fijnder begroting 2027

8 september 2025

14 september 2026

Begroting 2027 Meerjarenbegroting 2028 - 2030

Inhoudsopgave 1. Inleiding ............................................................................................................................................................... 3 1.1 Algemeen .......................................................................................................................................................................3 1.2 Inhoud programma’s ...................................................................................................................................................3 1.3 Landelijke trends en ontwikkelingen ........................................................................................................................4 1.4 Regionale ontwikkelingen...........................................................................................................................................5 1.5 Uitgangspunten vanuit de opdrachtgevende gemeenten ....................................................................................8 1.6 Speerpunten begroting 2027 ......................................................................................................................................8 2. Programma werk en activering .......................................................................................................................

10 2.1 Visie...............................................................................................................................................................................10 2.2 Programmadoelen ......................................................................................................................................................10 2.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s)....................................................................................................................10 2.4 Totale kosten programma Werk en Activering .....................................................................................................15 3. Programma Bestaanszekerheid ......................................................................................................................

17 3.1 Visie...............................................................................................................................................................................17 3.2 Programmadoel ..........................................................................................................................................................17 3.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s)....................................................................................................................17 3.4 Totale kosten programma Bestaanszekerheid .....................................................................................................22 4. Programma overhead en algemene kosten ...................................................................................................

23 4.1 Visie...............................................................................................................................................................................23 4.2 Programmadoel ..........................................................................................................................................................23 4.3 Kritische prestatie-indicator (KPI) ...........................................................................................................................23 4.4 Totale kosten programma overhead en algemene kosten .................................................................................25 5. Paragrafen .........................................................................................................................................................

26 5.1 Algemeen .....................................................................................................................................................................26 5.2 Financiering .................................................................................................................................................................26 5.3 Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................................................27 5.4 Wet Open Overheid ....................................................................................................................................................28 5.5 Weerstandsvermogen ...............................................................................................................................................28 5.6 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................................32 5.7 Verbonden partijen .....................................................................................................................................................32 6. Financiële begroting .........................................................................................................................................

33 6.1 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................................................33 6.2 Geprognosticeerde balans en EMU-saldo .............................................................................................................35 6.3 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................36 6.4 Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld ..................................................................................36 6.5 Overzicht verloop reserves en voorzieningen ......................................................................................................37 6.6 Investeringsbegroting ...............................................................................................................................................39 6.7 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten ....................................................................................................................39 6.8 Vennootschapsbelasting ..........................................................................................................................................39 6.9 Beleidsindicatoren

.....................................................................................................................................................40 BIJLAGEN .............................................................................................................................................................. 41 Bijlage A. Overzicht baten en lasten begroting 2027 .................................................................................................42 Bijlage B: Verklaring afkortingen ...................................................................................................................................50 2

1. Inleiding 1.1 Algemeen Voor u ligt de ontwerpbegroting 2027 van Fijnder, inclusief de meerjarenraming 2028–2030. Met deze begroting leggen wij u onze plannen, inzet en financiële verwachtingen voor het komende jaar voor. De begroting is opgesteld binnen de door de opdrachtgevende gemeenten meegegeven kaders. In de voorliggende begroting zijn het bestaande beleid, de uitvoeringslasten en de financiële uitgangspunten uit 2026 als basis genomen. Daarnaast zijn relevante ontwikkelingen verwerkt die van invloed zijn op de uitvoering van onze taken en op de financiële raming voor de komende jaren. Conform de Gemeenschappelijke Regeling worden de gemeenteraden van Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk in de gelegenheid gesteld om een zienswijze op deze ontwerpbegroting in te dienen. De ingediende zienswijzen worden betrokken bij de uiteindelijke besluitvorming door het Algemeen Bestuur.

Missie Fijnder heeft als doel inwoners van Berkelland, Oost Gelre en Winterswijk die op zoek zijn naar werk en ontwikkelmogelijkheden een sluitende aanpak te bieden. Als uitvoeringsorganisatie leveren we snel en effectief werk. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt profiteren van goede begeleiding op weg naar werk, een opleiding of een zinvolle dagbesteding. Visie

Wij geloven dat iedereen van betekenis wil en kan zijn! Uitgaande van de cliëntvraag bieden we maatwerk. Een efficiënt proces, met veel focus. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden snel verder geholpen en krijgen gedurende het proces inkomensondersteuning. Na een analyse waarin we een compleet cliëntprofiel vormen, maken we samen een duidelijke route naar het hoogst haalbare resultaat. Passend bij het vermogen van de mens. Daarbij kijken we naar mogelijkheden, stimuleren we vooruitgang en bewegen we mee met de vraag. Ook bieden we waar dat nodig is een beschutte werkplek. Strategie Wij helpen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt participeren in de samenleving. We bieden een financieel vangnet op het gebied van inkomen, helpen terug naar school, helpen bij het inburgeren en/of ondersteunen om aan het werk te komen en te blijven. Als het laatste niet lukt, zoeken we naar een passende lokale plek waarin mensen betrokken zijn bij de samenleving. Dat kan ook in onze werkleerplaats.

1.2 Inhoud programma’s Fijnder kent drie uitvoeringsprogramma’s: a. Programma Werk en Activering: Het re-integreren van werkzoekenden met een gemeentelijke uitkering (inclusief nieuw Beschut), maar ook van niet-uitkeringsontvangers en daarnaast het matchen en detacheren van Wsw-medewerkers. Het activeren van cliënten voor wie de stap naar betaald werk vooralsnog niet mogelijk is. Het inzetten van re-integratie3

instrumenten om cliënten stappen te laten zetten in hun ontwikkeling. De re-integratiedienstverlening die in opdracht van gemeenten wordt verleend aan inburgeraars en ontheemden uit Oekraïne wordt ook in dit programma beschreven. b. Programma Bestaanszekerheid: Het verlenen van bijstand of leefgeld voor levensonderhoud aan cliënten die niet zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien. De inzet van Fijnder is tevens gericht op het voorkomen dat personen die een uitkering aanvragen deze ten onrechte krijgen (poortwachtersfunctie). Daarnaast wordt binnen dit programma voorzien in een financieel vangnet voor inwoners die onvoorziene kosten hebben en door buitengewone omstandigheden in financiële problemen dreigen te raken of zijn geraakt of willen participeren in de samenleving. Het minimabeleid is in de drie samenwerkende gemeenten voor een deel lokaal vormgegeven en kan dan ook tot enigszins verschillende uitkomsten leiden voor de betreffende inwoners. Daarnaast is er nog een afgeleid programma dat vanwege de specifieke aard niet onder de hoofdprogramma’s is gebracht. c. Programma Overhead en algemene kosten: Hier worden de algemene bedrijfsvoeringskosten, treasury en de incidentele baten en lasten geraamd.

1.3 Landelijke trends en ontwikkelingen Herziening en versterking van de Participatiewet in Balans: spoor 2 en 3 In spoor 2 wordt gewerkt aan een fundamentele herziening van de Participatiewet, waarbij de doelstellingen en uitgangspunten integraal worden heroverwogen. Dit meerjarige traject loopt door in 2027. Fijnder volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en zal deze, waar relevant, betrekken bij toekomstige beleids- en uitvoeringskeuzes. Spoor 3 richt zich op het verder versterken van de uitvoeringspraktijk door het vergroten van de ruimte voor maatwerk, professionele oordeelsvorming en het bevorderen van wederzijds vertrouwen binnen de uitvoering. Wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid Met het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid wordt de handhaving in brede zin herzien, zodat mensen de zekerheid krijgen dat kleine fouten niet tot grote gevolgen leiden. Fijnder volgt dit wetsvoorstel nauwgezet. De beoogde inwerkingtredingsdatum is 1 januari 2027. In 2026 worden, naast het versterken van de preventieve aanpak, de voorbereidingen getroffen om tijdige en zorgvuldige implementatie van dit wetsvoorstel mogelijk te maken. Aandacht voor risico’s op het gebied van bestaanszekerheid Parallel aan bovengenoemde ontwikkeling wordt binnen Fijnder extra aandacht besteed aan de risico-kant van bestaanszekerheid.

