jaarrekening oost gelre 2024

Jaarrekening 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................. 2 Jaarverslag ........................................................................................................................................................ 6 Inleiding .......................................................................................................................................................... 6 Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) .................................................................................................. 6 Rechtmatigheid baten, lasten en balansmutaties .......................................................................................... 6 Financieel resultaat 2024 ............................................................................................................................... 6 Resultaatbepaling .......................................................................................................................................... 7 Bestemming resultaat ....................................................................................................................................

7 Analyse van het rekeningresultaat ................................................................................................................. 9 Programma 1 - Wonen .................................................................................................................................... 13 Gezonde en veilige leefomgeving ................................................................................................................ 13 Hechte en leefbare kernen ........................................................................................................................... 16 Aantrekkelijk landelijk gebied ....................................................................................................................... 20 Financieel overzicht Programma 1 .................................................................................................................. 23 Beleidsindicatoren Programma 1..................................................................................................................... 24 Programma 2 - Welzijn .................................................................................................................................... 25 Thema1 - Gezonde leefstijl ..........................................................................................................................

26 Thema 2 - Iedereen doet mee...................................................................................................................... 29 1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op ............................................................................. 29 2. Goed onderwijs voor iedereen ............................................................................................................. 30 3. Iedereen draagt bij naar vermogen ..................................................................................................... 32 4. Thuis wonen en participeren als het kan ............................................................................................. 35 5. Ontmoeten voor iedereen .................................................................................................................... 37 6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente ............................................................................................... 40 7. Oost Gelre staat voor kunst en cultuur ................................................................................................ 41 Thema 3 - Een duwtje in de rug ................................................................................................................... 43 1.

Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp .................................................................................. 43 2. Thuiswonen met een beetje hulp ......................................................................................................... 46 Pagina 2 van 286

3. Meedoen met een beetje hulp ............................................................................................................. 50 Thema 4 - Zorg wie dat nodig heeft ............................................................................................................. 53 1. Goede zorg voor iedereen ................................................................................................................... 53 2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien ..................................................................................................... 56 3. Zorg bij thuiswonen en participeren ..................................................................................................... 58 Financieel overzicht Programma 2 .................................................................................................................. 62 Beleidsindicatoren Programma 2..................................................................................................................... 63 Programma 3 - Werken ................................................................................................................................... 65 Ondernemend Oost Gelre ............................................................................................................................

65 Nabij en bereikbaar ...................................................................................................................................... 68 Financieel overzicht Programma 3 .................................................................................................................. 71 Beleidsindicatoren Programma 3..................................................................................................................... 71 Programma 4 - Dienstverlening ....................................................................................................................... 72 Integrale veiligheid en ondermijning ............................................................................................................ 72 Regionale en grens overstijgende samenwerking ....................................................................................... 74 Dienstverlenend en meedenkend ................................................................................................................ 75 Financieel gezond ........................................................................................................................................ 78 Financieel overzicht Programma 4 ..................................................................................................................

79 Beleidsindicatoren Programma 4..................................................................................................................... 79 Paragrafen ....................................................................................................................................................... 81 Inleiding ........................................................................................................................................................ 81 Paragraaf 1: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 82 Paragraaf 2: Verbonden partijen en participaties ......................................................................................... 96 Paragraaf 3: Bedrijfsvoering....................................................................................................................... 118 Paragraaf 4: Financiering ........................................................................................................................... 129 Paragraaf 5: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................ 137 Paragraaf 6: Grondbeleid ...........................................................................................................................

143 Paragraaf 7: Lokale heffingen .................................................................................................................... 147 Paragraaf 8 : Wet Open Overheid ............................................................................................................. 157 Kerngegevens ................................................................................................................................................ 158 Inwoners ..................................................................................................................................................... 158 Pagina 3 van 286

Fysieke structuur ........................................................................................................................................ 159 Financiële structuur .................................................................................................................................... 159 Jaarrekening .................................................................................................................................................. 160 Balans per 31 december ............................................................................................................................ 160 Overzicht van baten en lasten over het jaar 2024 ..................................................................................... 165 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................. 167 Inleiding .................................................................................................................................................. 167 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ........................................................... 167 Waarderingsgrondslagen rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................

168 Balans .................................................................................................................................................... 168 Vaste activa ........................................................................................................................................... 168 Immateriële vaste activa ........................................................................................................................ 169 Materiële vaste activa ............................................................................................................................ 169 Financiële vaste activa .......................................................................................................................... 170 Vlottende activa ..................................................................................................................................... 171 Voorraden .............................................................................................................................................. 171 Vorderingen en overlopende activa ....................................................................................................... 171 Voorzieningen ........................................................................................................................................

172 Liquide middelen en overlopende posten .............................................................................................. 172 Vaste schulden ...................................................................................................................................... 172 Vlottende passiva................................................................................................................................... 172 Borg en garantstellingen ........................................................................................................................ 172 Toelichting op de balans per 31 december ................................................................................................ 173 Vaste activa ........................................................................................................................................... 173 Vlottende activa ..................................................................................................................................... 185 Passiva .................................................................................................................................................. 190 Eigen vermogen .....................................................................................................................................

190 Mutaties reserves............................................................................................................................... 192 Voorzieningen ........................................................................................................................................ 196 Vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar............................................................................ 197 Vlottende passiva................................................................................................................................... 198 Pagina 4 van 286

Waarborgen en garanties ...................................................................................................................... 202 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................................ 204 EMU-saldo ............................................................................................................................................. 209 Toelichting per programma ........................................................................................................................ 211 Programma 1: Wonen ............................................................................................................................ 211 Programma 2: Welzijn ........................................................................................................................... 213 Programma 3: Werken ........................................................................................................................... 217 Programma 4: Dienstverlening .............................................................................................................. 219 Overzicht gerealiseerde dekkingsmiddelen ...........................................................................................

221 Begrotingsrechtsmatigheid ......................................................................................................................... 224 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................................ 228 Onvoorzien/Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves/Incidentele baten en lasten ................. 229 Onvoorzien ............................................................................................................................................. 229 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................... 229 Toelichting incidentele lasten ................................................................................................................. 229 Toelichting incidentele baten ................................................................................................................. 230 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ............................................................................ 231 Bijlagen.......................................................................................................................................................

232 Bijlage bij paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................... 232 Staat van reserves en voorzieningen .................................................................................................... 233 Toelichting reserves ............................................................................................................................... 238 Verdelingsprincipe taakvelden per programma ..................................................................................... 240 SISA ....................................................................................................................................................... 245 Jaarrekening 2024 vs. jaarrekening 2023 ............................................................................................. 277 Beleidsindicatoren BBV ......................................................................................................................... 280 Lijst met afkortingen ....................................................................................................................................... 283

Pagina 5 van 286

Jaarverslag Inleiding In het jaarverslag treft u aan: 1. Het financieel resultaat; 2. Een overzicht van de financiële afwijkingen op hoofdlijnen; 3. Een programmaverantwoording; 4. De verplichte paragrafen.

