bp papenweg 12 toelichting bijlage 1 inrichtingsplan
Tekst van het document
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Opdrachtgever: Papenweg 12 7137 MV Lievelde Opdrachtnemer: Eelerwoude 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl
Projectgegevens: Projectnummer:
10140
Datum:
03-11-2020
© 2020 Eelerwoude
Dit rapport is dubbelzijdig opgemaakt.
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7
2.
Beleidsanalyse
11
2.1
Bestemmingsplan ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 11
2.2
Landschapsontwikkelplan ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 11
3.
Ruimtelijke analyse
13
3.1
Ondergrond ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 13
3.2
Historisch landschap ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 15
3.3
Natuurwaarden..................
19
4.
Ontwerp ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 21
5.
Groenplan ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 27
5.1
Kruidenrijk grasland ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 27
5.2
Steirand beplanting ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 29
Afbeelding 1. Vogelvlucht aanzicht plangebied.
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude |
5
Lievelde
................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: FK
Papenweg 14
Projectnummer: 10140
Datum: 1-10-2020
1. Inleiding De initiatiefnemers
zijn sinds 2018 bezig met de ontwikkeling van
enkele percelen landbouwgrond rondom hun erf aan de Papenweg 12. Het erf ligt langs de zuidzijde van de Lievelderbeek. De ontwikkeling staat in het teken van de wens om met enkele Schotse Hooglanders het huidige landbouwterrein aan de noordzijde van de Lievelderbeek als natuurterrein te beheren. Het plangebied is gelegen ten noord-westen van de bebouwde kom van Lievelde in de gemeente Ooste Gelre en ligt en ten zuiden van de spoorlijn Winterswijk - Zutphen. De Lievelderbeek is een legger Waterchap Rijn en IJssel. De bosschages rondom de beek zijn in eigendom van Staatsbosbeheer. Provincie Gelderland heeft een natuurcompensatie opgave op het noordelijk perceel. Voor de huisvesting van de Schotse Hooglanders en de Alpaca’s, die reeds worden gehuisvest op het erf aan de Papenweg, bestaat de wens om een kapschuur te bouwen, waarin ook ruimte is voor enkele machines en de opslag van hooi. Om het vee te kunnen verplaatsen tussen de stal en weide is een doorsteek wenselijke door de bosschage en over de beek. Vanuit de provincie Gelderland, waterschap Rijn en IJssel, gemeente Oost Gelre en Staatsbosbeer is een gezamenlijke opgave in beeld gebracht die zich richt op herstel van het watersysteem van de Lievelderbeek. Als
LieveldeAfbeelding 2. Topografische kaart omgeving plangebied. .................................................................................................................................................................................................................
´
0 5014 100 Papenweg
Ontwerp: FK
200 Meters
Projectnummer: 10140
Legenda Datum: 3-10-2020
onderdeel van het te ontwikkelen natuurterrein wordt de Lievelderbeek heringericht. Het noordelijke perceel (3 ha) wordt natuurlijk ingericht, 0,5 ha wordt als permanente nieuwe natuur ontwikkelend.
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl
Om een goede landschappelijke inpassing te borgen met de gewenste ontwikkelingen en invulling te geven aan het LOP van de gemeente Oost-Gelre, is het voorliggend landschappelijk inrichtingsplan opgesteld. Dit rapport bevat de toelichting op de inrichtingstekening en het groenplan. In aanloop naar dit inrichtingsplan zijn diverse stappen doorlopen: •
Beleidsanalyse.
•
Ruimtelijke analyse.
Noordelijk perceel De hierboven genoemde punten worden uitgebreider toegelicht in hoofdstuk 2 en 3. Erf Papenweg 12
Afbeelding 3. Topografische kaart plangebied.
´
Legenda 0
20
40
80 Meters
6
| Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude |
7
Afbeelding 4. Foto plangebied; noordelijke perceel met spoorlijn en bosschage met Lievelderbeek.
Afbeelding 6. Foto plangebied; drooggevallen Lievelderbeek in bosschage.