Steeds vaker spelen financiële problemen samen met risicogedrag zoals online gokken, crypto-investeringen en andere vormen van onzekere financiële keuzes. De signalen en inzichten die dit oplevert, worden structureel gedeeld met de sociale teams en overige ketenpartners zodat vroegsignalering en passende ondersteuning kunnen worden versterkt. Aanvullend wetsvoorstel Wet banenafspraak Dit wetsvoorstel regelt dat per 1 januari 2028 mensen in de WIA en WW die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen, worden opgenomen in het doelgroepregister banenafspraak waardoor zij in aanmerking komen voor loonkostenvoordelen. Zij lopen het risico om op termijn in de bijstand terecht te komen als er geen passende ondersteuning of werkplek wordt gevonden. Het idee achter de wetswijziging is om deze groep vroegtijdig te identificeren en in het doelgroepregister Banenafspraak op te nemen, zodat: • Werkgevers financiële prikkels krijgen om hen in dienst te nemen. • Gemeenten (i.c. sociaal ontwikkelbedrijven) eerder kunnen inzetten op begeleiding en doorstroom, in plaats van pas te acteren als iemand in de bijstand belandt.

4

Verkorting maximale WW-duur In het coalitieakkoord Aan de Slag is opgenomen dat de maximale WW-duur wordt verkort van 24 naar 12 maanden, met ingang van 2028. In de eerste twee maanden wordt de uitkering verhoogd naar 80% van het laatstverdiende loon. Deze aanpassing is bedoeld als besparingsmaatregel en als prikkel om werkloosheid te verkorten. Het betreft vooralsnog een voornemen, dat nog parlementaire behandeling moet doorlopen. Dit kan ertoe leiden dat de instroom vanuit de WW hoger gaat uitvallen en daarmee leidt tot een bestandstoename. Afloop Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor ontheemden uit Oekraïne De RTB loopt af op 5 maart 2027. Vanaf dat moment vervallen de huidige rechten en voorzieningen die aan deze tijdelijke bescherming zijn gekoppeld. Het Rijk heeft aangekondigd dat Oekraïense ontheemden daarna een transitiedocument krijgen: een tijdelijke reguliere verblijfsvergunning met een geldigheidsduur van drie jaar. Hiermee krijgen zij in beginsel dezelfde rechten en plichten als andere inwoners met een verblijfsvergunning, zoals het afsluiten van een zorgverzekering en het betalen van huur maar ook een mogelijk beroep op sociale voorzieningen, waaronder bijstand. Voor Fijnder betekent dit dat Oekraïense ontheemden vanaf 2027 mogelijk een groter beroep doen op voorzieningen binnen het domein Werk & Inkomen.

Tegelijkertijd is nog onvoldoende duidelijk hoe groot deze doelgroep zal zijn, in welk tempo de normalisering plaatsvindt en in hoeverre het Rijk voorziet in structurele financiële compensatie voor de hiermee samenhangende uitvoerings- en uitkeringslasten. In de Voorjaarsnota 2026 worden de middelen voor opvang en ondersteuning binnen de looptijd van de RTB geactualiseerd, maar de structurele financiële gevolgen voor gemeenten en uitvoeringsorganisaties na 2027 zijn hierin nog niet uitgewerkt. Deze onzekerheden vormen voor Fijnder een financieel en uitvoeringsrisico vanaf 2027, met name door een mogelijke toename van bijstandsaanvragen en re-integratie-inspanningen. De financiële impact is op dit moment nog niet concreet te ramen en vormt daarmee een onzekerheid in de begroting.

1.4 Regionale ontwikkelingen De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur / regionaal werkcentrum Achterhoek Het kabinet wil de arbeidsmarktdienstverlening structureel verbeteren door hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. De hervorming richt zich op het structureel versterken van de publiek-private samenwerking en dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers in de 35 arbeidsmarktregio’s. Ook wordt ingezet op het beter toegankelijk maken van deze dienstverlening door de vorming van 35 Werkcentra in de arbeidsmarktregio’s. De hervorming wordt gefinancierd met structurele middelen en tijdelijke middelen die aan de centrumgemeente worden uitgekeerd. Deze structurele middelen worden ingezet voor de basisinrichting van het Werkcentrum en de publiek-private samenwerking. De tijdelijke middelen geven een impuls aan de arbeidsmarktdienstverlening in de regio en aan de van-werk-naar-werk dienstverlening. De maatregelen worden, waar nodig, vastgelegd in de SUWI wet- en regelgeving. Halverwege 2025 is het Werkcentrum Achterhoek geopend als dé toegangspoort voor vragen over werk, scholing en loopbaan. In 2026 wordt onderzocht op welke wijze de werkgeversdienstverlening vormgegeven zal worden en daarmee de impact op de dienstverlening van Fijnder. Gemeenteraadsverkiezingen In maart 2026 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden.

Hieruit vloeit voort dat er nieuwe coalitieprogramma’s zullen worden opgesteld, waarin mogelijk lokale accenten worden gelegd die afwijken van de huidige koers. Dit kan tot gevolg hebben dat het bestaande beleid van Fijnder hierop moet worden aangepast. Cliëntstromen Onderstaand de verwachting van het landelijk aantal bijstandsontvangers zoals opgenomen in de septembercirculaire 2025. Aantal bijstandsontvangers

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Raming 2030

5

September circulaire Procentuele wijziging

378.634

381.612

385.600

390.583

397.892

0,79%

1,05%

1,29%

1,87%

Hieruit volgt dat voor 2027 en de volgende jaren landelijk gezien een stijging van het bijstandsvolume wordt verwacht. Het Dagelijks Bestuur van Fijnder hanteert voor de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 vooralsnog een volumestijging overeenkomstig de landelijke verwachting. Economische ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat dit uitgangspunt moet worden bijgesteld in de bestuursrapportage.

6

BUIG-budget Het Besluit Uitkering Inkomensvoorzieningen Gemeenten (hierna: BUIG-budget) bevat het budget dat gemeenten ontvangen voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies. De ontwikkeling van het BUIG-budget van de individuele gemeenten hangt nauw samen met het landelijke macrobudget. Om een inschatting te kunnen maken van het BUIG-budget voor de jaren 2027 tot en met 2030 is de ontwikkeling van het macrobudget van belang. In de Rijksbegroting 2026 van het Ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid is hierover het volgende vermeld: • Op basis van de CPB-raming van de werkloosheid wordt de bijstandsraming naar boven bijgesteld in 2026. • Daarnaast leidt een aantal (eerdere) wetswijzigingen tot een oploop in de raming van de bijstandsuitgaven. Dit betreft onder andere de invoering van maatregelen uit het wetsvoorstel Participatiewet in balans, de afloop van de IOAW en de ingroei van de nieuwe doelgroep als gevolg van de invoering van de Participatiewet in 2015. • De uitgaven aan loonkostensubsidie nemen jaarlijks toe doordat de doelgroep van LKS sinds invoering van de Participatiewet ingroeit. Daarnaast stijgt de gemiddelde hoogte van LKS door de koppeling met het wettelijk minimumloon. • Het aantal mensen dat een beroep doet en/of kan doen op de IOAW neemt af.