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De jaarstukken van provincies en gemeenten maken wij conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) op. De gemeentelijke verordeningen hebben invloed op de begroting en de jaarstukken. We hebben regels voor waardering en afschrijving van activa en de nota reserves en voorzieningen vastgesteld.

Rechtmatigheid baten, lasten en balansmutaties Het college van B&W spreekt een oordeel uit over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (paragraaf Bedrijfsvoering).

Financieel resultaat 2024 2024 heeft geleid tot een positief jaarrekeningresultaat van € 5.423.000

Pagina 6 van 286

Resultaatbepaling De rekeninguitkomst splitsen we in een totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) en een gerealiseerd resultaat (incl. mutaties reserves) (x € 1.000):

Gerealiseerde totaal van lasten

€ 96.087

Gerealiseerde totaal van baten

€ 100.900

Saldo van totaal baten en lasten

€ 4.813

€ 610

Mutaties in de reserves

€ 5.423

Gerealiseerd resultaat 2024

Bestemming resultaat Het BBV (Besluit begroting en verantwoording) schrijft voor dat u besluit over een onttrekking of toevoeging aan de reserve. Besluiten over mutaties moeten voor 31 december worden genomen. In de praktijk komt het voor dat deze mutaties tot uitdrukking komen na 31 december 2024. Wij stellen voor het positief gerealiseerde rekeningresultaat (na mutaties van de reserves) ad. € 5.423.000 als volgt te bestemmen (x € 1.000):

Gerealiseerd rekeningresultaat 2024 voor bestemming

5.423

Onttrekkingen: Goed werkgeverschap en functiehuis

Pagina 7 van 286

287

Regiobudget ondermijning Achterhoek

86

1 euro actie centrum Lichtenvoorde

52

Leader

79

Sloop en afwaardering basisscholen Lichtenvoorde

797

Cultuurraad

67

Dorpendeal Lichtenvoorde

21

Grachten

453

MFA

82

Toevoeging resultaat opvang Oekraïners aan bestemmingsreserve huisvesting migranten

682

Subsidie duurzaam omgaan met hemelwater

169

Transitievisie warmte

307

Onderzoek woningmarkt

40

Afronding complex Looweg Harreveld

23

Afronding complex Vossenburcht Lievelde

117 3.262

Rekeningresultaat 2024 na bestemming

2.161

Het positieve rekeningresultaat ad € 2.161.000 stellen wij voor om toe te voegen aan de vrij besteedbare reserve.

Pagina 8 van 286

Analyse van het rekeningresultaat In het onderstaande overzicht hebben wij een vergelijking gemaakt met de programmabegroting 2024 (inclusief begrotingswijzigingen) (x € 1.000) Begrotingsaldo in €

Rekeningsaldo in €

Afwijking voordeel/nadeel in €

1. Wonen

-12.304

-10.388

V 1.916

2. Welzijn

-44.136

-40.950

V 3.186

3. Werken

-620

303

V 923

4. Dienstverlening

-6.996

-6.475

V 521

Algemene dekkingsmiddelen

75.902

74.2202

N 1.682

Overhead

-12.947

-11.886

V 1.061

Heffing Vennootschapsbelasting

-30

-11

V 19

Bedrag onvoorzien

-41

0

V 41

Saldo van baten en lasten

-1.131

4.813

V 5.944

Mutaties reserves

4.773

610

N 4.163

Resultaat

3.642

5.423

V 1.781

Programma

De belangrijkste afwijkingen (> € 150.000) die hebben geleid tot het verschil van rekeningresultaat (ten opzichte van de slotwijziging 2024) zijn (x € 1.000): x € 1.000

Omschrijving Programma 1 Door de energietransitie legt de netbeheerder fors meer infrastructuur aan waardoor een hogere opbrengst is gerealiseerd op herstraatvergoeding. Daarnaast zijn de kapitaallasten lager als gevolg van de lagere rente.

Pagina 9 van 286

V

443

x € 1.000

Omschrijving We zijn met het Waterschap Rijn en IJssel gestart met planvorming voor de buitenzijde. De plannen zijn zover klaar dat deze gepresenteerd kunnen worden aan Groenlo. Het wachten was op aankoop gronden door het waterschap.

V

455

De kosten voor de ODA door minder gebruik maken van de diensten vielen lager uit. Ook is er minder gebruik gemaakt van de beschikbare regelingen (Transitie visie warmte). Voorgesteld wordt dit bedrag over te hevelen naar 2025.

V

549

De opbrengst van leges en retributies viel hoger uit daarnaast zijn de diverse uitgavenposten niet volledig besteed.

V

402

Subtotaal programma 1

V

1.849

x € 1.000 Programma 2 De afwaardering van twee basisscholen in Lichtenvoorde heeft niet plaatsgevonden doordat de gebouwen er nog staan. Nadat de scholen zijn gesloopt, zal de afwaardering plaatsvinden. Het bedrag zal daarom worden overgeheveld naar 2025.

V

717

Opschoning van verschillende activa leidt tot extra kapitaallasten.

N

250

Voordeel in omslagrente t.o.v. de begroting. Daarnaast is de afschrijving lager dan begroot.

V

465

Er is minder besteed aan het planmatig onderhoud. Dit fluctueert jaarlijks. Het overschot wordt toegevoegd aan de reserve 'groot onderhoud'. Daarnaast ontstaat er een voordeling resultaat op de toegerekende rente t.o.v. de begroting.

V

243

De kosten van de opvang van Oekraïners zijn lager dan de vergoeding die is ontvangen vanuit het Rijk. Daarom wordt voorgesteld dit bedrag te reserveren in een bestemmingsreserve om toekomstige uitgaven voor de uitvoering van beleid en huisvesting voor vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten op te kunnen vangen.

V

680

Vanaf 2023 is het Integraal zorgakkoord van kracht. De gemeente heeft hiervoor middelen ontvangen vanuit centrumgemeente Doetinchem. De kosten die de

V

204

Pagina 10 van 286

x € 1.000 gemeente heeft gemaakt voor de Stadskamer zijn ten laste gebracht van de IZA gelden. Hierdoor ontstaat er een voordelig saldo. De loonkosten van wijkteams zijn lager uitgevallen dan begroot, doordat een deel van de loonkosten gedekt kon worden uit specifieke uitkeringen die zijn ontvangen.

