berap 2025
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2025
Pagina 2 van 58
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................. 3 Inleiding .............................................................................................................................................................. 5 Financieel overzicht tot 1 juli 2025 .................................................................................................................... 6 Programma 1 - Wonen ...................................................................................................................................... 8 Gezonde en veilige leefomgeving .................................................................................................................. 8 Hechte en leefbare kernen ........................................................................................................................... 10 Aantrekkelijk landelijk gebied ....................................................................................................................... 13 Middelen: wat mag het kosten? ...................................................................................................................
15 Programma 2 - Welzijn .................................................................................................................................... 17 Thema1 - Gezonde leefstijl .......................................................................................................................... 17 Thema 2 - Iedereen doet mee...................................................................................................................... 19 1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op ............................................................................. 19 2. Goed onderwijs voor iedereen ............................................................................................................. 20 3. Iedereen draagt bij naar vermogen ..................................................................................................... 21 4. Thuis wonen en participeren als het kan ............................................................................................. 23 5. Ontmoeten voor iedereen .................................................................................................................... 24 6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente ............................................................................................... 26 7.
Oost Gelre staat voor kunst en cultuur ................................................................................................ 27 Thema 3 - Een duwtje in de rug ................................................................................................................... 28 1. Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp .................................................................................. 28 2. Thuiswonen met een beetje hulp ......................................................................................................... 30 3. Meedoen met een beetje hulp ............................................................................................................. 32 Thema 4 - Zorg voor wie dat nodig heeft ..................................................................................................... 34 1. Goede zorg voor iedereen ................................................................................................................... 34 2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien ..................................................................................................... 36 3. Zorg bij thuiswonen en participeren .....................................................................................................
37 Middelen: wat mag het kosten? ................................................................................................................... 41 Programma 3 - Werken ................................................................................................................................... 44 Pagina 3 van 58
Ondernemend Oost Gelre ............................................................................................................................ 44 Nabij en bereikbaar ...................................................................................................................................... 45 Middelen: wat mag het kosten ? .................................................................................................................. 47 Programma 4 - Dienstverlening ....................................................................................................................... 48 Dienstverlening............................................................................................................................................. 48 Financieel gezond ........................................................................................................................................ 49 Integrale veiligheid en ondermijning ............................................................................................................ 49 Middelen: wat mag het kosten? ................................................................................................................... 51 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, heffing VPB en onvoorzien .............................................................
52 Lijst met afkortingen ......................................................................................................................................... 54
Pagina 4 van 58
Inleiding Leeswijzer We kunnen de uitvoering van de begroting vanuit meerdere gezichtspunten volgen. Wij kiezen voor de in de programmabegroting opgenomen beleidsvoornemens en jaardoelen, gerangschikt per programma. Het accent is gebaseerd op de stand van zaken per 1 juli 2025. Daar waar de doelrealisatie niet in de pas loopt met de begroting informeren wij u. In voorkomende gevallen doen wij voorstellen om bij te sturen. De werkelijkheid zal nooit precies volgens de verwachtingen verlopen. Het is daarom zaak het beleid en de voortgang zo goed mogelijk in beeld te hebben en waar nodig aan te passen of bij te stellen.
Stoplichtenmodel
In de samenvatting vindt u een weergave van alle doelstellingen en een prognose van het te verwachten resultaat. Via de kleuren arcering ofwel het stoplichtenmodel krijgt u inzicht in de huidige staat van elke doelstelling.
De kleur groen staat voor
Realisatie van de doelstelling ligt op schema/is gerealiseerd
De kleur oranje staat
Er is sprake van achterstand maar de doelstelling kan nog
voor
worden gerealiseerd
De kleur rood staat voor
Doelstelling zal dit jaar niet gerealiseerd worden
Ontwikkeling per programma In de bestuursrapportage worden per programma de overeenstemming van de ramingen in de programmabegroting met de resultaten per functie weergegeven. De kolom “Begroting na wijziging 2025” geeft het geprognosticeerde resultaat over 2025 weer op basis van de huidig bekende informatie.
Pagina 5 van 58
Financieel overzicht tot 1 juli 2025 Financieel overzicht per 1 juli 2025 bedragen x € 1.000
Programma
Begroting (incl.
Begroting
bestuursrapportage)
Afwijkingen
1. Wonen
11.673
12.202
N 529
2. Welzijn
45.774
47.371
N 1.597
3. Werken
1.051
1.203
N 152
4. Dienstverlening
6.769
6.901
N 133
-65.267
-67.051
V 1.784
Alg. dekkingsmiddelen/overhead/mutaties reserves
Geprognotiseerd resultaat 2025
Algemeen beeld
Pagina 6 van 58
N 627
Algemene uitkering
V
1.576.000
Jeugdhulp
N