Afbeelding 5. Foto plangebied; noordzijde noordelijk perceel.
Afbeelding 7. Foto plangebied; alpaca's in de weide op erf Papenweg 12.
8
| Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude |
9
2. Beleidsanalyse 2.1 Bestemmingsplan
De kapschuur wordt gerealiseerd op een perceel welke is gelegen in het gelden bestemmingsplan 'Kern Lievelde 2015'. Het perceel is bestemd als 'Bedrijf' met functieaanduiding 'bedrijf tot en met categorie 3.2' en met de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologische verwachtingswaarde 2'. In de bestemming 'Bedrijf' mogen bouwwerken worden opgericht binnen een aangegeven bouwvlak. Voor de kapschuur is geen bouwvlak aanwezig. Om het perceel van een bouwvlak te voorzien dient er een procedure om herziening van het bestemmingsplan of omgevingsvergunning Wabo te worden gevolgd. De bosschage is gelegen in het geldend bestemmingsplan 'Kern Lievelde 2015' en bestemd als 'Natuur'. De gronden waarop de nieuwe natuur wordt gerealiseerd alsmede de meanderende Lievelderbeek en realisatie van een versteek over de Lievelderbeek zijn gelegen in het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied OostGelre 2011' met bijbehorende Reparatieplannen en bestemd als 'Agrarisch met waarden - Landschapswaarden' en 'Water'. Daarnaast geldt de gebiedsaanduiding 'overige zone - gelders natuur netwerk'. Voor realisatie van natuur, de meanderende Lievelderbeek en plaatsen van een oversteek over de Lievelderbeek is een omgevingsvergunning Wabo noodzakelijk alsmede een afwijking van de regels binnen de bestemming 'Water'.
2.2 Landschapsontwikkelingsplan Afbeelding 9. Bestemmingsplan (ruimtelijkeplannen.nl).
De gemeente Oost-Gelre heeft in mei 2007 het landschapsontwikkelingsplan (LOP) “Groen Licht voor het landschap” opgesteld waarin het landschapsbeleid is vastgelegd. Het landschapsontwikkelingsplan biedt de mogelijkheid de landschappelijke eenheid en kwaliteit binnen de gemeente te versterken en toch ruimte te bieden aan nieuwe ontwikkelingen. In het LOP zijn elf landschapsensembles benoemd. Elk landschapsensemble kenmerkt zich door eigen karakteristieke landschapselementen. Het zijn meestal elementen die hier historisch gezien thuis horen, en soms varianten daarop die aansluiten bij het hedendaagse gebruik van het landschap. Het plangebied ligt in het landschapsensemble "Rond de Lievelder Es". Hierbij geldt het motto: "Vang de dynamiek op door elke ingreep in het landschap te verevenen met een kwaliteitsverbetering op de plek en de omgeving daarvan: voor wat hoort wat! Te beschermen of op te poetsen parels:
Te stimuleren landschapselementen:
• • • • • • • • •
• •
de vernieuwende en verbredende ondernemingen; de grote open es met de lindelaan; de zuideres aan de dorpsrand; Lievelderveld; de restanten van circumvallatielinie; plekken om te verpozen eventueel met bankjes; verschraalde bermen bij erf en typerende erfbeplantingen; karakteristieke bestaande beplantingen bijv. bij steilranden; boerenbosjes, soms met hulst.
• • • •
kranspaden om de essen: eiken, linden en ook fruit bij erven; esrandpaden: steilrandbeplantingen eventueel met zandpad erlangs; lindenlaan en lindebrinken op en om de essen; boerenlanen; losse lanen met menging can eik en berk, zwarte els (nat) en es. Soms ook populier en wilg; boerenhagen van meidoorn, beuk en hazelaar; overlopers kunnen bestaan uit openbare stroken langs kavelgrenzen met daarin heischrale vegetatie in brongebied en verder benedenloops met beekbegeleidende beplanting.
