bestuursafspraken weerbaarheid 2025 nog

Concept Bestuursafspraken weerbaarheid 2025 Noord- en Oost-Gelderland De burgemeesters van de gemeenten in de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland; overwegende dat - Door internationale ontwikkelingen we ons bewust zijn geworden van het toenemende risico op een grootschalige crisis met maatschappelijk ontwrichtende effecten; - We reeds (digitale) pogingen zien in Nederland om vitale voorzieningen te ontwrichten; - Maatschappelijk ontwrichtende effecten ook kunnen ontstaan door klimaatgerelateerde incidenten (zoals het hoogwater in Limburg in 2023) of gezondheidscrises (zoals de coronacrisis 2020-2022); - De overheid niet gelijk in staat kan zijn om bij een dergelijke crisis op (boven)regionale of landelijke schaal hulpverlening tot stand te brengen; - De Rijksoverheid inwoners oproept om voor de eerste 72 uren een noodpakket beschikbaar te hebben; - We onze eigen organisatie en die van VNOG beter willen voorbereiden op inzet in een dergelijke crisis; - Wij de urgentie voelen om onze inwoners bewust te maken van de risico’s en hen handelingsperspectieven te bieden; - We zien dat vele partijen, zoals het ministerie van J&V, VNG, Veiligheidsberaad en NCTV zich bezig houden met dit onderwerp en het ontwikkelen van kaders voor onder andere gemeenten en veiligheidsregio’s; - We niet willen afwachten en veel kansen zien om aan de slag te gaan zonder de wendbaarheid te verliezen

ons aan eventuele kaders aan te passen als die voor ons gaan gelden; - We regionaal een gelijke aanpak willen om dubbel werk te voorkomen, om elkaar te kunnen helpen bij de voortgang en om onze inwoners een gelijke basis te kunnen bieden; - Elk van onze gemeenten daarin een eigen verantwoordelijkheid heeft spreken af ons tot het uiterste in te spannen om de actiepunten, zoals beschreven in de bijlage, uit te voeren, de daarbij genoemde deadlines in acht te nemen en daar regelmatig in een door VNOG te ontwikkelen dashboard aan elkaar op te rapporteren.

Pagina 1 van 5

Bijlage bij Concept Bestuursafspraken weerbaarheid 2025 Noord- en Oost-Gelderland Deze actielijst gemeenten is een samenvoeging van de actielijst VNG 13 mei 2025 en van de opbrengsten doorleefsessies gemeenten VNOG van maart-april 2025. 1. Algemeen/organisatorisch actie 1.1 Aanstellen vast aanspreekpunt weerbaarheid per gemeente. 1.2 Organisatiestructuur opzetten voor weerbaarheid & veerkracht waarbij in ieder geval een informatieknooppunt en ondersteuning gemeenten is meegenomen.

deadline 1 sep 2025 1 sep 2025

wie gemeente VNOG

Q3 2025

gemeente

Q3 2025

gemeente

Q3 2025 Q3 2025

gemeente gemeente

Q4 2025 Q4 2025

gemeente gemeente

Q4 2025

gemeente

Q3 2025 Q3 2025

gemeente gemeente

Q3 2025

gemeente

Q1 2026 Q2 2026

gemeente gemeente

2026-2027

gemeente

2. Gemeentelijke organisatie Continuïteitsplan 2.1 Opstellen/actualiseren continuïteitsplan (naar kaders VNG). • Gemeente brengen de kritieke bedrijfsprocessen, zoals uitkeringen, betalingen en taken op het gebied van openbare orde en veiligheid in beeld en leggen duidelijke waarborgen vast voor de continuïteit ervan. • Gemeenten hebben een back-up en/of alternatieven voor stroomvoorziening zoals batterijen en aggregaten (en de daarvoor benodigde diesel). 2.2 Gemeenten hebben oog voor de continuïteit onder eigen personeel. Mentale weerbaarheid en scenario's waarbij een deel van het medewerkersbestand zelf betrokken is bij de crisis. 2.3 Vooraf bepalen hoe handhavingscapaciteit wordt ingezet tijdens een ongekende crisis 2.4 Gemeenten hebben afspraken over interne communicatie: wie is waarvoor aan zet? Wie moet wat weten? Met een inschatting over de gevoeligheid van de informatie: gedetailleerde informatie over voorbereidingshandelingen van de gemeente kan ook misbruikt worden. 2.5 Zorgen voor verkeersregulering op cruciale punten in de gemeente i.s.m. verkeersregelaars. 2.6 Gemeenten zorgen ervoor dat de gemeentelijke informatievoorziening robuust en bereikbaar is, zowel online als offline. Denk hierbij aan slimme combinaties van digitale en fysieke informatiekanalen.

