jaarrekening oost gelre 2023

Kwaliteit (toelichting) Sinds juli 2022 hebben wij andere contracten. Hiermee is geprobeerd om het zorglandschap zo volledig mogelijk dekkend te maken. Als na onderzoek blijkt dat een hulp-op-maat voorziening noodzakelijk is, wordt samen met inwoners gekeken wie deze zorg kan leveren. Als het lukt, kiezen we voor een aanbieder die een contract heeft. Als een aanbieder beter passend bleek, maar geen contract had, hebben we gekozen voor een individuele overeenkomst of een pgb. Voorop staat dat de inwoner passende zorg/hulp ontvangt. Dit jaar zien we meer individuele overeenkomsten, maar minder pgb-indicaties. We kijken daarnaast ook naar wat we in onze gemeente zelf kunnen aanbieden. Hierbij kijken we over de grenzen heen van de verschillende wetten. Sinds februari 2023 is de arbeidsmatige dagbesteding bij Fijnder gestart. Deze voorliggende voorziening biedt een mogelijkheid voor inwoners om een zinvolle dagbesteding te hebben waar men arbeidsmatig bezig kan zijn zonder dat daar werkdruk bij komt kijken. Er kunnen ook Pagina 62 van 295

arbeidsmatige vaardigheden geleerd worden waardoor de kansen op doorstroom naar arbeid vergroot kunnen worden. Aan het begin waren er geen aanmeldingen. Inmiddels zijn enkele mensen aangemeld. Klanten in arbeidsmatige dagbesteding zijn echter vaak gehecht aan bestaande structuren en 'overplaatsen' blijft ingewikkeld. Dit maakt dat we blijven investeren in gesprekken met Fijnder en zorgaanbieders.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 1.2: Inwoners ontvangen kwalitatief goede zorg of een goede voorziening Wij monitoren de zorg die onze inwoners ontvangen en grijpen in bij zorg die onder de maat is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan goede hulp bij het huishouden of een goed functionerende rolstoel. Vanzelfsprekend werken we hierbij datagedreven.

Kwaliteit (toelichting) Wij hebben in juni via een extern bureau een klanttevredenheidsonderzoek laten uitvoeren. Hierbij zijn alle inwoners aangeschreven die een hulp-op-maat voorziening hebben. Daarnaast hebben wij in november rondetafelgesprekken gevoerd met inwoners die een Wmo of Jeugd hulp-op-maat voorziening hebben. We wilden ook een rondetafelgesprek voeren met inwoners die bekend zijn bij het Ondersteuningsteam. Helaas is dat, dit jaar, niet gelukt. Alle voorbereidingen zijn gereed om een klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren onder de klanten van onze hulpmiddelenleverancier Kersten. Dit doen we samen met de gemeenten Berkelland, Oude IJsselstreek, Montferland en Winterswijk. Inwoners kunnen klachten en bezwaren indienen. Dit jaar hebben wij 9 bezwaren gehad; 2 gingen over een Wmo hulp-op-maat voorziening en 7 betroffen een afwijzing van een gehandicaptenparkeerkaart (GPK). Regionaal hebben wij een toename gezien van het aantal bezwaren op afwijzingen van een GPK. Hierover is een gesprek gevoerd met de organisatie waar we deze onderzoeken laten doen. Een duidelijke reden is echter niet gevonden. Meerdere bezwaren zijn na een mediation gesprek niet verder doorgezet. We hebben 1 formele klacht binnengekregen en daarnaast hebben enkele inwoners via de mail laten weten ontevreden te zijn. Hier hebben wij actie op ondernomen door contact op te nemen met deze inwoners.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 63 van 295

Doelstellingen Doel 1.3: Zorggeld wordt rechtmatig besteed Wij zien toe op rechtmatige besteding van zorggelden. Bij vermoedens van misbruik, grijpen wij in.

Kwaliteit (toelichting) In onze klanttevredenheidsonderzoeken zijn vragen opgenomen over de rechtmatigheid van de zorg die de inwoner ontvangt. Ook tijdens rondetafelgesprekken hebben wij hierover gesproken. Daarnaast hebben enkele inwoners contact opgenomen om aan te geven dat een hulp (betrof vrijwel altijd hulp bij het huishouden) niet kwam volgens afspraak. Wij hebben toen gecontroleerd wat er gedeclareerd werd. Na de zomer hebben wij bekeken hoeveel % van de huishoudelijke hulp verzilverd werd in de zomerperiode. Bij een aantal zorgorganisaties hebben wij uitvraag gedaan, omdat we zagen dat ze in de zomervakantie procentueel net zoveel declareerden als in andere maanden. Als laatste hebben wij recent enkele casussen ingebracht bij de ondermijningstafel. Hier kwamen verbeter- en actiepunten uit. Wij handelen nu vooral op basis van signalen achteraf, echter is het belangrijk om dit aan de voorkant op te pakken, omdat bekend is dat we maar een heel beperkt zicht hebben op rechtmatigheid, zorgfraude en ondermijning als we alleen handelen op signalen achteraf. We hebben namelijk met kwetsbare inwoners te maken die niet altijd in staat zijn om een niet-pluis-gevoel op te merken. Hier is al aandacht voor, lokaal doen we wat kan, echter is extra regionale inzet nodig op toezicht. Dit wordt in 2024 opgepakt.

Kwaliteit (indicator)

2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre, die dat nodig hebben, ontvangen ondersteuning met als doel dat ze veilig en gezond opgroeien. Doelstellingen Doel 2.1: Kinderen (en ouders) ontvangen ondersteuning die nodig is om gezond en veilig op te groeien Door inzet van noodzakelijke maatwerkvoorziening kun je je als jongere zo goed mogelijk ontwikkelen en deelnemen aan het dagelijks leven.

Kwaliteit (toelichting) Een aantal medewerkers heeft de training Verklarende Analyse gevolgd. Dit in het kader van de uitrol van het toekomstscenario. De overige medewerkers zullen het komende jaar deze training volgen. Afgelopen najaar zijn twee ervaren jeugdconsulenten gestart. Het team is daarmee uitgebreid en op inhoud Pagina 64 van 295

versterkt. Dit maakt dat we meer aandacht kunnen hebben voor verdere kwaliteitsverbetering qua werkprocessen. Deze extra inzet heeft geleid tot een aanzienlijke kwaliteitsimpuls in verslaglegging, beoordelingen en casuïstiekbesprekingen. De interne toetsing qua jeugdwetbeoordelingen is verbeterd waardoor we verder stappen nemen om jeugdhulp toegankelijk te houden voor diegenen die het nodig hebben.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 2.2: Bij onveilig opgroeien is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Een goed functionerende veiligheidsketen moet voorkomen dat kinderen en jongeren onveilig opgroeien. Betrokken organisaties uit deze veiligheidsketen (bijvoorbeeld de Jeugdbescherming Gelderland, Veilig Thuis en de Raad voor de kinderbescherming) trekken steeds meer en eerder samen op met de jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam (OT). Kinderen (en ouders) ervaren de veiligheidsketen als een helder en logisch traject, zonder dat zij met veel overdrachten tussen de organisaties te maken krijgen.

Kwaliteit (toelichting) Scholing op de Top 3 methodiek is voortgezet in 2023 en zal ook in 2024 een vervolg krijgen. De scholing wordt breder uitgezet dan enkel bij jeugdconsulenten, passend binnen de visie van het toekomstscenario. Voor 2024 staat een doorontwikkeling in de richting van het toekomstscenario gepland. Hierbij gaat het om het vergroten van de inhoudelijke deskundigheid maar ook het verbeteren van de integrale samenwerking op de afdeling en met onze ketenpartners in het veiligheidsdomein.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 2.3: Het belang van het kind staat altijd voorop bij complexe gebeurtenissen in het leven van een kind De jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam voldoen aan de beroepscode en kwaliteitsregister jeugd. Bij tegenstrijdige belangen en/of veiligheidsvraagstukken handelt een jeugdconsulent in het belang van het kind volgens de beroepscode jeugd.

