers, 2020 9 afnemers. We leveren Wmo-maatwerkvoorzieningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tijdens de lockdown is een deel van de ingekochte maatwerkvoorzieningen anders of deels niet uitgevoerd. Vanaf 1 september is de uitvoering grotendeels weer op het oude niveau gekomen.

We starten een pilot arbeidsmatige dagbesteding Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot is gestart maar heeft een vertraagde uitrol vanwege corona en randvoorwaarden / kaders die nog niet volledig uitgewerkt en vastgesteld waren. Dit kwam mede als gevolg van de ontwikkelingen rondom Samen aan het stuur waardoor we mensen beperkt konden plaatsen. Begin 2021 verwachten 47

we deze goed en volledig uit te werken (in samenwerking met het nieuwe werkleerbedrijf en andere deelnemende gemeenten) en verwachten we medio 2021 de pilot goed neer te kunnen zetten en deelnemers te kunnen laten starten. We stimuleren cliënten en inwoners bij de doorstroom van dagbesteding naar beschut werk. Wat hebben we daarvoor gedaan? We zijn hiervoor een pilot met Werkbaan Oost gestart (WBO). Mensen met ontwikkelperspectief verrichten activiteiten bij WBO. Zo ontstaat er een doorgaande lijn waarbij we maximaal kunnen ondersteunen bij de ontwikkelvraag. In 2020 zijn 16 uitkeringsgerechtigden uitgestroomd dankzij de uitstroomregeling. Kwetsbare inwoners een passende woonplek en begeleiding bieden. Wat hebben we bereikt? In 2020 is er regionaal gewerkt aan de voorbereiding van de doordecentralisatie van Beschermd Wonen van de centrumgemeente Doetinchem naar de regiogemeenten in de Achterhoek. Elke gemeente is zelf verantwoordelijk voor beschermd wonen vanaf 2022. Ter voorbereiding daarop is het huidige zorglandschap in beeld gebracht (welk aanbod zit waar en hoe is daarbij de verdeling over de Achterhoek en past dat bij de vraag), wat er minimaal aan voorzieningen nodig zijn om instroom in beschermd wonen zoveel mogelijk te voorkomen en hoe moet de governance eruit zien.

In 2021 wordt deze informatie meegenomen in de inkoop sociaal domein 2022 en in de governance zodat de overgang vanaf 2022 naar de regiogemeenten plaats kan vinden. De voorbereiding loopt op schema. De uitwerking van de regionale voorbereidingen van de veranderingen rond maatschappelijke opvang en beschermd wonen, geven wij vorm in een apart traject. Dit betreft de Regionale uitvoeringsagenda opvang en bescherming. Wat hebben we daarvoor gedaan? De voorbereidingen voor de doordecentralisatie beschermd wonen zijn in 2020 opgestart en uitgevoerd. Wij gaan in overleg met aanbieders van beschut wonen over de invulling van het onderdeel (beschut) wonen. We zetten zwaarder in op een grotere beschikbaarheid van deze woningen en maken hierover harde (prestatie)afspraken met woningbouwverenigingen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De afspraken met de woningcorporaties over de uitstroom vanuit beschermd wonen worden uitgevoerd. Er zijn in 2020 aanvullende lokale werkafspraken gemaakt. Wel blijft het nodig deze mogelijkheid onder de aandacht van de zorgaanbieders te brengen. Kwetsbare inwoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig veilig wonen. Wat hebben we bereikt? In verband met corona zijn de bezoeken van de vrijwillige ouderenadviseurs en vrijwillige woonconsulenten stil komen te liggen. Zij hebben alleen telefonisch contact gehad met ouderen.

In uitzonderlijke situaties heeft er contact plaatsgevonden met de professionele ouderenadviseur. Er is toch nog voor € 18.000,- aan subsidie voor het doen van woningaanpassingen om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen uitgekeerd. De werkafspraken over de uitstroom uit beschermd wonen, die met de woningcorporaties waren gemaakt, worden uitgevoerd. Op regionaal niveau is besloten de pilot Leefsamen waarbij sensoren worden ingezet om ouderen langer zelfstandig te kunnen laten wonen, uitgerold naar huurders van de woningcorporaties. De voorbereidingen daarvoor zijn gestart.

48

Afspraken maken met woningcorporaties en zorgaanbieders om uitstroom uit beschermd wonen mogelijk te maken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een bijeenkomst geweest met de woningcorporaties m.b.t. de afspraken rond uitstroom. Lokaal zijn aanvullende werkafspraken gemaakt. De afspraken met woningcorporaties over uitstroom beschermd wonen werden in 2020 uitgevoerd. Ook waren een aantal convenantwoningen beschikbaar. Prestatieafspraken maken met woningcorporaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? Met de woningcorporaties zijn prestatieafspraken gemaakt. We faciliteren het zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen door het ondersteunen van het nemen van fysieke maatregelen die dit bevorderen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Vrijwillige ouderenadviseurs en woonconsulenten hebben door de coronacrisis geen fysieke bezoeken kunnen afleggen. Er is alleen telefonisch contact mogelijk geweest. Wel is er nog voor € 18.000,- aan subsidie verstrekt voor woningaanpassingen. In Regioverband is besloten het project Leefsamen uit te breiden naar een aanbod voor huurders. De woningcorporaties de Woonplaats en Pro Wonen gaan dit project ook in Oost Gelre starten. Dat zal begin 2021 worden. We participeren in de uitrol van Leefsamen in de Achterhoek Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is in de regio Achterhoek besloten het project Leefsamen een doorstart te geven.

De woningcorporaties gaan het aanbieden aan hun oudere huurders. De voorbereidingen zijn in 2020 gestart, in 2021 volgt de uitrol. We verlenen subsidies voor het levensloopbestendig maken van woningen Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanwege de coronacrisis vinden er minder bezoeken van de vrijwillige woonconsulenten plaats en zijn er minder aanpassingen aangebracht. Toch is er uiteindelijk nog voor € 18.000 aan subsidies voor woningaanpassingen aangevraagd. We verstrekken leningen voor het levensloopbestendig maken van woningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Net als bij de Duurzaamheidslening wordt deze maatregel anders uitgevoerd. De raad heeft op 16 juli 2019 de verordening Stimuleringslening Opplussen ingetrokken. De Toekomstbestendig Wonen Lening is een integrale lening waarin de maatregelen voor onder andere opplussen en voor verduurzaming zijn opgenomen. Daarmee kunnen woningen aangepast worden om langer zelfstandig te kunnen wonen. Het beschikbare budget is in 2020 volledig besteed aan het verstrekken van leningen voor levensloopbestendig maken van woningen. Verminderen van alcohol en drugsgebruik bij jongeren Wat hebben we bereikt?

49

Allerlei preventieve thema's worden door het jongerenwerk geborgd op het Marianum. Op deze manier bereik je alle jongeren en ouders en kan de universele en structurele preventie worden weggezet. We informeren ouders en jongeren aan de hand van universele en geïndiceerde preventie-activiteiten via verschillende kanalen , zodat ouders en jongeren bewust bezig zijn met het thema (Sociale media, krantjes, Facebook, Moraalridder). Vanuit het Preventie Platform Jeugd organiseren we al jaren voor verschillende doelgroepen preventie-activiteiten. Er wordt steeds gekeken wat er structureel geborgd kan worden en wat het PPJ nieuw oppakt. De inzet op preventie is groot. Toch merken wij dat deze inzet nog onvoldoende maakt dat alcohol en drugsgebruik vermindert. Met de partners kijken wij wat verder gedaan kan worden aan het bespreekbaar maken van het gebruik en wat ertegen te doen. (Sport)verenigingen ondersteunen om vorm te geven aan het ‘NIX 18-beleid’ rondom alcohol- en drugsgebruik. Wat hebben we daarvoor gedaan? In het voorjaar 2020 (4 maart 2020) is er een bijeenkomst georganiseerd voor sportverenigingen over het gebruik van alcohol en drugs. Voor (sport) verenigingen zijn er in samenwerking met IrisZorg IVAcursussen georganiseerd. De vervolgstap wordt in samenwerking met de DBO's gezet.