V

187

De kosten voor jeugdhulp zonder verblijf zijn hoger dan begroot door enerzijds de lumpsum financiering en anderzijds doordat in 2024 enkele individuele overeenkomsten doorlopen.

N

275

De kosten voor de lumpsum financiering voor jeugdhulp met verblijf zijn lager uitgevallen dan begroot. Dit levert een voordeel op in 2024.

V

420

De kosten voor jeugdhulp crisis (specifieke jeugdzorg) zijn hoger dan begroot. Het betreft een individuele overeenkomst vanwege niet passende behandeling met verblijf binnen gecontracteerd zorgaanbod.

N

264

Subtotaal programma 2

V

2.127

x € 1.000

Omschrijving Programma 3 Beperkt aantal Leader projectaanvragen. Daarnaast lagere kapitaal- en personeelslasten.

V

236

Gedurende het jaar zijn er een aantal winstgevende projecten afgesloten en is de verliesvoorziening vrijgevallen.

V

543

Subtotaal programma 3

V

779

Omschrijving

Programma 4

Pagina 11 van 286

x € 1.000

Er zijn meer inkomsten uit verhuur ontvangen. Tevens is er minder planmatig onderhoud uitgevoerd.

V

234

Subtotaal programma 4

V

234

x € 1.000

Omschrijving Algemene dekkingsmiddelen en overhead Het financieringsresultaat is veel lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat de omslagrente te hoog bleek, als gevolg van een minder hard stijgende rente dan vooraf voorzien.

N

1.729

De algemene uitkering kent ten opzichte van de slotwijziging een positieve ontwikkeling als gevolg van de integratie- en decentralisatie uitkering, in het bijzonder door de extra middelen voor taken welke zijn over geheveld naar de gemeenten.

V

236

Door het niet in kunnen vullen van enkele vacatures en doorbelasting van loonkosten zijn de overheadkosten lager dan begroot.

V

722

In 2024 is gestart met een nieuw functiehuis. Het proces loopt door in 2025. Tevens is er gestart met een duurzame mobiliteitsregeling. Ook dit proces loopt door in 2025. Voorgesteld wordt om deze bedragen over te hevelen naar 2025.

V

286

Subtotaal algemene dekkingsmiddelen en overhead

N

485

Budgetten die overgeheveld worden naar 2024 en waarvan dit al oorspronkelijk bekostigd werd uit de reserves.

N

4.163

Subtotaal

V

341

Overig

V

1.440

Totaal

V

1.781

Mutaties reserves

Pagina 12 van 286

Programma 1 Wonen Leeswijzer Programma 1 omvat het thema Wonen. Naast de verdere inbedding van de Omgevingswet, de verdere uitrol van Geef Lichtenvoorde Kleur! en Programma Stad Groenlo spelen er veel meer verschillende ontwikkelingen die het komende jaar aandacht vragen van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij willen we een viertal speerpunten benoemen: •

Ontwikkeling van een visie en beleidskader voor het buitengebied. Er komen veel veranderingen op het buitengebied. Veranderingen ten aanzien van (agrarische) bedrijfsvoering, initiatieven in het kader van de klimaatdoelstellingen en dergelijke vragen om aandacht en daadkracht van onze gemeente.

•

Doorontwikkeling van woningbouw in alle kernen. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld voor woningbouw in de kleine kernen en Groenlo en Lichtenvoorde. Daarnaast zijn er verruimde mogelijkheden voor functieverandering van agrarische erven nabij de kernen (woondroebel-beleid). Inmiddels zijn op basis van deze kaders in iedere kleine kern één of meerdere woningbouwplannen in ontwikkeling of uitvoering.

•

Op basis van onze vastgestelde Omgevingsvisie maken wij aanpalend beleid. In de Omgevingsvisie is beschreven welke opgaven in programma's en uitvoeringsplannen worden uitgewerkt.

•

Regionale Energie Strategie Achterhoek. Duurzaamheid en energiedoelstellingen zijn geen zaak voor gemeenten alleen. Mede daarom participeren wij in de verdere ontwikkeling van een regionale energiestrategie voor de gehele Achterhoek.

Gezonde en veilige leefomgeving Inleiding De omgeving waarin we wonen houden we in onze kernen prettig. Projecten dragen bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. We zetten ons in voor een sterk netwerk van kernen met een rijk en sociaal verenigingsleven. En dat binnen een afwisselend en duurzaam landschap.

Pagina 13 van 286

Doelstellingen Al onze (nieuwe) ontwikkelingen en onderhoudswerkzaamheden bevatten maatregelen om de fysieke leefomgeving zo in te richten dat deze bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. De omgeving waarin we leven, bewegen, ontmoeten en waarin iedereen mee kan doen moet gezond en klimaat adaptief zijn. Een gezonde manier van leven is de regel bij het inrichten van onze openbare ruimte. Een groene leefomgeving draagt daarnaast bij aan het tegengaan van hittestress en het mogelijk beperken van wateroverlast in de kernen.

In 2024 hebben we een ambitiedocument opgesteld. Het ambitiedocument omvat de pijlers energie, klimaatadaptatie en duurzaamheid. Het ambitiedocument gaat de basis vormen van een nog op te stellen programma klimaat. Dit document wordt in het eerste kwartaal van 2025 vastgesteld in het college.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Bevorderen van biodiversiteit is een vast aandachtspunt bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en beheertaken. We willen de biodiversiteit in onze gemeente versterken. Dit doen we onder andere door bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en beheertaken aandacht te besteden aan biodiversiteit. We zoeken ruimte voor herstel van de biodiversiteit door de aanleg van groenstroken, duurzaam maaibeheer en agrarisch natuurbeheer.

In de afgelopen 6 maanden zijn de volgende resultaten behaald. •

renovaties van plantvakken zijn biodivers uitgevoerd (omvorming met soorten die ecologisch bijdragen)

•

het maaibeheer is afgestemd op de natuurkalender

•

er is een ecologisch werkprotocol beheer openbare ruimte opgesteld waar de laatste hand aan wordt gelegd

•

locaties met uitval van laanbomen zijn met diverse soorten ingeboet om de kwetsbaarheid te verminderen

•

ten aanzien van bestrijding van exoten worden grondeigenaren geïnformeerd en ondersteund

Kwaliteit (indicator)

Pagina 14 van 286

Doelstellingen Oost Gelre is zo snel als mogelijk, maar uiterlijk in 2050 energieneutraal. De basis voor de lokale ambitie is het regionale 'Akkoord van Groenlo' en de regionale uitvoeringsagenda. In deze regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek is een mix aan hernieuwbare energiebronnen opgenomen van wind, zon en biomassa naast een besparingsdoelstelling op elektriciteit en gas.