Deze uitgangspunten zijn meegenomen bij het opgestellen van het landschappelijk inpassingsplan voor het plangebied. De geschiedenis van het landschap heeft hierbij als basis gediend voor de investeringen in de ruimtelijke kwaliteit. Afbeelding 8. Es van Lievelde tussen plateau en broekontginning (LOP) met globale ligging plangebied.
10 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 11
3K16
L6
5F4
2M9 Lievelde
D3 ................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: FK
Papenweg 14
3G5 3H3
3L6
3K16
Datum: 2-10-2020
3N8
2R3
D3
3L6
Projectnummer: 10140
Holle w
5F4 5F4
4H3
Ten behoeve van dit project is een ruimtelijke analyse uitgevoerd. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste van
3N8
2M9
toepassing zijnde aandachtspunten benoemd.
D3
3K16
3.1 Ondergrond
2R3
3G5
5F4 4H3 3N8
2M9
Projectnummer: 10140
2M9 Vlakte van ten dele verspoelde dekzanden
gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied. Het project
2R3 Droog dal (+/-dekzand/loss) 3G5 Daluitspoelingswaaier (+/- dekzand)
5F4
3H3 Glooiing van hellingafspoelingen (+/-dekzand) gHn23x-V
Holle w
3K16 Gordeldekzandrug (+/-oud bouwlanddek) 3L5 Dekzandruggen (+/- oud bouwlanddek)
3L6
pZn23-III*
vib
3L6 Gordeldekzandwelvingen (+/- oud bouwlanddek) Legenda
3K16
3N8 Laagte ontstaan door afgraving
zEZ23-VII*
5F4
D3
3G5 Daluitspoelingswaaier (+/- dekzand)
2R3
5F4
3H3 Glooiing van hellingafspoelingen (+/-dekzand)
projectgebied ligt een hoge zwarte enkeerdgrond (zEZ21). Deze gronden bestaan uit lemig fijn zand. De grond
3K16 Gordeldekzandrug (+/-oud bouwlanddek)
vib Vorm in bebouwing
3L5 Dekzandruggen (+/- oud bouwlanddek)
4H3
3L6 Gordeldekzandwelvingen (+/- oud bouwlanddek)
Lievelde Afbeelding 10. Geomorfologische3K16kaart. 3K16 ................................................................................................................................................................................................................. 3L6
3N8 Laagte ontstaan door afgraving
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl
4H3 Glooiing van hellingafspoelingen (+/- dekzand)
´
0
50
100
5F4
2R3
D3 Hoge dijk Projectnummer: 10140
Ontwerp: FK
Holle weg
vib Vorm in bebouwing
200 Meters
3K16
landbouw gebruik van organische bemesting. Deze bestond uit een mengsel van dierlijke mest en organisch
4H3
materiaal, namelijk plaggen die van de woeste gronden werden gehaald. Deze organische plaggen werden
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl
gHn21-VI
Hn21-VI
gHn23x-V
gebruikt in de potstal, een verlaagde loopstal, waar het vee ’s nachts in stond. Het mengsel van mest en plag werd op de landbouwgronden aangebracht. Met de tijd werden de gronden ongewild opgehoogd en ontstond
pZg21g-III
pZn23-III*
pZg23-IV
heeft een donkerbruine kleur en dat is mede dankzij menselijk toedoen. In de Middeleeuwen maakte de
D3 Datum: 2-10-2020
5F4 \"Plateau-achtige terrasrest, door landijs beinvloed (+/- dekz.)\"
Papenweg 14
dit hoogteverschil is door de mens aangebracht. De bodemkaart laat zien hoe de bovenste laag van de ondergrond is opgebouwd. Ter plekke van het
2R3 Droog dal (+/-dekzand/loss)
5F4 \"Plateau-achtige terrasrest, door landijs beinvloed (+/- dekz.)\"
Holle weg
gebied ligt op het hoger gelegen deel van het zandlandschap. D3 is de spoordijk die het landschap doorkruist,
Geomorfologie
2M9 Vlakte van ten dele verspoelde dekzanden 4H3 Glooiing van hellingafspoelingen (+/- dekzand)
D3 Hoge dijk
kaart laat de ontstaansgeschiedenis van de diepere ondergrond van het gebied zien. Het landschap wordt
(3G5). Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk - door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat
Datum: 2-10-2020
Geomorfologie
laagtes. Deze afwisseling geeft identiteit aan het landschap zo ook rondom Lievelde. De geomorfologische
Het plangebied ligt in een Gordeldekzandwelvingen (3L6), Gordeldekzandrug (3K16) en Daluitspoelingswaaier
3L6 vib 3L5 .......................................................................................................................................................... Legenda Ontwerp: FK
Het Gelderse zandlandschap bestaat uit een afwisseling in reliëf; stuwwallen, dekzandruggen, beekdalen en
van oorsprong gedomineerd door een combinatie van lager gelegen beekdal- en hoger gelegen zandgronden.
