bp bommelwereld toelichting bijlage 2 achtergronden bij het plan

Landschapsplan Bommelwereld Groenlo Op zoek naar avontuur

14-12-2021

Luchtfoto

Eigendom

Historische ontwikkeling

Duidelijk herkenbare meanderende Slinge Aanwezigheid van essen – Oost-Nederlands plateau Heidelandschap Galgenbult Boerderij Marhulzen

Duidelijk herkenbare meanderende Slinge Aanwezighieid van essen – Oost-Nederlands plateau Galgenbult Boerderij Marhulzen

Strakke niet- nauwelijks meanderende Slinge Aanwezigheid van essen – Oost-Nederlands plateau Galgenbult Boerderij Marhulzen

Historie + luchtfoto

Historie Galgenbult

Hoogtekaart

Geomorfologische kaart

Gelders Natuur Netwerk (GNN) & groene ontwikkelingszone

Analyse omgeving en landschap

Analyse Landschap Opvallend binnen de stompe driehoek (gele lijn / projectgebied) zijn: - Groenlosche Slinge - Stad Groenlo met industrieterrein - N18 - Marveld recreatie. De Slinge heeft in het lage deel het landschap (beekdal) gevormd. Bij beekdalen horen dekzandruggen ook wel es of enk genoemd. Ook deze zien we duidelijk terug op de hoogtekaarten en geomorfologische kaart. Verder richting het noordwesten (grens Duitsland) zien we de rand van het Oost-Nederlands plateau. Op de overgang naar lager gelegen gebieden, is een goed ontwikkelde en duidelijke terrasrand zichtbaar, gevormd door erosie waarin een aantal beken het glooiend landschap met opvallende reliëfverschillen heeft doen creëren. De Slinge die zijn oorsprong vindt achter Winterswijk en uitloopt in de Berkel, kent nu minder krommingen dan voor een aantal jaren geleden (zie de kaarten geschiedenis). Ook vinden we op de oude kaarten de galgenbult terug als een verhoging in het landschap. De beek is door het Waterschap aangemerkt als ecologische verbindingszone (EVZ). Zoals te zien ligt het plangebied in de groene ontwikkelingszone welke onderdeel uitmaakt van het Gelders natuurnetwerk (zie kaart GNN). De aanwezigheid van de N-18 vormt een duidelijke scheiding tussen de stad Groenlo en Marveld recreatie, met enkele woningen en sportverenigingen als lintbebouwing langs de Oude Winterswijkseweg.

De ontsluiting van het gebied wordt gerealiseerd door de aanwezigheid van verkeerstunnels voor wandelaars en fietsers (2st. waarvan 1 alleen bestemd voor Marveld ) en een viaduct waar de Oude Winterswijkseweg doorgang biedt richting Zwolle - Meddo en Winterswijk. Koppeling met de stad Groenlo Ook voor Groenlo kan Bommelwereld een toegevoegde waarde hebben. Het kasteel Bommelstein vormt een landmark welke wordt opgenomen in de omgeving. Het is duidelijk zichtbaar vanaf de N18. De bereikbaarheid is goed evt. met een treintje, loop- wandelroute of met de fiets is men met 5 minuten in het centrum van stad Groenlo.

Analyse Bommelstein en personages (Marten Toonder)

Omschrijving van Bommelsaga Bommelstein De Zwarte Bergen vormen een landstreek in de Bommelsage. geschreven door Maarten Toonder. De Zwarte Bergen worden voor het eerst genoemd in het verhaal “In de Toovertuin” uit 1941 De Zwarte Bergen moeten voor het grootste deel ten oosten en noordoosten van Rommeldam gezocht worden. Ook te zuiden van het Donkeren Bomen Bos strekt een deel zich uit. Het is een onherbergzaam gebied, waar eigenaardige volkjes en vreemdsoortige levensvormen voorkomen, zoals pronen, sloven, hopsa’s en labberdanen. Men vindt er onder andere het Waaigat, de Nevelbergen, het Knarkmoeras, de Hopsavallei en de Walmzander Stuifduin. Donkeren Bomen Bos