• De stijging van de AOW-leeftijd en invoering van maatregelen uit het wetsvoorstel Participatiewet in Balans zorgen voor hogere uitgaven aan de IOAW en IOAZ. De ontwikkeling van het macrobudget ziet er als volgt uit: Overzicht participatiewet uitkeringen (x €1.000) Macrobudget totaal

Voorlopig budget 2026 7.945.994

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Raming 2030

8.040.663

8.205.803

8.394.588

8.598.433

1,19%

2,05%

2,30%

2,43%

Procentuele ontwikkeling

Raming ontwikkeling BUIG-budgetten per gemeente Het meerjarenbeeld met betrekking tot de ontwikkeling van lasten in de begroting van Fijnder zal in de begroting 2027-2030 opgesteld worden aan de hand van bovenstaande gegevens en de werkelijke ontwikkeling t/m ultimo 2025 en de verwachting voor 2026. Het voorlopig BUIG-budget 2026 is in oktober 2025 bekend geworden (zie hiervoor de tabel onder deze alinea). Om een inschatting te maken van het BUIG-budget voor de jaren 2027 tot en met 2030 is het aandeel per gemeente in het macrobudget constant verondersteld. Doordat het macrobudget vanaf 2026 toeneemt, zal naar verwachting het BUIG-budget per gemeente vanaf 2026 ook toenemen. In onderstaande tabel is de verwachte ontwikkeling van het BUIG-budget weergegeven: Raming BUIG budget per gemeente (x €1)

Voorlopig budget 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Raming 2030

Berkelland

11.976.776

12.249.329

12.580.542

12.939.757

13.318.543

Oost Gelre

6.141.930

6.261.931

6.419.254

6.592.099

6.775.458

Winterswijk

11.648.105

11.799.848

12.050.148

12.334.344

12.640.307

Voor de ontwikkeling van de kosten per uitkering hanteren we dezelfde trend. Er is echter een aantal elementen dat het moeilijk maakt om in te schatten hoe de kosten zich zullen ontwikkelen: • Steeds vaker zullen er mensen met loonkostensubsidie aan het werk gaan. Dit bespaart wel op de bijstandskosten, maar betreft niet meer de hele uitkering; • De samenstelling van huishoudens kan wijzigen waardoor de hoogte van de uitkeringen zal wijzigen. Per saldo is op basis van de macroraming en de raming van de ontwikkeling van het aantal cliënten 7

wel te verwachten dat de kosten in de komende jaren zullen stijgen. Re-integratiebudgetten Het Rijk vindt het belangrijk dat er een solide vangnet is en blijft voor mensen die wel kunnen werken, maar voor wie dit niet, of nog niet, bij reguliere werkgevers mogelijk is. Voor deze mensen blijven sociaal ontwikkelbedrijven – ook in de toekomst – belangrijk. Als opstap naar werk, als een plek waar je in een beschutte omgeving kunt werken en als een plek waarop je kunt terugvallen als het even niet lukt bij een reguliere werkgever. Daarvoor zijn twee budgetten ter beschikking gesteld; het impulsbudget en de rijksbijdrage voor de sociale infrastructuur. Deze budgetten maken onderdeel uit van de begroting van Fijnder.

1.5 Uitgangspunten vanuit de opdrachtgevende gemeenten De opdrachtgevende gemeenten hebben de volgende uitgangspunten meegegeven aan Fijnder. • Duidelijke informatievoorziening Bestuur en raden worden in de positie gebracht om hun rol op de juiste wijze te vervullen. • Proactieve samenwerking met alle ketenpartners in het sociaal domein Fijnder werkt onder andere nauw samen met lokale teams, ketenpartners zoals UWV, ROZ, onderwijsinstellingen, doorstroompunt en andere gemeenten. Daarbij wordt actief bijgedragen aan regionale- en lokale initiatieven. • Werken vanuit de bedoeling Bij het werken vanuit de bedoeling staat de cliënt centraal. De basis voor het werken vanuit de bedoeling is vastgelegd in de verordening sociaal domein. Dit gedachtegoed krijgt blijvende aandacht binnen de dienstverlening van Fijnder. • Fijnder biedt een doorgaande ontwikkellijn waarbij een cliënt kan switchen De infrastructuur is erop gericht een doorlopende ontwikkellijn te bieden van arbeidsmatige dagbesteding naar een baan bij een reguliere werkgever. Hiervoor is een maatwerkvoorziening mogelijk passend bij de wensen en mogelijkheden van de cliënt. • Doorontwikkeling van lokale initiatieven Voor een cliënt wordt de meest passende werkplek gezocht.

Waar het cliënten betreft met een grote afstand tot de arbeidsmarkt geschiedt dit bij voorkeur zo lokaal als mogelijk, omdat het vaak gaat om cliënten die beperkt zijn in mobiliteit. Aan de werkgever wordt passende ondersteuning geboden om deze werkplekken te realiseren.

1.6 Speerpunten begroting 2027 Bij het opstellen van de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 - 2030 worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemeen: • Het vastgestelde/bestaande beleid 2026 van de drie gemeenten dient als vertrekpunt voor de begroting 2027. • Het bestuur van Fijnder is zich bewust van de financiële uitdagingen waar de gemeenten de komende jaren voor staan. In de komende periode moet voor de gemeenten duidelijk worden welke aanpassingen er op gemeentelijk niveau eventueel nodig zijn om de (meerjaren)begrotingen sluitend te krijgen. Los van deze uitkomst voelt het bestuur van Fijnder zich verantwoordelijk voor een doelmatige inzet van middelen. Daarnaast zal in afstemming met de gemeenten voortdurend worden gezocht naar mogelijke bezuinigingen. Deze zullen alsdan worden doorgevoerd in de begroting van Fijnder via de reguliere cyclus van begrotingswijzigingen in de bestuursrapportages.

• De programma’s en producten zoals vastgesteld in de begroting 2026 zijn ongewijzigd. • Voor de begroting 2027 worden de volgende prestatie-indicatoren gehanteerd: 8

•

•

❖ Excellente dienstverlening ❖ Flexibilisering en maatwerk ❖ Samenwerking met gemeenten, ketenpartners en werkgevers ❖ Vernieuwend aan de slag De gemeenten hebben hieraan de volgende stuurindicatoren gekoppeld: Bevorderen van een duurzame interne en externe infrastructuur, verhoging van het aantal mensen met een arbeidsbeperking dat werkt via LKS, en het zorgen voor voldoende instroom en bezetting van beschutte werkplekken voor inwoners met een indicatie beschut werk. Tenslotte wordt ook gekeken naar een wijze om de cliënttevredenheid periodiek te meten. Borging en doorontwikkeling van de ingezette lijn met betrekking tot de integrale dienstverlening (Samen aan het stuur) is een doorlopend proces. Hierbij wordt geanticipeerd op de inrichting van Sterke Lokale Teams bij gemeenten. Dit zijn multidisciplinaire wijk- of kerngerichte teams die inwoners laagdrempelig ondersteunen. Ze combineren kennis en expertise uit verschillende domeinen, werken samen met specialistische hulp en richten zich op preventie, veerkracht en het versterken van het gewone leven. Tot het Sterke Lokale Team behoort het gehele sociale team van de gemeente en daar is Fijnder ook onderdeel van. Indexatie vindt plaats op basis van de in de septembercirculaire 2025 gepubliceerde indexatiecijfers volgens de macro-economische verkenning; Mutaties per jaar in %