Kwaliteit (toelichting) De beroepscode en registratie bij Stichting Kwaliteitsregister Jeugd zijn voor jeugdconsulenten en generalisten van het Ondersteuningsteam gewaarborgd. Naast het handelen volgens de beroepscode zijn er Pagina 65 van 295

in Oost Gelre aandachtsfunctionarissen (collega's) beschikbaar om veiligheidsvraagstukken mee af te stemmen.

Kwaliteit (indicator)

3. Zorg bij thuiswonen en participeren Ambitie Inwoners kunnen met ondersteuning/zorg zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven. Doelstellingen Doel 3.1: Er is een vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en te participeren We passen maatwerkvoorzieningen toe op het gebied van de Wmo om mogelijk te maken dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren. Denk hierbij aan ondersteuning op het gebied van huishoudelijke taken, daginvulling, begeleiding, woningaanpassing, laagdrempelig voorliggend openbaar vervoer (ZOOV) en beschermd wonen. Zo kunnen inwoners blijven participeren zonder hun netwerk te overbelasten.

Kwaliteit (toelichting) Om te bepalen wat nodig is voor een inwoner, doen Wmo-consulenten onderzoek. Zij vragen eerst uit wat het effect is wat de inwoner wil bereiken, dus welke hulpvraag heeft diegene. Daarna wordt in kaart gebracht welke beperkingen of aandoeningen maken dat de inwoner niet zelfredzaam is of onvoldoende kan participeren. De volgende stap is kijken wat er nodig is en hoe dit gerealiseerd kan worden. Er wordt dan gekeken naar eigen kracht, netwerk, voorliggende voorzieningen en andere wetgeving (Jeugdwet en Participatiewet). Als dat doorlopen is, kan het zijn dat het nodig is dat de gemeente (aanvullend) een maatwerkvoorziening afgeeft, zodat de inwoner het gewenste effect kan bereiken. Eind 2023 hadden 1.535 inwoners een Wmo-maatwerkvoorziening. Hulp bij het huishouden (755 inwoners) en vervoersvoorzieningen (760) waren de belangrijkste ondersteuningsvormen. Daarna volgen begeleiding (293 inwoners) en woonvoorzieningen (143 inwoners).

Kwaliteit (indicator)

Pagina 66 van 295

Doelstellingen Doel 3.2: Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag We stellen een nieuwe woon- en zorgvisie op.

Kwaliteit (toelichting) Medio 2023 zijn wij gestart met de voorbereiding. Deze moet in 2024 leiden tot een lokale woon- en zorgvisie waar de lokale ambities en doelstellingen in beschreven staan. De data voor de lokale woon- en zorgvisie worden eind 2023 verzameld en vertaald naar uitgangspunten. Deze uitgangspunten worden in het eerste kwartaal van 2024 besproken en getoetst met interne en externe stakeholders. Samen willen we komen tot een gedragen lokale woon- en zorgvisie waar de lokale ambities en doelstellingen uit voortvloeien. In regionaal verband is gestart met de dataverzameling op het gebied van wonen en zorg om te komen tot een regionale woonzorgvisie. Lopende het proces is gekozen om de doelgroep te versmallen naar ouderen. In deze visie zal de nadruk op de regionale spreiding liggen.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.3: Overbelasting van mantelzorgers voorkomen Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen die aansluit bij de vraag van de mantelzorger kan overbelasting worden voorkomen.

Kwaliteit (toelichting) Er is individuele ondersteuning aangeboden. Ook is er een aantal cursussen gegeven en zijn er themabijeenkomsten georganiseerd voor mantelzorgers. Hierin stonden verschillende onderwerpen en thema’s centraal die voor mantelzorgers relevant kunnen zijn. Een aantal was gericht op mantelzorgers van inwoners met beginnende dementie. Daarnaast is er geparticipeerd in het mantelzorgkamp voor jongeren. De vrijwilligers die het kamp organiseren zijn ondersteund bij het vormgeven van het kamp. In samenwerking met Mazzel is er aandacht besteed aan het thema mantelzorg door jongeren. GGNet heeft mantelzorgondersteuning in groepsverband en individuele gesprekken aangeboden aan inwoners van onze gemeente die voor iemand zorgen met psychische kwetsbaarheid. Ook zijn mantelzorgers op individueel niveau ondersteund, door mantelzorgconsulenten of via inzet van een hulp bij mantelzorg vrijwilliger.

Pagina 67 van 295

Professionals op gebied van zorg en welzijn worden doorlopend geïnformeerd op de ondersteuningsmogelijkheden voor mantelzorgers in Oost Gelre.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.4: Als dementievriendelijke gemeente ondersteunen we inwoners met dementie en hun netwerk We ondersteunen inwoners met dementie en hun huisgenoten en netwerk met hulp op maat.

Kwaliteit (toelichting) We hebben eind juni samen met het netwerk ouderen en veerkracht een bijeenkomst georganiseerd voor mensen met een beginnende vorm van dementie en hun mantelzorgers, hun naasten en andere belangstellenden. Het thema van deze avond is: ‘Onbegrepen gedrag bij dementie’. In het najaar van 2023 heeft een actie in lokale supermarkten plaatsgevonden om dementie te herkennen. Ook is er een workshop voor mantelzorgers georganiseerd. Sinds dit voorjaar is de nieuwe versie van de 'wegwijzer dementie' beschikbaar met alle informatie rondom dementie en het aanbod binnen onze gemeente.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.5: Voor inwoners die niet (zelfstandig) kunnen wonen is passende woonruimte beschikbaar Maatwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen zijn voor inwoners beschikbaar.

Kwaliteit (toelichting) In Oost Gelre zijn locaties voor beschut en beschermd wonen beschikbaar. Niet alle locaties voldoen. Met een lokale aanbieder lopen gesprekken over een andere locatie. Met de beide woningcorporaties zijn gesprekken gestart over het beschikbaar stellen van een woning voor crisisopvang. In Lichtenvoorde zijn geschikte woningen gevonden. In de raadsvergadering van december 2023 is besloten tot aankoop van de panden. Dit moet 6 crisisplekken mogelijk maken en 6 beschut wonen plekken (ter vervanging van een locatie elders in Oost Gelre). Met Marga Klompé lopen gesprekken over de nieuwbouw van de Molenberg.

Pagina 68 van 295

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.6: Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep.

Kwaliteit (toelichting) De beperkte beschikbaarheid van goedkope huurwoningen maakt dat de afspraak met de woningcorporaties om woningen voor uitstroom beschikbaar te stellen niet altijd nagekomen kan worden. Inwoners moeten langer dan wenselijk van Beschermd wonen gebruik maken. Er is regionaal overleg over dit probleem met de woningcorporaties. In het najaar van 2023 kwam een woning aan de Tongerlosestraat beschikbaar. De raad heeft in december besloten tot aankoop. Dit moet de herhuisvesting van 6 cliënten beschut wonen binnen Lichtenvoorde mogelijk maken.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.7: Onze preventiestructuur draagt eraan bij dat inwoners met onbegrepen gedrag, psychische en/of multiproblematiek met ondersteuning toch zelfstandig kunnen wonen. We willen opname in de maatschappelijke opvang voorkomen Diverse interventies kunnen er gezamenlijk voor zorgen dat inwoners met vaak grote psychische en/verslavingsproblemen toch hun huis kunnen behouden en zelfstandig kunnen blijven wonen. Onderdeel van deze interventies is de uitbreiding aanbod op het raakvlak van maatschappelijke opvang die lokaal aangeboden wordt. Zo kunnen we voorkomen dat mensen hun eigen woonplek verliezen en dat ze opgenomen worden in maatschappelijke opvang buiten de gemeente.

Kwaliteit (toelichting) De Stads- en Dorpskamer zijn 9 dagdelen per week open. Er is een extra casusregisseur gestart binnen het sociaal team. Met ProWonen en de Woonplaats zijn gesprekken gestart over het beschikbaar stellen van woningen voor lokale crisisopvang. In december heeft de raad besloten een woning in Lichtenvoorde aan te kopen ten behoeve van crisisbewoning. Ook met Stichting HIER is over deze crisiswoningen gesproken in het kader van het bieden van ondersteuning aan de inwoners. Met de Woonplaats zijn gesprekken gaande Pagina 69 van 295

over het beschikbaar stellen van een woning in Groenlo. Eind 2023 is er in de media aandacht besteed aan hoe inwoners meldingen kunnen doen als zij zich zorgen maken om een mede-inwoner.