1.037.000
Jeugdbescherming/reclassering
N
223.000
Milieubeheer
N
132.000
Grondexploitatie
N
360.000
Complex Lindebrook
V
364.000
Bestuur
N
106.000
WSW
N
127.000
Openbaar groen
N
400.000
Verhardingen
N
167.000
Bouwleges
V
281.000
Overig
N
296.000
Totaal
N
627.000
Pagina 7 van 58
Programma 1 Wonen Gezonde en veilige leefomgeving Doelstellingen Al onze (nieuwe) ontwikkelingen en onderhoudswerkzaamheden bevatten maatregelen om de fysieke leefomgeving zo in te richten dat deze bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. In maart 2025 heeft uw college het ambitiedocument Klimaat vastgesteld. Hierbij is de keus gemaakt voor toepassing van minimaal het niveau "Ambitie Oost Gelre" als startpunt voor het opstellen van het programma Klimaat. Hiervoor zijn de de ambities vertaald naar meetbare criteria op het gebied van Infrastructuur, Beheer, Wonen, Groen, Energietransitie, Mobiliteit, Mens en Samenleving etc. Deze zijn integraal beoordeeld en op elkaar afgestemd. Met dit document is de participatiefase gestart en het streven is om eind 2025 het programma Klimaat te kunnen vaststellen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Bevorderen van biodiversiteit is een vast aandachtspunt bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en beheertaken. In de afgelopen 6 maanden zijn de volgende resultaten behaald. •
we leren door cursussen hoe we biodiversiteit kunnen bevorderen
•
het maaibeheer is afgestemd op de natuurkalender
•
er is een ecologisch werkprotocol, Beheer openbare ruimte, opgesteld met het advies aan het college om dat vast te stellen
•
locaties met uitval van laanbomen zijn met diverse soorten ingeboet om de kwetsbaarheid te verminderen
•
ten aanzien van bestrijding van exoten worden grondeigenaren geïnformeerd en ondersteund
•
op 24 mei is de dag van de biodiversiteit georganiseerd
•
er wordt een bomenplan opgesteld dat in het derde kwartaal wordt voorgelegd aan college en raad
Kwaliteit (indicator)
Pagina 8 van 58
Doelstellingen Oost Gelre is zo snel als mogelijk, maar uiterlijk in 2050 energieneutraal. In de Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie Oost Gelre 2024-2030 is afgesproken dat de voortgang wordt gemonitord. In juli hebben we deze voortgang besproken en zullen wij uw raad hierover informeren. Het beleidsdocument Grote Windmolens is op 8 april 2025 vastgesteld door uw raad. Op dit moment wordt er gewerkt aan de verordening Lokaal Eigendom. Deze zal na de zomervakantie aan uw raad worden gezonden. Oost Gelre conformeert zich aan de (concept-)Rijksnormen voor windmolens. Er is echter nog geen politieke overeenstemming over de inhoud van de nieuwe milieunormen. Het ministerie geeft aan dat met name over de afstandsnorm nog gesprekken worden gevoerd. De afstandsnorm gaat over een minimumafstand tussen windturbines en woningen. De voortgangsrapportage RES 1.0 is op 1 juli 2025 behandeld in de collegevergadering, de gemeenteraad is daarna middels een memo geïnformeerd. De RES 2.0 zal rond oktober 2025 vastgesteld worden. In de RES 2.0 worden de resultaten van de PlanMer (Milieu Effect Rapportage) verwerkt. Dit is belang voor de zoekgebieden. Daarnaast zal het niet-gealloceerde deel van 0,244 TWh gealloceerd worden.
De recente ontwikkelingen rond de uitbreiding van het hoogspanningsnet door Tennet en de onduidelijkheid over Rijksnormen voor windmolens kunnen vertragend werken voor de voortgang. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Ruimtelijke ontwikkelingen worden altijd op een passende manier gekoppeld met het natuurlijke bodem- en watersysteem en zijn op deze manier klimaatadaptief Het Ambitiedocument Klimaat is op 25 maart 2025 vastgesteld als uitgangspunt voor het participatieve proces. In projecten is aandacht voor klimaatadaptatie. Binnen de Samenwerking Water Achterhoek+ is de signaleringskaart Water en Bodem Sturend (WBS A+) opgesteld. Deze is met name voor de bebouwde omgeving. Daarnaast heeft de Provincie Gelderland de Handreiking Toekomstbestendig Bouwen uitgebracht met aanbevelingen voor een gezonde en veilige leefomgeving. in het landelijk gebied speelt met name watergerelateerde klimaatproblematiek en kan de versterking (aanplant bomen, struiken, etc.) van het landschap een bijdrage leveren.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 9 van 58
Doelstellingen Voor het gemeentelijke vastgoed wordt bespaard op energieverbruik en wordt zelf energie opgewekt. De revitalisering van het stadhuis is gestart. Bij de crisiswoningen die de gemeente heeft aangekocht zijn zonnepanelen geplaatst. Ook zijn er verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd bij de woning van het zwembad. Bij het uitvoeren van het planmatige onderhoud dat gepland staat nemen we de verduurzamingsmaatregelen mee. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We kiezen voor een gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving en zetten in op een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, ontmoeting en waarin iedereen mee kan doen. Een gezonde leefstijl is de norm. De afgelopen jaren zijn al diverse speelplekken omgevormd naar plekken waar inwoners kunnen bewegen, ontmoeten en spelen in de openbare ruimte. Hiermee liepen we vooruit op en geven invulling aan de visie Bewegen Ontmoeten Spelen in de openbare ruimte (BOS). Inmiddels zijn in 2025 negen subsidieverzoeken gehonoreerd. Verder verwijzen we hier naar programma 2; Welzijn, thema 1 Gezonde Leefstijl. Kwaliteit (indicator)
Hechte en leefbare kernen Doelstellingen Bij bouwprojecten is het uitgangspunt: levensloopgeschikt, klimaatadaptief en zo veel mogelijk energieneutraal en circulair. Zoals eerder beschreven is de ambitie voor het klimaatprogramma vastgesteld. De participatie hiervoor loopt en het streven is eind van dit jaar het Klimaatprogramma aan uw raad aan te bieden. Hierin integreren we ook de opgestelde duurzaamheidskaarten. Vooruitlopend passen we maatwerk toe in concrete projecten zoals bijvoorbeeld om via het beeldkwaliteitsplan de verplichting op te nemen om een bepaald percentage circulaire bouwmaterialen toe te passen in de gevels van verschillende gebieden op de woningbouwlocatie Flierbos. Ook binnen het project Eefseler Esch zullen circulariteit en klimaatadaptatie een hoofdrol krijgen.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 10 van 58
Doelstellingen We bouwen een passende woning voor iedereen. We voeren hierbij de doelstellingen, genoemd in de woonvisie en woonzorgvisie uit. In 2024 is een Woonzorgvisie opgesteld en zijn er middelen bestemd voor het uitvoeringsprogramma. Met de Woonvisie is een aanzet gemaakt voor een aantal beleidsuitgangspunten op het gebied van mantelzorg wonen, pre-mantelzorg wonen en werken we aan beleid wonen in tuinen, uitvoering van wonen in de kap, woningsplitsing. De verwachte komst van de Wet versterking regie Volkshuisvesting zorgt voor meer regie op wonen door gemeenten. We zijn verplicht een Volkshuisvestingsprogramma op te stellen waarmee we die regie kunnen waarmaken. Op basis hiervan voeren later gesprekken met Woningcorporaties in het kader van de prestatieafspraken en met woon-zorg organisaties over behoefte en noodzaak voor wonen met zorg. Het Volkshuisvestingsprogramma wordt op dit moment in regionaal verband voorbereid. In 2024 hebben we een programma opgesteld voor de huisvesting van migranten. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is een opvang locatie aangekocht in Groenlo die inmiddels per 1 juli wordt bemenst door de bewoners van De Rank. De uitvoering van de Spreidingswet heeft tot nu toe nog niet geleid tot een opvang locatie voor asielzoekers in onze gemeente. Het nieuwe aanwijzingsbesluit zal gaan over 189 te realiseren opvangplekken.