Kijk naar voorbeelden zoals Kiev, waar fysieke informatieborden en radiozenders zijn ingezet bij grootschalige digitale uitval. 2.7 Gemeenten versterken de digitale infrastructuur door afspraken met ICT-leveranciers en cloud-aanbieders met aandacht voor: • Bescherming tegen cyberaanvallen en hacks, incl. detectie- en responsprocedures; • Opslag van gevoelige data op dataservers binnen Europees grondgebied, conform de Europese privacy- en veiligheidsrichtlijnen; • Gemeenten hebben hiervoor een standaard gemeentelijk SLA met eisen rondom beschikbaarheid, herstelcapaciteit en communicatie bij incidenten ontwikkeld.

3. Gemeentelijke crisisorganisatie Crisisorganisatie 3.1 Inrichten lokaal crisisteam. 3.2 Gemeenten testen en borgen de werking van de Nood Communicatie Voorziening (NCV) en de crisisnoodlijn binnen de gemeente en sluiten deze aan op de noodstroomvoorziening. 3.3 Nagaan of opvanglocaties voldoende capaciteit hebben bij stroomuitval en of zij nog voldoen als er geen stroom is. 3.4 Zorgen voor alternatieve methoden om informatie beschikbaar te houden 3.5 Gemeenten zorgen voor voldoende evacuatiemogelijkheden en opvanglocaties in elke gemeente, afgestemd op diverse doelgroepen. Regel vervoersmiddelen vooraf zoals bussen, treinen en brandstof en maak concrete afspraken met particuliere vervoerders. 3.6 Gemeenten oefenen op langdurige crises met een brede vertegenwoordiging uit de gemeentelijke organisatie (dus breder dan de veiligheidskolom en MT-niveau).

Pagina 2 van 5

3.7 Gemeenten zorgen ervoor dat democratische processen kunnen doorgaan, ondersteund door doordachte en goed geoefende scenario’s voor uiteenlopende situaties zoals demonstraties en verkiezingen. 3.8 Informatievoorziening: Gemeenten ondersteunen de VR’s bij een situationeel en actueel beeld. Contacten en verbindingen met de relevante partners zijn op orde zodat alle relevante informatie in beeld komt. Noodsteunpunten 3.9 Gemeenten richten noodsteunpunten in i.s.m. veiligheidsregio's (conform de te verwachten landelijke handreiking). Er zijn afspraken gemaakt over de taakverdeling tussen noodsteunpunten en hulpdiensten. 3.10 Bij de noodsteunpunten in iedere (kern)gemeente is een autonome, losstaande stroomvoorziening aanwezig. Versterken samenredzaamheid 3.11 Gemeenten faciliteren i.s.m. partners trainingen in EHBO- en crisisvaardigheden voor inwoners, vrijwilligers en leden van (sport)verenigingen. Ondersteun organisaties zoals het Rode Kruis en Leger des Heils, die bij kunnen dragen aan de ontlasting van de reguliere zorg- en hulpverleningsketen in tijden van crises. 3.12 Gemeenten integreren burgerhulpverlening in de planvorming en benutten burgerinitiatieven in de acute fase van een crisis op een gecoördineerde wijze. 3.13 Gemeenten en VR’s stimuleren brede maatschappelijke oefening en voorbereiding, waarbij inwoners, verenigingen als ondernemers actief deelnemen.