De Regionale Uitvoerings Agenda deel I en II, voortvloeiend uit het Akkoord van Groenlo 3.0, zijn eind 2023 opgesteld en in de collegevergadering van 30 januari 2024 aangenomen. De Regionale Uitvoerings Agenda is de basis voor de Uitvoerings Agenda Energietransitie van gemeente Oost Gelre. De Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie Oost Gelre 2024-2030 is op 19 november 2024 door de raad behandeld en vastgesteld. Eind 2024 wordt de PlanMer ten behoeve van de RES 2.0 afgesloten. In de RES 2.0 worden de resultaten van de PlanMer (Milieu Effect Rapportage) verwerkt. Dit is belang voor de zoekgebieden. Daarnaast zal het niet-gealloceerde deel van 0,244 TWh gealloceerd worden. Naar verwachting zal de RES 2.0 medio juni 2025 in de raad behandeld kunnen worden. Het windbeleid wordt herijkt, samen met gemeente Berkelland. De ter inzagelegging van het beleid liep tot en met 3 juli 2024. De zienswijzen zijn inmiddels verwerkt. Het herijkte windbeleid wordt begin 2e kwartaal 2025 naar de raad gebracht.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Ruimtelijke ontwikkelingen worden altijd op een passende manier gekoppeld met het natuurlijke bodem- en watersysteem en zijn op deze manier klimaatadaptief Met maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie waarborgen we de veiligheid en gezondheid van onze inwoners. Met deze ingrepen in onze fysieke leefomgeving beperken we de gevolgen van wateroverlast, droogte en hittestress. Voor het landelijk gebied hanteren we ons landschappelijk raamwerk met verschillende landschapstypen als vertrekpunt voor toekomstige ontwikkelingen.

Op 2 juli 2024 is de startnotitie Programma Klimaat vastgesteld. En wordt nu gewerkt aan het ambitiedocument Programma Klimaat. Daarnaast nemen we deel in de Samenwerking Achterhoek+ waar onder meer aan een signaleringskaart met bouwstenen voor Water en Bodem Sturend wordt gewerkt.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 15 van 286

Doelstellingen Voor het gemeentelijke vastgoed wordt bespaard op energieverbruik en wordt zelf energie opgewekt. We onderzoeken per gebouw wat de mogelijkheden zijn om panden te verduurzamen. Dit nemen we mee in de planning groot onderhoud. Om te besparen op het energiebeheer voeren we maandelijkse controles uit op de verbruiken. Als het gebouw het geschikt is, zijn/worden zonnepanelen geplaatst. Tijdens groot onderhoud worden gebouwen gelijktijdig na-geïsoleerd en eventueel andere maatregelen genomen. Daar waar mogelijk worden gebouwen gasloos gemaakt. Voor een aantal gebouwen maken we gebruik van restwarmte van de BIR. Dit willen we voor een aantal gebouwen in de nabije toekomst uitbreiden. In 2024 zijn de voorbereidingen gestart voor het verduurzamen van het stadhuis in Groenlo en een aantal andere gemeentelijke gebouwen. In 2025 zal worden gestart met de uitvoering.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen We kiezen voor een gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving en zetten in op een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, ontmoeting en waarin iedereen mee kan doen. Een gezonde leefstijl is de norm. We kijken of we maatregelen kunnen nemen om de fysieke leefomgeving zo in te richten dat deze bijdraagt aan een gezonde en veilige leefomgeving. We maken onze inwoners bewust van een gezonde leefstijl door een preventief aanbod. De afgelopen jaren zijn al diverse speelplekken omgevormd naar plekken waar inwoners kunnen bewegen, ontmoeten en spelen in de openbare ruimte. Hiermee liepen we vooruit op en geven invulling aan de visie Bewegen Ontmoeten Spelen in de openbare ruimte (BOS).

Kwaliteit (indicator)

Hechte en leefbare kernen Inleiding Oost Gelre ontwikkelt zich verder tot een afwisselende gemeente met acht unieke en sterke kernen. De omgeving waarin we wonen houden we in onze kernen prettig. Een goede verbondenheid is een voorwaarde voor kernen waar we goed kunnen leven, met een goed ondernemersklimaat en een goede bereikbaarheid.

Pagina 16 van 286

Doelstellingen Bij bouwprojecten is het uitgangspunt: levensloopgeschikt, klimaatadaptief en zo veel mogelijk energieneutraal en circulair. Bij herontwikkeling van een locatie binnen de bebouwde kom behouden we het waardevolle groene en dorpse karakter van een kern. We willen de prachtige groene woon- en leefomgeving behouden. In 2024 zijn we gestart met het opstellen van een klimaatprogramma. Hierin integreren we ook de opgestelde duurzaamheidskaarten. Vooruitlopend passen we maatwerk toe in concrete projecten zoals bijvoorbeeld de verplichting om circulaire bouwmaterialen toe te passen op de woningbouwlocatie Flierbos.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen We bouwen een passende woning voor iedereen. We voeren hierbij de doelstellingen, genoemd in de woonvisie en woonzorgvisie (mits vastgesteld), uit. Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag waarbij wij extra aandacht hebben voor doorstroming van beschermd wonen naar zelfstandig wonen, zorg en huisvesting van ouderen en specifieke zorg. Daarnaast voeren we onze taakstelling voor vluchtelingen en statushouders zo goed mogelijk uit en we hebben oog voor een goed woon- en werkklimaat voor de tijdelijke internationale medewerker. In 2024 is een Woonzorgvisie opgesteld en in januari 2025 besloten door het bestuur. Na vaststelling gaan we aan de slag met de uitvoering van deze visie. In 2024 hebben we een programma opgesteld voor de huisvesting van migranten. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is een opvang locatie aangekocht in Groenlo.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Groenlo. Met verschillende projecten en opgaven uit het Programma Stad Groenlo geven we samen met inwoners en ondernemers invulling aan het versterken van het centrum van Groenlo waardoor het goed wonen, werken en recreëren is. 'Mensen maken de stad ' De verbouw van het stadhuis is in voorbereiding. De vergroening van de Beltrumsestraat is afgerond. Voor de herinrichting van de Maliebaan is geld beschikbaar gesteld. Ook is er een centrummanager aangesteld om samen met ondernemers verder vorm te geven aan het kernwinkelgebied