Holle w
3K16
3. Ruimtelijke analyse
de enkeerdgrond met een plaggendek.
zEZ23-VII*
gHn30-VI
Ten behoeven van de landschappelijke inpassing en noodzaak tot bevordering van de biodiversiteit dient men gebruik te maken van inheemse beplanting die in de betreffende bodemeenheid voorkomt: beuk, eenstijlige meidoorn, haagbeuk, hazelaar, hulst, lijsterbes, ruwe berk, taxus, wintereik, winterlinde en zomereik.
gHn30-VI
pZg23-III*
gHn21-VI
pZg21g-III
zEZ23-VII
gHn30-VI
gHn30-VI zEZ23-VII
Hn21-VI
pZn23-III*
Legenda Bodemkaart Hn21
Veldpodzolgronden; lemig fijn zand
pZg21
Beekeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Hn30 pZg23
pZn23-III*
Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Hn23
pZn23 zEZ23
Veldpodzolgronden; grof zand Beekeerdgronden; lemig fijn zand
Hn21-VI
gHn30-VI
Gooreerdgronden; lemig fijn zand Legenda
Hoge zwarte enkeerdgronden; lemig fijn zand Bodemkaart Hn21
pZg23-IV
Afbeelding 11. Bodemkaart.
Hn30 pZg23
´
pZn23 zEZ23
0
50
100
200 Meters
12 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand
Hn23 Veldpodzolgronden; lemig fijn zand Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl Hn21-III* pZg21 Beekeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Veldpodzolgronden; grof zand Beekeerdgronden; lemig fijn zand
Hn21-VI
gHn30-VI
Gooreerdgronden; lemig fijn zand
Hoge zwarte enkeerdgronden; lemig fijn zand
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl Hn21-III*
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 13
3.2 Historisch landschap
De historische kaarten op de naaststaande en volgende pagina's (afbeelding 13 tot 17) laten de ontwikkeling van het plangebied zien. Rondom het huidige Lievelde gaven kleine reliëfverschillen aanleiding voor het type gebruik van de grond. Op de wat lager gelegen delen kwamen bossen en graslanden en op het hogere gronden werden de akkers aangelegd. Deze manier van landgebruik is honderden jaren in stand gehouden. Er werd herhaaldelijk mest en plaggen op de akkers gebracht. Hierdoor zijn de akkers met de tijd hoger in het landschap komen te liggen. Om deze akkers te beschermen voor het vee en het wild werd er om de akker heen struweel aangeplant, veelal opgaande beplanting met doorns, zie historische kaarten. Er ontstond een organisch gevormd landschap wat zijn basis vindt in haar geomorfologie. De opgehoogde akkers werden kampen of essen genoemd. Dit landgebruik zorgde voor een kleinschalig en karakteristiek landschap. Eind 19e eeuw is het spoor tussen Zutphen en Winterswijk aangelegd en tegelijkertijd werd een station in Lievelde aangelegd. Het oorspronkelijk stationsgebouw lag ter hoogte van het plangebied (nabij de plek waar de Lievelderbeek tegenwoordig het spoor kruist). Later is het station meer oostelijke komen te liggen. Met de aanleg van het spoor kwam de agrarische bedrijvigheid op gang en groeide het aantal inwoners.