Kwaliteit (indicator)

Doelstellingen Doel 3.8: Bij onveiligheid is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Bij onveilige situaties, huiselijk geweld en verwarde personen is er sprake van een goed sluitende veiligheidsketen.

Kwaliteit (toelichting) Er is lokaal periodieke afstemming met Veilig Thuis, de raad voor de kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen (GI). De samenwerking met Jeugdbeschermingstafel verloopt naar tevredenheid. De samenwerking met de expertisetafel vraagt een doorontwikkeling waardoor complexe zaken ook daadwerkelijk breed gedragen en opgepakt worden in de regio. Het perspectiefteam wordt in de regio geëvalueerd. Er wordt een strategie bepaald waarmee het bereik van een perspectiefteam kan worden vergroot. Intern zijn de eerste stappen gezet richting een teamoverstijgende casuïstiekbespreking waarmee we (nog meer) integraal kijken en werken aan problematiek.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 70 van 295

Financieel overzicht Programma 2 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve

Begroting na

Begroting +

wijziging 2023

Realisatie 2023

Restant 2023

Nieuw Beleid 2023 Lasten

44.860

51.802

50.288

1.514

Baten

-6.098

-12.012

-12.860

848

Gerealiseerd resultaat

38.763

39.790

37.428

2.362

Beleidsindicatoren Programma 2 Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Onderwijs

Absoluut verzuim

Onderwijs

Relatief verzuim

Onderwijs

Sport en recreatie Pagina 71 van 295

Eenheid

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

aantal per 1.000 inwoners 5-18 jr

Voortijdig schoolverlaters

% deelnemers aan het

zonder startkwalificatie

vo en mbo onderwijs

Niet sporters

%

Oost

Gemeentegrootte

Gelre

25.000-50.000 inw.

Igrado

1,5

4,2

2022

Igrado

20

21

2022

DUO

1,6%

2,1%

2022

RIVM

40,0%

47,9%

2022

Bron

Jaar

Sociaal domein

Sociaal domein

aantal per 1.000 Banen

inwoners in de leeftijd

Netto arbeidsparticipatie

beroepsbevolking t.o.v.

domein

bijstandsuitkering

inwoners

Sociaal

Lopende re-

domein

integratievoorzieningen

Jongeren met jeugdhulp

inwoners van 15-64

% van alle jongeren tot 18 jaar

domein

jeugdbescherming

Sociaal

Jongeren met

% van alle jongeren

domein

jeugdreclassering

van 12 tot 23 jaar

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo

% van alle jongeren tot 18 jaar

aantal per 10.000 inwoners

Sociaal

Jongeren met een delict

% van alle jongeren

domein

voor de rechter

van 12 tot 23 jaar

Sociaal

Kinderen in

domein

uitkeringsgezin

domein

75,3%

73,4%

2023

CBS

147,0

230,3

2022

CBS

432,5

196,1

2023

CBS

12,0%

11,1%

2023

CBS

1,4%

1,0%

2023

CBS

0,2%

-

2023

GMSD

610

-

2022

CBS

1%

1%

2022

CBS

3%

4%

2022

CBS

1%

1%

2022

jaar

Jongeren met

Sociaal

CBS

aantal per 10.000

Sociaal

domein

2022

de beroepsbevolking

aantal per 10.000

Sociaal

726,1

% van de werkzame

Personen met een

domein

999,7

van 15 t/m 64 jaar

Sociaal

Sociaal

LISA

Werkloze jongeren

% van alle jongeren tot 18 jaar

% van alle jongeren van 16 t/m 22 jaar

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken Pagina 72 van 295

Programma 3 Werken Leeswijzer Programma 3 behelst alles wat we doen in het belang van een goed ondernemersklimaat, een goede werkgelegenheid en een goede bereikbaarheid. Dit zijn immers belangrijke ingrediënten en belangrijke motoren voor onze lokale economie. Binnen dit programma zijn er drie speerpunten voor de komende periode: •

Ondersteuning op maat aan de agrarische sector, met het oog op de ontwikkelingen waar agrarische ondernemers mee te maken hebben of nog krijgen.

•

De verdubbeling van de N18 om zo de bereikbaarheid van de hele Achterhoek te verbeteren en de regio beter te kunnen positioneren als regio met een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

•

Een volwaardige laadinfrastructuur in de openbare ruimte zodat Oost Gelre voorbereid is op een toename van elektrische voertuigen, die bovendien een bijdrage leveren aan onze klimaatdoelstellingen.

Sterke lokale economie Ambitie Ook de komende periode heeft de gemeente de ambitie om het woon- en werkklimaat van de gemeente verder te verstevigen en uit te bouwen. We willen meer banen en diversiteit van banen, goede voorzieningen, een goede bereikbaarheid en een prettige omgeving voor de bewoners en voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven. We kijken daarbij nadrukkelijk naar zowel de bedrijventerreinen als naar ons buitengebied, dat ook een grote stempel drukt op onze lokale economie. We benutten de optimale ligging van onze gemeente aan de N18. De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie. De sector verschaft veel werkgelegenheid en draagt bovendien bij aan een aangenaam woon- en leefklimaat voor de inwoners en recreanten. Groen en economie zijn geen tegenstanders van elkaar, maar kunnen juist heel goed hand in hand gaan. De schoonheid van ons coulissenlandschap, de bossen en andere natuurgebieden in de Achterhoek zijn waardevol; ook in economische zin. Voor onze agrariërs, maar ook voor de belangrijke groeiende toeristische sector. Oost Gelre is een actieve samenleving, waarin de inwoners en ondernemers houden van onze evenementen en waarin mensen samenkomen in sport, muziek en historie. Oost Gelre is een echter evenementengemeente, dat bekend staat om zijn vele kleine en grote evenementen die regionale en ook Pagina 73 van 295

landelijke uitstraling hebben. Ze zorgen voor een grote impuls voor onze lokale economie en leefbaarheid. De gemeente heeft bovendien een prachtig buitengebied dat bekend staat om zijn coulisselandschap. De gemeente wil daarom niet alleen de bestaande evenementen en toeristische sector versterken, maar ook alle ruimte bieden aan ondernemers, inclusief onze agrarische ondernemers, om nieuwe initiatieven te ontplooien. Bestuurlijke kaders •

Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030

•

Uitvoeringsagenda vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2023

•

Strategisch marketing plan

•

Beleidsnota recreatie en toerisme

•

Vaarbeleid Gracht Groenlo 2016

Wat willen we bereiken? De lokale en regionale economie krijgt de ruimte om zich te ontwikkelen en te versterken •

We dragen zorg voor huisvestingsmogelijkheden door lokale bedrijvigheid te faciliteren op de bedrijventerreinen in Groenlo en Lichtenvoorde. We zetten daarbij in op zowel uitbreiding als inbreiding op onze bestaande bedrijventerreinen door samen met de ondernemers plannen op te stellen voor een toekomstbestendig bedrijventerrein.

•

We hebben aandacht voor de kwaliteit van onze bestaande bedrijventerreinen door samen met de ondernemers plannen op te stellen voor een toekomstbestendig bedrijventerrein.

•

We geven ruimte aan nieuwe economische dragers in het landelijk gebied.

Kwaliteit (toelichting) Medio 2023 is onderzoek gedaan naar uitbreidingswensen voor zowel de lokale als regionale bedrijventerreinen. Tevens is aandacht besteed aan de kansen op herontwikkeling van bestaande bedrijventerreinen. Dit onderzoek heeft gediend als basis voor onze inbreng voor het Regionale Programma Werklocaties dat we in 2023 hebben opgesteld. Verder heeft het geleid tot het starten van het project Toekomstbestendig bedrijventerrein de Kamp. We zijn in november gestart met een ondernemersbijeenkomst op de Kamp om een plan te ontwikkelen voor de toekomst en te werken aan het verbeteren van de collectiviteit op het terrein. Voor dit project is een provinciale subsidie aangevraagd en toegekend. In samenspraak met IKGL wordt op bedrijventerrein Lindebrook onderzocht wat de kansen voor parkmanagement zijn. Op Lindebrook hebben we ook de Open Bedrijvendag mede gefaciliteerd. De opdracht voor een lokatiestudie voor het nieuwe lokale bedrijventerreinen in Lichtenvoorde en Groenlo is medio juni uitgezet. De lokatiestudie is in volle gang en de resultaten worden in Q1 van 2024 verwacht.

