integraal veiligheidsplan achterhoek oost 2023-2026

INTEGRAAL VEILIGHEIDS PLAN 2023-2026

Gemeente

Aalten

INHOUDSOPGAVE

1. Inleiding

3

1.1 Reikwijdte Beleid

5

1.2 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022

6

2. Uitgangspunten

9

3. Prioriteiten en ambities.

11

3.1 Ondermijnende criminaliteit

12

3.2 Zorg en Veiligheid

15

3.3 Jeugd en Veiligheid

17

3.4 Digitale veiligheid en weerbaarheid (‘cybercrime’)

19

3.5 Leefbaarheid

22

Gemeente specifieke aanvullende aandachtspunten

23

4. Vervolg

2

24

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

©Stan Bouman

1.

INLEIDING Voor u ligt het Integraal Veiligheidsplan (IVP) Achterhoek Oost

het ons sterker en verbetert het de processen van opsporen en

2023-2026, opgesteld door de gemeenten Aalten, Berkelland,

het bestrijden van criminaliteit.

Oost Gelre en Winterswijk. Dit plan is de opvolger van het IVP 2019-2022 Achterhoek Oost. Het eens per vier jaar ver-

Op deze manier voeren de gemeenten regie op openbare

nieuwen van het veiligheidsplan geeft de mogelijkheid om aan

orde en veiligheid, creëren we veilige gemeenten en houden

te sluiten op de veranderende wereld. Nieuwe ontwikkelingen

we Achterhoek Oost leefbaar. Hiervoor werken we samen met

in de samenleving zorgen namelijk voor nieuwe prioriteiten en

verschillende partners. Regionale partners zijn bijvoorbeeld

ambities. Afgelopen periode is dit duidelijk geworden in bijvoor-

het Zorg en Veiligheidshuis Noord- Oost Gelderland, Veilig-

beeld de coronacrisis en de vluchtelingencrisis. Het omgaan

heidsnetwerk Oost Nederland en het Regionaal Informatie- en

met deze crisis en het vinden van de juiste aanpak heeft veel

Expertisecentrum (RIEC) Oost-Nederland. Daarnaast wordt er

tijd gevraagd van de gemeenten. Als dergelijke ontwikkelingen

samengewerkt met de politie, het Openbaar Ministerie (OM), de

zich voordoen in de samenleving moet het daarom mogelijk zijn

Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), woningcorporaties, wel-

om te schuiven in prioriteiten. Het IVP heeft tot doel ervoor te

zijnsinstellingen, onderwijsinstellingen, en verschillende andere

zorgen dat Achterhoek Oost een woon-, leef- en werkklimaat

partners zoals HALT of Iriszorg.

heeft waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Het handhaven van de openbare orde en het borgen van de veilig-

De prioriteiten die in dit IVP naar voren komen zijn geformu-

heid is een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren

leerd op basis van het risicoprofiel. Het risicoprofiel is op-

van een samenleving. In het IVP staan de speerpunten op het

gesteld aan de hand van deskresearch, vragenlijsten en inter-

gebied van veiligheid in Achterhoek Oost voor de komende vier

views onder medewerkers van de verschillende gemeenten en

jaar. Om praktische uitvoering te geven aan deze punten uit het

externe organisaties. Daarnaast is er data verzameld via Da-

IVP wordt er jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld.

talab GO, zij houden een dashboard met geregistreerde misdaadcijfers en overlastregistraties bij. Aan de hand van deze

Veiligheid en het veiligheidsgevoel is een basisbehoefte waar

informatie is het risicoprofiel geschetst en zijn de prioriteiten

continu aandacht aan moet worden besteed. Door gezamenlijk

bepaald.

op te treden voorkomen we dat bepaalde vormen van criminaliteit zich verplaatsen naar buurgemeenten. Daarnaast maakt

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

3

4

©Stan Bouman

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

1.1 Reikwijdte Beleid In het IVP Achterhoek Oost 2019 – 2022 werd nog expliciete aandacht besteed aan de werkzaamheden en prestaties van de brandweer. Deze vorm van veiligheid valt onder fysieke veiligheid: de mate waarin mensen beschermd zijn of zich beschermd voelen tegen ongevallen of leed van niet-menselijke oorsprong. Aangezien veel onderdelen van deze vorm van veiligheid omvat zijn in ander beleid van bijvoorbeeld crisisbeheersing en rampenbestrijding wordt dit niet meegenomen in het IVP. Er zijn nog wel twee andere componenten die een rol spelen in het IVP: sociale veiligheid en digitale veiligheid. Digitale veiligheid speelde in het IVP 2019 – 2022 nog geen (grote) rol, maar door de digitalisering van de samenleving zijn er nieuwe veiligheidsvraagstukken bijgekomen. Het huidige IVP zal zich richten op sociale- en digitale veiligheid. Sociale veiligheid Sociale veiligheid is de mate waarin men beschermd is of zich beschermd voelt tegen gevaar dat veroorzaakt wordt of dreigend is door menselijk handelen. Er zijn verschillende onderdelen die van belang zijn om te zorgen voor sociale veiligheid. Zo zetten wij ons in op de verbinding tussen zorg en veiligheid en de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit. Inzetten op sociale veiligheid moet ervoor zorgen dat de leefbaarheid in de gemeenten toeneemt.