Het idee is om in 2021 lokaal per kern bijeenkomsten te organiseren over het thema middelengebruik (alcohol en drugs). De sportverenigingen worden hierbij betrokken, aangezien jongeren uit het dorp ook vaak lid zijn van de sportclub in het dorp. Continueren van de samenwerking tussen het jongerenwerk Mazzel en scholengemeenschap Marianum. Wat hebben we daarvoor gedaan? Allerlei preventieve thema's worden door het jongerenwerk geborgd op het Marianum. Op deze manier bereik je alle jongeren en ouders en kan de universele en structurele preventie worden weggezet. Mazzel wordt steeds meer een volwaardig onderdeel op het snijvlak van onderwijs, welzijn en Zorg. Koppeling met andere beleidsterreinen zoals sport en Wmo om een integrale aanpak rondom het thema alcohol en drugs te bewerkstelligen. Wat hebben we daarvoor gedaan?

Op 4 maart 2020 heeft er een bijeenkomst plaatsgevonden op sportpark Den Elshof in Groenlo. Hierbij was het verenigingsleven uit onze gemeente breed vertegenwoordigd. Belangrijke uitkomst van de avond is dat we de kennis over drugs moeten vergroten bij sportverenigingen en dat we de sportverenigingen zonodig individueel hierin moeten ondersteunen. We zullen hier verder invulling aan geven wanneer de situatie rondom corona dit toelaat. Op 1 december heeft er, in verband met de maatregelen rondom corona in klein verband, een bijeenkomst plaatsgevonden met de voorzitters van de dorpsbelangenorganisaties. Het thema was middelengebruik. Iriszorg/GGD en Mazzel hebben een presentatie gegeven en naar aanleiding hiervan zijn we het gesprek met elkaar aangegaan rondom de signalen en vragen die er leven . In maart 2021 vindt er een vervolgoverleg plaats waarin ook Tactus aan zal sluiten en we een plan van aanpak op gaan stellen. Uitbreiden en intensiveren van de samenwerking tussen jongerenwerk Mazzel en het primair basisonderwijs. Wat hebben we daarvoor gedaan? Als doelstelling hebben we, in overleg met alle PO-scholen in Oost Gelre, verschillende preventieve thema's te borgen binnen het PO. Hier werd in 2020 een start mee gemaakt en de bedoeling is dat dit

50

structureel geborgd wordt voor de komende jaren. Door Covid-19 heeft Mazzel helaas maar de helft van de pilot kunnen uitvoeren. Tot 16 maart is uitgevoerd volgens planning. Het structureel borgen van de pilot blijkt een aardige klus die nu weer opgepakt gaat worden. Vanuit het Preventie Platform Jeugd (PPJ) voor verschillende doelgroepen preventie-activiteiten organiseren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is wat we al jaren doen en steeds wordt er gekeken wat er structureel geborgd kan worden en wat het PPJ nieuw oppakt. We informeren ouders en jongeren aan de hand van universele en geïndiceerde preventie-activiteiten via verschillende kanalen, zodat ouders en jongeren bewust bezig zijn met het thema. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit wordt actief gedaan via social media, de lokale kranten, Facebook, Instagram, Moraalridder, Podcasts en online webinars. We werken vanuit het Preventie Platform Jeugd samen met omliggende gemeenten rondom verschillende maatschappelijke thema’s en dus ook het thema alcohol- en drugsgebruik. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een werkgroep alcohol. Deze heeft een plan van aanpak opgesteld en dit plan is in 2020 in gang gezet door de kerngroep van het PPJ in alle vier de gemeenten. Gemeente Oost Gelre is hierin al een aantal jaren bezig en is dus koploper op dit stuk. Er is inmiddels ook gestart met een werkgroep drugs.

Deze is onlangs samengevoegd met de werkgroep alcohol. Voorkomen van overgewicht bij jongeren. Wat hebben we bereikt? De ketenaanpak overgewicht heeft als doel een netwerk met elkaar te hebben waardoor kinderen met overgewicht goed en passend geholpen kunnen worden. Dit is gelukt. De werkgroep komt twee keer per jaar samen om nieuwe mensen in het netwerk te introduceren en elkaar te informeren. We maken een contactkaart ketenaanpak overgewicht die op essentiële plekken komt te liggen. Denk aan: huisarts, bibliotheek en fysiotherapie. In gezamenlijkheid komen tot een preventieprogramma op gebied van overgewicht. Wat hebben we daarvoor gedaan? De ketenaanpak overgewicht heeft als doel een netwerk met elkaar te hebben waardoor kinderen met overgewicht goed en passend geholpen kunnen worden. Dit is gelukt. De werkgroep komt twee keer per jaar samen om nieuwe mensen in het netwerk te introduceren en elkaar te informeren. We maken een contactkaart ketenaanpak overgewicht die op essentiële plekken komt te liggen. Denk aan: huisarts, bibliotheek, fysiotherapie Samenwerking intensiveren met partners binnen de werkgroep “Voorkomen van overgewicht bij kinderen". Wat hebben we daarvoor gedaan? Sinds 2017 is de werkgroep ‘Voorkomen van overgewicht bij kinderen’ actief. De werkgroep bestaat uit

51

Yunio, school, GGD, sportverenigingen, diëtisten, fysiotherapie, kinderopvang, BSO en bestuurders van Aalten, Oost Gelre en Winterswijk. De werkgroep komt twee keer per jaar samen om nieuwe mensen in het netwerk te introduceren en elkaar te informeren. We maken een contactkaart ketenaanpak overgewicht die op essentiële plekken komt te liggen. Denk aan: huisarts, bibliotheek, fysiotherapie Armoedebestrijding

Inleiding Ook in Oost Gelre is sprake van (verborgen) armoede. Vaak schamen mensen zich voor hun situatie, hetgeen het zoeken naar en aanbieden van oplossingen bemoeilijkt. In veel gevallen betekent dit dat ook kinderen in (relatieve) armoede opgroeien. Dat is voor ons niet acceptabel. Kinderen moeten de kans krijgen zich volledig te ontplooien en volop mee te doen aan de maatschappij. Het voorkomen van uitsluiting van inwoners vanwege lage inkomens. Wat hebben we bereikt? Er moet nog verder invulling gegevens worden aan de budgetteringscursussen. Dit krijgt in 2021 verder vorm. Beleidsmatig is het geborgd door het vaststellen van de beleidsnota Schuldhulp. De vroeg signalering voor het voorkomen van hoge schulden is een projectmatige aanpak samen met de SDOA. Vanaf oktober 2020 is deze operationeel. De medewerker vroeg signalering werkt samen met de vrijwilligers van Schuldhulp Op Maat. Deze vrijwillige inzet voorkomt vaak verdere escalatie van schuldenproblematiek. Van de groep inwoners met een uitkering op grond van de participatiewet is inmiddels 65% actief als vrijwilliger of mantelzorger. Voor een deel blijft het lastig om een geschikte plek te vinden. De oorzaak kan liggen in motivatie, maar in de persoon gelegen factoren spelen hierbij een rol. Alle kinderen in Oost Gelre moeten kunnen zwemmen.