Het ministerie is hiervan op de hoogte gesteld. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Groenlo. De verbouw van het stadhuis in Groenlo is in volle gang en naar verwachting in januari 2026 gereed. We geven met de GOV nog een extra invulling aan de vergroening van de Beltrumsestraat. Met gevelverbetering verfraaien we het straatbeeld. Samen met de GOV en centrummanager kijken we naar de invullingen van leegstaande panden. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Lichtenvoorde. Een aantal projecten is al gereed. In 2025 zijn verder gegaan met het vergroenen van het centrum onder andere door realisatie van geveltuinen. We zetten grote stappen in de voorbereiding voor aanleg van het activiteitenplein. Het bestek wordt momenteel opgesteld en later dit jaar gaan we aannemers selecteren zodat we eind van het jaar van start kunnen met de aanleg. We hebben afspraken gemaakt met het Marianum dat we samen met leerlingen ideeën gaan genereren voor nog aan te leggen bijzonder straatmeubilair en detailinrichting van het activiteitenplein en het pleintje voor de bibliotheek. Het ontwerp Pagina 11 van 58
omgevingsplan voor de omgeving gemeentehuis ligt ter inzage. Er ligt een collegebesluit om de St Bonifatiuskerk aan te kopen. Daarmee kunnen we de verdere vergroening van het centrum, en met name het Willem Doppenplein oppakken. Voor het onderdeel "realiseren van een passende huisvesting voor ons culturele aanbod" in relatie naar de St. Bonifaciuskerk verwijzen wij u naar het doel 7.3 van Thema 2 van Programma 2 Welzijn. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We versterken de leefbaarheid van buurt en wijk. In 2025 heeft de gemeente samen met Dorpsbelangenorganisaties en (wijk)verenigingen verder gewerkt aan versterken van de leefbaarheid in de kleine en grote kernen. Dit heeft geresulteerd in het sluiten van de Dorpendeals Zieuwent en Lichtenvoorde. We verbinden organisaties en faciliteren inhoudelijk waar nodig is. Ook in Zwolle en Vragender wordt in 2025 samen met vrijwillige initiatiefnemers (DBO’s, vereningen) gewerkt aan totstandkomen van een dorpendeal. Doel versterken sociale cohesie en borging leefbaarheid. We stimuleren, steunen en faciliteren deze processen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We versterken het Erfgoed in onze gemeente; wanneer er een nieuwe invulling nodig is van Erfgoed (een pand of gebied) hanteren wij het uitgangspunt dat de functie passend moet zijn en recht doet aan de cultuurhistorische kwaliteiten. De nieuwe erfgoednota wordt in september aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. In deze nota gaan we met dezelfde ambities verder. Ook zetten we de samenwerking tussen Aalten en Winterswijk op het gebied van erfgoed verder voort. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij bouwen tot en met 2030 minstens 1300 woningen waarbij we een evenredige verdeling tussen sociale huur, betaalbare koop en dure koop nastreven. In 2023 zijn we gestart met een programmatische aanpak van onze woningbouwopgave. De kwartiermakersfase is in 2024 afgerond en er is een programmateam Wonen ingericht. De ambitie van Oost Gelre is om in 2035 minimaal 1300 wooneenheden toe te voegen aan de huidige woningvoorraad. Dit is vastgelegd in de RegioDeal. Van deze woningen was er op 1 januari 2025 een aantal van 445 toegevoegd Pagina 12 van 58
door nieuwbouw, transformatie en woningsplitsing. Gezien de planvoorraad voor 859 woningen (rijpe en groene projecten/initiatieven), de aankoop van Vitelco en WVG Wonen Lichtenvoorde Zuid is het op dit moment de verwachting dat we de afspraken uit de regiodeal gaan halen. Er is beleid opgesteld voor woningsplitsing in de kernen, pre-mantelzorgbeleid, een visie voor kleine kernen. We zijn regionaal aangehaakt bij de projecten betaalbaar bouwen en het regionael volkshuisvestingsprogramma. De voorbereidingen voor het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma zijn in volle gang. We zien ook risico's. Er zijn veel externe factoren die nu en in de toekomst een grote rol spelen bij het ontwikkelen van woningen. Denk aan stikstof, netcongestie, drinkwater, nutsbedrijven, klimaatadaptatie, verduurzaming en oplopende kosten door onder andere grondstoffen en arbeidsmarktkrapte. De publieke opinie over locatiekeuzes voor woningbouw (NIMBY) en bijzondere doelgroepen vragen participatietrajecten, tijd en aandacht. Kwaliteit (indicator)
Aantrekkelijk landelijk gebied Doelstellingen Op gemeentelijk niveau zetten wij in op een blijvende, sterke positie van toekomstbestendige landbouw die een belangrijke plaats en functie heeft én houdt in het landelijk gebied. Een eerste stap is gezet door het maken van een evaluatie van het VAB-beleid. Hieruit kunnen zaken worden gehaald voor opstellen van nieuw beleid. Verwachting is dat tweede helft 2025 een nieuwe functieveranderingsbeleid wordt voorgelegd aan de raad. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Samen met het waterschap zetten wij in op aanpak van droogte. Wij willen die aanpak realiseren op basis van het natuurlijke watersysteem. Samen met agrariërs in ons landelijk gebied worden door het waterschap al maatregelen genomen in de vorm van elke druppel de grond in (EDDGI). Door de Watersamenwerking Achterhoek+ hebben de Achterhoek en de Liemers een programmaplan opgesteld met een aantal kernprojecten, sleutelprojecten en wensen om de aanpak van droogte en weersextremen te versnellen. De samenwerkende partijen zetten in op een meerjaren financiering met provincie en rijk om tot 2050 1 miljard bij elkaar te krijgen voor dit doel. Kwaliteit (indicator)