De woeste gronden rondom de esontginningen werden ook ontgonnen. De nieuwe ontginningen verschillen duidelijk van oude esontginningen. De nieuwe percelen zijn recht en vrij regelmatig verkaveld, waar de oude percelen veel grilligere en rondere vormen hebben.
LieveldeAfbeelding 12. Hoogtekaart. ................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: FK
Papenweg 14
Projectnummer: 10140
Datum: 2-10-2020
Afgelopen eeuw zijn door technologische ontwikkelingen, zoals de uitvinding van kunstmest en het prikkeldraad, veel van de kleinschalige landschappelijke structuren rondom de essen verdwenen uit het landschap. Bovendien werd Lievelderbeek rechtgetrokken. Op de historische kaarten is te zien dat ter hoogte van het plangebied de Lievelderbeek heeft gemeanderd door een oorspronkelijk laag gedeelte van het terrein. Met de tijd is het type landgebruik vervaagd, tegenwoordig zijn er ook weilanden op de essen en akkers in de beekdalen, waarmee het oorspronkelijke onderscheid in verschillend grondgebruik tussen hoog en laag is verdwenen. Op de locatie van het plangebied zijn nog wel relicten terug te vinden van een es. Op de hoogtekaart (afbeelding 12) is de voormalige es ter plekke van het plangebied te zien, zichtbaar hoger gelegen ten opzichte van de omgeving. Op de voormalige steilrand (stippellijn) is de struweelbeplanting verdwenen. De geplande ontwikkeling binnen het plangebied geeft aanleiding om de originele structuur van de es te versterken. Hoogteverschillen en steilrandbeplanting kunnen hersteld worden met de ontwikkeling van de percelen.
Afbeelding 13. Historische kaart +/- 1900.
´
Legenda 0
50
100
200 Meters
14 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl; Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), Bonnebladen (t/m 1:6.000)
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 15
Lievelde
................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: FK
Papenweg 14
Projectnummer: 10140
Datum: 2-10-2020
Lievelde
Lievelde
................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: FK
Papenweg 14
Projectnummer: 10140
Datum: 2-10-2020
Lievelde
Afbeelding 14. Historische kaart +/- 1950. .................................................................................................................................................................................................................
Afbeelding 16. Historische kaart +/- 2005. .................................................................................................................................................................................................................
´
´
Ontwerp: FK
Papenweg 14 0
50
100
Projectnummer: 10140
Datum: 2-10-2020
Legenda 200 Meters
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl; Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
Ontwerp: FK
Papenweg 14 0
50
100
Projectnummer: 10140
Datum: 2-10-2020
Legenda 200 Meters
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), Wegenkaart (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
Legenda
Afbeelding 17. Historische kaart +/- 2016.
Afbeelding 15. Historische kaart +/- 1980.
´
Legenda 0
50
100
200 Meters
16 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl; Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
´
Red:
Band_1
Green: Band_2 Blue: Band_3
0
50
100
200 Meters
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TOP250 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 17
Lievelde
................................................................................................................................................................................................................. Ontwerp: Ontwerp: FK FK
Papenweg 14
Projectnummer: Projectnummer: 10140 10140
Datum: Datum: 2-10-2020 1-10-2020
3.3 Natuurwaarden
De omgeving rondom het plangebied is vrij divers met veel landschapselementen als bosschages, houtwallen en kleinschalige natuurontwikkelingsprojecten. Het noordelijk perceel van het plangebied bestaat uit landbouwgrond dat al enkele jaren niet meer bemest wordt. Door deze verschraling is hier al meer diversiteit aan plantensoorten aanwezig dan in de meer intensief beheerde graslanden. Veel voorkomende soorten zijn gewoon biggenkruid, Jacobs kruiskruid, smalle weegbree, klein streepzaad, zachte ooievaarsbek en kruipende boterbloem. De Lievelderbeek is slechts een gedeelte van het jaar watervoerend en stond droog tijdens het veldbezoek met uitzondering van een plek waarop hemelwater werd geloosd. Rondom de beek staat een dichte bosschage van zwarte elzen en lindes. Deze groenstrook is langs de randen begroeid met ruigtes bestaande uit grote brandnetel en braam. Het noordelijk perceel behoort tot het Natuurnetwerk Nederland. Het NNN is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. Het Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. Het doel van het NNN is de achteruitgang van het areaal aan natuur en van de biodiversiteit te stoppen door een samenhangend netwerk van natuurgebieden te creëren.