Voor gezinnen met lage inkomens is een vergoeding mogelijk van de kosten voor het behalen van zwemdiploma A. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een zwemregeling voor het behalen van zwemdiploma A voor inwoners met een laag inkomen. Deze regeling brengen we ook actief onder de aandacht bij nieuwkomers/statushouders. Er hebben geen kinderen gebruik gemaakt van de zwemregeling, mogelijk vanwege corona en sluiting zwembaden groot deel van het jaar. Inwoners met een structureel laag inkomen (langer dan drie jaar) kunnen jaarlijks een beroep doen op een individuele inkomenstoeslag. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inwoners met een structureel laag inkomen op of rond bijstandsniveau kunnen een beroep doen op de toeslag. Vanaf 1 januari 2021 is de inkomensgrens om in aanmerkingen te komen verhoogd van 105% naar 115% (niveau 2019). Meer inwoners komen op deze manier weer in aanmerking voor de toeslag. Inwoners met een uitkering op grond van de participatiewet die niet aan het werk kunnen, begeleiden we zoveel mogelijk naar vrijwilligerswerk. Zo voorkomen we een sociaal isolement. Wat hebben we daarvoor gedaan? Van deze groep bijstandsgerechtigden is inmiddels 65% actief als vrijwilliger of mantelzorger. Voor een deel blijft het lastig om een geschikte plek te vinden. Dit kan komen door gebrek aan motivatie, maar ook in de persoon gelegen factoren spelen een rol.

52

We bieden budgetteringscursussen aan kwetsbare doelgroepen zoals uitkeringsgerechtigden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hier moeten we nog verder invulling aangeven. Beleidsmatig is het geborgd door het vaststellen van de beleidsnota Schuldhulp. Door de coronacrisis hebben we hier nog geen uitvoering aan kunnen geven. We gaan financiële voorlichting geven op scholen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Hier gaan we nog invulling aan geven. We zijn hierover in gesprek met Schuldhulp op Maat. We investeren (met buurgemeenten) in een gerichte aanpak om schoolverlating te voorkomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? We zetten in op het voorkomen van schoolverzuim, aangezien dit is vaak een voorbode is van schooluitval. Daarom kennen we een regionale verzuimaanpak met eenduidige afspraken tussen scholen en gemeenten. Samen met SG Marianum hebben we een preventief verzuimspreekuur opgezet. Leerlingen die verzuimen worden, nog voordat de bovenwettelijke meldingsplicht voor de scholen in zicht komt, al gezien door de leerplichtambtenaar. Tijdens dit gesprek worden afspraken gemaakt om toekomstig verzuim te voorkomen. In 2020 heeft er 69 keer een dergelijk gesprek plaatsgevonden. Er was 23 keer op het Mbo en 46 keer op het voortgezet onderwijs) sprake van wettelijk verzuim.

We maken afspraken met zorgverzekeraars, woningbouwcorporaties en nutsbedrijven om zo vroegtijdig signalen te krijgen indien er achterstanden ontstaan. Om hoge schulden zoveel mogelijk te voorkomen doen we aan vroeg signalering (Vroeg erop af!). Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit doen we door middel van vroeg signalering. Projectmatige aanpak samen met de SDOA. Vanaf oktober 2020 is dit operationeel. Er is een lokaal convenant ondertekend zodat de gemeente signalen van problematische schulden binnenkrijgt en proactief hulp kan bieden. We maken bijles voor kinderen uit minima-gezinnen financieel mogelijk. Wat hebben we daarvoor gedaan? We willen hiervoor de behoefte gaan peilen op de scholen en zo samen tot een aanpak komen. Op dit moment hebben we dit nog niet helder, heeft stilgelegen door de corona-crisis. We ondersteunen de vrijwillige schuldhulpmaatjes (SOM) financieel door subsidie en daarnaast faciliteren we waar dit nodig is. Wat hebben we daarvoor gedaan? Subsidie ook voor 2020 toegekend. Subsidie is structureel verhoogd. SOM is een onmisbare schakel in de schuldhulpverlening en vroeg signalering. We willen zoveel mogelijk kinderen die recht hebben op de meedoen regeling ondersteunen. Daarom is de regeling toegankelijker gemaakt door middel van een meedoen-applicatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Meedoen-applicatie is per 1 januari 2020 operationeel.

Door de coronacrisis is er minder gebruik van gemaakt dan voorgaande jaren. In 2020 hebben 224 kinderen gebruik gemaakt van de meedoen regeling.

53

Onze inwoners hebben grip op zorgkosten. Wat hebben we bereikt? Voor minima was in 2020 de zorgpolis van Menzis beschikbaar als men daar gebruik van wilde maken. De Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) wordt door twee teams in Oost Gelre uitgevoerd (Lichtenvoorde en Groenlo). In beide plaatsen zijn beweegmakelaars actief die de deelnemers toe leiden naar lokaal beweegaanbod. In Oost Gelre werkt SchuldhulpOpMaat. Zij hebben 40 vrijwilligers. Deze vrijwilligers helpen mensen met het weer op orde brengen van de financiële administratie, het creëren van overzicht en toeleiding naar hulpverlening bij de Stadsbank (indien nodig). De vrijwillige schuldhulpmaatjes hebben tijdens de coronacrisis hun werk per telefoon gedaan. Gecombineerde leefstijlinterventies (GLI’s) komen per 2019 in de basisverzekering, waardoor inwoners op een laagdrempelige manier mee kunnen doen aan programma’s omtrent beweging, voeding en leefstijl. Wat hebben we daarvoor gedaan? De GLI wordt door twee teams in Oost Gelre uitgevoerd (Lichtenvoorde en Groenlo). In beide plaatsen zijn beweegmakelaars actief die de deelnemers toeleiden naar lokaal beweegaanbod. Het inzetten van ‘schuldhulpmaatjes’ die inwoners helpen die in de schulden verkeren. Wat hebben we daarvoor gedaan? In Oost Gelre werkt SchuldhulpOpMaat. Zij hebben 40 vrijwilligers.

Deze vrijwilligers helpen mensen met het weer op orde brengen van de financiële administratie, het creëren van overzicht en toeleiding naar hulpverlening bij de Stadsbank (indien nodig). De schuldhulpmaatjes hebben in 2020 als gevolg van corona hun ondersteuning vooral telefonisch moeten vormgeven. Vrijwilligers in te zetten die inwoners leren omgaan met geld, zodat (nieuwe) schulden worden voorkomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is door de coronacrisis de hulp van de vrijwilligers beperkt doordat fysiek contact niet mogelijk was. Wij behouden de komende vier jaar de mogelijkheid om gebruik te maken van de collectieve zorgverzekering van Menzis voor de huidige doelgroep. Wat hebben we daarvoor gedaan? De doelgroep met een inkomen tot 110% van de bijstandsnorm kon ook in 2020 gebruik maken van de collectieve zorgverzekering via de gemeente. In 2020 hebben 332 inwoners van deze regeling gebruik gemaakt. Wij zijn met Menzis in gesprek om het preventieve aanbod in de collectieve zorgverzekering uit te breiden. Dit noemen we de Gemengde leefstijlinterventie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er zijn gesprekken met Menzis over valpreventie in de GarantVerzorgd Verzekering. Op andere vlakken lopen de gesprekken met Menzis via de SDOA.