Digitale veiligheid Met digitale veiligheid worden alle maatregelen bedoeld die gericht zijn op het voorkomen van schade door verstoring of uitval van digitale producten of diensten. Daarnaast valt ook het herstellen van opgelopen schade hieronder. Het is belangrijk dat de gemeenten in de Achterhoek Oost daarom inzetten op het weerbaar maken van inwoners, ondernemers, maar ook de gemeente zelf. Daarnaast wordt er geleerd van getroffen gemeenten en andere instanties.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

5

1.2 Terugblik Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022 1. Veilige woon- en leefomgeving (inclusief de lokale prioriteiten: woninginbraken (inclusief schuren) en geweld (inclusief huiselijk geweld) •

Inwoners zijn actief betrokken bij het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid in de omgeving doordat zij voor-

lichting hebben gekregen over buurtwhatsapp. Eén van de speerpunten hiervan was de meldingsbereidheid

vergroten. • •

Er zijn meerdere dwangsommen opgelegd voor het aantreffen van inbrekerswerktuigen. Er zijn verschillende preventieactiviteiten ingezet op veelvoorkomende criminaliteit, zoals: besmettingsbrieven woninginbraken, witte voetjes acties, donkere dagen offensief, dag van de veiligheid.

2. Bedrijvigheid en veiligheid •

Enkele gemeenten hebben het Keurmerk Veilig Ondernemen Buitengebied opgezet dan wel voortgezet.

•

Er is uitvoering gegeven aan het horecaconvenant door onder andere jaarlijks in gesprek te gaan met de lokale

•

In enkele gemeenten is geïnvesteerd in preventieactiviteiten gerelateerd aan de veiligheid in de aanwezige hokken- en keten.

•

Enkele grote evenementen zijn doorgegaan, ondanks de coronacrisis in de afgelopen periode. Deze grote en

risicovolle evenementen zijn multidisciplinair (brandweer, politie, Geneeskundige Hulporganisatie in de Regio

(GHOR) en de gemeente) voorbereid.

•

6

horeca en politie.

Er zijn integrale controles gehouden op onder andere illegale bewoning op vakantieparken en campings.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

3. Jeugd en veiligheid (inclusief de lokale prioriteit: jeugdoverlast en -criminaliteit)

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

heids-) maatregelen getroffen moeten worden.

•

In enkele gemeenten heeft #Leerlingalert plaats-

•

We hebben een lokaal zorgnetwerk (casusoverleg)

gevonden. #Leerlingalert zet in op het voorkomen dat

opgezet met als doel kwetsbare jongeren in een zo vroeg

jongeren kiezen voor een criminele carrière. Leer-

mogelijk stadium in beeld te krijgen en te interveniëren

lingen, studenten, hun docenten en ouders of ver-

om te voorkomen dat de jongeren (verder) afglijden.

zorgers wordt geleerd hoe het er in de criminele

•

In enkele gemeenten is een groepsscan uitgevoerd

wereld aan toe gaat, hoe je het herkent en hoe je moet

door de politie ten behoeve van een efficiënte en

handelen wanneer je iemand ziet afglijden.

effectieve

ontzeggingen opgelegd aan jongeren die herhaaldelijk

overlast veroorzaakten in de openbare ruimte.

aanpak van overlast. Er zijn gebieds4. Fysieke veiligheid •

De jaren 2020 en 2021 hebben grotendeels in het

•

Er is uitvoering gegeven aan het lokale preventie-

teken gestaan van de Coronacrisis en de (uitvoering

en handhavingsplan door onder andere de inzet van

van) maatregelen die vanuit het Rijk werden opgelegd.

mystery guests, mee doen aan de actie Ikpas, en het

De boa’s en politie hebben een belangrijke rol ge-

introduceren van de Instructie Verantwoord Alcohol

speeld in het hebben en houden van contact met

(IVA) schenken in sportkantines.

inwoners, ondernemers en verenigingen. Daarnaast

•

Buitengewoon opsporing ambtenaren (boa’s) en de

hebben zij geldende maatregelen toegelicht en indien

politie hebben jongeren tot 18 jaar die strafbare feiten

nodig is er handhavend opgetreden door het uitreiken

hebben gepleegd doorgestuurd naar Halt. Door middel

van waarschuwingen, proces-verbalen of bestuurlijke

van Halt-afdoeningen pakt Halt strafbaar gedrag onder

maatregelen.

jongeren aan. Daarnaast heeft Halt voorlichting ge-

•

Het project Langer Veilig thuis wonen in de Achterhoek

geven aan jongeren over actuele thema’s rondom

is opgestart of voortgezet. Door inzet van slimme sen-

jeugd en veiligheid.

soren, in combinatie met mantelzorgers, wordt het

•

We hebben uitvoering gegeven aan het convenant

langer veilig thuis wonen voor ouderen nagestreefd.