Pagina 74 van 295

in 2023 hebben we verschillende bedrijfsbezoeken georganiseerd zowel met het college als geheel, met de wethouder als ambtelijk. Door meer bij de ondernemers aan tafel te zitten blijven we goed op de hoogte van de uitdagingen die op hen en ons af komen en kunnen we daarop schakelen. Verder zijn we verbonden aan de regionale thematafels en zitten structureel aan bij IKGL bestuursvergaderingen. ook onderhouden we de contact met (centrum) ondernemersverenigingen.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Grootschalige industriële bedrijvigheid kan zich ontwikkelen op de Laarberg Op Regionaal bedrijvenpark De Laarberg bieden we vestigingsmogelijkheden aan grote bedrijven, ook in de zwaardere milieucategorieën. We herbestemmen het Biobased Transitiepark naar een regulier bedrijventerrein. We breiden de Laarberg uit met een derde fase, zodat we ook na 2026 nog aan de vraag naar een regionaal bedrijventerrein kunnen voldoen.

Kwaliteit (toelichting) De contacten op de de Laarberg zijn geïntensiveerd. Naast het ruimtelijk overleg is er structureel klantoverleg en is ook het gezamenlijke accountoverleg met de gemeente Berkelland in het leven geroepen. Hiermee is de afstemming op het gebied van vraag en aanbod uit de markt verbeterd. De bijeenkomsten van de aandeelhouders, raad van commissarissen en vereniging van eigenaren hebben we bijgewoond. Vooralsnog is er nog voldoende uitgeefbaar terrein op de Laarberg. in 2023 is het bestemmingsplan Laarberg Noord in procedure gebracht. Wel hebben we uit onderzoek opgemaakt dat we ook na 20230 nog behoefte hebben aan regionaal bedrijventerrein voor grootschalige bedrijvigheid in een hoge milieucategorie. Omdat procedures hiervoor vaak lang duren is in de aandeelhoudervergadering van december 2023 besloten dat we aan de slag gaan met een haalbaarheidstudie voor een volgende fase van Laarberg (Fase3). In het regionale Programma Werklocaties is de toekomstige uitbreidingsambitie opgenomen. Uitdaging nummer 1 op Laarberg (net als op alle andere bedrijventerreinen) is de netcongestie. In 2023 is gestart met een onderzoek voor het inrichten van een Smart Energy Hub op Laarberg. Verder werken we samen met de VVE, politie en brandweer binnen het Keurmerk Veilig Ondernemen.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 75 van 295

Wat willen we bereiken? Het centrum van Groenlo en Lichtenvoorde beschikt over een compact en vitaal winkelgebied We realiseren compacte en vitale winkelgebieden door uitvoering te geven aan het Programma Geef Lichtenvoorde Kleur en Programma Stad Groenlo.

Kwaliteit (toelichting) In 2023 is ingezet op het versterken van contacten met ondernemers en het versterken van de organisatiegraad. Provincie Gelderland heeft vanuit het programma SteenGoedBenuttten financiële ondersteuning verleend bij de aanstelling van de procesmanager voor het centrum. Er is een klankbordgroep opgericht voor Lichtenvoorde waarin ook ondernemers goed vertegenwoordigd zijn. Eind 2023 zijn de gesprekken met de ondernemers gestart over de aanstelling van een centrummanager. Dit zal zijn vervolg krijgen in 2024.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Innovatie en duurzaamheid We beschikken over bedrijven die tot de top van de Nederlandse maakindustrie behoren en dat onze regio producten maakt die wereldwijd gewild zijn. We willen deze innovatieve en duurzame maakindustrie stimuleren. Ook crossovers tussen de diverse bedrijfstakken zijn in opkomst (Smart Industry). We willen creatieve industrie faciliteren en stimuleren. Op dit gebied worden in regionaal verband activiteiten ondernomen. Om concurrentiekracht te houden, te innoveren en kennis te kunnen laten ontwikkelen is het noodzakelijk dat deze voorzieningen aanwezig zijn. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol.

Kwaliteit (toelichting) Op het gebied van innovatie en duurzaamheid zijn in 2023 een aantal stappen gezet. We zetten in op een duurzame sterke samenwerking met de ondernemers in onze gemeente. We hebben de contacten geïntensiveerd. Hierbij is samenwerking ontstaan bij de plannen over verduurzaming van onze werklocaties. Op bedrijventerrein de Kamp spelen onderwerpen als energie, vergroening, klimaatadaptatie enz. een rol bij de op te stellen toekomstvisie. Ook het verbeteren van de organisatiegraad op de terreinen is een vorm van innovatie waarbij de gezamenlijke aanpak van uitdagingen voordelen op gaat leveren. Op regionale schaal zijn we aangesloten bij de ontwikkeling ven DOA (Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek) en op lokaal niveau onderzoeken we de mogelijkheden van een Smart Energy Hub. Met IKGL is het thema netcongestie onder de aandacht gebracht. Vanuit team economie hebben we in 2023 binnen een aantal projecten inbreng gehad waarmee we de integraliteit hebben vergroot. Pagina 76 van 295

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Faciliteren van de transitie naar een toekomstbestendige agrarische sector •

We geven perspectief aan de agrarische sector.

•

We willen ruimte bieden voor alternatieve invullingen als er onvoldoende toekomstperspectief is voor agrariërs en zij besluiten te stoppen.

Kwaliteit (toelichting) We hebben naar aanleiding van de omgevingsvisie een programma voor het landelijk gebied voor Oost Gelre opgesteld. Daarin staan de maatregelen benoemd waarmee we aan de slag gaan in 2024. Het gaat onder andere om evalueren en herzien van het VAB-beleid en het verbeteren van de communicatie.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Behouden en stimuleren van evenementen We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

We willen de procedures en regels voor evenementen zo eenvoudig mogelijk maken en houden.

•

we faciliteren (grote) evenementen als het bloemencorso in Lichtenvoorde, de ‘Slag om Grolle’ in Groenlo en de talloze andere evenementen die Oost Gelre zo aantrekkelijk maken

Kwaliteit (toelichting) In Oost Gelre zijn veel en grote evenementen georganiseerd. We omschrijven onszelf dan ook met trots als Evenementengemeente. De vele evenementen vormen een bindende factor in de gemeente en zijn veelal goeorganiseerd vanuit verenigingen en lokale vrijwilligersnetwerken. Team economie heeft diverse netwerkbijeenkomsten gefaciliteerd rondom de evenementen.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 77 van 295

Wat willen we bereiken? Stimuleren recreatie en toerisme De marketing en promotie van de parels van Oost Gelre dient samen met onze ondernemers en de regio verder te worden geprofessionaliseerd en uitgebouwd. De vrijetijdsagenda Oost Gelre is vastgesteld en de te varen koers voor de komende periode is helder geformuleerd in de agenda.

Kwaliteit (toelichting) Oost Gelre is een toeristische gemeente van formaat. Uit onderzoek is gebleken dat Oost Gelre in omzet de grootste toeristische gemeente van de Achterhoek is. Dit is gestimuleerd door het toeristisch product aantrekkelijk te maken en houden. Dit doen we door onder andere routeontwikkeling, nieuwe toeristische producten, seizoensverlenging faciliteren en bedrijfsbezoeken. We staan open voor nieuwe ontwikkelingen en denken mee in de uitdagingen van onze toeristische ondernemers.