Her Donkeren Bomen Bos vormt een bosgebied in de Bommelsage, geschreven door Maarten Toonder. Het bos wordt voor het eerst genoemd in het verhaal “De Toverpijp” uit 1941. Het Donkeren Bomen Bos ligt ten zuiden van Rommeldam en grenst voor een klein deel aan de landerijen van Bommelstein. Het is een uitgestrekt gebied waar, net als in de Zwarte Bergen diverse levensvormen huizen, met name dwergen, zoals de leden van het Kleine Volk, magiërs en heksen. Het bos nodigt niet bijzonder uit tot avontuur, zoals de Zwarte Bergen dat vaak wel doen, maar de nabije ligging maakt dat veel Rommeldammers er ongewild toch komen. Wammes Waggel voert daar zijn beroep als veerman uit in een meertje.

Analyse Bommelstein en personages (Marten Toonder)

Thema’s Bommelwereld

Donkeren Bomen Bos Grote bomen (bos) welke bestaat uit veel groenblijvende soorten zoals dennen, sparren en veel duidelijk zichtbare boomstammen. Dit moet vooral spannend zijn en indruk maken in de verbinding parkeerplaats naar het open terrein voor Bommelstein Knark Moeras Moeras of drasland, is een combinatie van kruidachtige en houtachtige begroeiing waar veen wordt gevomdt, een afzetting van dood plantenmateriaal. Het is een overgangsgebied tussen water en land en wordt gekenmerkt door een hoge waterstand (tot boven maaiveld) gedurende het gehele jaar en een goed ontwikkelde kruidlaag en helofyten. Deze zone is ene habitat van veel flora en fauna. De Zwarte Bergen Heuvelachtig en glooiend terrein Bergen zijn iets te onnatuurlijk, maar de flinke glooiingen naar Bommestein van 10-12 meter zijn samen met de lichte verlagingen in het terrein passend en geven toch een pasend idyllisch karakter. Passend in het landschap en aansluitend op de omschrijving van Maarten Toonder. Bommelstein Bommelstein is het kasteel van de heer Olivier B. Bommel op een hoge heuvel tussen het Knark Moeras en het Donkere Bomen Bos. Veerboot (Wamms Waggel) Een domme gans, maar zeker een vrolijke levensgenieter, die begon als veerman en verkocht knarkijsjes in het moeras. Eventueel bij de inrichting te gebruiken voor de jeugdige bezoekers aan Bommelwereld.

Waterval Waterval op de hoek van het kasteel Bommelstein loopt uit in het Knarkmoeras. Toovertuin De verwondertuin, ook wel Toovertuin (Derde verhaal uit de Bommelsage van Maarten Toonder) Hier ontmoette Dhr. Bomml en Tom Poes elkaar voor het eerst

Plattegrond van Rommeldam

Plantoelichting groenstructuur Bommelwereld te Groenlo

De inventarisatie en het maken van analyses van het landschap, historie en geomorfologie gecombineerd met wijze waarop Marten Toonder de omgeving van Bommelstein omschreef hebben zeker overeenkomsten.

Hierbij enkele belangrijke raakvlakken: zie voor meer info thematiek ▪ ▪

▪ ▪

Hoogteverschillen glooiend landschap (aanwezigheid van het oost nederlands plateau) Dit gaan we ter hoogte van het kasteel versterken het kasteel komt immers op ca 11-12m1 boven het huidige maaiveld te staan. De aanwezigheid van watergang de Grolse Slinge gecombineerd met plasdras zones . Zullen we verder door ontwikkelen en versterken in dit plan. Daarbij zal geen rechtstreekse aanbinding komen vanaf de Grolse Slinge op het Karkmoeras van Wammes Waggel (veerman) maar door het aanbrengen van natuurlijke oevers aan zowel de Groenlose Slinge als aan het Knark Moeras ontstaat een zo goed als aan-een gesloten biotoop voor bijzondere flora en fauna Op historische kaarten is de Galgenbult te zien…. Ook dit zijn spannende tot bang makende elementen die horen in de verhalen van Olivier B. Bommel en Tom Poes. Net als het Donkeren Bomen Bos Donkeren bomen bos herbergt karakteristieke dood boom silhouetten en de Zwarte Bergen