Veilige School. Onderdeel van dit convenant is het jaar-

•

lijks in gesprek zijn met scholen, politie en gemeente.

Op basis van dit gesprek is bekeken of- en welke (veilig-

•

In enkele situaties heeft de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland voorlichting gegeven na een brand. De medewerkers die een functie hebben in de

7

gemeentelijke crisisbeheersings organisatie heb-

beeld geïmplementeerd en daaruit voortkomende

ben deelgenomen aan opleidingen, trainingen en

casuïstiek opgepakt.

oefeningen zodat zij goed voorbereid zijn op

•

calamiteiten. Daarnaast hebben we een bijdrage

geleverd in de doorontwikkeling van Bevolkings-

•

Er zijn integrale controles gehouden op ver-

zorg door onder andere deel te nemen aan de

schillende thema’s zoals milieu, arbeidsmigranten,

projectgroep expertteams en kwaliteitscriteria.

vakantie parken en bedrijventerreinen.

5. Integriteit en veiligheid

Achterhoek opgesteld en uitgevoerd.

•

De publiek – private samenwerking Veilig Buiten-

gebied is opgestart of voortgezet en enkele ge-

•

Het Bibob-beleid is geactualiseerd. Het doel van

meenten hebben ten behoeve van deze samen-

het beleid is de integriteit van de overheid be-

werking één of twee sterren ter certificering ont-

schermen.

vangen.

•

Het Damoclesbeleid is geactualiseerd. Hierin staat

•

Inwoners, bedrijven en verenigingen zijn op ver-

beschreven in welke situaties en onder welke

schillende momenten en in verschillende vormen

kaders de burgemeester bestuurlijke maatregelen

voorgelicht met als doel het vergroten van de

in kan zetten tegen drugscriminaliteit.

weerbaarheid en het herkennen van drugs-

•

Na het aantreffen van een hennepkwekerij of

criminaliteit.

drugslab zijn er, op basis van het Damoclesbeleid,

•

Om de meldingsbereidheid in het buitengebied te

bestuurlijke maatregelen getroffen door het uit-

vergroten heeft Meld Misdaad Anoniem een cam-

delen van een waarschuwing of het tijdelijk sluiten

pagne gehouden in dit gebied. Met voorlichtings-

van het pand.

materiaal (folder en filmpje) is de bekendheid van

Meld Misdaad Anoniem vergroot.

•

Er

zijn

bewustwordingsbijeenkomsten

onder-

mijning georganiseerd voor interne medewerkers

en externe partners (ODA, politie, brandweer).

•

8

Er is een regionaal plan van aanpak ondermijning

Gemeenten hebben het lokale ondermijnings-

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

2.

UITGANGSPUNTEN Voor een effectief veiligheidsbeleid is het van belang dat er

complex probleem is door middel van wijksturing of doelgroep

een geschikt en volledig pakket aan preventieve en repressieve

sturing. Wijksturing, ook wel wijkgericht werken genoemd, is

maatregelen wordt ondernomen.

een integrale aanpak die zich richt op het verbeteren van de directe leefomgeving in een bepaalde wijk of buurt in samen-

Persoonsgerichte aanpak

werking met inwoners en ketenpartners. De Achterhoek kent

De gemeenten in Achterhoek Oost richten zich waar mogelijk

buurten en kernen met elk haar eigen kansen en uitdagingen.

op een persoonsgerichte aanpak (PGA). Ook in Achterhoek

Een aanpak op maat doet recht aan de verschillen tussen wij-

Oost kennen we personen die hinder en/of ernstige over-

ken, buurten en aan de verschillen in zorgen en problemen. Als

last veroorzaken. Sommige personen volharden in dit gedrag

we het verschil willen maken moeten we gericht kijken naar wat

of ‘groeien door’, vaak in combinatie met gedrags- of psychi-

waar nodig is. Bij doelgroep sturing zijn onze jongerenwerkers

sche problemen, verslaving enzovoort. Bij de PGA staat het

en de samenwerking met de verslavingszorg een belangrijk

individu centraal en werken gemeente, politie, OM en hulp-

aandachtspunt.