Kwaliteit (indicator)

Bereikbaarheid en Smart Mobility Ambitie Het is voor de gemeente van groot belang om alle kernen bedrijvig en leefbaar te houden. De bereikbaarheid binnen en naar de gemeente krijgt daarom alle aandacht. De gemeente zet zich voortdurend in om een goede basismobiliteit te verzekeren, waarbij openbaar vervoer hand in hand gaat met een fijnmazig netwerk. Verder heeft de gemeente de ambitie dat er op termijn een opgewaardeerde N18 met ongelijkvloerse kruisingen gerealiseerd kan worden in de Achterhoek. Dat moet ervoor zorgen dat de gemeente sneller bereikbaar is voor bedrijven, en de gemeente aantrekkelijker wordt om in te werken en in te wonen. Bestuurlijke kaders Wat willen we bereiken? De bereikbaarheid binnen de gemeente is goed We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

Er is proactieve aandacht voor verkeersveiligheid volgens het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV);

•

We voeren het stappenplan uit voor 30km/u binnen de bebouwde kom bij geen vrijliggend fietspad;

•

De gemeente is actief in het stimuleren van veilig rijgedrag en bewustwording (campagnes).

Pagina 78 van 295

Kwaliteit (toelichting) De fietspaden langs de Lievelderweg, tussen Groenlo en Lievelde, zijn inmiddels grotendeels voorzien van kantmarkering, het kruispunt Lievelderweg-Hamelandweg in Lievelde is afgerond en voor de Oude Winterswijkseweg in Vragender worden de tijdelijke verkeersmaatregelen uitgewerkt om de werkzaamheden in goede banen te leiden. De Esstraat is bijna af en wacht nog op een nieuwe coatinglaag die helaas door de weersomstandigheden niet aangebracht kon worden in het najaar. De Jaartsveld in Groenlo is afgerond en De Schans in Groenlo wordt in het voorjaar van 2024 aangepast. In november hebben we in samenwerking met bureau Kragten een fietsverlichtingscampagne georganiseerd op het parkeerterrein bij SV Grol in Groenlo. Een mooie actie met een goed resultaat.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Versterken openbaar vervoer in en naar de Achterhoek We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

We zetten ons in om betrouwbare bus- en spoorverbindingen in de regio te behouden en te verbeteren (zowel Doetinchem-Arnhem als Winterswijk-Apeldoorn);

•

We zetten ons in voor een efficiënt en fijnmazig lokaal openbaar vervoer, waarbij wij openstaan voor nieuwe initiatieven ((Smart) Mobility as a Service);

•

We zetten in op Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) op buslijnen 73 (Winterswijk - Enschede) & 74 (Doetinchem - Enschede) en passen onze busstations daar op aan;

•

We waarborgen dat lijn 72 (Lichtenvoorde - Neede) op een veilige en efficiënte wijze door de gemeente kan blijven rijden met goede haltevoorzieningen.

Kwaliteit (toelichting) De doorgang van de RegioExpres zal zorgen voor een betere bereikbaarheid van de Achterhoek. Met de komst van de RegioExpres rijden er eind 2026/2027 vijf treinen per uur tussen Arnhem en Doetinchem. Op de spoorlijn Winterswijk - Apeldoorn, waar station Lichtenvoorde-Groenlo aan ligt, is er de wens om de dienstregeling te verbeteren. Zodat ook doordeweeks een rechtstreekse verbinding naar Apeldoorn mogelijk is (reistijdwinst van 55 naar 37 minuten). Samen met de regio Achterhoek werken we aan slimme en duurzame mobiliteit. Een nieuwe versie van de GAON app, het Achterhoekse alternatief op het MaaS concept, begint steeds meer vorm te krijgen. Steeds meer ritmogelijkheden komen in de app te staan, zoals ook ritdelen. Pagina 79 van 295

Bij wegaanpassingen op wegen die samenvallen met de busroute van buslijn 72 wordt een zorgvuldige afweging gemaakt tussen verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Dit gaat in goed overleg met Arriva en hulpdiensten. Daarnaast wordt in het project Varsseveldseweg (gedeelte tussen Het Gele Park en de Patronaatsstraat) een extra bushalte gerealiseerd.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? De regionale bereikbaarheid van onze gemeente is goed •

We blijven streven naar een 2x2-baans 100 km/uur N18 met ongelijkvloerse kruisingen, maar pakken ook versneld knelpunten aan ter bevordering van de doorstroming en veiligheid in samenwerking met Rijkswaterstaat, provincie en de regio Achterhoek;

•

We zetten ons samen met de EUREGIO in voor een verbetering van de oost-west verbinding A1, A15 met het Duitse achterland;

•

We blijven inzetten op ZOOV, buurtbussen en op innovatieve mobiliteitsconcepten als Netmobiel, mobiliteitshubs, deelauto's & deel(elektrische)fietsen, Gaon en (Smart) Mobility as a Service;

•

We willen de mobiliteit tussen toeristisch-recreatieve attracties in de Achterhoek optimaliseren van laagdrempelig en bijzonder vervoer.

Kwaliteit (toelichting) In opdracht van de regio Achterhoek wordt er voor september 2023 door een adviesbureau gekeken naar de mogelijkheid voor 2x2 100km/u, maar ook naar het 'aanvaardbare alternatief' voor de N18. Gemeenten Oude IJsselstreek en Oost Gelre zitten in de werkgroep, samen met de regio, provincie en Rijkswaterstaat. De Achterhoek Raad heeft gekozen voor een aanvaardbaar alternatief plan, 2 x 2 80km/uur, voor de N18 gedeelte Varsseveld tot Groenlo. In het mobiliteitsplan van de regio Achterhoek wordt het terugdringen van oneigenlijk gebruik van de Deventer Kunstweg alsmede het vergroten van de veiligheid van de Deventer Kunstweg benoemd. Ook de provincie Gelderland en gemeente Berkelland staan achter deze maatregelen. Bij deze partijen is het opwaarderen van de Deventer Kunstweg dus geen agendapunt. Het opwaarderen van de Vredenseweg om te zorgen voor een betere verbinding Laarberg - Vreden is wel een onderwerp waar de betrokken partijen zich in kunnen vinden. De eerste mobiliteitshub op busstation Lichtenvoorde is gerealiseerd. Alleen de pakketkluizen moeten nog aangebracht worden. De provincie Gelderland heeft een ontwerp gemaakt voor een busstation met mobiliteitshub aan de Barkenkamp in Groenlo en zoekt naar financieringsmogelijkheden.

Pagina 80 van 295

Kwaliteit (indicator)

Financieel overzicht Programma 3 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve

Begroting na

Begroting +

wijziging 2023

Realisatie 2023

Restant 2023

Nieuw Beleid 2023 Lasten

1.725

1.925

2.017

-92

Baten

-1.214

-1.496

-1.771

276

0

0

1.035

-1.035

512

429

-789

1.218

Stortingen Gerealiseerd resultaat

Beleidsindicatoren Programma 3 Beleidsindicatoren Oost

Gemeentegrootte

Gelre

20.000-50.000 inw.

Taakveld

Naam indicator

Eenheid

Bron

Economie

Functiemenging

%

LISA

58,7%

50,2%

2022

LISA

148,6

167,6

2022

Economie

Vestigingen (van bedrijven)

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken

Pagina 81 van 295

Jaar

Programma 4 Dienstverlening Leeswijzer In dit hoofdstuk gaan we in op de koers die we willen volgen binnen het vierde programma: Bestuur, bedrijfsvoering en dienstverlening. Binnen dit programma benoemen we twee belangrijke speerpunten: •

Intensivering van de aanpak van ondermijning.

•

De implementatie van de Omgevingswet, mede gelet op de ruimte voor initiatieven van burgers en ondernemers.

Integrale veiligheid en ondermijning Ambitie De gemeente Oost Gelre gaat voor een veilige woon- en leefomgeving waar je prettig kunt wonen, werken en recreëren. Ongewenste situaties proberen we te voorkomen of pakken we aan door dit vroegtijdig te signaleren. Daarnaast krijgt ondermijning geen voet aan de grond in Oost Gelre door onder andere het creëren van een veilig buitengebied, het weerbaar maken van inwoners, bedrijven en verenigingen en aanpakken van misstanden. Tot slot zorgen we ervoor dat we voorbereid zijn op crisissen zodat we niet verrast worden en onze inwoners, bedrijven en verenigingen op ons kunnen rekenen. Bestuurlijke kaders Wat willen we bereiken? We zorgen voor een veilige en leefbare woon- en werkomgeving We zorgen voor een veilige en leefbare woon- en werkomgeving waarbij we ongewenste situaties voorkomen, signaleren of indien nodig aanpakken.