2025

2026

2027

2028

2029

2030***

Nationale consumentenprijsindex (cpi)

3,2

2,3

2,3

2,2

2,2

2,2

Loonvoet sector overheid

6,0

2,9

5,1

4,2

4,5

4,5

Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc)

2,9

2,4

2,2

2,2

2,3

2,3

Tabel 1 Prijsindexen CPB* MEV 2026 en CEP 2025** * Toelichting/verduidelijking bij de kerngegevens is te vinden op: https://www.cpb.nl/artikel/toelichting-bijkerngegevenstabel ** 2026 is op basis van de MEV 2026, 2025 en 2027-2029 is op basis van de CEP 2025 *** Cijfers 2029 zijn doorgetrokken naar 2030

•

De cao Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties heeft een looptijd tot en met 31 maart 2027. De uitkomsten van de cao-onderhandelingen over de periode na afloop van de looptijd kunnen gevolgen hebben voor de begroting 2027 en de jaren daarna die mogelijkerwijs afwijken van de gehanteerde indexatie; • De cao Aan de Slag heeft een looptijd tot en met 31 december 2027. Fijnder neemt deze afspraken als basis voor de begroting 2027 en verder. Verdeelsleutel bedrijfsvoeringskosten De uitvoeringskosten van Fijnder worden op basis van de verdeelsleutel over de gemeenten verdeeld. Deze verdeelsleutel wordt jaarlijks bepaald op basis van het aantal cliënten dat Fijnder per gemeente bedient op 1 januari van het voorgaande begrotingsjaar. De uitkomst leidt tot de volgende verdeling voor het begrotingsjaar 2027: Bijdrage uitvoeringskosten Verdeel UitvoeringsBij: extra taken (x € 1.000) sleutel kosten per gemeente Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal

39,8% 24,7% 35,5% 100,0%

7.083 4.400 6.312 17.795

118 42 29 189

Bijdrage uitvoeringskosten 7.201 4.442 6.341 17.984

Onvoorzien In de begroting is een stelpost onvoorzien opgenomen van € 30.000. 9

2. Programma werk en activering 2.1 Visie “Door samenwerking met ketenpartners proactief inzetten op een zo optimaal mogelijke deelname van onze inwoners aan de samenleving. Financiële en sociale zelfredzaamheid is hierin een belangrijk streven.”

2.2 Programmadoelen Het bevorderen van duurzame inzetbaarheid en persoonlijke ontwikkeling door middel van diagnostiek, gerichte training, begeleiding, werkervaring en bemiddeling naar werk en opleiding, met als doel inwoners (met een kwetsbare arbeidsmarktpositie) ongeacht hun achtergrond of beperkingen, te ondersteunen bij het vinden van een passende en duurzame baan. Plaatsing vindt waar mogelijk lokaal plaats. Wanneer regulier of gesubsidieerd werk niet mogelijk is, wordt ingezet op activering om de betrokkenheid en maatschappelijke participatie van de cliënten te vergroten.

2.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) Excellente dienstverlening: Het bieden van service die de verwachtingen van cliënten overtreft. Fijnder is betrokken, flexibel en doelgericht. Flexibilisering en maatwerk: Fijnder heeft een sluitende aanpak voor alle doelgroepen. Vernieuwend aan de slag: het voortdurend zoeken naar en implementeren van innovatieve oplossingen en methoden om processen te verbeteren en diensten te optimaliseren. Dit kan inhouden dat er gebruik wordt gemaakt van nieuwe technologieën, creatieve benaderingen en het voortdurend aanpassen aan veranderende omstandigheden en behoeften van de doelgroepen die Fijnder bedient. Samenwerking met gemeenten, ketenpartners en werkgevers: betrokken partijen zijn nauw betrokken bij de dienstverlening van Fijnder.

2.3.1 Excellente dienstverlening Doel: Fijnder werkt toe naar het optimaal benutten van alle kansen op uitstroom. De uitstroom van cliënten naar werk ligt hoger dan de landelijke ontwikkeling en vergelijkbare intergemeentelijke sociale diensten.

Doel: Fijnder zet extra in op duurzame plaatsing, zodat nieuwe werknemers worden ondersteund en snelle uitval na werkaanvaarding wordt verminderd. Doel: Eenvoud, maatwerk en de menselijke maat staan centraal en cliënten worden snel en rechtvaardig ondersteund richting participatie.

10

Doel: Fijnder zorgt voor bezetting van beschutte werkplekken voor inwoners met een indicatie beschut werk, zodat de taakstelling ingevuld is. Doel: Maatschappelijke participatie is integraal onderdeel van de dienstverlening, waarbij maatwerk, eigen regie en passende ondersteuning centraal staan.

De ondersteuning van cliënten is gelaagd en gericht op de begeleiding naar een passend traject. 1. Regulier Werk: Het primaire doel is om cliënten zo snel mogelijk naar regulier werk te begeleiden, waar mogelijk zonder aanvullende bijstandsuitkering. Dit betekent dat ze een baan vinden zonder enige vorm van subsidie of ondersteuning, waarbij ze volledig zelfstandig functioneren in de arbeidsmarkt. 2. Gesubsidieerd Werk: Als regulier werk niet haalbaar is, wordt het volgende doel om cliënten te plaatsen in gesubsidieerde banen. Dit kan betekenen dat werkgevers een financiële tegemoetkoming krijgen om de cliënt in dienst te nemen, of dat er andere vormen van ondersteuning zijn om de overgang naar regulier werk te vergemakkelijken. 3. Maatschappelijke participatie: Wanneer gesubsidieerd werk ook niet mogelijk blijkt, wordt de client geschaard onder de doelgroep Meedoen. Fijnder richt zich dan op maatschappelijke participatie. Dit omvat activiteiten die gericht zijn op het verbeteren van de sociale vaardigheden, zelfvertrouwen en het algemene welzijn van de deelnemers. Denk hierbij aan vrijwilligerswerk, trainingen en andere vormen van maatschappelijke participatie. Deze gelaagdheid zorgt ervoor dat er voor elke cliënt een passend traject is, afgestemd op zijn individuele mogelijkheden en behoeften.

Zichtbaar is dat het aantal cliënten dat deels afhankelijk blijft van een bijstandsuitkering groeit. Dit is mede het gevolg van het sluiten van de Wsw en de gewijzigde toegang tot de Wajong, waardoor cliënten met een lagere arbeidsproductiviteit vaker binnen de Participatiewet vallen. Voor deze groep blijft structurele alertheid op belastbaarheid essentieel. Regelmatig contact en vroegtijdige signalering zijn belangrijke voorwaarden om overbelasting te voorkomen en duurzame inzetbaarheid te bevorderen. Kansen en risico’s De afgelopen jaren is sprake van een duidelijke toename van multiproblematiek onder cliënten. Steeds vaker spelen financiële-, psychische-, schulden- en gezondheidsproblemen gelijktijdig een rol, wat vraagt om meer integrale begeleiding en samenwerking tussen domeinen. Tegelijkertijd leiden bredere maatschappelijke trends – zoals arbeidskrapte, toenemende bestaansonzekerheid en een groeiende groep werkenden met een kwetsbare positie – tot een diverser en complexer bestand. Fijnder ziet een steeds grotere instroom van cliënten die een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Zo is er een steeds grotere instroom van statushouders. Hiervoor geldt dat zij het inburgeringstraject moeten volgen, waar mogelijk in combinatie met re-integratieactiviteiten.