verlening nauw samen om te voorkomen dat dezelfde personen voor problemen blijven zorgen en de juiste hulp kunnen

Flexibiliteit

ontvangen. Een integraal op de persoon toegesneden (mix van)

Veiligheid vraagt om flexibiliteit. Ontwikkelingen gaan snel en

interventie(s) is een succesvolle manier om deze kwetsbare

zijn niet altijd te voorzien. De prioriteiten zijn dan ook niet in be-

mensen samen met ketenpartners te ondersteunen en moge-

ton gegoten. Soms kunnen onvoorziene ontwikkelingen ervoor

lijk aan te pakken. Het sociaal domein heeft hier een belangrij-

zorgen dat deze verschuiven. De coronacrisis en de vluchtelin-

ke rol in. De oplossingen voor veel problemen op het vlak van

gencrisis zijn hier duidelijk voorbeelden van. Het is belangrijk

openbare orde en veiligheid zitten namelijk in de samenwerking

dat we flexibel genoeg zijn en op actuele veiligheidsvraagstuk-

met het sociaal domein. Daarnaast is er voor complexere ca-

ken kunnen inspelen. Dit IVP benoemt daarom hoofdthema’s

sussen een aanpak via de veiligheidskamer mogelijk.

en algemene uitgangspunten, in plaats van strakke kaders. Hierdoor blijft voldoende ruimte om mee te kunnen bewegen

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

Wijkgerichte en doelgroepgerichte aanpak

met actuele ontwikkelingen en in te spelen op behoeften in een

Een andere manier om maatwerk te kunnen leveren bij een

gebied.

9

10

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

©Arjan Almekinders

3.

PRIORITEITEN EN AMBITIES In dit integrale veiligheidsplan 2023-2026 worden de prioriteiten en ambities voor de komende vier jaar vastgelegd op het gebied van veiligheid. Deze prioriteiten en ambities zijn onderverdeeld in vijf thema’s: •

Ondermijnende criminaliteit

•

Zorg en veiligheid

•

Jeugd en veiligheid

•

Digitale veiligheid

•

Leefbaarheid

De prioriteiten met de bijbehorende ambities worden verder uitgewerkt in dit integrale veiligheidsplan 2023-2026. De negen geprioriteerde thema’s uit het integrale risicoprofiel Achterhoek Oost zijn opgenomen in bovenstaande vijf hoofdthema’s. Bovenstaande thema’s staan de komende vier jaar centraal en hebben extra aandacht nodig met betrekking tot de inzet en de capaciteit van de gemeente, en haar partners. Dit wil niet zeggen dat er voor de andere veiligheidsthema’s geen aandacht en inzet beschikbaar is, zoals voor High Impact Crimes (HIC). Het stellen van prioriteiten is belangrijk om de beschikbare capaciteit op de juiste manier te benutten in (complexe) veiligheidsvraagstukken. De wereld en onze omgeving veranderen snel en dit brengt diverse uitdagingen en ontwikkelingen met zich mee. Denk hierbij aan de coronacrisis, stikstofcrisis, woningnood en vluchtelingencrisis. Door deze veranderingen kunnen prioriteiten verschuiven dat ook invloed heeft op de opgestelde ambities per thema. We stellen ons daarom flexibel op en passen ons aan naar de uitdagingen en ontwikkelingen die zich op het moment voordoen.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

11

3.1 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een thema dat de afge-

pingen, excessief geweld in de openbare ruimte en de ver-

lopen jaren een steeds grotere rol heeft ingenomen op

waarlozing van panden.

zowel de (inter)nationale, regionale, als lokale agenda. Bij ondermijnende criminaliteit is er sprake van vermenging

De focuspunten op het gebied van ondermijning:

van onder- en bovenwereld. Dit ontstaat doordat plegers

•

Milieucriminaliteit

van (georganiseerde) criminaliteit gebruik maken van de-

•

Drugscriminaliteit

zelfde legale diensten en voorzieningen als inwoners. Denk

•

Zorgfraude

hierbij aan transportvoorzieningen, financiële en juridische dienstverlening, de vastgoedsector, zorgfraude et cetera. Ondermijnende criminaliteit is diep geworteld in de (lokale) samenleving. De combinatie van omvangrijke criminele vermogens en de toegang tot zware geweldsmiddelen stelt criminelen in staat om invloed uit te oefenen op de maatschappij en rechtstaat. Zo ondermijnen zij het gezag van de overheid en vervagen normen en waarden bij bonafide partijen. Hierdoor kan het de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie aantasten. Ondermijnende criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen. Voorbeelden zijn drugscriminaliteit, (milieu)fraude, witwaspraktijken, illegale kamerverhuur en mensenhandel. Hoewel ondermijnende criminaliteit vaak niet zichtbaar is, heeft het wel zichtbare gevolgen. Denk daarbij aan drugsdum-