Kwaliteit (toelichting) In 2023 hebben er veel activiteiten plaatsgevonden die bij hebben bijgedragen aan een veilige woon- en leefomgeving. Dit doen we als gemeente niet alleen, maar altijd in samenwerking met externe partijen zoals de Politie, Omgevingsdienst Achterhoek Oost, Fijnder, Dorpsbelangenverenigingen, bedrijven, verenigingen en onze inwoners. Hieronder worden enkele activiteiten beschreven die bij hebben gedragen aan het zorgen voor een veilige woon- en leefomgeving: Pagina 82 van 295

•

overlast van jeugd in Groenlo en Lichtenvoorde is direct aangepakt in samenwerking met de ambulant jongerenwerker, jeugdagent en omwonenden. Overlast van jeugd is een terugkerend thema dat zich op verschillende locaties binnen de gemeente voordoet. Er wordt continu ingezet op het voorkomen en minimaliseren van de overlast door jeugd;

•

er is door de werkgroep gewerkt aan een veilig buitengebied. Aan de werkgroep nemen o.a. LTO, Dorpsbelangenverenigingen, Waterschap, Stichting Marke Vragenderveen, Platform Veilig Ondernemen, politie en gemeente. Het doel van de werkgroep is om het buitengebied veilig en leefbaar te houden;

•

er zijn integrale controles gehouden op thema's als arbeidsmigranten, buitengebied en op bedrijventerreinen;

•

er is nazorg verleend aan ex-gedetineerden, zodat zij een goede start kunnen maken;

•

er zijn bestuursrechtelijke maatregelen genomen zoals gebiedsontzeggingen en gedragsaanwijzingen om overlast van personen in de buurt tegen te gaan

•

er is een convenant veilige school opgesteld met als doen de veiligheid in en rondom de school te waarborgen;

•

er is een rioolwateronderzoek uitgevoerd met als doel zicht te krijgen op het drugsgebruik in Oost Gelre. Enerzijds gaat het om de soorten drugs die gebruikt worden in onze gemeente en anderzijds zal blijken of het drugsgebruik, in verhouding met andere gemeenten, in onze gemeente afwijkt. De uitkomsten van dit onderzoek zijn in 2024 bekend.

Tot slot is door de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2023 - 2026 aangenomen. Hiermee zijn de onderstaande prioriteiten en focuspunten voor de komende jaren vastgesteld; •

ondermijnende criminaliteit; met de focus op milieucriminaliteit, drugscriminaliteit en zorgfraude;

•

zorg en veiligheid; met de focus op personen met onbegrepen gedrag en huiselijk geweld en kindermishandeling;

•

jeugd en veiligheid; met de focus op drank- en drugsgebruik, jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast;

•

digitale veiligheid; met de focus op digitale weerbaarheid en bieden van handelingsperspectief voor een gerichte aanpak van digitale veiligheid;

•

leefbaarheid; met de focus op het versterken van de samenwerking met de politie en implementeren van wijkgericht werken.

Door de focus te leggen op deze prioriteiten gaan we zorgen voor een veilige en leefbare woon- en werkomgeving, nu en in de toekomst.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 83 van 295

Wat willen we bereiken? Wij zijn samen met de ondernemers, verenigingen en inwoners weerbaarder tegen ondermijning Wij zijn samen met de ondernemers, verenigingen en inwoners weerbaarder tegen ondermijning, waarbij misstanden worden voorkomen of gestopt doordat deze vroegtijdig worden gesignaleerd.

Kwaliteit (toelichting) In 2023 is er een plan van aanpak ondermijning opgesteld. Met de aanpak van ondermijning willen we voorkomen dat (georganiseerde) criminaliteit ons gezag ondermijnt en dat het vertrouwen in het openbare bestuur wordt aangetast. Onderdeel van het plan van aanpak is het weerbaarder maken van ondernemers, verenigingen en inwoners. In 2023 is hieraan gewerkt door: •

voorlichting te geven aan dorpsbelangenverenigingen en ouderenorganisaties op het gebeid van ondermijning en cybercriminaliteit;

•

voorlichting te geven aan erfbetreders zodat er extra oren en ogen zijn in het signaleren van ondermijnende activiteiten;

•

bedrijfsbezoek op het gemeentehuis te organiseren met als doel ondernemers weerbaar te maken;

•

in Vragender een informatiebijeenkomst te organiseren naar aanleiding van een drugsdumping;

•

het thema ondermijning aandacht te geven op de Zomermarkt in Lichtenvoorde.

Tot slot zijn er bewustwordingsbijeenkomsten voor een groot deel van de medewerkers van de gemeente georganiseerd. Enerzijds om onze medewerkers weerbaarder te maken tegen verschillende vormen van ondermijning, maar ook om deze vormen te kunnen signaleren en herkennen.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? De gemeente beschikt over een adequate crisisstructuur De gemeente beschikt over een adequate crisisstructuur die onder andere voldoende opgeleid, getraind en beoefend is om toekomstige crisis aan te kunnen.

Kwaliteit (toelichting) Om te kunnen beschikken over een adequate crisisstructuur is er onder andere het volgende gedaan: •

medewerkers met een functie in de crisisorganisatie hebben deelgenomen aan opleidingen, trainingen en oefeningen;

Pagina 84 van 295

•

er heeft een bestuurlijke oefening plaatsgevonden waar het scenario 'cybercrime' is beoefend;

•

alle bereikbaarheidsgegevens van organisaties en medewerkers zijn geactualiseerd;

•

de gegevens van alle gemeentelijke opvanglocaties zijn geactualiseerd en;

•

er heeft een oefening bij Lesli vuurwerk plaatsgevonden.

Kwaliteit (indicator)

Regionale en grensoverschrijdende samenwerking Ambitie De gemeente wil actief blijven bijdragen aan de Achterhoek en deze samen met de andere gemeenten in de regio versterken op sociaal-maatschappelijk en economisch vlak. De samenwerking binnen Regio Achterhoek/Achterhoek Ambassadeurs en Sociaal Domein Achterhoek blijft daarom hoog in het vaandel staan. Daarnaast hebben we oog voor het belang en de potentie van grensoverschrijdende samenwerking met onze Duitse buurgemeenten. Grensoverschrijdende samenwerking biedt over en weer volop kansen: voor onze ondernemers en onze inwoners, vanuit economisch, maatschappelijk en vanuit toeristischrecreatief perspectief. Daarom blijven we inzetten op de EUREGIO en ondersteunen we de inzet van Achterhoek Ambassadeurs bij grensoverschrijdende samenwerking en de projecten en netwerken die daaruit voortvloeien. Bestuurlijke kaders Wat willen we bereiken? Euregionale samenwerking bevorderen We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

Benutten (Europese) subsidiemogelijkheden.

•

Continueren samenwerking tussen de Duitsland coordinatoren van de Achterhoekse gemeenten.

•

We hebben een pro-actieve rol in de (EUR) regionale samenwerking.

Kwaliteit (toelichting) Oost Gelre is actief op het gebied van Euregionale samenwerking. Bestuurlijk en ambtelijk zijn we aangehaakt en hebben we deelgenomen aan verschillende bijeenkomsten. Samen met de regionale collega's bereiden we de EUREGIO raad voor. We zijn is gestart met het project Euregionaal Netwerk Pagina 85 van 295

Arbeidsmigranten. Dit project heeft als doel de aanpak van uitbuiting van arbeidsmigranten in de EUREGIO in een grensoverschrijden kader te versterken.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Grensoverschrijdende samenwerking in het algemeen In dit kader zijn er het afgelopen jaar zijn verschillende cursussen Duits gegeven aan toeristische ondernemers en detailhandel. In samenwerking met de Grenzhoppers Business School wordt het cursusaanbod verder doorontwikkeld.