Interne crisisoefeningen worden aangemoedigd binnen bedrijven en instellingen, om respons bij verstoringen te verbeteren. 3.14 Gemeenten en VR’s organiseren maatschappijbrede oefeningen, samen met veiligheidsregio’s, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties, om de weerbaarheid in de praktijk te versterken. 4. Crisiscommunicatie 4.1 Opstellen van basic handelingsperspectieven (bv: kan de wc doorgespoeld worden bij stroomuitval?) (via expertteam Crisiscommunicatie/Gedrag en veilige leefomgeving). 4.2 Nadenken over met welke materialen we expertteamleden extra kunnen uitrusten Aan de standaarduitrusting van expertteamleden een powerbank en noodradio toevoegen (via expertteam Crisiscommunicatie). 4.3 Gemeenten ontwikkelen een duidelijk communicatieplan richting bewoners in tijden van crisis maar ook in de voor- en nafase. 4.4 Processen in kaart brengen voor de sectie crisiscommunicatie binnen het scenario stroomstoring. Aansluiten bij de landelijke lijn, zoals in de Koepelnotitie Stroomuitval (via expertteam Crisiscommunicatie). 4.5 Scenario’s uitwerken met bijbehorende communicatieboodschappen en –materialen. Sluit aan bij de behoefte om uitingen klaar te hebben liggen, die direct ingezet kunnen worden. 4.6 Aandachtsgebieden en acties crisiscommunicatie in kaart brengen.

Sluit aan bij de behoefte om te weten welke verantwoordelijkheden bij gemeenten liggen en welke bij VNOG. 4.7 Gemeenten verkennen of bepaalde sleutelfiguren ook in een lijn van crisiscommunicatie kunnen worden opgenomen zoals het inzetten via noodsteunpunten en opnemen in netwerk met satelliettelefoons). 4.8 Burgemeester (en College) organiseert het gesprek met inwoners en ondernemers over wat zij nodig hebben om weerbaar en veerkrachtig te worden of dit te versterken, bijvoorbeeld via de gesprekstool Maatschappelijke Weerbaarheid van de NCTV. 4.9 Gemeenten informeren inwoners over de noodhulppunten in hun wijk en over handelingsperspectieven, bijvoorbeeld met een meterkastkaart. 4.10 Gemeenten ontwikkelen i.s.m. veiligheidsregio's en hulpdiensten alternatieve en analoge (crisis)communicatiemiddelen voor situaties waarin gemeentelijke digitale systemen uitvallen. 4.11 Gemeenten en VR’s bevorderen zelf- en samenredzaamheid door voorlichting (risicocommunicatie) en bieden inwoners en bedrijven handelingsperspectief over hoe zij zich kunnen voorbereiden op en wat ze kunnen doen bij langdurige verstoringen. Gemeenten sluiten aan op landelijke campagnes, zoals DenkVooruit. 4.12 Gemeenten vergroten de digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers. Denk aan: VNG-programma Agenda Digitale Veiligheid.

Voorzie in laagdrempelige voorlichting, trainingen en bewustwordingscampagnes over cyberdreigingen en digitale veiligheid.

Pagina 3 van 5

2026-2027

gemeente

doorlopend

gemeente

Q3 2025

gemeente

Q3 2025

gemeente

Q2 2026

gemeente

Q2 2026

gemeente

2026-2027

gemeente

2026-2027

gemeente

Q3 2025

Gemeente & VNOG gemeente & VNOG

Q3 2025 Q4 2025

gemeente

Q4 2025

gemeente & VNOG

Q4 2025

Q1 2026

gemeente & VNOG gemeente & VNOG gemeente

2025-2026

gemeente

2025-2026

gemeente

2026-2027

gemeente

doorlopend

gemeente

doorlopend

gemeente

Q1 2026

5. Omgevingszorg 5.1 Analyseren van de werking van de rioolsystemen en gemalen & onderzoeken of noodstroomvoorzieningen hiervoor noodzakelijk zijn 5.2 Gemeenten hebben met de afvalketen afspraken gemaakt over continuering van afvalinzameling en -verwerking. 5.3 Gemeenten hebben bij uitval van het rioolstelsel of waterdruk alternatieve sanitaire voorzieningen beschikbaar. 6. Preparatie nafase en herstel 6.1 Ontwikkelen plan nafase met aandacht voor loket schadeafhandeling (via expertteams Preparatie Nafase). 6.2 Gemeenten gaan (samen met de GGD) in gesprek met de regionale uitvaartbranche over de continuïteit en capaciteit van regionale crematoria en mortuaria bij een zeer langdurige stroomuitval (black out) in het kader van de wet op de lijkbezorging, publieke gezondheidszorg en hygiëne. 7. Publieke zorg 7.1 Overleggen met wijkregisseurs en inzicht hebben in wie verminderd zelfredzaam zijn. Vooraf overleg met bijv. thuiszorgorganisaties, GHOR/GGD, etc. 7.2 Met partners inzetten op ‘wat ga je doen als..’ gesprekken. Evt. ook in trainingen meenemen. 7.3 Hoe samenwerken met buurtwachten. Bewonersverenigingen benaderen over inzet tijdens een crisis. 7.4 Bij uitval van waterzuiveringsinstallaties zijn er noodwaterpunten ingericht om de watervoorziening in samenwerking met drinkwaterbedrijven en waterschappen tijdelijk te waarborgen.