Cursus stoppen met roken komt niet meer ten laste van verplichte eigen risico Samen Gezond App voor alle inwoners (ontwikkeld door Menzis, maar hoeven inwoners niet verzekerd te zijn). De gezonde leefstijlinterventie (GLI) wordt actief aangeboden aan de doelgroep met een laag inkomen.

54

Laaggeletterdheid/taalarm

Inleiding Een ongekend hoog aantal inwoners van Nederland (ruim 2,5 miljoen) heeft moeite met lezen en schrijven en kan daardoor moeilijker meedoen in de samenleving. Heel veel (multi)-problemen worden veroorzaakt door laaggeletterdheid, het is een serieuze handicap in een wereld van internet, e-mail en social media. In 2015 is er onder andere met Oost Gelre een Convenant Bondgenootschap voor Laaggeletterdheid Regio Achterhoek afgesloten. Voor de gemeente Oost Gelre is in 2018 een taalakkoord ingediend gericht op het vinden van laaggeletterden, waarbij de focus ligt op de doelgroep NT1. In de Achterhoek zetten zich diverse partijen in op het verminderen van laaggeletterdheid en het versterken van digitale vaardigheden in de regio (zie maatregelen genoemd in het Taalakkoord). Het Graafschap college als aanbieder van het formele aanbod, de Achterhoekse bibliotheken, welzijnsorganisaties, Stichting Lezen & Schrijven, sociale diensten, het UWV en diverse werkgevers zijn essentiële partijen in het kader van laaggeletterdheid. Het tegengaan van laaggeletterdheid. Wat hebben we bereikt? We zijn hiervoor een pilot met Werkbaan Oost gestart (WBO). Mensen met ontwikkelperspectief verrichten activiteiten bij WBO. Zo ontstaat er een doorgaande lijn waarbij we maximaal kunnen ondersteunen bij de ontwikkelvraag.

In 2020 zijn 16 uitkeringsgerechtigden uitgestroomd dankzij de uitstroomregeling. Medewerkers van de sociale teams zijn geschoold in het herkennen van laaggeletterdheid en ondersteunen laaggeletterden om een hoger taalniveau te bereiken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een regionale werkgroep laaggeletterdheid opgericht. Diverse partners maken samen met betrokken medewerkers van het sociaal teamplan een plan van aanpak laaggeletterdheid. Het beleidsplan is inmiddels af en wordt binnenkort besproken in het college. In de planning stond een training voor medewerkers m.b.t. herkennen van laaggeletterdheid, deze zou georganiseerd worden door stichting lezen en schrijven. Door corona kon de training fysiek niet doorgaan, we zijn aan het kijken of we deze training online kunnen organiseren. Verplichte taaltoets bij een uitkering op grond van de Participatiewet. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het dagelijks bestuur van de SDOA heeft de regels rondom de verplichte taaltoets vastgesteld. Wordt getoetst bij uitkeringsaanvraag. Dit geeft uitvoering aan landelijke wet- en regelgeving. Voor de inburgeraars geldt, dat zij al een verplicht inburgeringstraject volgen. Indien zij dit voltooien, eindigen zij op A2-niveau. Wat hebben we daarvoor gedaan? De inburgeringscursussen worden grotendeels door het Graafschap College uitgevoerd.

We streven ernaar dat iedere nieuwkomer het A2-niveau haalt, maar helaas is dat niet voor elke nieuwkomer mogelijk. Een aantal keren is een ontheffing verleend als men kon aantonen dat tenminste 650 lesuren zijn gevolgd. Na afronding van hun inburgeringsplicht, is het de bedoeling dat alle nieuwkomers de kans krijgen om hun taalvaardigheid te verbeteren of tenminste warm te houden. Dit wordt mogelijk gemaakt in Oost Gelre door ons diverse participatie aanbod en de maatjes. Sommige nieuwkomers gaan door met hun opleiding tot een hoger niveau Nederlands.

55

We begeleiden mensen naar taalondersteuning bij bestaande initiatieven, zoals het Taalhuis, Taalteam of de Taalcafe’s. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 hebben we een werkgroep gevormd samen met de gemeente Winterswijk en Berkelland. Daarin gaan we acties uit het regionale beleidsplan vormgeven en in lokale acties omzetten. We gaan in kaart brengen wat er allemaal is aan ondersteuning, zodat we mensen sneller kunnen doorverwijzen. We hebben taalhuizen/taalcafe's. Het doel is dat deze toegankelijker worden voor zowel de NT1 als de NT2 doelgroep. Stichting lezen en schrijven zal ons hierbij ondersteunen, in 2020 hebben we overleggen samen gehad en besproken waar we ondersteuning bij nodig hebben. In de planning stond om in 2020 een voorlichting bijeenkomst te organiseren over ons taalondersteuning aanbod, dat kon niet door gaan vanwege corona. Hopelijk kunnen we dit in 2021 organiseren en het onderwerp meer onder de aandacht brengen. Goede zorg voor senioren

Inleiding Mensen worden steeds ouder, waardoor ook in Oost Gelre het aantal ouderen toeneemt. We willen als gemeente een seniorvriendelijke gemeente zijn, waar ouderen veilig en plezierig kunnen leven. Inwoners worden op een juiste wijze ondersteund. Wat hebben we bereikt? In verband met corona konden de keukentafelgesprekken niet fysiek plaats vinden zoals meestal gebruikelijk is. Deze zijn nu telefonisch uitgevoerd. Ook de gesprekken over de kortdurende ondersteuning zijn telefonisch uitgevoerd. In uitzonderlijke gevallen heeft fysiek overleg plaatsgevonden. Na 1 juni is het aantal fysieke gesprekken weer toegenomen. Beschermingsmiddelen zijn inmiddels aanwezig om dit goed uit te kunnen voeren. De onafhankelijke cliëntondersteuning heeft ook zo veel mogelijk telefonisch plaatsgevonden. Dit heeft niet geleid tot een afname in de vraag naar ondersteuning. Het klanttevredenheidsonderzoek Wmo en Jeugd is uitgevoerd. De resultaten waren positief. De gemeente regelt onafhankelijke cliëntondersteuning waarbij zoveel mogelijk vrijwilligers van organisaties worden ingezet. Wat hebben we daarvoor gedaan? Als gevolg van de coronacrisis lijkt de vraag naar onafhankelijke cliëntondersteuning afgenomen. Ook vonden de afspraken die er waren telefonisch plaats. De onafhankelijke cliëntondersteuning is uitgevoerd, aangepast aan de maatregelen die door corona nodig waren.