Kwaliteit (toelichting) Op dit gebied hebben we het afgelopen jaar verschillende activiteiten uitgevoerd zoals grensoverschrijdende netwerkbijeenkomsten, ook onderzoeken we momenteel samen met de IKGL (ondernemers) de mogelijkheden aan te sluiten bij het Internationale netwerkbureau.

Kwaliteit (indicator)

Dienstverlenend en meedenkend Ambitie We willen dat de dienstverlening van de gemeentelijke organisatie in de brede zin aansluit op wat de buitenen binnenwereld van ons vraagt. Daarbij zetten we in om, mede in de geest van de Omgevingswet, de samenwerking met onze inwoners verder te verdiepen. We willen er zo voor zorgen dat we maximaal aansluiten op de behoeften van de inwoner, ondernemer en organisaties, maar dat we tegelijkertijd realistisch zijn in wat haalbaar is. Bestuurlijke kaders Wat willen we bereiken? Integreren van burgerinitiatieven binnen de organisatie We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

wij faciliteren en omarmen burgerinitiatieven vanuit ons vertrouwen in de samenleving. Wij vinden het daarbij belangrijk dat initiatieven die publieke voorzieningen aanbieden en/of een beroep doen op gemeenschapsgeld, representatief zijn en passen in het algemeen belang.

Pagina 86 van 295

•

verwachtingsmanagement is essentieel voor het slagen van burgerparticipatie. We zijn transparant, duidelijk en eerlijk over de (on)mogelijkheden. Voor elk onderwerp of project moet vooraf duidelijk zijn hoe inwoners en gemeenteraad betrokken worden. Ook wordt het proces vanuit de organisatie goed geborgd om zaken tijdig af te handelen.

Kwaliteit (toelichting) We zijn in goed contact met onze samenleving en vinden het belangrijk dat onze inwoners worden betrokken bij ons beleid. Ook staan wij er positief tegenover dat inwoners zelf het initiatief nemen om met ideeën voor beleid te komen. Om dit beter in onze organisatie te borgen, gaat in 2024 een kwartiermaker hier invulling aan geven.

Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers en instellingen zijn tevreden over onze dienstverlening en werken graag met ons samen We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

We zijn één organisatie, met medewerkers die met elkaar met plezier en vakmanschap werken aan de opgaven waar Oost Gelre voor staat. De organisatie werkt integraal en opgavengericht, over afdelings- en teamgrenzen heen.

•

We organiseren de dienstverlening zo veel mogelijk dichtbij onze inwoners. Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. We leven ons in en achterhalen de behoeften van onze inwoners en ondernemers. Onze grondhouding is “ja, mits”, en we proberen binnen de wettelijke kaders al het mogelijke te doen om zaken voor elkaar te maken

•

We weten wat er in de samenleving speelt, wat dat van ons vraagt en spelen daarop in. Onze rolinvulling is daarbij afhankelijk van het (maatschappelijk) vraagstuk.

•

We hebben de basis op orde. We weten wat we moeten doen, kunnen dat ook en hebben daarbij grip op ons huishoudboekje.

•

We ontwikkelen ons naar een organisatie die flexibel, communicatief en netwerkend is. Zo kunnen we inspelen op wat de inwoner van ons verwacht.

Kwaliteit (toelichting) We zijn één organisatie die samen verantwoordelijk is om onze inwoners en ondernemers goed te dienen. We hebben de basis op orde en blijven in ontwikkeling, net als onze communicatie richting onze inwoners. We informeren tijdig en volledig. Pagina 87 van 295

Optimale dienstverlening in 2023 Dagelijks zijn we bezig om onze dienstverlening te verbeteren. We vinden het belangrijk om te weten hoe de samenleving onze dienstverlening ervaart. Zowel de wijze van communiceren als kanaalvoorkeur, maar kijken ook welke onderwerpen er in de samenleving spelen. Daarom zijn we continu aan het monitoren om onze kanalen te optimaliseren en voeren we onderzoeken uit om onze dienstverlening te toetsen en te verbeteren. Ons KCC is in 2023 verder geprofessionaliseerd. We hebben het KCC uitgebreid met een flexibele schil. Daardoor is onze continuïteit van dienstverlening beter gewaarborgd. Ook hebben we de eerstelijns dienstverlening verbeterd door de medewerkers te trainen in gesprekstechnieken waardoor de 2e lijn meer ontlast wordt . We streven ernaar zoveel mogelijk vragen in één keer goed te beantwoorden dan wel "warm" door te verbinden naar de vakafdelingen. Piekdrukte bij het team burgerzaken Verder hebben we in 2023 drie verkiezingen georganiseerd. Verkiezingen voor het Waterschap en Provinciale Staten vonden plaats in maart en 2e Kamerverkiezingen in november.

Tot slot had het team Burgerzaken dit jaar te maken met: De inschrijvingen van Oekraïense vluchtelingen op Marveld; Een groot aantal toenemende sinds Corona; Een inhaalslag van naturalisaties na de Corona periode - tijdens de Corona-periode was het moeilijk om aan buitenlandse documenten te komen - na de verkiezingsuitslag zien we een toename van aanvragen voor naturalisaties; Meer vestigingen van nieuwe inwoners vanuit het buitenland - dit betreft ook een inhaalslag na Corona. Kwaliteit (indicator)

Wat willen we bereiken? Kinderen en jongeren worden actief betrokken bij het uitwerken en evalueren van beleid We starten een jongerenforum van 15-35 jaar waar we op regelmatige basis mee gaan sparren over uiteenlopende onderwerpen. Over wat zij missen en wat zij graag anders zouden zien. Ook willen we de betrokkenheid van jongeren stimuleren bij onderwerpen die juist hen aangaan.

Kwaliteit (toelichting)

Kwaliteit (indicator)

Pagina 88 van 295

Financieel gezond Ambitie Oost Gelre staat er financieel gezond en stabiel voor, en we hebben de ambitie om dit zo te behouden. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. Op dit moment zijn er al diverse crises die een risico kunnen vormen voor onze financiële positie. Dat dwingt de gemeente om kritisch te blijven ten aanzien van de taakstelling, van bestaande en nieuwe plannen, van investeringen en om te onderzoeken waar er externe financieringsmogelijkheden zijn. Bezuinigingen zijn onwenselijk, maar kunnen niet uitgesloten worden. We willen daarom transparant zijn in de plannen, duidelijk communiceren over de inkomsten en uitgaven, en zo een eerlijke overheid zijn richting onze inwoners en ondernemers. Bestuurlijke kaders Wat willen we bereiken? Een financieel gezonde gemeente zijn en blijven We hanteren daarbij de volgende uitgangspunten: •

we zijn transparant over onze plannen en communiceren duidelijk over inkomsten en uitgaven;

•

we zetten ons in om financiele middelen te verweren door o.a. gebruik te maken van subsidiemogelijkheden;

•

we zetten in op preventie en zijn 'streng aan de poort' om de kosten van Jeugdhulp en Wmo beheersbaar te houden.

Kwaliteit (toelichting) Zowel op begrotingsbasis als uiteindelijk bij de jaarrekening is sprake van een positief resultaat.

Kwaliteit (indicator)

Pagina 89 van 295

Financieel overzicht Programma 4 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve

Begroting na

Realisatie 2023

Begroting +

wijziging 2023

Restant 2023

Nieuw Beleid 2023 Lasten

7.282

6.538

6.617

-79

Baten

-497

-822

-1.107

285

Stortingen

-100

-100

198

-298

Gerealiseerd resultaat

6.886

5.816

5.312

504

Beleidsindicatoren Programma 4 Beleidsindicatoren Taakveld

Naam indicator

Eenheid

aantal per Veiligheid

Verwijzingen Halt

10.000 jongeren

Bron

Bureau Halt

Oost

Gemeentegrootte

Gelre

25.000-50.000 inw.

Jaar

7

8

2022

0,5

1,4

2023

aantal per Veiligheid

Winkeldiefstallen

1.000 inwoners

Pagina 90 van 295

CBS

Taakveld

Veiligheid

Naam indicator

Gewelds- en seksuele misdrijven

Eenheid

Bron

Oost

Gemeentegrootte

Gelre

25.000-50.000 inw.