7.5 Zorg dat er in iedere wijk of buurt een wijkagent en een sociaal werker is die herkenbaar en bereikbaar zijn en/of zet sleutelfiguren in. Betrek ze bij het opzetten en inrichten van de noodsteunpunten. 7.6 Om in een crisissituatie het juiste netwerk en contactpunten op wijkniveau snel te kunnen bereiken, is het aan te bevelen nu al een solide basis van sleutelfiguren samen te stellen. In een crisissituatie mobiliseert de gemeente sleutelfiguren, (getrainde) vrijwilligers en netwerken, zoals Bondgenoten. 7.7 Gemeenten hebben een plan voor de distributie van voedsel voor niet-zelfredzame inwoners in het kader van bevolkingszorg. 7.8 Mobiliseren vrijwilligersorganisaties, bv. voedselbank. Vooraf afspraken maken. 7.9 Gemeenten ontwikkelen plannen om huishoudens te stimuleren om meer autonoom in hun eigen energiebehoeften te voorzien, en verwerken die tevens in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties. 7.10 De gemeente brengt maatschappelijke en (in)formele netwerken in kaart en versterkt de netwerken/sociale infrastructuur in de wijken met extra aandacht voor verminderd zelfredzamen zoals alleenstaande ouders, minder validen, ouderen, statushouders, vluchtelingen, ed. 7.11 Gemeenten faciliteren participatieprojecten/burgerinitiatieven in de wijken en buurten (leer je buren beter kennen/samenredzaamheid).

7.12 Gemeenten zorgen voor laagdrempelige en goed functionerende (zorg- en veiligheid)meldpunten, luister- en gespreksinitiatieven, en monitoren spanningen in de samenleving actief, zodat escalatie kan worden voorkomen en vertrouwen behouden blijft. 8. Publieke gezondheidszorg 8.1 Overleggen met GHOR/GGD over de risico’s van infectieziekten en de aanpak ervan 8.2 Gemeenten hebben de publieke gezondheidszorg op orde, waarbij GGD's structureel zijn ingericht om ook onder druk hun taken te blijven uitvoeren, en wmo- en jeugdtaken ook ten tijde van crisis geborgd zijn

Pagina 4 van 5

Q4 2025

gemeente

Q4 2025

gemeente

Q4 2025

gemeente

Q1 2026 Q2 2026

gemeente & VNOG gemeente

Q1 2026

gemeente

Q1 2026 Q1 2026

gemeente gemeente

Q1 2026

gemeente

Q1 2026

gemeente

Q1 2026

gemeente

Q2 2026

gemeente

Q2 2026 2026

gemeente gemeente

doorlopend

gemeente

doorlopend

gemeente

doorlopend

gemeente

Q1 2026

gemeente & VNOG gemeente

doorlopend

9. Verkeer en vervoer 9.1 Gemeenten brengen cruciale verkeersregel- en verkeersgeleidingssystemen in kaart en ontwikkelen een noodprotocol voor handmatige of alternatieve aansturing/voorzieningen bij (digitale) uitval. 9.2 Gemeenten ontwikkelen een verkeers- en mobiliteitsplan bij maatschappelijke ontwrichting. Denk aan: verkeerssturing, toegangscontrole en bescherming van hulpdienstenroutes. 9.3 Gemeenten werken samen met provincies en vervoerspartners om de continuïteit van het openbaar vervoer te waarborgen tijdens langdurige crisissituaties.

Pagina 5 van 5

Q2 2026

gemeente

Q2 2026

gemeente

2026-2027

gemeente