12

Ambities 1. Verder verbeteren van de informatie positie zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld. 2. Vergroten van de weerbaarheid door verhogen van de bewustwording: bestuurlijk, ambtelijk en van inwoners en ondernemers. 3. Intensiveren van de lokale en regionale integrale aanpak. 4. Verminderen van georganiseerde criminaliteit met behulp van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale instrumenten.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

Wat gaan we doen?

lijke maatregelen te nemen tegen drugscriminelen. Hierbij

•

We blijven investeren in het creëren van bewustzijn op

kan gedacht worden aan het sluiten van een drugspand en

verschillende niveaus, zowel bij de gemeente als bij in-

het opleggen van een last onder dwangsom op persoon

woners, ondernemers en ketenpartners. Er wordt hande-

aan een drugscrimineel.

lingsperspectief geboden hoe signalen te herkennen en

•

•

waar deze te melden. Dit gebeurt door middel van bewust-

provincie Gelderland. Denk hierbij aan Ariadne (vakantie-

wordingscampagnes, opleidingen en informatiebij-

parken) en Theseus (industrieterreinen). Samen met

eenkomsten.

partners worden ondermijningssignalen gestructureerd

We willen criminele samenwerkingsverbanden verstoren en

verrijkt met de informatie vanuit elke partner en hierbij een

hier beter zicht op krijgen door meer integrale controles uit

gezamenlijk plan te maken voor een interventie via de

te voeren in samenwerking met onze partners (onder andere de politie, belastingdienst, het OM en inspectie•

Enkele gemeenten doen mee met de projecten van de

ondermijningstafel. •

We versterken de informatiepositie door interne en ex-

diensten).

terne informatie, binnen de wettelijke mogelijkheden, bij

We maken actief gebruik van de verschillende mogelijk-

elkaar te brengen, bijvoorbeeld door de informatie die

heden van wet- en regelgeving (bijvoorbeeld Wet Bibob,

binnenkomt via Meld Misdaad Anoniem te combineren met

Opiumwet en Algemene Plaatselijke Verordening) om

informatie van handhavers en collega’s.

ondermijnende criminaliteit tegen te gaan door bestuur-

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

13

14

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

3.2 Zorg en Veiligheid In de vier gemeenten uit de Achterhoek Oost is het belangrijk dat alle inwoners mee kunnen doen in de maatschappij. Hierbij wordt er uitgegaan van de zelfredzaamheid van de inwoner. Daarnaast zijn er ook kwetsbare inwoners die passende zorg of ondersteuning nodig hebben vanuit de gemeente of onze zorg- en veiligheidspartners. Kwetsbare inwoners kunnen te maken hebben met complexe of meervoudige problematiek. Denk hierbij onder andere aan vervuiling van de woning, huisvestingsproblematiek, verslaving en schulden. Deze inwoners kunnen mogelijk een risico of bedreiging vormen voor zichzelf of voor de omgeving. Vanuit het oogpunt van veiligheid is het belangrijk dat deze kwetsbare inwoners de juiste persoonsgerichte zorg en ondersteuning krijgen om overlast en/of strafbare feiten te voorkomen. Door grote wachtlijsten, personeelstekorten en een woningmarktcrisis is het van belang dat de zorg- en veiligheidspartners intensief, effectief en nauw met elkaar samenwerken en dit continue blijven verbeteren. Dit is belangrijk om de juiste zorg en ondersteuning te kunnen bieden aan kwetsbare inwoners. Onder zorg- en veiligheidspartners vallen onder andere, politie, woningbouwcorporaties, onderwijsinstellingen, welzijnsorganisaties, sociale wijkteam, Veilig Thuis, en het Zorg- en veiligheidshuis. De focuspunten op het gebied van Zorg en Veiligheid: •

Personen met onbegrepen gedrag

•

Huiselijk geweld en kindermishandeling

Ambities 1. Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners. Dit door middel van het vroegtijdig delen van informatie tussen de partners en gezamenlijk inzetten op preventie binnen de focuspunten van zorg en veiligheid. 2. Het verder voorkomen en tegengaan van veiligheidsvraagstukken, veroorzaakt door kwetsbare inwoners. Dit door middel van lokale persoonsgerichte zorg en ondersteuning.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

15

Wat gaan we doen? •

Het intensiveren van de samenwerking tussen het sociaal domein en openbare orde en veiligheid voor (complexe) zorg- en veiligheidsvraagstukken.

•

Voorkomen van overlastgevend, onbegrepen- of crimineel gedrag door gezamenlijk in te zetten op preventieve acties met de verschillende domeinen en partners.