Pagina 13 van 58
Doelstellingen Wij faciliteren agrarische bedrijven die een toeristische component aan de bedrijfsvoering willen toevoegen voor zover dat een meerwaarde biedt voor het toeristisch product binnen onze gemeente. Wij staan open voor nieuwe initiatieven en denken waar mogelijk positief mee. Ten aanzien van minicampings zijn termijnen verlengd en is het aantal staanplaatsen vergroot van 25 naar 30. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij gaan voor een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied waarin alle gebruikers van het landelijk gebied werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. In de uitvoeringsagenda Leefbaar en vitaal landelijk gebied staat aangegeven hoe wij de opgaven ten aanzien landschap en natuur verder worden opgepakt. Dit zal komend jaar verder worden uitgewerkt. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij streven ernaar om de toeristische potentie van het aantrekkelijke landschap van Oost Gelre te vergroten. We versterken daarom de culturele en natuurhistorische waarden in het buitengebied. Bij bouwplannen vragen wij om erfaanpassing en soms ook om landschappelijke inpassing. In de opgestelde uitvoeringsagenda leefaar en vitaal landelijk gebied staat ook genoemd hoe wij het landschap aantrekkelijker gaan maken. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij streven naar een optimale verstandhouding met onze agrarische ondernemers en andere grondeigenaren in het buitengebied. Zij vormen een belangrijke (economische) drager in ons landelijk gebied. Waar de actualiteit erom vraagt springen wij in op mogelijke vragen. Begin 2025 hebben wij in Vragender een bijeenkomst gehouden in het kader van een mogelijke zonering om het Korenburgerveen. Ook is een tweede nieuuwsbrief verzonden. Kwaliteit (indicator) Pagina 14 van 58
Doelstellingen Wij zetten in op een robuuste groen-blauwe dooradering van het buitengebied die bijdraagt aan de verbetering van landschapskwaliteit en biodiversiteit met een regeling waarbij grondeigenaren een marktconforme vergoeding ontvangen. Voor een goede groen blauwe dooradering-regeling is financiering vanuit provincie of rijk noodzakelijk. Het rijk had hier ooit 500 miljoen voor beschikbaar gesteld, maar hier blijft in praktijk niet veel van over. In Oost Gelre zijn wij nog in de omgeving Lievelde bezig. Dit met geld van de provincie. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij zetten in op maatwerk bij vrijkomende agrarische bebouwing en verbreding, waarbij ook omgevingskwaliteit en leefbaarheid worden versterkt. De evaluatie heeft plaatsgevonden. In de tweede helft van 2025 wordt nieuw functieveranderingsbeleid voorgelegd aan de raad. Kwaliteit (indicator)
Middelen: wat mag het kosten? Samenstelling van de ramingen van het jaar 2025 op taakniveau Bedragen x €1.000 Exploitatie
Primitieve
Bestuursrapportage
Begroting na
Begroting +
2025
wijziging 2025
Realisatie 2025
Restant 2025
Nieuw beleid 2025 Lasten TV2.1 2.1 Verkeer en vervoer
6.023
193
6.217
910
5.307
TV5.5 5.5 Cultureel erfgoed
696
0
696
111
586
3.095
425
3.520
1.379
2.141
TV7.2 7.2 Riolering
3.231
-90
3.141
389
2.751
TV7.3 7.3 Afval
2.779
0
2.779
1.557
1.222
TV7.4 7.4 Milieubeheer
2.425
155
2.580
1.739
841
TV8.1 8.1 Ruimte en leefomgeving
1.014
200
1.214
212
1.002
TV8.3 8.3 Wonen en bouwen
1.502
179
1.681
388
1.293
Totaal Lasten
20.765
1.062
21.828
6.685
15.143
TV5.7 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Pagina 15 van 58
Exploitatie
Primitieve
Bestuursrapportage
Begroting na
Begroting +
2025
wijziging 2025
Realisatie 2025
Restant 2025
Nieuw beleid 2025 Baten TV2.1 2.1 Verkeer en vervoer
-500
-26
-526
-238
-288
-1
-25
-26
-25
0
TV7.2 7.2 Riolering
-3.709
800
-2.909
-1.469
-1.440
TV7.3 7.3 Afval
-3.484
0
-3.484
-3.389
-95
TV7.4 7.4 Milieubeheer
-560
-23
-583
-104
-479
TV8.1 8.1 Ruimte en leefomgeving
-308
0
-308
-74
-234
TV8.3 8.3 Wonen en bouwen
-346
-460
-805
-619
-187
Totaal Baten
-8.908
267
-8.641
-5.917
-2.724
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
11.858
1.329
13.187
768
12.419
-182
-800
-982
0
-982
TV7.2 7.2 Riolering
3
0
3
0
3
Mutaties reserves
-185
-800
-985
0
-985
11.673
529
12.202
768
11.434
TV5.7 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Onttrekkingen TV7.2 7.2 Riolering Stortingen
Gerealiseerd resultaat
Toelichting op de afwijkingen Programma 1 Wonen 2.1 Verkeer en vervoer: Het bedrag aan onderhoud is hoger door toepassing van indexatie over de hele linie. De begroting
Resultaat N
wordt verder bijgesteld voor het raadsvoorstel nieuw mobiliteitsplan en verkeersmodel 5.7 Openbaar groen; De kosten van ROVA zijn hoger dan begroot doordat er een indexatie van 5,61% is toegepast. Ook een
€ 167.000
N
wijziging in het maaibeleid voor het bevorderen van biodiversiteit brengt extra kosten met zich mee. Daarnaast wordt de groep
€ 400.000
SW-ers kleiner waardoor duurder regulier personeel wordt ingezet. 7.4 Milieubeheer: De dienstverlening door het energieloket aan de inwoners van Oost Gelre stijgt. Er zijn meer aanvragen en
N
ook het aantal uit te voeren regelingen neemt toe. Daarnaast is in de subsidieregeling verduurzamen woningen een jaarlijks
€ 132.000
subsidieplafond opgenomen. Het bedrag wordt middels de begroting bijgesteld. 8.3 Wonen en bouwen: De opbrengst van leges en retributies vallen naar verwachting hoger uit.