Met een juiste landschappelijke inpassing en met het gebruik van streekeigen, inheems groen kan het NNN worden versterkt. Dit kan gerealiseerd worden door het aanplanten van nieuwe bomen, kruidenrijk grasland toe te passen, inheemse bes- en bloesemdragende heestersoorten te adviseren en door variaties in type landschappelijk groen een plek te geven op het noordelijk perceel.
Afbeelding 18. Nederlands Natuur Netwerk.
´
Legenda NNN Legenda
00
50 50
100 100
200 200 Meters Meters
18 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Esri Esri Nederland, Nederland, Jan Jan Willem Willem van van Aalst Aalst -- www.imergis.nl www.imergis.nl
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 19
4. Ontwerp Het landschappelijk inrichtingsplan is gebaseerd op de beleids- en ruimtelijke analyse en eisen en wensen van de initiatiefnemer, zie hoofdstuk 2 en 3. In dit hoofdstuk wordt de landschappelijke inrichting toegelicht. Hoofdstuk 5 betreft verdere toelichting op beplanting en beheer. De inrichtingstekening is op naaststaande pagina te zien. LEGENDA Noordelijk perceel 3ha
Beheerschuur
Natuur 0.5ha
Voor de huisvesting van de Schotse hooglanders en de alpaca’s, die reeds worden gehuisvest op het erf aan de
Bestaande bebouwing
Papenweg, wordt een beheerschuur gebouwd, waarin ook ruimte is om op kleine schaal voorlichting/educatie
Nieuwe kapschuur
te bieden, enkele machines te stallen (voor beheerwerkzaamheden aan de natuur en het grasland) en om hooi
Bestaande bosschage
op te slaan. De beheerschuur wordt gebouwd in de vorm van een kapschuur met een houten gebintconstructie
Bestaande boom
waarbij de buitenwanden gedeeltelijk ontbreken.
Bomen kappen
Doorsteek Lievelderbeek en bosschage
Bestaande watergang Nieuwe meander Lievelderbeek
Direct achter de nieuwe beheerschuur wordt een doorsteek over de Lievelderbeek en door de bosschage
Oever Oevervegetatie
gerealiseerd, om de Schotse hooglanders te verplaatsen van het erf en weiland aan de Papenweg naar het
Grasland
perceel aan de noordzijde. Door middel van een voorde wordt een oversteek gerealiseerd. Een voorde is een
Kruidenrijke grasvegetatie
doorwaadbare plaats in een rivier of beek. Met veldkeien, die op hun plaats worden gehouden door in de
Nieuwe beplanting (steilrand)
ondergrond gedreven houten staken wordt de bodem van de beek bedekt, om te voorkomen dat de Schotse
Nieuwe bomen
hooglanders uitglijden of wegzakken in de modder. Zo ontstaat er een verhard oppervlak in de beek zodat de
Hekwerk
dieren veilig de beek kunnen oversteken. Om ruimte voor de voorde te creëren worden er bomen gekapt in
Voorde
de bosschage van Staatsbosbeheer. De doorsteek door de bosschage en de voorde wordt uitgerasterd zodat de Schotse hooglanders niet in de rest van de beek en bosschage terecht kunnen komen. De voorde heeft een breedte van 4 meter en is ook toegankelijk voor een machine om beheerwerkzaamheden op het noordelijk perceel te kunnen uitvoeren.