Dit maakt dat zij geruimere tijd afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering voordat zij volledig kunnen uitstromen. Dit betekent dat er een opwaartse financiële druk op het re-integratiebudget zal gaan ontstaan door: • De kosten voor (individuele) begeleiding op de werkplek door de jobcoach; • De kosten voor (individuele) opleidingsprogramma’s gericht op basisvaardigheden en vakvaardigheden; • De kosten om huidige doelgroepen effectief opwaarts of neerwaarts door te laten stromen. Vanaf 2027 biedt de wetgever ruimte voor maatschappelijke participatie. Dit is niet per definitie gericht op arbeidsinschakeling. Dit past bij de koers die Fijnder al vaart voor de doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Zaak is om dit in nauwe samenspraak met het maatschappelijk veld verder inkleuring te geven. Denk aan sociale teams en inloopvoorzieningen.

11

Doordat de gemeentelijke taakstellingen nieuw Beschut Werk (nBW) jaarlijks slechts licht stijgen, is het niet mogelijk om iedere geïndiceerde inwoner direct een dienstverband te bieden. De jaarlijkse ontwikkeling van de taakstelling wordt geraamd op basis van de toename in afgelopen jaren. Het ministerie van SZW is bezig om te kijken naar een ander verdeelmodel voor de taakstelling nBW. In de voorstellen om per 2027 een nieuwe verdeelsystematiek in te voeren is aandacht voor een passend ingroeipad waarbij ook de realisatiecijfers van gemeenten worden meegewogen. De forfaitaire loonkostensubsidie (LKS) voor beschut werk – waarmee de jaarlijkse loonwaardemeting komt te vervallen – wordt naar verwachting structureel ingevoerd op 1 januari 2028, mits de bijbehorende wetswijziging tijdig wordt vastgesteld. Tot die tijd, in de jaren 2025–2027, ontvangen gemeenten extra middelen om de overgang te ondersteunen. Vooralsnog wordt in de begroting 2027 van Fijnder geen rekening gehouden met deze ontwikkelingen. Aan cliënten met een indicatie beschut werk kan een (onbetaald) voortraject aangeboden ter voorbereiding op plaatsing op een passende plek bij een reguliere werkgever. De zoektocht naar een passende werkplek kan enige tijd vergen gelet op de begeleidingsintensiteit van deze doelgroep.

2.3.2 Flexibilisering en maatwerk Doel: Bevorderen van een duurzame interne infrastructuur; De werkleerplaats van Fijnder wordt optimaal ingericht om ontwikkelruimte te bieden en te benutten voor alle doelgroepen op hun weg buiten Fijnder.

Doel: Fijnder zet extra in op ondersteuning aan inburgeraars en ontheemden op basis van opdrachtverlening van gemeenten. Hierbij wordt een accent gelegd op duale trajecten.

Doel: SW-ers participeren maximaal binnen de doorgaande ontwikkellijn waarbij de werkleerplaats van Fijnder een vangnetvoorziening blijft.

Het cliëntenbestand is ingedeeld in de doelgroepen Werk, Perspectief en Meedoen. Direct bij instroom wordt het klantbeeld opgemaakt en de cliëntroute richting werk en/of participatie bepaald. Cliënten die perspectief hebben om door te stromen naar een werktraject stromen direct door. Dit kan bijvoorbeeld door te starten op een werkervaringsplek of door een opleidingstraject te volgen. Binnen de Perspectief doelgroep wordt een onderscheid gemaakt in de verwachte duur van het traject om de cliënt klaar te stomen voor de stap richting de arbeidsmarkt. Naast de algemene groep cliënten is er aandacht voor specifieke groepen. De doelgroepen statushouders en inburgeraars worden ondersteund door ‘dedicated’ consulenten die ondersteuning kunnen bieden bij specifieke vraagstukken. Dit geldt ook voor jongeren. SW-medewerkers participeren daarbij maximaal binnen de doorgaande ontwikkellijn, gericht op groei waar mogelijk en stabiliteit waar nodig. De werkleerplaats blijft hierbij een vangnetvoorziening, waar passende begeleiding, structuur en ontwikkelmogelijkheden beschikbaar zijn. Dit vangnet is van grote betekenis voor cliënten die (tijdelijk) onvoldoende duurzaam inzetbaar zijn op de reguliere arbeidsmarkt, maar wel stappen willen blijven zetten in participatie en ontwikkeling. Toekomstbestendige werkleerplaats De werkplaats is in 2026 omgevormd tot een werkleerplaats.

Deze biedt een veilige omgeving om cliënten gericht te laten ontwikkelen, zodat zij op afzienbare termijn de stap naar werk kunnen zetten. Daarmee fungeert de werkleerplaats zowel als springplank naar werk als een veilige haven wanneer het (tijdelijk) niet lukt. Het uitgangspunt blijft dat iedere cliënt die dat kan, zo snel mogelijk uitstroomt naar betaald werk.

12

De aanpak is doelgroepgericht en omvat jongeren, anderstaligen en cliënten uit de Participatiewet. Zij starten in entreegroepen met een modulair programma. Mochten zij niet direct kunnen uitstromen, wordt de werkleerplaats ingezet voor de duur van maximaal één jaar, tenzij langer passend is. Kansen en risico’s Toekomstbestendige werkleerplaats In 2026 vindt de verdere implementatie plaats van de werkleerplaats. In het voorjaar van 2027 worden de eerste effectmetingen verwacht. Verbetering infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven Het Dagelijks Bestuur van Fijnder heeft het management van Fijnder opdracht gegeven om te komen tot een voorstel om de dienstverlening aan de doelgroep Perspectief 3 (cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt) en Werk (cliënten die arbeidsfit zijn, maar waarbij taal en cultuur een drempel vormt voor succesvolle plaatsing) anders vorm te geven. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan lagere caseloads, inzet op taal-/cultuur of psychosociale ondersteuning. Insteek hierbij is dat intensivering van dienstverlening per saldo meer uitstroom oplevert. De middelen die vanuit het Rijk ter beschikking worden gesteld om de lokale infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven toekomstbestendig in te richten, worden hiervoor aangewend.

Wet Inburgering Fijnder verzorgt in het kader van de Wet Inburgering 2021 een aantal taken in opdracht van de gemeenten. Beoogd wordt dat nieuwkomers zo snel mogelijk de taal beheersen op een zo hoog mogelijk niveau en dat zij snel én volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij, bij voorkeur via betaald werk. De gemeenten zijn eindverantwoordelijk. Met ingang van 1 februari 2024 is de Spreidingswet (Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen) in werking getreden. In het coalitieakkoord Aan de Slag wordt de spreidingswet niet ingetrokken, maar voorlopig in stand gehouden. In 2026 wordt met de gemeenten de opdracht die Fijnder uitvoert voor gemeenten herijkt. In deze begroting worden de bestaande samenwerkingsafspraken als uitgangspunt genomen. Fijnder hanteert vooralsnog de gemeentelijke taakstellingen voor het eerste half jaar van 2026 als uitgangspunt voor de uitgaven in 2027 voor die onderdelen die bij Fijnder zijn belegd. Ontheemden uit Oekraïne Ook ontheemden uit Oekraïne worden toegeleid naar de arbeidsmarkt. De ondersteuning vindt plaats vanuit de huidige Regeling opvang ontheemden Oekraïne. De gemeente Oost Gelre neemt extra reintegratiedienstverlening af bij Fijnder tot aan het moment dat de Richtlijn Tijdelijke Bescherming afloopt. Het is verder ongewis hoe de wet- en regelgeving zich zal ontwikkelen.