Het attractiepark grenst aan een natuurgebied waar de Groenlose Slinge doorheen stroomt. De watergang is in eigendom van Waterschap Rijn en IJssel en is aangemerkt als ecologische verbindingszone (EVZ), met als doel de om de Groenlose Slinge weer een meanderend karakter te geven. Met brede uitstroomgebieden ook wel moeras – plas dras gebieden genoemd. De Ecologische verbindingszone valt onder het Gelders Natuur Netwerk (GNN) waarbij het water de verbinder is. De Groenlose Slinge is een natte verbindingszone met als model genaamd Winde. De aansluitende lage kruidenvegetatie samen met de droge verbinding (bosplantsoen en bomen) heeft de naam Kamsalamander. Het park wordt grotendeels op natuurlijke wijze opgenomen in haar omgeving in tegenstelling tot veel andere parken waar juiste veel wordt gewerkt met intensief beheer en cultuur planten. Gezien de ligging en de passende thematiek van dit park zijn wij grote kansen het park en de natuurlijke omgeving onlosmakelijk met elkaar te verbinden.

Hieronder een opsomming van onderdelen waardoor we een robuuste koppeling maken met de omgeving waarbij: klimaatbestendigheid, duurzaamheid sociaal en het versterken van de biodiversiteit.

Plantoelichting groenstructuur Bommelwereld te Groenlo

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Natuurvriendelijke oevers - plas dras - en moeras Inheems bosplantsoen en bomen Te handhaven en te verwijderen bomen - leeflaag Bloemrijke en schraal grasland / ruig gras Houtrillen Insectenhotels Nestkasten-verblijf Steenuil, Vleermuis, Huismus specht en grote gele kwikstaart ect

HWA infiltratie op eigen terrein Toepassen van veel halfverharding zoals Achterhoeks Padvast Asfalt op een natuurlijke wijze Grasfalt Goede gezonde verdeling van groen en grijs van de terreinindeling Werken met een gesloten grondbalans Verlichting (diervriendelijk en dynamisch) Borging voor kwaliteit en duurzaamheid Totstandkoming en communicatie Aandacht voor een slim een goed onderhoudsplan Honden aan de lijn zone (kwetsbare flora en fauna)

Voor meer info zie richtlijnen van NL Green Label

Ruwe schets 2020

1e Ruwe schets 2020

Schetsontwerp 2021 (concept)

Zone- & functieplan

Zone Landschap en water Galgenbult

Wonen

Vakantiepark

Zone N18

Zone parkeren

Verblijfsruimte

Indoor pretpark

Ontsluiting

Routing & logistieke stromen

Opstel brandweer

Kiosk (concept)

Schetsmatige weergave Kiosk (huisje van Tom Poes)

Doorsneden A-A’

Doorsneden B-B’ Beplanting tegen de gevel en bovenop de opslag Carpinus betulus Larix decidua Ilex aquifolium Taxus baccata Acer campestre Castanea sativa Tilia cordata Amelanchier lamarckii Viburnum opulus Euionymus europaeus Crataegus monogyna Sorbus aucuparia Pseudotsuga menziesii Pinus sylvestris

Haagbeuk (boomvorm) lariks Huls Venijnboom Veldesdoorn Tamme Kastanje Winterlinde Krentenboom Gelderse roos Kardinaalsmuts Eénstijlige Meidoorn Lijsterbes Douglas Grove Den

Parthesnosissus tricuspidata Hedera helix

Wilde Wingerd Klimop

Doorsneden C-C’

Impressie vanaf landschapzijde

3d sfeerimpressie

3d sfeerimpressie

3d sfeerimpressie

3d sfeerimpressie

3d sfeerimpressie

Doorsneden 2021

A

A”

A”

A””

Aanzicht 2021

B

B”

Doorsneden 2021 N18

Ontsluitingsweg Maarsevonder

C

C”

Aanzicht schetsmatig

Aanzicht 2021 N18 Vervallen ontwerp nov 2021 (zie 3d model )

D

D”

Parkeren in het groen (ca. 350 st)

Parkeren in het groen

Parkeren in het groen (340 st)

Hemelwater – watertoets _ hoeveelhedenoverzicht

Hemelwater – watertoets _ hoeveelhedenoverzicht Tabel globaal overzicht van de onverharde en verharde objecten