•

Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners om complexe en meervoudige casuïstiek gezamenlijk op te pakken en het realiseren van een lokaal persoonsgerichte aanpak, waarbij de casusregie ligt bij de gemeente.

•

Aansluiten bij regionale ontwikkelingen en initiatieven van samenwerkingspartners en gemeenten in de regio om de focuspunten te versterken. Voorbeelden hiervan zijn: de regiegroep Achterhoek Zorg en Veiligheid en de regietafel Zorg en Veiligheidshuis. Zorg- en veiligheidsvraagstukken kunnen complex en ingewikkeld zijn. De aanpak voor deze complexe en meervoudige vraagstukken ligt op het snijvlak van het sociaal domein en openbare orde en veiligheid. Deze twee domeinen gaan de komende jaren nog nauwer en intensiever met elkaar samenwerken in onze gemeenten.

Wat blijven we doen? •

We blijven op de hoogte van wat er speelt in onze samenleving, mede door de inzet van politie, boa’s, jongerenwerkers en het sociale wijkteam. Hierdoor kunnen we actualiteiten, zorgen en signalen verzamelen uit de samenwerkingen en deze oppakken en delen met de betrokken partners. Dit betreft signalen van bijvoorbeeld huiselijk geweld, onbegrepen gedrag, verslaving of polarisatie.

•

Wekelijkse overleggen met de zorg- en veiligheidspartners rondom de thema’s van zorg en veiligheid en complexe casuïstiek. Hierdoor wordt de samenwerking versterkt en weten de partners elkaar snel te vinden.

•

Gezamenlijk persoonsgerichte zorg en ondersteuning bieden voor de kwetsbare inwoners. Denk hierbij aan personen met onbegrepen gedrag of slachtoffers van huiselijk geweld. De regisseurs zorg & veiligheid van de verschillende ge meenten zijn hierin belangrijke schakels.

16

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

3.3 Jeugd en Veiligheid Het veroorzaken van overlastgevende activiteiten of criminele

Daarnaast ligt de ambitie omtrent de jeugd ook op preventie.

handelingen door jongeren kunnen een slechte invloed uitoe-

Het voorkomen van jeugdcriminaliteit samen met onze part-

fenen op het woongenot en het veiligheidsgevoel van de inwo-

ners . Dit door middel van meer preventieve interventies in de

ners uit onze gemeenten.

gezamenlijke aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. In deze aanpak speelt het voorkomen en tegengaan van alcohol-

Jongeren met financiële problemen, een verstoorde thuissitu-

en drugsgebruik een belangrijke rol.

atie, verslaving en/of schoolverzuim zijn mogelijk kwetsbaar en vatbaar voor overlastgevende activiteiten of criminele hande-

De focuspunten op het gebied van Jeugd en Veiligheid:

lingen. Ook bij deze complexe of meervoudige problematiek

•

Drankgebruik

rondom jongeren, is een persoonsgerichte aanpak samen

•

Drugsgebruik

met de zorg- en veiligheidspartners van groot belang. Hierbij

•

Jeugdcriminaliteit

staat het individu centraal in de zorg en ondersteuning, maar

•

Jeugdoverlast

is er ook aandacht voor de omgeving: school, werk en/of thuissituatie.

Ambities 1. Het voorkomen en tegengaan van kwetsbare (risico)jongeren door meer toezicht op de jeugd. 2. Het versterken van de samenwerking tussen de zorg- en veiligheidspartners omtrent jongeren. 3. Het voorkomen en tegengaan van (overmatig) alcoholgebruik onder jongeren. 4. Het voorkomen en tegengaan van drugsgebruik onder jongeren.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

17

©Stan Bouman

Wat gaan we doen? •

De aanpak van kwetsbare (risico)jongeren, jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verder versterken in de lokale zorg- en veiligheidsstructuur door middel van samenwerking met de partners.

•

Inzetten op preventieve interventies rondom het alcohol- en drugsgebruik onder de jeugd in samenwerking met jongerenwerk, Halt, onderwijsinstellingen, verslavingszorg en de horeca.

•

Enkele gemeenten gaan de samenwerking met bureau Halt continueren en intensiveren. In het kader van preventie geeft Bureau Halt voorlichtingen aan jongeren over thema’s rondom alcohol, drugs en criminaliteit.

Wat blijven we doen? •

Het continueren van de integrale (groeps-) aanpak jeugd samen met de partners. Hierbij wordt er ingezet op preventieve en repressieve interventies om overlast en criminaliteit te voorkomen.

•

Wekelijkse overleggen met de zorg- en veiligheidspartners rondom de thema’s van jeugd en veiligheid en complexe casuïstiek. Hierdoor wordt de samenwerking versterkt en weten de partners elkaar snel te vinden.