Pagina 17 van 286

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Lichtenvoorde. Met Programma Lichtenvoorde (voorheen 'Geef Lichtenvoorde Kleur') geven we invulling aan het versterken van het centrum van Lichtenvoorde. In 2024 zijn diverse projecten uitgevoerd en in voorbereiding om Lichtenvoorde meer kleur te geven. Zo is op 28 juni het kunstwerk met de 13 letters langs de N18 onthuld. Er zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het braakliggende terrein naast de voormalige Aldi. Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar ondergronds parkeren onder het activiteitenplein. Nu dit niet haalbaar is gebleken verwachten we in 2025 het plein opnieuw in te richten. In de raadsvergadering van december 2024 is een plan voor de ontwikkeling van de omgeving van het gemeentehuis vastgesteld. Daarnaast zijn er diverse projecten in voorbereiding en uitvoering om het centrum te verfraaien waaronder 'Bloemlichting' in 26 lantaarnpalen in het centrum en de verdere vergroening van het centrum.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen We versterken de leefbaarheid van buurt en wijk. Het streven is het behoud van een basisniveau aan voorzieningen in elke kern: basisschool, ontmoetingsplek en zorgpunt; waarbij het minimum is een toekomstbestendige fysieke ontmoetingsplek en een optimale bereikbaarheid naar de voorzieningen in andere kernen. We assisteren inwoners in de energietransitie bijvoorbeeld met ondersteuning bij het isoleren van woningen (aardgasvrij gereedmaken). Met de DBO's maken we een doorvertaling van de huidige ruimtelijke verkenning voor woningbouw. We brengen potentieel kansrijke locaties voor woningbouw voor de toekomst in beeld. In 2024 heeft de gemeente samen met de corporaties verder gewerkt aan het in beeld brengen van leefbaarheid in de wijken. We brengen in beeld wat waar speelt en welke inzet nodig is. Voor de zomer van 2024 hebben we samen met ProWonen en de Huurdersvereniging een wijkschouw uitgevoerd in de wijk Hooiland. Bij Den Diek en De Mattelier konden burgers in 2024 binnenlopen voor advies over duurzaam wonen, energie besparen, subsidies/leningen en voor de beste manieren om hun energierekening omlaag te krijgen. Hier werd door onze burgers goed gebruik van gemaakt.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 18 van 286

Doelstellingen We versterken het Erfgoed in onze gemeente; wanneer er een nieuwe invulling nodig is van Erfgoed (een pand of gebied) hanteren wij het uitgangspunt dat de functie passend moet zijn en recht doet aan de cultuurhistorische kwaliteiten. Vanuit het erfgoedbeleid en het bijbehorende uitvoeringsprogramma geven we invulling aan het versterken van het erfgoed. 2024 gebruiken we om het beleid (2021 - 2024) te actualiseren. Erfgoed blijft alleen in stand met een goede functie. We zetten ons in om samen met eigenaren en initiatiefnemers goede invulling te krijgen bij ons erfgoed We hebben ons actief ingezet om onze erfgoedwaarden te versterken. Zowel voor de instandhouding van onze monumenten als wel het vinden van passende bestemmingen voor leegstaande monumenten. Daarin kijken we actief mee welke interventiemogelijkheden er zijn waarbij individuele wensen en behoud van waarden bij elkaar worden gebracht.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Wij bouwen tot en met 2030 minstens 895 woningen waarbij we een evenredige verdeling tussen sociale huur, betaalbare koop en dure koop nastreven. Bij een nieuwbouwproject ligt de focus op een compleet en divers aanbod aan huur- en koopwoningen waarbij wij aandacht hebben voor de betaalbaarheid en voor de doelgroepen starters en senioren. In 2023 zijn we gestart met een programmatische aanpak van onze woningbouwopgave. De kwartiermakersfase is in 2024 afgerond en er is een programmateam Wonen ingericht. De ambitie van Oost Gelre is om in 2030 minimaal 1300 wooneenheden toe te voegen aan de huidige woningvoorraad. Dit is vastgelegd in de RegioDeal. Inmiddels is er medio december een nieuwe Regiodeal afgesproken met gemeenten, regio, provincie en Rijk om in de Achterhoek extra woningen toe te voegen. In Oost Gelre zijn inmiddels 422 woningen (peildatum 1 oktober 2024) toegevoegd door nieuwbouw, transformatie en woningsplitsing. Gezien de planvoorraad van 797 woningen (rijpe en groene initiatieven op 1 oktober 2024) is het de verwachting dat we de doelstelling gaan halen. Er is beleid opgesteld voor woningsplitsing in de kernen, pre-mantelzorgbeleid en de visie voor kleine kernen is gereed. We zijn regionaal aangehaakt bij de projecten betaalbaar bouwen en de volkshuisvestingsverordening. We zien ook risico's.

Er zijn veel externe factoren die nu en in de toekomst een grote rol spelen bij het ontwikkelen van woningen. Denk aan stikstof, netcongestie, drinkwater, nutsbedrijven, klimaatadaptatie, verduurzaming en oplopende kosten door onder andere grondstoffen en arbeidsmarktkrapte. De publieke opinie over locatiekeuzes voor woningbouw (NIMBY) en bijzondere doelgroepen vragen in participatietrajecten tijd en aandacht. Kwaliteit (indicator)

Pagina 19 van 286

Aantrekkelijk landelijk gebied Inleiding De gemeente Oost Gelre kent een gevarieerd buitengebied met een agrarisch karakter, een aantrekkelijk landschap en unieke natuurgebieden. Het is hier goed wonen, werken en recreëren. Dit doen we al decennialang in verbondenheid met elkaar. En dat willen we graag zo houden. Tegelijk zien we dat we de komende jaren te maken krijgen met stevige opgaven. Denk aan het behouden van een aantrekkelijke, leefbare en gezonde woonomgeving voor de veranderende behoeftes van de bevolking. Aan vraagstukken rondom biodiversiteit, duurzaamheid en energie. Aan het blijven bieden van ruimte aan een gezonde en duurzame agrarische sector, aan het versterken van goede bereikbaarheid en een succesvolle transitie in ons buitengebied. Het landschap vormt hierin het dragende geheel.