2.3.3 Vernieuwend aan de slag Doel: Fijnder heeft een sturende- en leidende rol bij de werkleerlijn productie/techniek.

Doel: Fijnder implementeert inclusieve technologie om werkgevers te demonstreren hoe zij deze technieken succesvol in hun eigen bedrijf kunnen toepassen voor de inclusieve doelgroep.

Doel: Fijnder verbetert doorlopend de dienstverlening aan verschillende doelgroepen binnen haar cliëntenbestand.

De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zorgen voor een mismatch tussen vraag en aanbod. De arbeidsmarkt verandert snel. Enerzijds zijn plotselinge maatschappelijke gebeurtenissen direct voelbaar op de arbeidsmarkt. Anderzijds zorgen meer duurzame, technologische economische en demografische ontwikkelingen voor groeiende tegenstellingen op de arbeidsmarkt. In wisselwerking met werkgevers en ketenpartners zet Fijnder in op activiteiten die deze kloof verkleinen. 13

In de Arbeidsmarktregio werken we samen met verschillende partners aan de Inclusieve Arbeidsmarkt. Eén van de prioriteiten is het benutten van onbenut arbeidspotentieel door cliënten beter te leren kennen en te ondersteunen voor duurzame arbeidsmarktdeelname. Dit doen we door een sluitende aanpak te ontwerpen voor alle uitkeringsaanvragen in de regio. Samen met werkgevers ontwikkelen we modulaire leerlijnen op verschillende niveaus, met ruimte voor maatwerk. De doelgroep omvat cliënten, terugkerende cliënten en nietuitkeringsontvangers. Kansen en risico’s Inzet ten aanzien van onbenut arbeidspotentieel: Werkleerlijn Productie/Techniek De regio kent een grote vraag naar praktisch geschoolde vakmensen, terwijl veel inwoners op zoek zijn naar (her)instroommogelijkheden. Met de werkleerlijn Productie/Techniek biedt Fijnder inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een directe route naar werk in de maakindustrie. Via verschillende trajecten combineren deelnemers leren en werken, bouwen zij duurzame vakvaardigheden op en stromen zij sneller uit naar werk. Deze aanpak versterkt zowel de positie van onze inwoners als de regionale technische sector en levert bovendien een financieel voordeel op door lagere uitkeringslasten.

Inclusieve technologie Fijnder streeft verder naar een inclusieve samenleving waarin technologische hulpmiddelen worden ingezet om arbeidsplekken toegankelijk(er) te maken voor inwoners die nu nog aan de kant staan. Fijnder is in 2025 een ontwikkelopdracht gestart. Dit project richt zich op het onderzoeken, (mede) aanschaffen en implementeren van technologieën die de toegankelijkheid en inclusiviteit binnen Fijnder en bij werkgevers waarmee wordt samengewerkt te bevorderen. De onderzoeksfase wordt in 2026 afgerond. Afhankelijk van de uitkomst kan dit zijn weerslag hebben op de toekomstige begrotingen van Fijnder.

2.3.4 Samenwerking met gemeenten, ketenpartners en werkgevers Doel: Fijnder is betrokken en actief deelnemer binnen de ketensamenwerking van de Wet van School naar Duurzaam Werk.

Doel: Bevorderen van de externe infrastructuur.

Doel: Verhogen van het aantal inwoners met een arbeidsbeperking dat werkt met inzet van Loonkostensubsidie.

Doel Fijnder laat cliënten met een grotere afstand tot werk via intensieve trajectbegeleiding groeien richting participatie met als einddoel werk.

De Wet van school naar duurzaam werk heeft als doel om de kansengelijkheid te vergroten door jongeren met een (mogelijke) afstand tot de arbeidsmarkt beter te begeleiden bij de overgang van school naar werk. De volgende wettelijke wijzigingen zijn van toepassing op Fijnder: • Jongeren uit het hoger en wetenschappelijk onderwijs kunnen zich op eigen initiatief aanmelden voor begeleiding bij de re-integratie; • Zowel scholen als het Doorstroompunt kunnen Fijnder vroegtijdig betrekken voor ondersteuning op het gebied van re-integratie;

14

•

•

Scholen zijn verplicht om nazorg te verlenen. Voor studenten uit het MBO is deze nazorg één jaar en voor studenten van het pro/vso is dit twee jaar. Daarnaast zijn scholen verplicht om een overgangsdocument aan gemeenten W&I te overhandigen bij overdracht van de jongeren; Fijnder kan het Doorstroompunt betrekken bij jongeren zonder startkwalificatie.

Werkgevers worden nauw betrokken bij de re-integratie en plaatsingen van perspectief- en werkcliënten. In de regio wordt veel samengewerkt met de lokale werkgevers in sterke wisselwerking met de regionale werkgeversdienstverlening. Fijnder heeft als doel om de externe infrastructuur te versterken. Dit betekent dat ingezet wordt op versterking van de regionale publiek-private dienstverlening om de dienstverlening aan werkgevers, werkenden en werkzoekenden te verbeteren tijdens werk of in de ontwikkeling naar (ander) werk. Kansen en risico’s Wet van School naar Duurzaam Werk Alle betrokken partijen zijn verplicht om naast wettelijke taken samen te werken in een aanvullend regionaal programma. Dit programma is mede opgesteld met inbreng van expertise vanuit Fijnder en wordt bestuurlijk in routing gebracht wanneer het regionale plan is goedgekeurd door het ministerie van OCW. De daadwerkelijke implementatie, waaronder samenwerkingsafspraken, de inbedding in de verordeningen sociaal domein vindt plaats in het eerste half jaar van 2026. Nog niet duidelijk is of dienstverlening zoals deze afgelopen jaren is ontwikkeld binnen de Wet kan worden voortgezet.

De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur / regionaal werkcentrum Achterhoek In 2026 wordt onderzocht op welke wijze de werkgeversdienstverlening vormgegeven zal worden en daarmee zal de impact op de dienstverlening van Fijnder duidelijk worden.

2.4 Totale kosten programma Werk en Activering Begroting 2027 Programma Werk en Activering (x 1.000) Baten Lasten Resultaat baten en lasten Onttrekking reserves Toevoeging reserves Resultaat

Rekening 2025 17.137 16.852 285 232 345 172

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 na 2027 2028 2029 2030 wijzigingen 18.029 18.169 -140 329 189 0

18.669 18.738 -69 411 342 0

19.329 19.377 -48 399 351 0

20.091 20.081 10 351 361 0

20.842 20.804 38 335 373 0

15

Specificatie per product (x € 1.000) Baten Overige ontvangsten Debiteurenontvangsten Debiteurenontvangsten LKS Wsw detacheringen Bijdrage Wsw algemene kosten Bijdrage Wsw begeleid werken Bijdrage Wet inburgering Bijdrage gemeenten loonkostensubsidies Bijdrage gemeenten Impulsbudget sociaal ontwikkelbedrijven Bijdrage gemeenten Sociale infrastructuur Bijdrage gemeenten programmakosten Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten Totaal baten Lasten Re-integratie Wet inburgering Doorbetaling Wsw detacheringen Wsw algemene kosten Wsw begeleid werken subsidies Beschut werken Bijdrage voorziening dubieuze debiteuren Langdurige loonkostensubsidies Directe uitvoeringskosten Totaal lasten