De ondersteuning heeft zoveel mogelijk telefonisch plaatsgevonden. We nemen jaarlijks een klanttevredenheidsonderzoek af. Wat hebben we daarvoor gedaan? Ook in 2020 is het klanttevredenheidsonderzoek afgenomen. De klanttevredenheid in Oost Gelre met betrekking tot Wmo en jeugdzorg is hoog. Ouderen wonen langer zelfstandig thuis Wat hebben we bereikt? Bijeenkomsten ten behoeve van valpreventie zijn direct bij de start van de coronacrisis gestopt. Woonconsulenten hebben geen bezoeken afgelegd maar bijna uitsluitend telefonische contacten gehad. Toch hebben inwoners nog voor een bedrag van € 18.000,- aan subsidie voor het opplussen aangevraagd. We zetten deze subsidie dan ook door na 2020. Deelname aan de pilot Leefsamen (het 56

aanbrengen van sensoren om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken) zal door de woningcorporaties aan hun oudere huurders worden aangeboden. De voorbereidingen daarvoor zijn in 2020 gestart. Het vormgeven van een woonzorgvisie is alleen besproken in het Platform Zorg, wonen, welzijn maar is door corona niet verder ontwikkeld. De komende vier jaar handhaven we de subsidie Opplussen woningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er hebben in 2020 vanwege corona en het daardoor niet kunnen afleggen van huisbezoeken geen aanschrijvingen plaatsgevonden. Toch is er nog voor € 18.000 subsidie voor aanpassingen verstrekt. Het aanbieden van valpreventie trainingen. Wat hebben we daarvoor gedaan? We bieden valpreventietrainingen aan. Dit staat nu op een laag pitje in verband met corona. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties afspraken maken over het bevorderen van het langer zelfstandig blijven wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Met de woningcorporaties zijn in december de afspraken met betrekking tot langer zelfstandig wonen vastgelegd voor 2021. De afspraken voor 2020 zijn uitgevoerd. Inwoners vanaf 65 jaar blijvend actief benaderen en uitnodigen om in gesprek te gaan met vrijwillige woonconsulenten. Wat hebben we daarvoor gedaan? In verband met corona hebben er geen fysieke bezoeken plaatsgevonden. Er is alleen telefonisch contact met inwoners.

Met een multidisciplinaire werkgroep (met onder andere fysiotherapeuten, POH, wijkverpleegkundigen en ouderen) een plan van aanpak opstellen om val preventie structureel in te bedden bij diverse organisaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? De werkgroep valpreventie is begin 2019 gestart en loopt. Er zijn al diverse voorlichtingen gegeven. De andere acties (bijvoorbeeld voorlichting aan professionals) staan stil in verband met corona. Opplussen van bestaande woningen (middels woningaanpassingen die langer thuis wonen mogelijk maken). Wat hebben we daarvoor gedaan? Door de coronacrisis zijn er vanaf maart geen bezoeken door de woonconsulenten afgelegd. Toch is er nog voor € 18.000,- aan subsidie voor het opplussen verstrekt. Participeren in het regionale project ‘Langer veilig thuis’. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij participeren in het project Langer veilig thuis.

57

Voorlichtingen geven over val preventie in alle kernen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er zijn in 2020 diverse voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Het vervolg ligt stil in verband met corona. Zodra het weer mogelijk is, worden de bijeenkomsten weer opgestart. We gaan aan de slag met een gecombineerde woon-zorgvisie........ Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanwege de coronacrisis is dit nog niet opgestart. Begin maart 2020 zijn wel de eerste ideeën besproken in het Platform Zorg, wonen, welzijn. We onderzoeken of er meer tussenvormen van wonen zijn. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit onderwerp zou in het najaar van 2019 worden uitgewerkt in het kader van de regionale woonagenda. Deze uitwerking heeft echter nog niet plaatsgevonden. Zodra er een regionaal kader vast ligt, wordt het gemeentelijk woonbeleid zo nodig bijgesteld. Wel wordt er in overleg met een woningbouwcorporatie gekeken of een pilot mogelijk is. We zorgen voor voldoende veilige (sociaal en fysiek) levensloopbestendige woningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Van de 91 aanvragen voor een Toekomstbestendig Wonen Lening had 1 aanvraag betrekking op het levensloopbestendig maken van de woning. De overige aanvragen hadden betrekking op energiebesparing en/of -opwekking van de woning. In de periode 2018-2020 zijn 200 nieuwbouwwoningen opgeleverd, waarvan 100 levensloopbestendig en 100 niet-levensloopbestendig.

In de planningslijst woningbouw zijn voor de periode 2021-2025: 212 woningen (67%) ingepland als levensloopbestendig, en 106 woningen (33%) niet-levensloopbestendig. Van de 77 nieuwbouwwoningen in 2020 zijn 35 nieuwbouwwoningen levensloopbestendig opgeleverd en 42 woningen niet-levensloopbestendig gebouwd. Er is subsidie beschikbaar voor het opplussen van uw eigen woning of huurwoning. De subsidie bedraagt 1/3 van de kosten met een maximum van € 750,-. Het subsidieplafond voor de periode 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020 bedroeg € 35.000. In 2020 hebben 29 inwoners gebruik gemaakt van deze regeling (57 in 2019). In verband met corona hebben we geen aanschrijving naar de 65+sers gedaan vandaar dat het aantal minder is dan vorige jaren. Voorkomen van vereenzaming onder ouderen. Wat hebben we bereikt? Direct bij de start van de coronacrisis zijn de oudereninloopvoorzieningen gesloten. Wel zijn alle inloopvoorzieningen en Zonnebloemverenigingen zoveel mogelijk telefonisch contact blijven houden met hun bezoekers/ cliënten. Er is gedurende de sluiting regelmatig contact geweest met de inloopvoorzieningen . Met VIT-hulp bij mantelzorg is nauw contact geweest over overbelasting van mantelzorgers die door het wegvallen van de inloopvoorzieningen in de problemen kwamen.

Ook al zijn de netwerken in stand gebleven en hebben alle organisaties subsidie ontvangen om hun activiteiten uit te voeren. Zij hebben dat niet kunnen doen op de manier zoals iedereen gewild had. Met name ouderen hebben daardoor veel gezamenlijke activiteiten moeten missen. Ook al is er zeker veel aandacht geweest om deze gezamenlijke contacten door individuele contacten te vervangen, het blijft geen gezamenlijke ontmoeting. Veel ouderen hebben het daardoor in 2020 extra zwaar gehad.

58

We ontwikkelen een gerichte aanpak om eenzaamheid onder ouderen te signaleren en tegen te gaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tijdens de lockdown is er diverse malen contact met inloopvoorzieningen en zonnebloemenverenigingen geweest over het houden van contacten met bezoekers. Ook met VIT-hulp bij mantelzorg waren er korte lijnen zodat tijdig toch hulp geboden kon worden. Vanaf 1 juni was de inloop voor beginnend dementerenden weer open. De vrijwillige ouderenadviseurs hebben tijdens de lockdown geen bezoeken afgelegd. Door de corona hebben er geen extra activiteiten voor beginnend dementerenden plaatsgevonden. Wel is in 2020 het project Stadskamer 2.0 gestart in Den Diek. Dit betreft een inloop voor mensen met beginnende geheugenproblemen in den Diek. Bij de Stadskamer komen jaarlijks ongeveer 83 unieke bezoekers. Met het landelijk project Een tegen eenzaamheid is contact gelegd om een project op te starten in 2021 gericht op eenzaamheid in de doelgroep mensen met psychische kwetsbaarheid. We subsidiëren het netwerk kwetsbare ouderen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het netwerk kwetsbare ouderen heeft Oost Achterhoek heeft het hele jaar gefunctioneerd. Daarnaast zijn voorbereidingen gestart om het netwerk van de Oost en West Achterhoek in 2021 samen te voegen.