Doelstellingen Op gemeentelijk niveau zetten wij in op een blijvende, sterke positie van toekomstbestendige landbouw die een belangrijke plaats en functie heeft én houdt in het landelijk gebied. Toekomstbestendig zijn betekent continu leren en bewegen. Het betrekken van ondernemers en inwoners is onmisbaar voor een toekomstbestendige leefomgeving. Als lokale overheid streven wij ernaar het goede voorbeeld te geven en (agrarische) ondernemers te faciliteren en inspireren om zich continu te blijven ontwikkelen. Dit betekent ook nieuwe vormen van agrarische bedrijvigheid en ruimte voor nieuwe vormen van duurzaam ondernemen. Hiermee willen we de economische positie van het buitengebied versterken. Wij werken zoveel mogelijk mee aan een toekomstbestendige landbouw, wetende dat de rol van de gemeente beperkt is. Waar mogelijk laten wij onze invloed merken op regionaal en provinciaal niveau.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Samen met het waterschap zetten wij in op aanpak van droogte. Wij willen die aanpak realiseren op basis van het natuurlijke watersysteem. Uit het rapport “Het watersysteem in balans. Een verkenning toekomstperspectief Achterhoek en Liemers” blijkt dat we de nodige maatregelen moeten treffen. Daar is draagvlak voor. Op het moment dat dat aangepakt wordt zou het goed zijn om dat te combineren met maatregelen die ook goed zijn om wateroverlast tegen te gaan, om biodiversiteit te verbeteren en om landschap te versterken. Op laag niveau worden door het waterschap al maatregelen genomen in de vorm van elke druppel de grond in (EDDGI). Op hoger (provinciaal) niveau wordt gewerkt aan een volgende stap. Kwaliteit (indicator)

Pagina 20 van 286

Doelstellingen Wij faciliteren agrarische bedrijven die een toeristische component aan de bedrijfsvoering willen toevoegen voor zover dat een meerwaarde biedt voor het toeristisch product binnen onze gemeente. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke opgaven is het belangrijk om agrotoerisme te zien en te ontwikkelen als onderdeel van een integrale aanpak van het landelijk gebied. Dit zodat agrotoerisme kan bijdragen aan de beleving en waardering van het landelijk gebied, het verkorten van de voedselketen en een vitale agrarische sector. Wij staan open voor nieuwe initiatieven en denken waar mogelijk positief mee. Ten aanzien van agrotoerisme zijn termijnen verlengd en is het aantal staanplaatsen vergroot van 25 naar 30.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Wij gaan voor een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied waarin alle gebruikers van het landelijk gebied werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. Uit onderzoek dat in het kader van de omgevingsvisie is uitgevoerd blijkt dat er veel waardering is voor ons landschap. Waar mogelijk versterken we deze in combinatie met maatregelen die wij of andere overheden nemen in het kader van gebiedsprocessen. In de uitvoeringsagenda Leefbaar en vitaal landelijk gebied staat aangegeven hoe wij de opgaven ten aanzien landschap en natuur verder worden opgepakt. Dit zal komend jaar verder worden uitgewerkt.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Wij streven ernaar om de toeristische potentie van het aantrekkelijke landschap van Oost Gelre te vergroten. We versterken daarom de culturele en natuurhistorische waarden in het buitengebied. Het landschap vormt een thuis voor de inwoners van Oost Gelre en een rijk decor voor bezoekers. Het is een warme jas en een bron van beleving en ontdekking. We zullen ontwikkelingen afwijzen die landschappelijke kwaliteit aantasten en bevorderen als deze van toegevoegde waarde zijn. Voor ontwikkelingen van bestaande functies hanteren we het principe van 'voor wat hoort wat'. Dat betekent ook dat ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied worden afgestemd op de draagkracht van het landschap. De kernkwaliteiten van het cultuurlandschap zijn het uitgangspunt voor herstel en versterking. Bij bouwplannen vragen wij om erfaanpassing en soms ook om landschappelijke inpassing. In de opgestelde en vastgestelde uitvoeringsagenda Leefbaar en vitaal landelijk gebied staat ook genoemd hoe wij het landschap aantrekkelijker gaan maken. Pagina 21 van 286

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Wij streven naar een optimale verstandhouding met onze agrarische ondernemers en andere grondeigenaren in het buitengebied. Zij vormen een belangrijke (economische) drager in ons landelijk gebied. Om te weten wat er leeft gaan wij het gesprek aan met onze agrarische ondernemers in het buitengebied. Door onder andere het inzetten van een agrarisch contactpersoon, een ervencoach en door het houden van interviews weten we wat er leeft en wat de behoefte is. Onze site biedt op een toegankelijke wijze de juiste informatie over VAB-beleid, subsidies en andere informatie die belangrijk wordt gevonden. Er zijn twee informatiemomenten gehouden met agrariërs. Daarnaast is een eerste nieuwsbrief verzonden. Er wordt gewerkt aan een tweede nieuwsbrief.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Wij zetten in op een robuuste groen-blauwe dooradering van het buitengebied die bijdraagt aan de verbetering van landschapskwaliteit en biodiversiteit met een regeling waarbij grondeigenaren een marktconforme vergoeding ontvangen. De belangrijkste kernkwaliteit van ons landschap zijn de coulissen (groen blauwe dooradering). De afwisselende landschappen, met houtsingels omzoomde percelen, groene boerenerven, zandwegen met struwelen, beken, bosjes en laanbeplantingen worden bijzonder gewaardeerd. Dit landschappelijk mozaïek is kwetsbaar en verdient structureel beheer. We zetten ons in voor een marktconforme vergoeding voor grondeigenaren voor instandhouding, beheer en versterking van de coulissen. Het 'voor wat hoort wat' principe bij planologische medewerking voor ruimtelijke ontwikkelingen wordt ingezet om de groenblauwe dooradering te versterken. Met het waterschap maken we afspraken om het fijnmazig net van watergangen natuurvriendelijker in te richten en te beheren.

Voor een goede groen blauwe dooradering-regeling is financiering vanuit provincie of rijk noodzakelijk. Daar is nog geen zicht op. Recentelijk hebben wij samen met de VALA wel de regeling voor akkerranden opgesteld en bekendgemaakt. Dit past binnen de doelstellingen die wij willen bereiken.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 22 van 286

Doelstellingen Wij zetten in op maatwerk bij vrijkomende agrarische bebouwing en verbreding, waarbij ook omgevingskwaliteit en leefbaarheid worden versterkt. Wij hebben nu een vrij strikt beleid ten aanzien van vrijkomende agrarische bebouwing. Wij zullen deze evalueren en waar nodig aanpassen aan behoefte. De evaluatie heeft plaatsgevonden. Het najaar van 2024 zijn we gestart met de opzet voor nieuw beleid. Deze zal in 2025 worden vastgesteld.

Kwaliteit (indicator)

Financieel overzicht Programma 1 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2024

Realisatie 2024

Lasten

21.741

19.601

2.140

Baten

-8.191

-8.692

501

Onttrekkingen

-1.243

-521

-723

3

0

3

12.304

10.388

1.916

Stortingen Gerealiseerd resultaat

Pagina 23 van 286

Restant 2024

Beleidsindicatoren Programma 1 Gemeentegrootte 25.000-50.000 inw.