V
€ 281.000
Subtotaal
N
€ 418.000
Overig
N
€ 111.000
Totaal
N
€ 529.000
Pagina 16 van 58
Programma 2 Welzijn Thema1 - Gezonde leefstijl Doelstellingen Doel 1.1: Inwoners hebben (kennis van) een gezonde leefstijl Kwaliteit (toelichting) Met lokale partners en organisaties werken we aan (de uitvoering van) het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt. Met de gestelde ambities vanuit het akkoord zetten we in op het gezond opgroeien en vitaal oud(er) worden in Oost Gelre. De Gezondheidsmakelaar en Beweegmakelaar hebben een aanjagende en verbindende rol in de uitvoering van diverse (preventieve) activiteiten. De initiatieven/activiteiten dragen bij aan (kennis van) een gezonde leefstijl. Een aantal voorbeelden van deze activiteiten zijn: -
supermarktsafari’s;
-
gezonde recepten in de supermarkt;
-
sportcarrousel en cultuurproeverij;
-
zomerweek voor ouderen.
Inwoners kunnen daarnaast doorlopend met vragen terecht bij de Gezondheidsmakelaar en Beweegmakelaar. Sinds maart 2025 is Oost Gelre een JOGG-gemeente en is er een JOGG-regisseur aangesteld. JOGG richt zich op een gezonde leefomgeving voor kinderen en jongeren. De JOGG-regisseur zet zich samen met samenwerkingspartners in voor een omgeving waarin gezond leven normaal en makkelijk is. Thema’s waar onder andere op wordt ingezet zijn; voeding, beweging en ontspanning. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.2: Het alcohol- en drugsgebruik neemt af en inwoners gaan verantwoord om met het gebruik Kwaliteit (toelichting) Dit jaar worden er in Lichtenvoorde en Groenlo (informatie)bijeenkomsten georganiseerd (vorig jaar hebben er bijeenkomsten in de kleine kernen plaats gevonden). Door middel van deze bijeenkomsten maken we het alcohol- en drugsgebruik, roken en vapen bespreekbaar onder jongeren en hun ouders/verzorgers en zetten Pagina 17 van 58
we in op bewustwording. Dit doen we samen met onze netwerkpartners. We spreken inwoners hierbij ook aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Ook andere partijen zoals het onderwijs en de (sport)verenigingen spelen hierbij een belangrijke rol. Binnen het onderwijs wordt bijvoorbeeld het programma ‘Helder op School’ aangeboden. Dit programma biedt een integrale aanpak waarbij jongeren onder andere bewust worden gemaakt van de gevolgen van middelengebruik. Door jongerenwerk Mazzel wordt ook ingezet op de bewustwording rondom middelengebruik, dit doen ze onder andere door het ontwikkelen van content voor sociale media. We sluiten daarnaast aan bij landelijke campagnes zoals NIX18 en IkPas. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.3: Kinderen en jongeren voldoen aan de beweegnorm Kwaliteit (toelichting) Vanuit het lokaal beweeg- en leefstijlakkoord worden verschillende initiatieven opgestart voor naschools aanbod. Voorbeelden hiervan zijn de buitenspeeldag in Groenlo, het scholierenvoetbaltoernooi en de Fitweek Oost Gelre. Op basisscholen worden één of twee gymlessen door een bevoegd docenten gegeven. Dit is in samenspraak gegaan met de drie schoolbesturen voor het primair onderwijs. Zij zetten (steeds meer) in op vakleerkrachten. Deze vakleerkracht kan naast een rol in de gymzaal eveneens in de pauzes en naschooltijd aan de slag met het in beweging brengen van kinderen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.4: Jeugd en jongvolwassenen ervaren minder prestatiedruk Kwaliteit (toelichting) Het Preventie Platform Jeugd stelt interventies beschikbaar waaronder weerbaarheidstrainingen voor tienermeiden en Rots&Water trainingen voor basisschoolleerlingen. Er is een actieve samenwerking tussen het jongerenwerk, de GGD, scholen, gezinnen en het Ondersteuningsteam. Samen vormen zij een vangnet voor jongeren en maken het onderwerp bespreekbaar op school, straat en in de huiskamers van het Marianum. Vanuit Mazzel jongerenwerk wordt in 2025 extra ingezet op het onderwerp mentale gezondheid. Er wordt een podcast over dit onderwerp gemaakt, er zullen gastlessen georganiseerd worden over het onderwerp weerbaarheid en er zal hiervoor aandacht zijn op sociale media.