We subsidiëren ondersteunende organisaties Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij subsidieerden ook in 2020 BOOG seniorenbelang, Zonnebloemverenigingen en dorpsbelangenverenigingen Jeugdzorg

Inleiding Kinderen en jongeren moeten gezond en veilig kunnen opgroeien. Soms is daar wat hulp bij nodig. Dit varieert van preventie, inzet van het Ondersteuningsteam tot inzet van eerste- en tweedelijns. Jongeren en hun ouders ondersteunen en begeleiden Wat hebben we bereikt? Inmiddels zijn op 1 praktijk na (twee normpraktijken) alle praktijken aangehaakt bij de POH. Dit is een dekking van 75% van de huisartsen. We zetten meer in op laagdrempelige ondersteuning van jongeren bij hun mentaal welbevinden door ze in contact te brengen met het Huiskamerproject van het Marianum. Willen we dat onze jongeren makkelijker en sneller hulp vragen en het bespreekbaar maken. Het huiskamerproject geeft jongeren ruimte voor een kopje thee, een goed gesprek, het uiten van een idee of het stimuleren om huiswerk te maken. Het loopt steeds beter, de jongeren weten de weg naar de huiskamer inmiddels goed te vinden. Het Ondersteuningsteam (OT) heeft een belangrijke rol in het SKB. Hier pakken ze onder andere SOLK (onverklaarbare lichamelijke klachten) problematiek op. Zowel het SKB als het OT is heel tevreden over de samenwerking. Daarnaast zien we dat het OT een belangrijke rol speelt binnen de scholen. Iedere school in Oost Gelre heeft een OT-er aan zich verbonden (korte lijnen). Ook sluiten ze aan bij het PPJ en brengen ze signalen in die universeel opgepakt moeten worden.

Daarnaast hebben ze veel afstemming met de voorschoolse voorzieningen. De POH gefaseerd uitbreiden naar alle huisartsenpraktijken in Oost Gelre. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inmiddels zijn op 1 praktijk na (twee normpraktijken) alle praktijken aangehaakt. Dit is een dekking van

59

75% van de huisartsen. De samenwerking met huisartsen verder intensiveren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit doen we onder andere door middel van van de POH. Door middel van cliënttevredenheidsonderzoek monitoren van de resultaten en inzicht houden in de behoeften van onze cliënten. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben dit jaar 1 schriftelijk onderzoek gedaan waarin de tevredenheid hoog was. Door de coronamaatregelen hebben er geen persoonlijke gesprekken met ouders, die jeugdhulp aangeboden krijgen in hun gezin, plaatsgevonden. Zodra deze mogelijkheid er weer is, wordt dit weer georganiseerd. Door middel van het ondersteuningsteam ouders en jongeren handvatten bieden om de problemen op te lossen of leren ermee om te gaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het OT heeft een belangrijke rol bij de toegang tot jeugdzorg, dit is ook het afgelopen jaar weer gebleken. Belangrijk dat het OT langer in het gezin blijft om bovenstaande te bewerkstelligen. Het ene gezin heeft langer de tijd nodig om zaken eigen te maken dan het andere gezin. We voorkomen hiermee opschaling naar de tweedelijnshulp. Door middel van het Preventie Platform jeugd ouders handvatten bieden die problemen ervaren bij het opvoeden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Door het aanbieden van structurele en universele preventie vanuit verschillende bijeenkomsten hopen we ouders te bereiken.

Ook de Moraalridder (online platform) draagt hierin bij. Door de maatregelen rondom corona hebben er in oktober (de maand va de opvoeding) gratis webinars plaatsgevonden. Het ondersteuningsteam pakt een verbindende rol door partijen rondom jeugdhulp van 0 tot 23 jaar samen te brengen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het OT heeft een belangrijke rol in het SKB. Hier pakken ze onder andere SOLK (onverklaarbare lichamelijke klachten) problematiek op en zijn ze betrokken bij 'kansrijke start'. Zowel het SKB als het OT is erg tevreden over de samenwerking. Daarnaast zien we dat het OT een belangrijke rol speelt binnen de scholen en binnen de huisartsenposten. Iedere school in Oost Gelre heeft een OT-er aan zich verbonden (korte lijnen). Ook maakt bijna iedere huisarts gebruik van een POH'er vanuit het OT. Ook sluiten ze aan bij het PPJ en brengen ze signalen in die universeel opgepakt moeten worden. En hebben ze veel afstemming met de voorschoolse voorzieningen. Jonge lotgenoten met elkaar in contact brengen, zodat zij ervaringen met elkaar kunnen delen, elkaar kunnen steunen en informatie en tips kunnen uitwisselen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Naar aanleiding van de gesprekken die we hebben met de ouders/opvoeders van de jongeren over de gekregen zorg kwam ook naar voren dat kinderen met een kwetsbaarheid ook eenzaamheid laten zien.

Zij lijken behoefte te hebben aan lotgenotencontact. Wat ze hebben aan lotgenotencontact is vaak via social media, maar iemand kennen met dezelfde problematiek dichtbij huis is volgens ouders zeer

60

wenselijk. Tijdens de cliënttevredenheidsonderzoeken zal opnieuw gekeken worden of deze behoefte er nog is en hoe de gemeente hierin kan faciliteren. Door de huidige situatie met COVID-19 hebben we hier nog geen uitvoering aan kunnen geven. Meer in te zetten op laagdrempelige ondersteuning van jongeren bij hun mentaal welbevinden door ze in contact te brengen met het Huiskamerproject van het Marianum. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het huiskamerproject geeft jongeren ruimte voor een kopje thee, een goed gesprek, het uiten van een idee of het stimuleren om huiswerk te maken. De Huiskamer wordt op dit moment erg goed bezocht. De doelstelling van 20 bezoekers per week wordt op dit moment ruim behaald. Om diverse goede redenen komen de jongeren binnen lopen en worden ze door docenten en mentoren gewezen op het bestaan van de huiskamer. Er wordt onderzocht of ook op het Marianum in Groenlo een huiskamer geopend kan worden. Mazzel wordt steeds meer een volwaardig onderdeel op het snijvlak van onderwijs, zorg en welzijn. Om ouders regie te kunnen geven over hun eigen dossier zullen de digitale systemen hiertoe ingericht worden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Ouders krijgen steeds meer regie over hun eigen familiegroepsplan. Het gezinsplan wordt opgesteld om de dienstverlening te continueren en gezamenlijke afspraken te maken over de voortgang.

Ook wordt het gebruikt als onderbouwing bij een mogelijke inzet van een 2e lijns voorziening. Oost Gelre wilde net als Winterswijk ouders regie geven over hun eigen dossier. De pilot in Winterswijk is echter niet succesvol verlopen. Ouders maken er nauwelijks gebruik van en andere partijen ook mondjesmaat. Reden voor Oost Gelre om vooralsnog niet tot aanschaf van een pakket over te gaan en de ontwikkelingen rondom Ozo Verbindzorg af te wachten. Voorkomen van onnodige en onjuiste doorverwijzingen door normalisatie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Normaliseren en de-medicaliseren zijn belangrijke uitgangspunten uit de Jeugdwet. Dit voorkomt (duurdere) 2e lijns zorg. Uit onderzoek blijkt dat hierin landelijk nog veel slagen zijn te maken. Oost Gelre vormt hierin geen uitzondering. Aanscherping van het afwegingskader en nieuwe beleidsregels zijn begin 2020 vastgesteld. Dit neemt niet weg dat we zien dat de zwaarte van de problematiek toeneemt onder jongeren, waardoor inzet van tweedelijns zorg wel degelijk nodig is. Het Ondersteuningsteam (OT) Jeugd heeft een belangrijke rol bij de toegang. Het OT verleent zelf opvoedondersteuning en helpt de gezinnen bij het normaliseren. Ook de praktijkondersteuner bij de huisarts zorgt voor minder en kwalitatief betere doorverwijzingen naar 2e lijns zorg. Voortzetten van mantelzorgondersteuning vanuit GGNet voor jongeren.