Onderdelen - omschrijving

oppervlak

Hoofdgebouw + bijgebouwen

Eenh. Kleur 11117

m²

VERH

Verharding asfalt en bestrating parkeren Verharding asfalt en bestrating entree Vernieuwen van de Maarsevlonder - ontsluiting

optie grasfalt optie grasfalt optie grasfalt

4644 0 2390 7034

m² m² m²

VERH VERH VERH

Onverharde wegen en paden Fietspad Parkeren

Padvast Padvast Padvast

3306 270 4292 7868

m² m² m²

Open Open Open

Water excl. aanwezige Groenlose Slinge Ruiggras - bloemenmengsel - beplanting Moeras Keerwanden waterval Overige (achterzijde Bommelwereld) beplanting inheems

2575 17244 3400 4327 4750 14200 46496

m² m² m² m²

Open Open Open Open Open

Perceel Grutters

3430

m²

Open

75945 75945

m² m²

Gesloten verharding en gebouwen Open verharding en groen

18985 56960

Wateroppervlak verlaging / moeras excl oever

2575 m2

m² m²

Circa totaal kadaster

Regenbui van 40mm

815 m3

759,4 m3

0,31 waterstijging bij een bui van 40mm

Kwalificatie van de K waarde = Goed >1/<5 Bron dinoloket

Sfeerimpressie Landschap

Sfeerimpressie inheemse planten

Sfeerimpressie inheemse vaatplanten

Sfeerimpressie inheemse vaatplanten

Legenda Bomenplan

Legenda Bomenplan

Referentiebeelden bomen

Acer campestre

Robinia pseudoacacia

Salix fragilis

Populus x canescens

Ecologische maatregelen

Gelders Natuur Netwerk (GNN) & groene ontwikkelingszone

Het Waterschap Rijn en IJssel (WRIJ) hebben de Groenlose Slinge aangemerkt als ecologische verbindingszone (EVZ), met als doel de om de Slinge krijgt weer een meanderend karakter te geven. De Slinge is de natte verbindingszone met als model de Winde. Lage vegetatie wordt omschreven als nat – droge verbindingszone Bomen en heesters als droge verbinding genaamd Kamsalamander.

Ecologische maatregelen sfeerimpressie

Houtrillen (Kleinere fauna: marters,

Insectenhotel aanbrengen bij taluds – hoogteverschillen ( vrijkomdende materialmen)

Kasten in de gevel van het kasteel Vrijstaande kasten en let op verlichting

Steenuil langs de waterkant

Diverse vogelkasten Specht, huismus en de Grote gele kwikstaart

Ecologische maatregelen talud – oevers - moeras

Ecologische maatregelen tbv steenuil en kamsalamander

Sfeerimpressie bosplantsoen inheemse soorten

(zie beplantingsplan en bomenplan)

Beheer: Slim onderhoudsplan opstellen let op maaibeheer

Kaders & ambitie Bommelwereld

Vervallen ontwerp nov 2021

Let op verlichting speciaal voor vleermuizen

Legenda verlichtingsplan

NL Greenlabel

Verhouding groen - grijs

Om de verhouding groen-grijs zo optimaal mogelijk te krijgen zal het gehele terrein van Bommelwereld zo duurzaam mogelijk owrden aangelegd waarbij alleen gebruik wordt gemaakt van duurzame alternatieven. In plaats van intensief gazon is gekozen voor extensieve kruidenmengsels

Kruidenrijke inheemse vegetatie

In plaats van een wadi met steile oevers is gekozen voor flauwe oevers waar flora en fauna kans krijgen zich te ontwikkelen In plaats van tegels en klinkers is gekozen om alle looppaden en het parkeren te voorzien van een waterdoorlatende halfverharding van Achterhoeks Padvast. De rijbaan is voorzien van een duurzamere asfalt type welke is voorzien van een bindmiddel afkomstig olifantengras

Natuurlijke oevers voorzien in een grotere biodiversiteit en natuurlijke aanblik

Gebruik van duurzame verharding zoals waterdoorlatende Achterhoeks Padvast en Grasfalt

Samenwerken aan een levende en duurzame leefomgeving”

Website

www.nicowissing.com

E-mail

info@nicowissing.com