Jaar

aantal per 1.000

CBS

2,7

3,0

2023

CBS

0,5

1,1

2023

CBS

4,0

4,4

2023

in euro’s

COELO

707

867

2023

in euro’s

COELO

797

949

2023

inwoners

aantal per Veiligheid

Diefstallen uit woning

1.000 inwoners

Veiligheid

Vhrosv

Vhrosv

Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

aantal per 1.000 inwoners

Bron: waarstaatjegemeente.nl, cijfers worden regelmatig geactualiseerd en kunnen afwijken Taakveld

Bestuur en ondersteuning

Bestuur en ondersteuning

Bestuur en ondersteuning

Bestuur en ondersteuning

Pagina 91 van 295

Naam indicator

Eenheid

Formatie

fte per 1.000 inwoners

Bezetting

fte per 1.000 inwoners

Apparaatskosten

kosten per inwoner

Kosten als % van totale Externe inhuur

loonsom + totale kosten inhuur externen

Bron

Eigen gegevens

Eigen gegevens

Eigen begroting

Eigen begroting

Werkelijk

Begroting

6,45

6,31

6,22

6,04

€ 607

€ 624

7,32%

0,18%

Taakveld

Bestuur en ondersteuning

Pagina 92 van 295

Naam indicator

Overhead

Eenheid

% van totale lasten

Bron

Eigen begroting

Werkelijk

Begroting

13,32%

13,06%

Paragrafen Inleiding De voorschriften (Besluit begroting en verantwoording) stellen een aantal paragrafen verplicht, die we zowel in de begroting als in het jaarverslag moeten opnemen.

1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2. Verbonden partijen 3. Bedrijfsvoering 4. Financiering 5. Onderhoud kapitaalgoederen 6. Grondbeleid 7. Lokale heffingen

Pagina 93 van 295

Paragraaf 1: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Wij leggen een relatie tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Dat geeft inzicht in de robuustheid van onze rekening. Het weerstandsvermogen is de verhouding van de beschikbare weerstandscapaciteit en alle gekwantificeerde risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en die van materiële betekenis kunnen zijn. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover wij kunnen beschikken om niet-begrote kosten op te vangen. Beleid weerstandsvermogen Het beleid over integraal risicomanagement en het aan te houden weerstandsvermogen hebben wij uitgewerkt in de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen. Op basis van informatie uit de risicoinventarisatie doen we een uitspraak over de mogelijke financiële gevolgen van de gedefinieerde risico’s. De kans en financiële impact van alle individuele en gezamenlijke risico’s is hiermee bepaald, zodat we een uitspraak kunnen doen over de te verwachten schadelast. De gewenste omvang van het weerstandsvermogen ontstaat op basis van inzicht in de risico’s, de financiële consequenties en de mogelijkheden om deze risico’s te beheersen of af te dekken. Het is noodzakelijk om risico’s te onderkennen maar niet mogelijk om alle financiële risico’s volledig af te dekken. Beschikbare weerstandscapaciteit (incidenteel en structureel)

Incidentele weerstandscapaciteit (x €1.000)

Rekeningresultaat

5.997

Algemene reserve (vrij besteedbaar)

11.728

Totaal

17.725

Tabel 2.1 incidentele weerstandscapaciteit

Pagina 94 van 295

Structurele weerstandscapaciteit (x € 1.000)

Onbenutte belastingcapaciteit voor gemeentelijke belastingen en heffingen

1.300

Rentebaten algemene reserve (vrij besteedbaar)

129

Totaal

1.429

Tabel 2.2 structurele weerstandscapaciteit

Benodigde weerstandscapaciteit volgens risico simulatie De benodigde weerstandscapaciteit berekenen we jaarlijks bij het opstellen van de begroting en de jaarrekening op basis van de op dat moment gewaardeerde risico’s. Op basis van ons risicoprofiel hebben wij een berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. We hebben ruim 30 risico’s beschreven en gekwantificeerd. De berekende gemiddelde schadelast bedraagt € 1.577.500 en de maximale schadelast is becijferd op € 2.180.000. De uiteindelijke beoordeling van het weerstandsvermogen wordt via een ratio berekend: Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit/benodigde weerstandscapaciteit De ratio van het weerstandsvermogen geeft aan hoe het weerstandsvermogen gewaardeerd wordt. Bij het bepalen van de ratio’s gaan we uit van de gemiddelde schadelast. Dit resulteert in de weerstandsratio in tabel 2.3. Weerstandsratio = Ratio weerstandsvermogen

Weerstandsratio

Ratio

Waardering

Totaal weerstandsvermogen

12,3

Uitstekend

Tabel 2.3 Weerstandsratio

Wij streven een waardering na die minimaal als voldoende wordt omschreven. Dit komt erop neer dat sprake is van voldoende weerstandsvermogen als de beschikbare weerstandscapaciteit hoger of gelijk is dan de benodigde weerstandscapaciteit (dus ≥1,0). Uiteindelijk kunnen we concluderen dat onze weerstandscapaciteit uitstekend is. Risico-inventarisatie gemeente Oost Gelre Pagina 95 van 295

De voor de bepaling van onze weerstandscapaciteit relevante risico’s staan in onderstaande risicoinventarisatie. Voor elk risico hebben wij: •

Oorzaak en gevolg in beeld gebracht;

•

De beheersmaatregelen ter voorkoming en ter beheersing genoemd;

•

Het risico gewaardeerd (kans en financieel gevolg ingeschat).

Verkorte beschrijving van de belangrijkste financiële risico's In onderstaande tabel treft u een verkorte beschrijving van de belangrijkste financiële risico’s aan: Projecten en Investeringen

Bij de grondexploitaties gaat het om prognoses van opbrengsten en kosten. De feitelijke kosten en opbrengsten kunnen bij realisatie afwijken van wat gepland is. Maatregel: Bouwgrondexploitatie Dekking van eventuele verliezen door aanwending van de reserve bouwgrondexploitatie. Jaarlijkse herziening en beoordeling van de Grex om tijdig te kunnen bijsturen.

Bij de exploitatie van bedrijventerreinen gaat het om prognoses van opbrengsten en kosten. De feitelijke kosten en opbrengsten kunnen bij Regionaal bedrijventerrein De Laarberg

realisatie afwijken van wat gepland is. Maatregel: Jaarlijkse herziening en beoordeling van de Grex om tijdig te kunnen bijsturen.

Mogelijke afwaardering van boekwaarde gemeentelijk vastgoed. Gemeentelijk vastgoed

Maatregel: Herbestemming van gemeentelijk onroerend goed.

Verzoek om bijdrage in de bekostiging van nieuwbouw en/of renovatie van Onderwijshuisvesting

schoolgebouwen. Maatregel:

Pagina 96 van 295

Projecten en Investeringen

Opstellen van een (meerjaren) integraal onderwijshuisvestingsplan (nieuwbouw en vervangende nieuwbouw) om de financiële gevolgen in beeld te hebben.

Open einde regelingen

Overschrijding budget door groter beroep op deze voorziening. Leerlingenvervoer

Maatregel: Sturen op schoolkeuze (school in woonplaats).

Structureel onvoldoende budget om de taken op grond van de Wmo te kunnen bekostigen. Wmo

Maatregel: Contract- en leveranciersmanagement (CLM) - w.o. monitoring.

Structureel onvoldoende budget om de taken op grond van de Jeugdwet te kunnen bekostigen Jeugdwet

Maatregel: Contract- en leveranciersmanagement (CLM) - w.o. monitoring. Risico- en kostenverevening op tekorten binnen samenwerkingsverband acht Achterhoekse gemeenten.

Structureel onvoldoende budget om de taken op grond van de Participatiewet te kunnen bekostigen. Participatiewet

Maatregel: N.v.t.

Overschrijding budget minimabeleid. Minimabeleid

Maatregel: N.V.T. (open einderegeling)

Pagina 97 van 295

Projecten en Investeringen

Aansprakelijkheid

Risico op schadeclaims en/of mislopen aanbestedingsvoordelen. Inkoop- en contractmanagement