Wat hebben we daarvoor gedaan? GGnet biedt de ondersteuning ook voor inwoners uit Oost Gelre aan. Tijdens de coronacrisis heeft de ondersteuning niet fysiek plaatsgevonden. Yunio geeft uitvoering aan het project Inhuis-steungezinnen en heeft een coördinator aangesteld om de gezinnen te begeleiden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Yunio geeft uitvoer aan het project Inhuis-steungezinnen en heeft twee coördinatoren aangesteld om de gezinnen te begeleiden. De pilot Inhuis steungezinnen wordt vanaf 1 januari 2021 omgezet in regulier

61

aanbod. Veilig en gezond opgroeien voor alle jongeren in Oost Gelre Wat hebben we bereikt? De samenwerking met Veilig Thuis VNOG is in 2020 nog meer gericht op de samenwerking tussen Veilig Thuis en de lokale teams. Snel schakelen en opschalen waar nodig is hierbij essentieel. We hebben met de sluiting van de scholen als onderdeel van de corona- maatregelen een beroep gedaan op scholen om open te blijven voor kwetsbare jongeren. De scholen hebben hier gehoor aan gegeven. Preventie is onmisbaar. Door de corona-maatregelen zijn veel activiteiten op het gebied van preventie niet doorgegaan. We zien dat de drugsproblematiek onder jongeren toeneemt. Er is voorlichting gegeven aan sportclubs en we hebben een brainstromsessie gehouden met verenigingen. Ook heeft er overleg plaatsgevonden met de dorpsbelangenverenigingen. We hopen daar in 2021 een passend gevolg aan te kunnen geven. Blijvend in gesprek met de betrokken partners van het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hoe samen vorm te geven aan de thema's die actueel zijn Wat hebben we daarvoor gedaan? Iedere drie maanden heeft er een groot overleg plaats gevonden waar alle betrokken partners aanschuiven. Er wordt geëvalueerd op de thema's die lopen en beoordeeld welke signalen een thematafel moeten worden.

Daarnaast hebben er in klein verband gesprekken met de betrokken partners plaats gevonden om te evalueren wat loopt en op te halen welke thema's er spelen. Door meer in te zetten op laagdrempelige ondersteuning van jongeren bij hun mentaal welbevinden door het inzetten van structurele en universele preventie door onder andere het Preventie Platform Jeugd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Steeds meer inwoners weten het aanbod van het PPJ te vinden en bezoeken de bijeenkomsten die worden aangeboden. Door het aanbod o.a. samen met scholen aan te bieden bedien je een groot publiek. Tijdens de coronaperiode zijn er ook online activiteiten aangeboden. Ouders bereiken middels het Preventie Platform Jeugd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het is een belangrijk speerpunt ouders te bereiken met de structurele preventie die wij aanbieden. Dit doen we via verschillende kanalen: website, facebook, moraalridder, fysieke bijeenkomsten in samenwerking met scholen en de andere partners die aan het PPJ verbonden zijn. Ook hebben er dit jaar online webinars plaatsgevonden. Professionals bereiken middels het Preventie Platform Jeugd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Iedere drie maanden is er een bijeenkomst en wordt er gekeken wat er nodig is. Daarnaast vinden er in kleiner verband gesprekken plaats met professionals.

De komende periode zal er extra aandacht zijn voor communicatie om nog beter op het netvlies te komen.

62

We nemen als gemeente het initiatief om met jeugdhulpinstellingen en onderwijs nauw samen te werken bij het ontwikkelen en uitvoeren van preventieprojecten (drugs, alcohol, etc.). Wat hebben we daarvoor gedaan? Het Preventie Platform Jeugd (PPJ) van de Oost Achterhoek werkt aan diverse maatschappelijke thema's. Een van deze thema's is het alcoholgebruik. Steeds meer inwoners weten het aanbod van het PPJ te vinden en de bijeenkomsten worden goed bezocht. Het aanbod wordt samen met o.a. scholen aangeboden (denk hierbij aan lessen over gevolgen van middelengebruik, weerbaarheidslessen, ouderavonden, etc.). Daarnaast werken we in Oost Gelre aan een integrale aanpak rondom het thema alcohol en drugs. In 2019 is hiermee een start gemaakt door onder andere een informatieavond voor alle (sport)verenigingen uit Oost Gelre over alcoholgebruik van jongeren door dr. Nico van der Lely. In 2020 zou hier een vervolg aan worden gegeven, maar dit ligt stil door corona. Het jongerenwerk zorgt ervoor dat er diverse preventieve thema's worden uitgewerkt op de scholen. Op deze manier bereik je alle jongeren en ouders. Denk hierbij aan het organiseren van voorlichtingen aan de jongeren op school door Iris in de Buurt, fysieke ouderavonden en inzet van de Moraalridder (online platform).

We zorgen voor een goede begeleiding als jongeren 18 worden en van de Jeugdwet naar de Wmo/zorgverzekeringswet gaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Met Stichting de Lichtenvoorde loopt een traject om twee tiny houses te realiseren waarin jongeren vanuit een intramuraal verblijf, waar zij ook met behandeling ontvangen, de overgang naar zelfstandig wonen kunnen leren. Deze tiny houses zijn medio 2020 beschikbaar gekomen en twee jongeren zijn verhuisd. Maandelijks vindt monitoring met de Lichtenvoorde plaats. Volksgezondheid

Inleiding Ons beleid is erop gericht om de gezondheid van onze inwoners te beschermen en te bevorderen. We hebben hier bij specifiek aandacht voor kwetsbare personen, zoals ouderen en kinderen. Hierbij werken wij nauw samen met onze partners in het sociaal domein, zoals de GGD, zorginstellingen, Wmo-raad, ouderenorganisaties, etc. Het bevorderen en beschermen van de gezondheid van onze inwoners en vooral die van kwetsbare groepen. Wat hebben we bereikt? We hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten met een praktijk in Oost Gelre die de valpreventiecursussen gaat aanbieden. Momenteel kan er door de coronacrisis nog niet worden gestart met de cursussen. Zodra de omstandigheden het toelaten wordt dit opgepakt . In juli zijn we zijn in overleg getreden met een praktijk in Oost Gelre om valpreventiecursussen te gaan aanbieden. We gaan er vanuit dat dit vanaf 2021 kan gaan plaatsvinden. Dit is nog wel afhankelijk van de coronacrisis en welke gevolgen deze heeft. Met een multidisciplinaire werkgroep (met onder andere fysiotherapeuten, POH, wijkverpleegkundigen en ouderen) gaan we een plan van aanpak opstellen om val-preventie structureel in te bedden bij diverse organisaties. In alle kernen is een voorlichting gegeven (m.u.v. Zwolle). Vanwege corona zijn er geen acties voor de werkgroep. Zodra het mogelijk is, wordt er gestart met de valpreventiecursussen.

Waar nodig zal de werkgroep worden ingeschakeld.