Jaar

Naam indictor

Eenheid

Bron

Oost Gelre

Verkeer en vervoer

Geregistreerde ongevallen met letsel ziekenhuis

%

Veiligheid NL

15,4%

16,2%

2023

Volksgezondheid en Milieu

Totaal huishoudelijk restafval

kg/inwoner

CBS

38

119

2023

Volksgezondheid en Milieu

Hernieuwbare elektriciteit

%

RWS

21,3%

geen data

2022

Volksgezondheid en Milieu

Woningen met zonnepanelen

%

CBS

33,0%

geen data

2022

Vhrosv

Gemiddelde WOZ waarde woningen

duizend euro

CBS

307

376

2024

Vhrosv

Nieuwbouw woningen

aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

9,6

8,4

2023

Vhrosv

Demografische druk

%

CBS

81,0%

79,5%

2024

Taakveld

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

Pagina 24 van 286

Programma 2 Welzijn Leeswijzer Programma 2 omvat veel verschillende elementen die allemaal betrekking hebben op het sociaal domein in de breedste zin, dus inclusief onderwijs, cultuur en sport. Daarbinnen richten we ons o.a. op de volgende speerpunten: •

We zetten in op het bevorderen van een gezonde leefstijl voor zowel volwassenen als kinderen/jongeren.

•

We blijven inzetten op het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik.

•

We faciliteren dat iedereen kan meedoen in de maatschappij passend bij de mogelijkheden van de inwoner. Dit geldt voor wonen, werk, maar ook voor ontmoeten, dus participeren in de brede zin.

•

Onderwijsontwikkelingen en in het bijzonder de ontwikkeling van 2 IKC’s in Groenlo.

•

We blijven inzetten op bijdragen naar vermogen. Daar waar het (even) niet lukt, geven we een steuntje in de rug.

•

De ontwikkeling van een nieuwe sporthal in Groenlo biedt een mooie plek en kansen voor de binnensportverenigingen en het onderwijs samen.

•

We ondersteunen vrijwilligers door inzet van onze vrijwilligerscoördinator en onze site www.vrijetijdsmakelaar.nl.

•

We ondersteunen inwoners met dementie en hun netwerk.

•

We ondersteunen (jonge) mantelzorgers.

•

We zetten maximaal in op vroegsignalering om problematische schulden bij inwoners te voorkomen.

•

We werken samen met de kunst- en cultuursector aan een kunst- en cultuurplatform (kunstencultuurinoostgelre.nl) .

•

Onze gemeente zet sterk in op preventieve zorg en blijft dat ook de komende jaren doen.

•

We ondersteunen overlastgevende jongeren om weer vooruit te komen.

•

We blijven inzetten op een goed functionerende veiligheidsketen.

Dit is slechts een deel van onze inzet, in dit programma leest u alle doelstellingen en wat wij ervoor gaan doen om deze te behalen. Dit programma is opgebouwd van preventieve inzet tot de inzet van maatwerk: •

Gezonde leefstijl

•

Iedereen doet mee

•

Een duwtje in de rug

•

Zorg voor wie dat nodig heeft

Pagina 25 van 286

Thema1 - Gezonde leefstijl Ambitie Het grootste goed van de gemeente zijn onze inwoners. We vinden het belangrijk dat inwoners gezond zijn, gelijke kansen hebben op een gezonde leefstijl en zo lang mogelijk mee kunnen doen. De leefbaarheid en de fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving spelen ook een belangrijke rol bij de mentale en fysieke gezondheid van onze inwoners. Onderdeel van een gezonde leefstijl is vrijetijdsbesteding. Voor sportstimulering doen we een beroep op de sport- en cultuurcoaches. Zij leveren in Oost Gelre hier een bijdrage aan en we sluiten aan bij ontwikkelingen zoals het lokaal beweeg- en sportakkoord ‘Heel Oost Gelre Beweegt’. Dit willen we koesteren en verder versterken. Onze sport- en cultuurverenigingen zijn hierbij van belang. We willen ervoor zorgen dat de cultuur- en sportbeoefening in de gemeente verder toeneemt, omdat dit ook kan bijdragen aan een gezonde leefstijl van onze inwoners. Het drugs- en alcoholgebruik willen we daarentegen terugdringen, onder meer door daarbij een voortrekkersrol te vervullen in de communicatie richting de jeugd (en hun ouders en netwerk (sport, onderwijs, etc.) rondom de gevaren van alcohol en drugs. Wij zetten in op een gezonde leefstijl samen met onze netwerkpartners. In dit beleidsplan worden belangrijke pijlers ter bevordering van de gezonde leefstijl benoemd.

Ook gaan we in de nota Gezondheid, Bewegen en Sport verder in op preventie, gezondheid en sport (als middel) en het bevorderen, beschermen en stimuleren van een gezonde leefstijl. Dit sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen waarin gewerkt wordt aan Gezond Actief Leven Akkoorden (GALA). Gezonde leefstijl is de norm!

Doelstellingen Doel 1.1: Inwoners hebben (kennis van) een gezonde leefstijl We maken (volwassen) inwoners bewust van een gezonde leefstijl door preventief aanbod. We dragen daarmee bij aan het gezond opgroeien van kinderen/jongeren en volwassenen en het vitaal ouder worden van inwoners van Oost Gelre.

Kwaliteit (toelichting) Met lokale partners en organisaties werken we aan het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt. Er zijn diverse bijeenkomsten geweest en een aantal hoofdthema’s bepaald (eenzaamheid, voeding, sport & bewegen, middelengebruik, mentale gezondheid). Onder leiding van de Gezondheidsmakelaar zijn concrete maatregelen per thema opgesteld en uitgevoerd door lokale partijen/partners. De maatregelen en initiatieven dragen allen bij aan (kennis van) een gezonde leefstijl. In mei heeft tevens de Fitweek Oost Gelre plaats gevonden. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd die bijdragen aan het gezond opgroeien en vitaal ouder worden in Oost Gelre, denk hierbij bijvoorbeeld aan: -

supermarktsafari’s;

-

fitweekmenu;

-

beweegtrainingen voor ouderen;

Pagina 26 van 286

-

rolschaatsevent voor jongeren;

-

gezondheidschecks.

Daarnaast kunnen inwoners doorlopend met vragen terecht bij de gezondheids- en beweegmakelaar. Zij verwijzen inwoners naar voorliggende voorzieningen zoals verenigingen en andere aanbieders met aanbod voor besteding van de vrije tijd.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 1.2: Het alcohol- en drugsgebruik neemt af en inwoners gaan verantwoord om met het gebruik We zetten in op een preventieve aanpak tegen alcohol- en drugsgebruik. Hierbij spreken we inwoners aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Het is de verantwoordelijkheid van iedereen, niet alleen van de gemeente.