Pagina 18 van 58
Ook middels het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt wordt er aandacht besteed aan het bevorderen van de mentale gezondheid door de inzet van preventieve activiteiten. Sport en cultuur worden hierbij als belangrijk middel gezien om dit te bereiken. Kwaliteit (indicator)
Thema 2 - Iedereen doet mee 1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op Doelstellingen Doel 1.1: Informatie over opvoeden op opgroeien is vrij toegankelijk beschikbaar voor ouders en jongeren Kwaliteit (toelichting) De informatie op de websites Samen in Oost Gelre en Preventie Platform Jeugd (PPJ) is up-to-date. Het productenboek van het PPJ is gedeeld met netwerkpartners en het onderwijs. Het aanbod vanuit het PPJ wordt op verschillende manieren gedeeld zoals op social media, via de e-mail met allerlei samenwerkingspartners/scholen en tijdens huisbezoeken. We zijn bezig met een doorontwikkeling van het PPJ waardoor we ook onderzoeken hoe we de informatievoorziening verder kunnen optimaliseren. Hierbij nemen we de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek mee. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.2: Waar mogelijk en wenselijk, streven naar minder inzet van maatwerkvoorzieningen voor jeugdigen Kwaliteit (toelichting) In elke casus kijken we eerst wat voorliggend mogelijk is. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zetten we maatwerk in. Preventief waar het kan, maatwerk daar waar het nodig is. Vanuit het PPJ worden er gedurende het jaar verschillende trainingen en bijeenkomsten aangeboden. Risico's worden zo vroeg mogelijk gesignaleerd zodat preventief aanbod ingezet kan worden bijv. vanuit de verschillende maatwerkenproducten van Yunio. Daarnaast wordt ondersteuning aangeboden in de huiskamers op het Marianum en door de ambulant jongerenwerker. Kwaliteit (indicator)
Pagina 19 van 58
2. Goed onderwijs voor iedereen Doelstellingen Doel 2.1: Elke leerling krijgt een goede onderwijsplek met ondersteuning waar nodig Kwaliteit (toelichting) Met de samenwerkingsverbanden primair- en voortgezet onderwijs en de schoolbesturen is de intentie uitgesproken dat de scholen binnen het samenwerkingsverband voor elk kind waar mogelijk passend onderwijs realiseren, waarbij het kind centraal staat. We hebben afspraken gemaakt over actieve preventie, vroegtijdige signalering en integrale aanpak vanuit de samenwerking tussen onderwijs, gemeenten en organisaties. Het ondersteuningsteam Oost Achterhoek speelt hier een verbindende rol en maakt nu op bijna alle scholen structureel onderdeel uit van de zorgteams binnen de scholen. Soms is de afstand van huis naar school groot voor het kind of kan het kind vanwege zijn beperking niet zelfstandig naar school reizen. Alle kinderen die in aanmerking komen voor de regeling leerlingenvervoer en waarvoor hun ouders een verzoek hebben gedaan, maken hiervan gebruik. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 2.2: Faciliteren van adequate onderwijshuisvesting Kwaliteit (toelichting) Het IHP is op 7 mei 2024 door de raad vastgesteld. Het hieruit voortkomende uitvoeringsplan wordt nu nader uitgewerkt. Daarnaast is de Intentieovereenkomst Primair Onderwijs Grote en Kleine kernen Oost Gelre opnieuw bekrachtigd. De dorpsbelangenorganisaties participeren in deze overeenkomst. Delta scholengroep heeft samen met Accent scholengroep de intentie uitgesproken voor overname van de Delta scholen in Groenlo met behoud van de St. Ludgerusschool in Zwolle. Deze verkenning wordt nader uitgewerkt. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 2.3: Voorkomen van voortijdig schoolverlaten Kwaliteit (toelichting) Deze taak wordt lokaal en regionaal uitgevoerd. In de regio Achterhoek wordt er op het gebied van leerplicht samengewerkt; zo bestaat er een regionaal overleg waarin ontwikkelingen betreffende leerplicht aan bod komen en casuïstiek wordt besproken. Het jaarlijkse regionaal jaarverslag over schooljaar 2023-2024 is Pagina 20 van 58
opgesteld en de raad is eind 2024 hierover geïnformeerd. De leerplichtambtenaar ondersteunt jongeren en ouders om oplossingen te vinden voor problemen die de schoolgang belemmeren. Zij werken hiervoor (preventief) samen met scholen en jeugdhulporganisaties aan de bestrijding van schoolverzuim en schooluitval. Eind 2025 zal de raad via het jaarverslag LerenWerkt geïnformeerd worden over de resultaten van schooljaar 2024-2025. Kwaliteit (indicator)
3. Iedereen draagt bij naar vermogen Doelstellingen Doel 3.1: Werk moet lonen Kwaliteit (toelichting) Het Rijk is hier aan zet om de armoedeval te beperken. Daar waar wel een bijdrage kunnen leveren om dit te voorkomen doen we dat. Denk hierbij aan de werkaanvaardingspremie. De premie dient als extra motivatie om aan het werk te gaan. De premie bestaat uit een bedrag bij uitstroom (eerste deel) en een bedrag indien men na zes maanden nog aan het werk is (tweede deel). Dit laatste wordt bijgehouden voor de kandidaten en pro-actief verstrekt. Hiermee hebben de medewerkers van Fijnder een extra instrument ter motivatie. Tot 1 juni 2025 hebben we vijf keer het eerste deel van de premie uitbetaald (€ 500,-) en zeven keer het tweede deel van de premie (€ 1.000,-). Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.2: Inwoners tussen de 18 en 67 jaar verrichten arbeid die past bij hun mogelijkheden Kwaliteit (toelichting) Voor elke inwoner zoeken we naar passende dagbesteding/invulling of arbeid. Dit is maatwerk. Met het project 'Verhogen slagkracht meedoen' hebben we als doel we inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt maximaal te laten participeren binnen de doorgaande ontwikkellijn. Kwaliteit (indicator)
Pagina 21 van 58