Nieuwe natuur en hermeanderen Lievelderbeek Het noordelijke perceel wordt natuurvriendelijk ingericht. Specifiek wordt er 0,5 ha als natuur ingericht ten behoeve van het natuurbeheerplan van de provincie Gelderland. Het waterschap Rijn en IJssel heeft medewerking toegezegd om de loop van de Lievelderbeek aan te passen. De oude meander van de beek wordt hersteld door het Waterschap, in het lage gedeelte van het terrein wordt de bouwvoor afgegraven, zodat een natte laagte ontstaat. De hoofdstroom van de beek zal door de nieuwe meander lopen. Met de opwaardering van het watersysteem, van de Lievelderbeek, wordt aangesloten op het streven van het waterschap, voor een robuuste en klimaat adaptievebeek. Begrazing door de Schotse hooglanders is minder gewenst in de 0,5 ha natuur, hier vindt hooguit een deel van het jaar nabeweiding plaats. De 0,5 ha natuur is uitgerasterd en kan met een hek gescheiden worden van de rest van het noordelijk perceel. Met de begrazing door de Schotse Hooglanders op de rest van het noordelijk perceel ontstaat een ruige kruidenvegetatie die meerwaarde biedt voor insecten. Om het voedselaanbod te vergroten wordt er direct naast de beek een strook met bloem- en kruidenrijk grasmengsel ingezaaid en enkele solitaire bomen geplant.
Afbeelding 19. > Inrichtingsplan.
0 20 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
50
100 m Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 21
Herstel steilrand Met de ontwikkelingen op het noordelijk perceel is er gelegenheid om de originele steilrand van de es beter zichtbaar te maken in het landschap, door middel van het aanplanten van een steilrandbeplanting. De grond die vrijkomt bij het herstellen van de oude meander van de Lievelderbeek wordt gebruikt om de steilrand van de es te herstellen. Met de aanleg van deze beplanting wordt een oude landschapsstructuur herstelt. De beplanting bestaat uit opgaande bomen met daaronder een laag met bes- en bloesemdragende struikvormers.
Beeldkwaliteit De streefbeelden behorende bij het inrichtingsplan, staan op naaststaande en volgende pagina’s. Er wordt gebruik gemaakt van natuurlijke materialen, gedekte tinten (geen felle kleuren of glanzende oppervlakken). Eventueel noodzakelijke afrasteringen bestaan uit .
Afbeelding 20. Streefbeeld afrastering.
Afbeelding 21. Streefbeeld beheerschuur.
Afbeelding 22. Tekening beheerschuur (NOESK). Kapschuur fam. Lensink
22 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Noesk Tielsestraat 85C 4043JR Opheusden Tel: 0488 760991 Fax: 0488 441 314 Gerrald@willemsenhout.nl www.noesk.com
Werk: Schaal: Getekend: Formaat: Text 1: Text 2:
Text 1: Text 2: Text 3: Text 4: Text 5: Text 6:
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 23
Afbeelding 23. Streefbeeld voorde.
Afbeelding 25. Streefbeeld hermeanderen beek.
Afbeelding 24. Streefbeeld voorde.
Afbeelding 26. Streefbeeld hermeanderen beek.
24 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 25
5. Groenplan Hieronder wordt per groenelement een beschrijving gegeven met een bijhorend onderhoud en beheer.
5.1 Kruidenrijk grasland
Op het noordelijk perceel wordt geen chemicaliën (kunstmest of gif) of drijfmest toegepast. Het doel is de grond zoveel mogelijk te verschralen zodat een kruidenrijkere vegetatie zich ontwikkelt, welke een bijdrage levert aan de biodiversiteit en de natuur. Het is van belang de grond zo min mogelijk te roeren om verslechtering van de bodemkwaliteit en oxidatie van het organisch stof te beperken. De zone langs de beek wordt ingezaaid met een bloem- en kruidenrijk mengsel. Er wordt een inheems mengsel van De Cruydthoeck, Bolderik of vergelijkbaar gebruikt. Veel soorten in deze mengsels zijn vaste planten en hoeven derhalve niet jaarlijks te worden ingezaaid. Door één of twee keer in het jaar te maaien (bij één keer dan in het najaar, wanneer de bloemen zaad hebben) en het maaisel af te voeren wordt verruiging tegengegaan. Insecten zullen veelvuldig gebruik maken van het kruidenrijke grasland door op de bloeiende bloemen te foerageren, maar het zal ook dienen als leefgebied voor vele insectensoorten. Deze insecten zijn vervolgens weer een voedselbron voor onder andere veel vogels en ook de zaden die na de bloeiperiode ontstaan zullen als voedsel dienen voor vogels en andere dieren. Iedere vogelsoort heeft zijn eigen voorkeur Afbeelding 27. Referentiebeeld schraalgrasland met kruiden.