Kwaliteit (toelichting) Er zijn diverse (informatie)bijeenkomsten over middelengebruik georganiseerd in de kleine kernen (vorig jaar hebben de bijeenkomsten bij de sportverenigingen en grote kernen plaatsgevonden). We richten ons daarbij ook nadrukkelijk op de omgeving van de jongeren. In 2024 bleek er in Harreveld en Lievelde onvoldoende belangstelling te zijn, waardoor deze bijeenkomst daar niet heeft plaatsgevonden. In Mariënvelde vindt de bijeenkomst komend jaar plaats, evenals in de grote kernen. Door middel van deze bijeenkomsten maken we het alcohol- en drugsgebruik bespreekbaar onder jongeren en hun ouders/verzorgers en zetten we in op bewustwording. Dit doen we samen met onze netwerkpartners. Ook andere partijen zoals het onderwijs en de (sport)verenigingen spelen hierbij een belangrijke rol. Binnen het onderwijs wordt bijvoorbeeld het programma ‘Helder op School’ aangeboden. Dit programma biedt een integrale aanpak waarbij jongeren onder andere bewust worden gemaakt van de gevolgen van middelengebruik. Daarnaast wordt er vanuit het Preventie Platform Jeugd een training (vroeg)signalering problematisch middelengebruik bij jongeren aangeboden voor professionals en vrijwilligers. Deze training wordt verzorgd door Iriszorg.

Er is tevens afstemming met Iriszorg om te onderzoeken hoe de bewustwording rondom drugsgebruik en de gevolgen daarvan, vergroot kan worden bij de verschillende doelgroepen. Ook de ambulant jongerenwerker maakt het onderwerp middelengebruik bespreekbaar en biedt waar nodig passende ondersteuning aan jongeren. Bij de (preventieve) aanpak ten aanzien van middelengebruik spreken we inwoners ook aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Er zijn twee trainingen Instructie Verantwoord Alcoholschenken (IVA) aangeboden. Hier zijn ruim 50 barvrijwilligers getraind.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 27 van 286

Doelstellingen Doel 1.3: Kinderen en jongeren voldoen aan de beweegnorm Het stimuleren van een gezonde leefstijl staat in Oost Gelre hoog in het vaandel. De beweegnorm is daar een onderdeel van. Kinderen en jongeren worden dagelijks in staat gesteld om te sporten en te bewegen. Op school, tijdens de gymles en in de pauze, maar ook bij de naschoolse opvang, bij sportverenigingen en in de vrije tijd. Het aantal jeugdigen (t/m 12 jaar) in Oost Gelre beweegt meer dan in onze regio. Ook spelen kinderen vaker (dagelijks) buiten. Toch is er ook een groep kinderen die minder beweegt dan gemiddeld. Deze groep willen we bereiken en meer in beweging brengen.

Kwaliteit (toelichting) Vanuit het lokaal beweeg- en leefstijlakkoord worden verschillende initiatieven opgestart voor naschools aanbod. Voorbeelden hiervan zijn de buitenspeeldag in Groenlo, verrijkte schooldag, supermarktsafari, trapveldjes competitie en de Fitweek Oost Gelre. Per schooljaar 2023/2024 worden er op de basisschool één of twee gymlessen door een bevoegd docent gegeven. Dit is in samenspraak gegaan met de drie schoolbesturen voor het primair onderwijs. Zij zetten (steeds meer) in op vakleerkrachten. Deze vakleerkracht kan naast een rol in de gymzaal eveneens in de pauzes en na schooltijd aan de slag met het in beweging brengen van kinderen.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 1.4: Jeugd en jongvolwassenen ervaren minder prestatiedruk We zetten (preventief) in op bevordering van de mentale gezondheid van jeugd en jongvolwassenen en we maken het onderwerp bespreekbaar.

Kwaliteit (toelichting) Het Preventie Platform Jeugd heeft interventies beschikbaar gesteld waaronder weerbaarheidstrainingen voor tienermeiden en Rots&Watertrainingen voor basisschoolleerlingen. Er is een actieve samenwerking tussen het jongerenwerk, school, gezinnen en het Ondersteuningsteam. Samen vormen zij een vangnet voor jongeren en maken het onderwerp bespreekbaar op school, straat en in de huiskamers van het Marianum. Binnen het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt is mentale gezondheid een belangrijk thema. We zetten onder andere in op de weerbaarheid van jeugd en onderzoeken de mogelijkheid om sport en cultuur als middel (vaker) in te zetten bij de bevordering van de mentale gezondheid.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 28 van 286

Thema 2 - Iedereen doet mee Ambitie In Oost Gelre is het aantal inwoners dat meedoet in de samenleving al jaren op een hoog niveau. Hier zetten we in het verleden al op in en dit willen we verder versterken. In Oost Gelre moet er altijd plaats en ruimte zijn voor iedereen om mee te doen en om zijn/haar talenten ten volle te kunnen ontplooien. Ongeacht iemands herkomst, geaardheid, lichamelijke of verstandelijke beperking of vermogen. We willen daarmee blijven zorgen voor een gezonde, sociale, hechte, productieve en duurzame toekomst voor al onze inwoners.

1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op Ambitie Wij dragen eraan bij dat kinderen en jongeren in Oost Gelre veilig en gezond opgroeien.

Doelstellingen Doel 1.1: Informatie over opvoeden op opgroeien is vrij toegankelijk beschikbaar voor ouders en jongeren We bieden opvoed- en opgroei-informatie aan via diverse kanalen.

Kwaliteit (toelichting) De informatie op de websites Samen in Oost Gelre en Preventie Platform Jeugd (PPJ) is up-to-date. Het productenboek van het PPJ is gedeeld met netwerkpartners en het onderwijs. Het aanbod vanuit het PPJ wordt op verschillende manieren gedeeld zoals op social media, door samenwerkingspartners zoals Yunio en de scholen en tijdens huisbezoeken vanuit het OT en sociaal team.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 1.2: Waar mogelijk en wenselijk, streven naar minder inzet van maatwerkvoorzieningen voor jeugdigen We zetten preventieve, voorliggende voorzieningen in voordat we over gaan tot inzet van maatwerkvoorzieningen daar waar dit passend en gewenst is.

Kwaliteit (toelichting) In elke casus kijken we eerst wat voorliggend mogelijk is. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zetten we maatwerk in. Preventief waar het kan, maatwerk daar waar het nodig is. Vanuit het PPJ werden er gedurende het jaar verschillende trainingen en bijeenkomsten aangeboden. Risico's werden zo vroeg Pagina 29 van 286