Rekening 2025

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 na 2027 2028 2029 2030 wijzigingen

190 5 39 3.313 269 228 919 3.766

29 0 20 3.386 308 227 827 3.710

39 0 38 3.161 344 225 771 4.671

39 0 38 3.048 349 225 802 4.981

39 0 38 2.961 384 225 835 5.303

39 0 38 2.872 361 225 870 5.637

220

189

201

201

201

201

0

0

141

150

160

172

1.791 6.397 17.137

2.432 6.901 18.029

2.265 6.813 18.669

2.378 7.118 19.329

2.500 7.445 20.091

2.635 7.792 20.842

921 919 3.313 269 228 940 0

1.429 827 3.386 308 227 1.032 0

1.494 771 3.161 344 225 810 0

1.543 802 3.048 349 225 874 0

1.598 835 2.961 384 225 941 0

1.663 870 2.872 361 225 1.011 0

3.805 6.457 16.852

3.730 7.230 18.169

4.709 7.224 18.738

5.019 7.517 19.377

5.341 7.796 20.081

5.675 8.127 20.804

16

3. Programma Bestaanszekerheid 3.1 Visie “Fijnder helpt inwoners die – tijdelijk – niet genoeg geld hebben om te leven of om te kunnen (blijven) deelnemen aan de samenleving door het verstrekken van financiële bijstand.”

3.2 Programmadoel Fijnder bevordert financiële stabiliteit en maatschappelijke participatie door inwoners te ondersteunen bij veranderingen in hun leefsituatie. Wij verstrekken inkomensvoorzieningen op een rechtmatige, tijdige, zorgvuldige en efficiënte wijze aan inwoners die (nog) niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Daarnaast biedt Fijnder aanvullende inkomensondersteuning om betrokkenheid, zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving te vergroten.

3.3 Kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) Excellente dienstverlening: Het bieden van service die de verwachtingen van cliënten overtreft. Fijnder is betrokken, flexibel en doelgericht. Flexibilisering en maatwerk: Het bieden van oplossingen, passend bij de cliëntvraag en indien nodig het uitzetten van vervolgacties naar samenwerkingspartners. Vernieuwend aan de slag: het voortdurend zoeken naar en implementeren van innovatieve oplossingen en methoden om processen te verbeteren en diensten te optimaliseren. Dit kan inhouden dat er gebruik wordt gemaakt van nieuwe technologieën, creatieve benaderingen en het voortdurend aanpassen aan veranderende omstandigheden en behoeften van de doelgroepen die Fijnder bedient. Samenwerking met gemeenten, ketenpartners en werkgevers: betrokken partijen zijn nauw betrokken bij de dienstverlening van Fijnder.

3.3.1 Excellente dienstverlening Doel: Werkprocessen worden binnen de gestelde termijn afgehandeld.

Doel: Cliënten worden in de eerste gesprekken en via diverse kanalen geïnformeerd over hun rechten en plichten, zodat oneigenlijk gebruik wordt tegengegaan.

Doel: Niet-gebruik van regelingen en voorzieningen wordt zoveel mogelijk voorkomen. Doel: Eenvoud, maatwerk en de menselijke maat staan centraal en cliënten worden snel en rechtvaardig ondersteund richting bestaanszekerheid

17

Fijnder biedt oplossingen passend bij de cliëntvraag. Inwoners worden op een rechtmatige en snelle manier van een (tijdelijk) inkomen of een inkomensaanvulling voorzien. Afhankelijk van leeftijd en voorafgaande inkomensbron wordt er een uitkering verstrekt vanuit één van de onderstaande wetten: • Participatiewet • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 Gestreefd wordt om de doorlooptijd zo kort mogelijk te houden. Fijnder gaat flexibel om met termijnoverschrijdingen als dit ten gunste is van de inwoner en problemen daarmee kunnen worden voorkomen. Kansen en risico’s Onderstaand de verwachting van de ontwikkeling van het aantal bijstandsontvangers, deze is gebaseerd op de ramingen zoals opgenomen in de septembercirculaire 2025. Aantal bijstandsontvangers Landelijk September circulaire 2025 Procentuele wijziging Raming Fijnder (*) Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Raming 2030

378.634

381.612 0,79%

385.600 1,05%

390.583 1,29%

397.892 1,87%

556 287 545 1.389

561 290 550 1.400

567 293 555 1.415

574 296 562 1.433

585 302 573 1.460

(*) De cijfers Fijnder zijn gebaseerd op de verwachte eindstanden per einde jaar

Ontwikkeling bijstandsvolume Fijnder werd vanaf 2023 geconfronteerd met een sterkere stijging van het bijstandsvolume ten opzichte van landelijke cijfers. In 2025 is het bestand gedaald, afwijkend van het landelijke beeld. In het laatste kwartaal van 2025 en de eerste maanden van 2026 is het bestand daarentegen weer licht gestegen. Een trend die zichtbaar doorzet is een langere bijstandsafhankelijkheid als gevolg van verzwaring van de problematiek van cliënten en de instroom van statushouders in het cliëntenbestand. Voor de bestandsontwikkeling van het uitkeringsvolume wordt vooralsnog voor 2027 en volgende jaren aangesloten bij het verwachte uitkeringsvolume zoals opgenomen in de septembercirculaire 2025. Het uitgangspunt blijft om het bestand niet te laten stijgen, maar een bestandsstijging van 0,79% wordt door het Dagelijks Bestuur als reëel en ambitieus beschouwd. Niet uitgesloten kan worden dat in het komend jaar via de bestuursrapportages deze verwachting moet worden bijgesteld. Dit leidt tot de raming voor 2027 zoals weergegeven in onderstaande tabel. Inkomenswaarborg Participatiewet, IOAW en IOAZ Berkelland Oost Gelre Winterswijk Totaal

Prognose eindstand 2026

556 287 545 1.389

Prognose eindstand 2027 (aantal uitkeringen) 561 290 550 1.400

Gemiddeld aantal 2027 559 289 547 1.395

Gemiddeld uitkeringsbedrag (x € 1) € 18.808 € 18.691 € 18.945 € 18.838

Raming 2027 (x € 1.000) 10.507 5.393 10.370 26.270

Afloop Tijdelijke Regeling Bescherming (RTB) voor ontheemden uit Oekraïne Als gevolg van de afloop van de Tijdelijke Regeling Bescherming (RTB) bestaat het risico dat het bijstandsvolume fors zal stijgen. De RTB loopt af op 5 maart 2027.

18

Bbz De Bbz wordt door Fijnder uitbesteed aan de ROZ. De ROZ voert de Bbz dienstverlening uit voor een groot aantal gemeenten. Daardoor kan Fijnder slechts beperkt invloed uitoefenen op de wijze waarop de ROZ haar dienstverlening aan zelfstandigen uitvoert. De ROZ legt op kwartaalbasis verantwoording af over haar dienstverlening. Het ROZ zal in 2026 haar financieringssystematiek wijzigen. Deze wijziging zal ingaan per 1 januari 2027. Besluitvorming hierover heeft nog niet plaatsgevonden. Leefgeldverstrekking aan ontheemden Oekraïne Fijnder verstrekt het leefgeld aan ontheemden Oekraïne die voldoen aan de voorwaarden. Vooralsnog wordt voor de begroting 2027 rekening gehouden met het aantal ontheemden in het eerste kwartaal van 2026. Mocht de bijzondere status van deze ontheemden wijzigen, dan kan dit leiden tot wijziging van dienstverlening en daarmee tot een begrotingswijziging. Inning eigen bijdrage Oekraïense ontheemden Fijnder verzorgt de inning van de eigen bijdrage van Oekraïense ontheemden. Fijnder int voor de gemeenten bij Oekraïners met inkomsten uit werk de verplichte eigen bijdrage voor huisvesting in de gemeentelijke opvang. Ook hiervoor wordt als basis het eerste kwartaal van 2026 aangehouden.