Doelstellingen Doel 3.3: Werk is de sleutel tot integratie Kwaliteit (toelichting) In 2025 werden tot nu toe 5 inburgeringstrajecten beëindigd, dit gebeurt of als het inburgeringstraject is afgerond of als een cliënt bijvoorbeeld verhuist. In 2024 werden 8 trajecten beëindigd. In 2025 zijn 4 inburgeraars onder de wet inburgering 2021 uitgestroomd; 3 vanwege het vinden van werk en 1 vanwege een wijzing in de relationele sfeer. In 2024 waren er dat 13. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.4: Mensen met een arbeidsbeperking hebben de mogelijkheid te werken in het reguliere bedrijfsleven Kwaliteit (toelichting) Daar waar mogelijk zorgen we ervoor dat inwoners met een arbeidsbeperking in het reguliere bedrijfsleven aan de slag gaan. Fijnder zoekt samen met Het Werkgeverservicepunt Achterhoek (WSPA) naar passende plekken. Inmiddels werken er 48 mensen uit onze gemeente met loonkostensubsidie bij een reguliere werkgever. Dit zijn duurzame plaatsingen. Daarnaast is ruim 60% van de medewerkers die onder de Wsw valt, gedetacheerd bij een reguliere werkgever. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.5: Er zijn beschutte werken plekken beschikbaar Kwaliteit (toelichting) Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft eind 2024 bekendgemaakt hoeveel beschutte werkplekken elke gemeente in 2025 minimaal moet inrichten. Voor de gemeente Oost Gelre zijn dit 14 fte. Eind mei 2025 hebben 17 inwoners (12,9 fte) een dienstverband nieuw beschut. Er volgt op afzienbare termijn nog een aanstelling voor 1 fte. Hiermee wordt aan de taakstelling voldaan. Er zijn momenteel drie personen met een indicatie beschut werk die een voortraject volgen. Het is van belang dat de aanvraag bij het UWV goed wordt onderbouwd. In afstemming met het UWV is hiervoor een vernieuwde procedure uitgewerkt voor de toeleiding naar de indicatiestelling. Kwaliteit (indicator)
Pagina 22 van 58
4. Thuis wonen en participeren als het kan Doelstellingen Doel 4.1: Inwoners goed voorlichten over alle mogelijkheden om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen en deel te nemen aan het dagelijks leven Kwaliteit (toelichting) Het aantal aanvragen voor bezoek vrijwillige woonconsulenten neemt licht af. Ook noemen de woonconsulenten dat de woningen waar zij op bezoek komen over het algemeen in goede staat zijn. Er zijn dus steeds meer mensen die al bepaalde aanpassingen hebben gedaan om levensloopbestendig(er) te wonen. Het nadenken over de keus woningaanpassing of toch verhuizen maakt nu onderdeel uit van de gesprekken. Met de Provincie zijn de eerste gesprekken gestart om gebruik te maken van verhuiscoaches. Bezoeken vrijwillige woonconsulenten: 29 inwoners (tot nu toe 12 subsidieaanvragen) Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 4.2: Behouden van voorzieningen en verbindingen die bijdragen aan het in stand houden van Oost Gelre als dementievriendelijke gemeente Kwaliteit (toelichting) Regionaal is vanuit het project inloopvoorzieningen voor mensen met dementie een aanbod voor jong dementerende ouderen ontwikkeld. Stadskamer 2.0 was een van de medeontwikkelaars. In deze pilot is o.a. een inspiratiewijzer ontwikkeld die door de inloopvoorzieningen gebruikt kan worden. We hopen middels dit project ook meer aansluiting te kunnen bieden naar de Dorpskamer 2.0 voor jongere inwoners met dementie. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 4.3: Inwoners ervaren een fysiek veilige omgeving Kwaliteit (toelichting) Vrijwillige ouderenadviseurs en woonconsulenten kunnen met ouderen meedenken hoe zij hun woon- en leefomgeving veilig(er) kunnen inrichten. Bezoeken vrijwillige ouderenadviseurs: 30 inwoners Bezoeken vrijwillige woonconsulenten: 29 inwoners (tot nu toe 12 subsidieaanvragen) Pagina 23 van 58
Voorjaar 2025 is de lokale woonzorgvisie opgesteld. In de lokale woonzorgvisie is opgenomen dat er meer aandacht komt voor de openbare ruimte en inclusie. Een veilige openbare ruimte maakt hier onderdeel van uit. Dit najaar start de verdere uitwerking van dit onderdeel van de visie. Kwaliteit (indicator)
5. Ontmoeten voor iedereen Doelstellingen Doel 5.1: Er zijn laagdrempelige mobiliteitsvoorzieningen aanwezig om participatie mogelijk te maken Kwaliteit (toelichting) Er zijn rolstoelen te leen in de kernen, er zijn duofietsen in Lichtenvoorde, Groenlo, Zieuwent en Mariënvelde gratis te lenen voor inwoners. Inmiddels delen Vragender en Lievelde ook een duofiets. Marga Klompé en Careaz ontvangen subsidie voor het laten rijden van de electrocarren. Er hebben zich 32 nieuwe deelnemers aan AutoMaatje Oost Gelre aangemeld. In april 2025 is de 25.000e rit gevierd van Automaatje Winterswijk/ Oost Gelre. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 5.2: Inwoners kennen het vrijetijdsaanbod en worden ondersteund bij het doen van vrijwilligerswerk Kwaliteit (toelichting) Er hebben verschillende activiteiten plaatsgevonden waarbij het platform www.vrijetijdsmakelaar.nl onder de aandacht is gebracht. Onder andere bij de verenigingsavonden en de sportdagen voor basisscholen. Er is verder onderzoek gaande of de vrijetijdsmakelaar.nl de meest geschikte vorm is voor het aanbod van vrijwilligerswerk. Kwaliteit (indicator)
Pagina 24 van 58
Doelstellingen Doel 5.3: In elke kern zijn ontmoetingsmogelijkheden voor inwoners Kwaliteit (toelichting) In alle kleine kernen zijn inloopvoorzieningen beschikbaar voor ouderen. In Lichtenvoorde en Groenlo is de Stads-/Dorpskamer beschikbaar als inloopvoorziening. Voor jongeren met mentale kwetsbaarheid is er 2 maal per maand in Den Diek een inloop. Begin 2025 is in de dorpskamer gestart met een pilot voor inloop voor inwoners met verslavingservaring. Deze is in juni positief geëvalueerd en zal in 2025 worden voortgezet. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 5.4: Voor inwoners ouder dan 67 jaar zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Kwaliteit (toelichting) In elke kern is een inloopvoorziening, KBO en Zonnebloemvereniging zijn actief, zij ontvangen subsidie. Voor ouderen met beginnende dementie is de Stads/dorpskamer 2.0 beschikbaar. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 5.5: Voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid zijn er mogelijkheden voor ontmoeting Kwaliteit (toelichting) De Stads/dorpskamer is 9 dagdelen per week open. Voor jongeren met mentale kwetsbaarheid is in de dorpskamer 2 maal per maand een inloop. Begin 2025 is gestart met een inloop bij de dorpskamer voor inwoners met verslavingservaring. Deze is in juni geëvalueerd en zal in 2025 worden voortgezet. Kwaliteit (indicator)
Pagina 25 van 58