63

Uitvoering geven aan het lokaal actieprogramma Preventie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Informatie over de Gecombineerde Leefstijlinterventies (GLI’s) is verspreid onder de inwoners en andere betrokkenen. Momenteel wordt er in Oost Gelre binnen een team in Groenlo uitvoering gegeven aan de GLI (wanneer de omstandigheden dit toelaten). De beweegmakelaar is hierbij actief betrokken en begeleidt deelnemers naar passend/lokaal beweegaanbod. Op regionaal niveau vindt er, onder leiding van Menzis, overleg plaats met de Achterhoekse gemeenten, Huisartsenzorg Oost- Achterhoek (HZOA) en Huisartsenzorg Oude IJssel (HZOIJ) over de GLI’s en de samenwerking tussen de verschillende partijen. We hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten met een praktijk in Oost Gelre die de valpreventiecursussen gaat aanbieden. Momenteel kan er door de coronacrisis nog niet worden gestart met de cursussen. Zodra de omstandigheden het toelaten wordt dit opgepakt . Voor de Multidisciplinaire werkgroep (met onder andere fysiotherapeuten, POH, wijkverpleegkundigen en ouderen) zijn er op dit moment geen acties. Zodra de maatregelen het toelaten wordt er gestart met de valpreventiecursussen. Waar nodig zal de werkgroep worden ingeschakeld.

Sluitende aanpak verwarde personen Wat hebben we bereikt? Lokaal is er binnen het sociaal team een extra consulent gestart ten behoeve van de ondersteuning van de groep inwoners met verward gedrag. Dit omdat mede n.a.v. de invoering van de WvGGZ het aantal inwoners dat in beeld kwam fors toegenomen is. GGNet wist in 2020, mede door het grote verloop onder medewerkers als gevolg van corona, de afspraken binnen de kliniek niet goed te borgen waardoor terugkoppeling bij uitstroom nog onvoldoende plaatsvindt. Overleg over dit probleem is gaande. Alle gemeenten binnen het totale werkgebied van GGNet ervaren dit probleem. Door nauwe samenwerking tussen zorgaanbieders, politie en gemeente bieden wij tijdig passende ondersteuning. Dit netwerk zetten wij de komende jaren voort en bouwen dit waar nodig uit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Medio 2020 is een extra consulent gestart ten behoeve van de ondersteuning van de groep inwoners met verward gedrag. Dit omdat mede n.a.v. de invoering van de WvGGZ het aantal inwoners dat in beeld kwam fors toegenomen is. Het in 2018 uitgewerkte beleid voor verwarde personen voeren wij vanaf 2019 uit. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is het regionale Meldpunt verwarde personen gestart. Hier is goede samenwerking mee ontstaan waardoor veel hulp in het vrijwillige kader gegeven kon worden en er gedwongen opnames voorkomen konden worden.

Het meldpunt voert ook melding in het kader van de WvGGZ uit. Met GGNet worden afspraken gemaakt om de ondersteuning aan inwoners, die tijdelijk zijn opgenomen en weer terug naar huis gaan na ontslag, beter te regelen. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 wist GGNet de afspraken binnen de kliniek niet goed te borgen waardoor terugkoppeling bij uitstroom nog onvoldoende plaatsvindt. Overleg over dit probleem is gaande. Alle gemeenten binnen het totale werkgebied van GGNet ervaren dit probleem. De vele coronagevallen bij GGNet hebben een goede borging extra bemoeilijkt omdat er veel tijdelijk personeel is ingezet. De vaste aanspreekpersoon voor gemeenten binnen de kliniek kon vanwege corona niet op de kliniek werken. Hierdoor is de 64

uitvoering extra bemoeilijkt. In januari 2021 worden nadere afspraken gemaakt voor verbetering. Uitvoering Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (WvGGZ) Wat hebben we bereikt? De WvGGZ is gestart . Door de grote vraag is er een consulent extra ingezet ten behoeve van de doelgroep verwarde personen. Er is regionaal een structureel overleg Zorg en veiligheid waar afstemming plaatsvindt. Vanaf 2020 is hiermee een goede samenwerking tussen veiligheid en zorg vormgegeven. De voorbereiding voor de invoering van de WvGGZ voert de gemeente Oost Gelre (zoveel mogelijk) regionaal uit en sluit aan bij bestaande structuren. Wat hebben we daarvoor gedaan? De WvGGZ is inmiddels in uitvoering. Een tweede consulent is in 2020 aan het team toegevoegd voor de uitvoering van de WvGGZ en de aanpak rond verwarde personen. Lokaal een projectgroep vormen om vanuit de beleidsvelden veiligheid en zorg de lokale voorbereiding vorm geven. Wat hebben we daarvoor gedaan? Er is een extra consulent gestart voor de doelgroep verwarde personen. De WvGGz is nu in uitvoering. Uitvoeren onderzoeken met betrekking tot zorgmachtigingen Wat hebben we daarvoor gedaan? De WvGGZ is vanaf 1 januari 2020 in uitvoering. Werk moet lonen

Inleiding Werk is bij uitstek het middel om verantwoordelijkheid te dragen voor het eigen leven en het gezin en om deel te nemen aan de samenleving. Werken moet lonen, zowel financieel als in perspectief. We spreken mensen daarbij nadrukkelijk aan op hun persoonlijke verantwoordelijkheden; rechten en plichten gaan hand in hand. Ons uitgangspunt is dan ook: je bent aan het werk of je levert een andere bijdrage. Een uitkeringsregeling is uitsluitend bedoeld voor mensen, die (al dan niet tijdelijk) geen toegang hebben tot betaald werk. Om die regeling ook in stand en betaalbaar te kunnen houden, vragen wij van mensen om zo snel mogelijk (weer) in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien. Iedereen draagt bij naar vermogen en krijgt een steuntje in de rug waar nodig. Wat hebben we bereikt? We proberen iedereen met een uitkering op grond van de Participatie-wet te activeren. De groep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt wordt hierbij lokaal begeleid. In 2020 hebben we een algemene voorziening in het kader van de Wmo gecreëerd bij Werkbaan Oost. Inwoners kunnen hier arbeidsmatige activiteiten verrichten om zo weer te wennen aan het arbeidsproces en ritme op te doen. De pilots met Werkbaan Oost en de Dorpskamer zetten wij voort. Wat hebben we daarvoor gedaan? De Stadskamer heeft haar activiteiten bijna geheel 2020 kunnen uitvoeren.

Een korte periode heeft zij een aangepast aanbod uitgevoerd door corona. Daarna zijn extra lokalen gehuurd om de uitvoering

65

door te kunnen zetten. De pilot met Werkbaan Oost , arbeidsmatige dagbesteding is in het najaar weer opgepakt. Samen met de gemeenten Winterswijk en Berkelland wordt deze verder uitgebreid. Met SDOA en Werkbaan Oost willen we een algemene voorziening ontwikkelen waar inwoners terecht kunnen voor dagbesteding, vrijwilligerswerk, werkervaringsplaatsen en beschut werk. De ontbrekende schakel tussen het (vaak beschut) werken en dagbesteding. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het project "Samen aan het stuur" heeft in 2020 steeds meer vorm gekregen. Er is een tussenrapportage naar de raad gestuurd in november 2020. Hierin staan een aantal piketpalen voor het verder vormgeven van de nieuwe uitvoeringsorganisatie. De raad heeft de mogelijkheid gekregen om haar wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De raad heeft geen wensen en bedenkingen ingebracht. Eind 2021 dient er een 2e lijnsorganisatie te staan waarin alle activiteiten op het gebeid van werk, vrijwilligerswerk en arbeidsmatige dagbesteding geborgd zijn. We bevorderen de uitstroom naar betaald werk en we ondersteunen wie dat niet op eigen kracht kan. Wat hebben we daarvoor gedaan? De klanten zijn ingedeeld naar werk, perspectief en meedoen. Elke groep ontvangt een traject op maat. De meedoengroep (45% van het klantenbestand) wordt gemotiveerd om zich in te zetten als vrijwilliger.