•

We blijven op de hoogte van wat er speelt rondom de jongeren mede door de inzet van politie, boa’s, jongerenwerkers, en het sociale wijkteam. Hierdoor kunnen we actualiteiten, zorgen en signalen verzamelen uit de samenwerkingen en deze oppakken en delen met de betrokken partners. Dit betreft signalen van bijvoorbeeld kindermishandeling, verslaving of criminele handelingen.

18

HEIDSBELEID

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

3.4 Digitale veiligheid en weerbaarheid (‘cybercrime’) Digitale veiligheid omvat alle maatregelen gericht op het voor-

en het plegen van strafbare feiten met behulp van informatie-

komen van schade door verstoring, uitval of misbruik van digi-

technologie (ICT) is een groeiend fenomeen. Hacking, phishing,

tale producten of diensten en, als er toch schade is ontstaan,

cyberpesten, sexting en gedigitaliseerde criminaliteit zijn veel-

het herstellen hiervan. De gemeente heeft een belangrijke rol

voorkomende verschijnselen.

om te voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen én de gemeente zelf, slachtoffer worden van cyber gerelateer-

De gevolgen van digitale criminaliteit op slachtoffers kunnen

de zaken. De reikwijdte van de aanpak is met name gericht

groot zijn. Niet alleen in de zin van materiële schade en/of

op de weerbaarheid van inwoners en bedrijven. Hierbij wordt

vermogensverlies, maar het schaadt ook het vertrouwen van

de digitale weerbaarheid en veiligheid van de gemeentelijke

slachtoffers in bekenden, bedrijven en (overheids-)instellingen

organisatie intern geborgd en verder ontwikkeld.

waarvan bijvoorbeeld de naam misbruikt wordt bij oplichting. De veiligheid van inwoners, overheden en bedrijven in de digi-

De focuspunten op het gebied van digitale veiligheid en

tale samenleving is niet altijd voldoende op orde. Veel inwoners

weerbaarheid:

en bedrijven zijn digitaal nog onvoldoende weerbaar en het

•

Digitale weerbaarheid: inwoners, bedrijven en instellingen

bewustzijn van cyberdreigingen en beschermingsmaatregelen

bewust en weerbaar maken.

ontbreekt vaak. Bij digitale veiligheid hebben overheid, bedrij-

Het bieden van handelingsperspectief en het ontwikkelen

ven en inwoners ook een eigen taak en verantwoordelijkheid.

•

van een gerichte aanpak bij digitale veiligheid. Om te voorkomen dat bewoners en ondernemers in de geHoewel de geregistreerde criminaliteit al jaren afneemt, zijn er

meente slachtoffer worden van cybercrime en gedigitaliseerde

andere (minder zichtbare) vormen van criminaliteit die toene-

criminaliteit, kunnen gemeenten preventiemaatregelen nemen

men. Digitale criminaliteit, in de volksmond ‘’cybercrime’’ ge-

en de lokale weerbaarheid van kwetsbare groepen versterken.

noemd, is hier een voorbeeld van. De samenleving digitaliseert

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

19

Ambities 1. Het verminderen van slachtofferschap van digitale criminaliteit door inwoners, bedrijven en instellingen weerbaarder te maken en barrières op te werpen voor daders en dadergroepen. 2. Beter inzicht in de aard en omvang van digitale criminaliteit om indien mogelijk gerichte acties te ondernemen.

Wat gaan we doen? •

Inzichtelijk maken welke vormen van digitale criminaliteit voorkomen in de Achterhoek Oost door gedeelde informatie van de politie, zodat gerichte acties ondernomen kunnen worden.

•

Kwetsbare doelgroepen informeren en voorlichten over veiligheidsrisico’s die gepaard kunnen gaan met digitalisering (bijvoorbeeld risico’s van sexting). Dit gebeurt onder andere door middel van bewustwordingscampagnes.

•

Landelijke en regionale ontwikkelingen en acties volgen en waar nodig deze inzetten in de Achterhoek Oost gemeenten. Hierbij is samenwerking erg belangrijk. Digitale criminaliteit is immers grensoverschrijdend.

Wat blijven we doen? •

Nauwe samenwerking met veiligheidspartners zoals bijvoorbeeld het Platform Veilig Ondernemen en de politie.

•

Het doorlopend versterken van onze digitale weerbaarheid. Zowel voor de gemeentelijke organisatie als voor de inwoners en bedrijven.

20

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

©Arjan Almekinders

3.5 Leefbaarheid Alle bovengenoemde thema’s, ook terugkomend uit het risi-

Wat gaan we doen?

coprofiel hebben een effect op de leefbaarheid en de om-

•

geving van onze gemeenten. Het creëren van een leefbare omgeving is een van de voorwaarden voor het gehele Inte-

Meer wijkgericht werken. Aansluiten bij de wijkagenten en gebruik maken van elkaars mogelijkheden.