voor voedsel en vaak krijgen de jonge vogels ander voedsel dan hetgeen hun ouders eten. Door een zeer gevarieerd aanbod aan voedselbronnen aan te bieden, ontstaan er mogelijkheden voor heel veel verschillende soorten vogels.
Afbeelding 28. Referentiebeeld begrazing door Schotse Hooglanders.
26 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 27
6.2 Steilrand beplanting
Met de ontwikkelingen op het noordelijke perceel is er gelegenheid om de originele steilrand van de es beter zichtbaar te maken in het landschap, door middel van het aanplanten van een steilrandbeplanting. Met de aanleg van deze beplanting wordt een oude landschapsstructuur herstelt. De beplantingstructuur bestaat uit opgaande bomen met daaronder een struweel laag, op de steilrand van de oorspronkelijke es. Het vormt een visuele begrenzing in het landschap. Ten behoeve van de biodiversiteit worden inheemse plantsoorten gebruikt. De steilrand vormt een begrenzing in het landschap en biedt beschutting en nestgelegenheid aan vogels en geeft voedsel in de vorm van noten of vruchten aan vogels en zoogdieren. Ook dient het als uitkijkpost voor vogels. De beplanting is insectenrijk en daarmee belangrijk als jachtgebied voor vleermuizen. Zo is de steilrand onderdeel van het leefgebied van diverse zoogdieren, amfibieën en vlinders. De steilrand is een vegetatiestrook op een klein hoogteverschil met struik- en boomvormers. De beplanting zorgt in het plangebied voor landschapsherstel van een landschapstructuur en is van meerwaarde voor de biodiversiteit. Voor de struik- en boomsoorten is gekozen uit een selectie van inheemse soorten bijhorend bij de bodemeenheid. De singel heeft een breedte maat van 6 tot 8 meter.
Boomvormers zijn: beuk, haagbeuk, ruwe berk, taxus, wintereik, winterlinde en zomereik. Struikvormers zijn: eenstijlige meidoorn, hazelaar, hulst en lijsterbes. De soorten worden in groepen van 3 tot 5 stuks per soort gemengd en in wildverband aangeplant. Aanleg Afbeelding 29. Referentiebeeld bloemrijke oeverzone beek.
•
Voor het aanplanten van de steilrand moet de te beplanten strook los worden gemaakt, bijvoorbeeld door te frezen. Er wordt gebruik gemaakt van autochtoon inheems bosplantsoen passend bij de lokale bodem en waterhuishouding.
•
Door te kiezen voor plantmateriaal van enig formaat (struikvormers (100 - 120) en boomvormers (16-18) wordt een sneller resultaat behaalt.
•
Plant om een gevarieerd beeld te krijgen op variërende afstanden van 0,5 tot 1 meter vanaf het hek in wildverband en zet afwisselend 3 tot 5 stuks van dezelfde soort bij elkaar. Dit geeft ook trager groeiende soorten de kans zich te handhaven.
Beheer •
De beplanting zal tot het derde jaar na aanplant jaarlijks worden gesnoeid. Daarna kan de beplanting om de 2 tot 3 jaar worden onderhouden afhankelijk van de groeisnelheid. Zo wordt zorg gedragen voor een los en gesloten beeld.
•
Op maximaal 15% van de lengte beplanting groepsgewijs doorgroeien om zo meer diversiteit en een gevarieerd beeld te krijgen.
Afbeelding 30. Referentiebeeld steilrandbeplanting.
28 | Eelerwoude | Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde
Inrichtingsplan Papenweg 12, Lievelde | Eelerwoude | 29
www.eelerwoude.nl