3.3.2 Flexibilisering en maatwerk Doel: Fijnder versterkt de bestaanszekerheid van inwoners door inkomensondersteuning en verplichtingen evenwichtig, voorspelbaar en proportioneel toe te passen, met ruimte voor maatwerk en de menselijke maat.

Doel: Fijnder informeert cliënten tijdig en herhaaldelijk over hun rechten en plichten, zodat zij weten wat er van hen wordt verwacht. Daarbij werkt Fijnder vanuit het uitgangspunt van proportioneel en passend handhaven, in lijn met de ontwikkelingen in het Wetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid. Fijnder voert gerichte controles uit en past passende maatregelen of sancties toe. In de dienstverlening staat integraliteit en het werken vanuit de bedoeling van de wet centraal. Een uitkering wordt toegekend op basis van gespreksvoering om de hulpvraag zo volledig mogelijk in beeld te krijgen en de administratieve belasting zoveel als mogelijk in te perken. De Doorbraakmethode is een beproefde manier van werken langs een aantal processtappen, waarmee de professional makkelijk en onderbouwd maatwerk kan leveren in het sociaal domein. Binnen Fijnder wordt veel ingezet op preventie en voorlichting om naleving te bevorderen en terugvorderingen te voorkomen. Bezwaar- en beroepsprocedures kunnen worden voorkomen wanneer de werkwijze helder is en de benadering van Fijnder positief wordt gewaardeerd. Kansen en risico’s Preventie en naleving Specifiek aandachtspunt is preventie en naleving. Het vergroten van kennis over onrechtmatige situaties blijft een terugkerend aandachtspunt.

Zeker wanneer gedurende langere tijd sprake is van (aanvullende) bijstandsverlening, bestaat de kans dat een cliënt minder aandacht heeft voor de aan de uitkering verbonden rechten en plichten. Cliënten worden proactief hierover geïnformeerd.

19

Alleenverdienersproblematiek Een groep huishoudens ontvangt door een ongelukkige samenloop van wet- en regelgeving te weinig toeslagen. Het besteedbaar inkomen komt hierdoor onder het niveau voor (echt)paren met een volledige bijstandsuitkering en daarmee onder het bestaansminimum. Gemeenten ondersteunen deze huishoudens tot er in 2028 een definitieve oplossing via een fiscale regeling komt. Vanaf 1 januari 2025 geldt fase II: de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek (Wtrap). Hiermee is een wettelijke grondslag ontstaan om aan huishoudens in de alleenverdienersproblematiek ambtshalve en op aanvraag een vaste tegemoetkoming toe te kennen. Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand biedt inwoners met een laag inkomen de mogelijkheid om voor bijzondere kosten een vergoeding te krijgen. Op individueel niveau wordt met behulp van een afwegingskader voor maatwerk beoordeeld of een inwoner hierop recht heeft. Een risico hierbij is dat het bieden van maatwerk kan leiden tot verschillen in de uitvoering. Situationele gelijkheid vergt een zorgvuldige afweging en de bereidheid om steeds opnieuw verantwoording af te leggen over die afweging en de daaruit voortvloeiende beslissingen. Financiële ontzorging inburgeraars Fijnder verzorgt de financiële ontzorging voor inburgeraars.

Financiële problemen leiden tot veel stress en zijn medebepalend voor het succes van het inburgeringstraject. In combinatie met financiële educatie kan de zelfredzaamheid van de inburgeraar worden vergroot waardoor het financieel ontzorgen tot een minimale termijn kan worden beperkt.

3.3.3 Vernieuwend aan de slag Doel: Fijnder onderzoekt welke aanvragen vereenvoudigd en ambtshalve verstrekt kunnen worden. Doel: Fijnder heeft aandacht voor de overgang van uitkering naar werk en andersom.

Bestaanszekerheid is landelijk een belangrijk thema. Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook de zekerheid om betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg te hebben, en de mogelijkheid om een financiële buffer op te bouwen voor onverwachte uitgaven zijn bouwstenen van bestaanszekerheid. Het zijn noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden om te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. Fijnder wil hieraan bijdragen. Zo ondersteunt Fijnder inwoners met een laag inkomen door het verstrekken van financiële ondersteuning voor bijzondere en noodzakelijke kosten die niet via een andere regeling vergoed kunnen worden. Daarnaast beogen de professionals van Fijnder financiële problemen tijdig te signaleren met als doel om de financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Doorlopend wordt kennis vanuit het veld vergaard om passend binnen de eigen context tot oplossingen te komen om de bestaanszekerheid te verbeteren. Kansen en risico’s Vereenvoudiging procedures van minimaregelingen Voor inwoners die langdurig leven van een inkomen op of net boven de bijstandsnorm zijn er verschillende minimaregelingen. Consulenten brengen het mogelijke recht actief onder de aandacht bij bekende cliënten. Dit draagt bij aan de bestaanszekerheid.

Wanneer er perspectief is op inkomensverbetering, kan tijdig worden geanticipeerd op de gevolgen voor de inkomenspositie. Voorzieningenwijzer en inkomensbegeleidingsgesprekken Fijnder heeft de inzet van de Voorzieningenwijzer in combinatie met gesprekken geborgd in haar werkprocessen. Het verkregen inzicht draagt bij aan financiële rust bij de overstap van uitkering naar werk en andersom. 20

3.3.4 Samenwerking met gemeenten, ketenpartners en werkgevers Doel: Borging en doorontwikkeling van de ingezette lijn met betrekking tot de integrale dienstverlening (Samen aan het stuur).

Doel: Fijnder participeert in de oprichting van de Sterke Lokale Teams en werkt nauw samen met de gemeenten om cliënten een vast gezicht te bieden als er sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden.

Externe factoren hebben invloed op het proces van verwerking aanvragen levensonderhoud. Er wordt door medewerkers van Fijnder en het sociaal team integraal gewerkt. Een aantal professionals vanuit verschillende disciplines van Fijnder werkt als vooruitgeschoven post in het sociaal wijkteam van de gemeente en heeft hierdoor kortere lijnen onderling. Indien noodzakelijk zijn verschillende organisaties binnen het sociaal domein bij de inwoner betrokken en wordt onderling hierover afstemming gezocht binnen multidisciplinaire overleggen. Fijnder voert verschillende regelingen uit voor de gemeenten. De beleidsontwikkeling voor de meedoenregelingen is belegd bij de gemeenten. De gemeenten Berkelland en Winterswijk hebben eind 2025 het gemeentelijk minimabeleid herzien. De gemeente Oost Gelre zal het gemeentelijk minimabeleid gaan herijken vanaf een nader te bepalen moment. De impact hiervan is nog ongewis. Vooralsnog wordt voor de uitgaven het bestaande beleid aangehouden. Kansen en risico’s Beperkte basisvaardigheden Niet alle rechthebbende huishoudens zullen gebruikmaken van gemeentelijke regelingen. Dit kan onder meer worden veroorzaakt doordat inwoners laaggeletterd of digibeet zijn. Om inwoners in staat te stellen om te participeren in de samenleving, is het noodzakelijk om regelingen laagdrempelig aan te bieden aan de beoogde doelgroep.