•

Eerder genoemde thema`s kunnen ook de leefomgeving

grale Veiligheidsplan. Dit gaan wij bereiken door in te zetten

aantasten. Mede daarom zetten wij sterker in op o.a.

op een goede verbinding met de inwoner en de benader-

ondermijning en zorg- en veiligheidsvraagstukken.

baarheid verder te vergroten. Door de zichtbaarheid van de BOA`s in de wijken te vergroten zijn zij laagdrempeliger

Wat blijven we doen?

aanspreekbaar. Deze stap naar voren is nodig, mede door

•

Het doorverwijzen naar en inzetten van buurtbe-

een beperktere capaciteit van de politie. Hierdoor hebben

middeling voor een vroegtijdige interventie in kleine

zij minder tijd om lichtere vormen van overlast aan te pak-

burenproblematiek.

ken. Uitgangspunt hierbij is de samenwerking met de wijk-

•

agenten versterken en gebruik te maken van elkaars kracht.

Als vroegtijdige interventies bij ernstigere vormen van woonoverlast geen effect hebben zetten wij de mogelijkheden van de Wet aanpak woonoverlast in als

Verschillende vormen van overlast, bijvoorbeeld jeugd, ge-

uiterst middel. Hierbij kan een gedragsaanwijzing

luid of woonoverlast, kunnen zorgen voor een minder pret-

worden opgelegd aan de bewoner.

Ambities

tige leefomgeving. Het aanpakken van deze vormen vindt

1. Overlast in brede zin aan-

samen met de ketenpartners zoals woningcorporaties,

meldingen afhandelen of indien noodzakelijk door-

pakken om de leefbaar

buurtbemiddeling en maatschappelijke organisaties plaats.

verwijzen. •

heid te vergroten. Dit doen wij door in te zetten op

De focuspunten op het gebied van Leefbaarheid:

preventie, zorg en

•

repressie.

22

•

Benaderbaar blijven voor de inwoner en klachten/

Aandacht houden voor de kleine problematiek in de wijk.

De samenwerking met de politie verder versterken om het wijkgericht werken te implementeren.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

Gemeente specifieke aandachtspunten Gemeente Aalten Gemeente

Aalten

1. Informeert (groepen) inwoners gevraagd en ongevraagd over de gevaren van ondermijning met aandacht voor signalering, bewustwording en melding. 2. Speelt in op situaties die de veiligheid van inwoners (kunnen bedreigen) (naar voorbeeld van het drugs de-escalatieteam). 3. Stimuleert de regionale en internationale samenwerking op het gebied van veiligheid. 4. Stelt een plan op voor digitale veiligheid van onze gemeentelijke organisatie met bijzondere aandacht voor de gegevensbescherming van onze inwoners en organisatie. 5. Stimuleert samenwerking op het snijvlak van zorg en veiligheid en zet in op preventie 6. Zet het huidige preventieve jongerenbeleid voort en verbetert het welzijn van jongeren op het gebied van (mentale) gezondheid en middelen gebruik (met name drugs-, en drankgebruik). Gemeente Winterswijk 1. Sterker preventief inzetten op personen met verward gedrag aangezien de problematiek nog meer voorkomt dan in de overige gemeenten. 2. Het aanpakken van overlast in brede zin wegens een stijging in het aantal meldingen van overlast. Gemeente Oost Gelre 1. Jeugdoverlast is de afgelopen jaren toegenomen. Om dit aan te pakken wordt er extra focus gelegd op vroegsignalering en een integrale aanpak. 2. Drugsgebruik door jeugdigen pakken we aan door in te zetten op zowel de jeugdige als zijn omgeving (ouders, sport, school, horeca, etc). Gemeente Berkelland 1.

Sterk inzetten op preventieve maatregelen op het alcohol- en drugsgebruik. 2. Extra inzetten op personen met onbegrepen gedrag.

INTERGRAAL VEILIGHEIDSPLAN

23

4. Vervolg In dit IVP zijn de vijf thema’s beschreven die de komende vier jaar centraal staan, samen met de focuspunten en de bijbehorende ambities. Na vaststelling van dit IVP, gaan de vier gemeenten aan de slag met het uitwerken van de uitvoeringsplannen. Deze worden vastgesteld door het college en gedeeld met de gemeenteraad. Het risicoprofiel vormt een sterke basis bij de uitwerking van de uitvoeringsplannen. Samen met de verschillende domeinen worden er zowel aan de voorkant (oorzaken), als aan de achterkant (gevolgen) concrete acties beschreven. Deze worden jaarlijks verantwoord.

Daarnaast is er ruimte voor flexibiliteit om in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen.

Gemeente

Aalten