6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente Doelstellingen Doel 6.1: De openbare ruimte is voor alle inwoners fysiek toegankelijk Kwaliteit (toelichting) Stichting BOOG (Belangen Organisatie Oost Gelre) maakt zich sterk voor de belangen van mensen met een beperking en chronisch zieken. Stichting BOOG heeft aangegeven haar taken te willen beëindigen. In de lokale woonzorgvisie die voorjaar 2025 is vastgesteld, is de toegankelijkheid van de openbare ruimte een belangrijk punt. Dit werken we apart uit. De nieuwe invulling van inwonersbetrokkenheid na het stoppen van BOOG maakt daar onderdeel van uit. De uitwerking start najaar 2025. De afdeling Mens en Samenleving is betrokken bij de voorbereidingen voor de uitbreidingswijken Eefseler Esch en Flierbos. De toegankelijkheid van de openbare ruimte maakt hier onderdeel van uit. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 6.2: Inwoners ervaren een sociaal veilige omgeving Kwaliteit (toelichting) In de bibliotheek worden diverse cursussen over digitale veiligheid gegeven. Zorg om mede-inwoners kan men melden bij het sociaal team. Het feit dat cliëntondersteuners nu ook op locatie (stad/ dorpskamer) spreekuur houden maakt dat er meer inwoners hun zorg om anderen uiten. De laagdrempeligheid zorgt ervoor dat deze inwoners vaak een volgende keer toch meekomen naar het spreekuur. De casusregisseurs zorg en veiligheid zijn beschikbaar voor ondersteuning van inwoners met onbegrepen gedrag. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 6.3: Vooroordelen die er bestaan naar inwoners met een andere achtergrond of geaardheid moeten worden geslecht Kwaliteit (toelichting) Ook in 2025 doen 8 Achterhoekse gemeenten, Lochem en Zutphen mee aan de Pride Achterhoek. Voorjaar 2025 is ook de samenwerking met Bocholt op dit thema gestart. Samen met Pride Bocholt wordt zomer 2025 in het kader van de Achterhoek Pride/ Bocholt Pride een tentoonstelling in de bibliotheken georganiseerd. Stimenz voert voor de Achterhoek, inclusief Oost Gelre de meldingsfunctie uit voor discriminatieklachten. Kwaliteit (indicator)
Pagina 26 van 58
7. Oost Gelre staat voor kunst en cultuur Doelstellingen Doel 7.1: Het kunst- en cultuuraanbod is meer zichtbaar Kwaliteit (toelichting) De uitgangspuntennotitie ‘Kunst en Cultuur in Oost Gelre’ is vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast zijn er stappen gezet in de uitvoering van deze notitie. Om de zichtbaarheid te vergroten is er een platform opgezet, dat functioneert als plek waar alles te vinden is op het gebied van kunst en cultuur in Oost Gelre (kunstcultuuroostgelre.nl). Er kunnen vragen gesteld worden, die door de Cultuurraad beantwoord worden, met hulp van overige partners in de sector. Het platform biedt ook de mogelijkheden om verbindingen te leggen en eventuele samenwerkingen op te zetten. Er wordt nog bekeken of er als extra optie een agenda opgenomen gaat worden. De Cultuurraad draait inmiddels ongeveer anderhalf jaar en is een fysiek aanspreekpunt voor de sector. De raad is zo samengesteld, dat meerdere onderdelen van de sector vertegenwoordigd zijn door sleutelfiguren. De leden zijn fysiek aanspreekpunt en 'bemensen' ook het digitale platform. De Cultuurcafés zijn als fysieke ontmoetingsavonden gerealiseerd. Wel wordt er voor wat betreft deze avonden de samenwerking opgezocht met de verenigingsavonden die vanuit de gemeente worden georganiseerd. Dit om dubbelingen te voorkomen en elkaar te versterken.
Op deze manier leggen we zowel digitaal als ook fysiek verbindingen in en met de sector en wordt het aanbod dat er is meer zichtbaar en vindbaar. De kernbegrippen die we hebben opgesteld zijn hiervoor het uitgangspunt. Voor wat betreft taken, verantwoordelijkheden en budget heeft de Cultuurraad regelmatig in overleg met de beleidsmedewerker kunst en cultuur van de gemeente Oost Gelre. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 7.2: Realiseren en faciliteren van een breed aanbod van kunst en cultuur in het (basis)onderwijs Kwaliteit (toelichting) In het Lokaal convenant cultuureducatie hebben we de ambities en doelen van zowel de scholen als de gemeente opgenomen. Dit convenant is ondertekend door beide partijen. In dit schooljaar (2023-2024) zijn de scholen van start gegaan met het opzetten van verschillende cultuurmenu's. In deze menu's, onder begeleiding van een externe partij (Culturije), komen de verschillende disciplines vanuit de kunst- en cultuursector aan bod, om de kwaliteit van het onderwijs te versterken. Culturije werkt hierin nauw samen Pagina 27 van 58
met de docenten, directeuren en de lokale aanbieders. Aan het eind van het schooljaar 2024-2025 eindigt de tweejarige pilot. Naar aanleiding van resultaten van de enquête die uit is gegaan naar de scholen, wordt besloten om de samenwerking voor het schooljaar 2025-2026 voort te zetten. Culturije gaat aan de slag met de aandachtspunten die uit de vragenlijst naar voren kwamen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 7.3: Realiseren van een passende huisvesting voor ons culturele aanbod Kwaliteit (toelichting) We staan aan het beginpunt van het uitvoeren van verschillende onderzoeken om de wensen en (huisvestings)behoeften in kaart te brengen, van zowel onze inwoners, organisaties als stichtingen binnen de kunst- en cultuursector. In deze onderzoeken kijken we naar de bestaande culturele centra, het verenigingsleven, de evenementensector en de wens om een culturele plek (het zogenoemde poppodium) te realiseren. Het college heeft besloten tot aankoop van de St. Bonifatiuskerk. Zodra de raad positief besluit in september 2025, zal er een marktconsultatie en een tender uitgevoerd worden ten aanzien de toekomstige bestemming en invulling van de kerk. Voor de relatie met het programma Geef Lichtenvoorde Kleur verwijzen wij u naar Programma 1, Wonen, Hechte en leefbare kernen. Kwaliteit (indicator)
Thema 3 - Een duwtje in de rug 1. Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp Doelstellingen Doel 1.1: Kinderen stromen, waar mogelijk, zonder achterstand in het basisonderwijs in Kwaliteit (toelichting) Voor 2025 geven wij samen met de kinderopvangorganisaties (voorschoolse voorzieningen) vorm en uitvoering aan het, door het college, vastgestelde Programma Voor- en Vroegschools Educatief (VVE) aanbod gemeente Oost Gelre 2025. De voorschoolse voorzieningen welke VVE bieden, nemen deel aan het overleg tussen gemeente en scholen over het onderwijsachterstandenbeleid en werken mee aan de totstandkoming van de samenwerkingsafspraken en de nakoming ervan. Een aantal doelen waaraan we werken zijn: Pagina 28 van 58
•
Zorgen voor een goede basis voor opvang en educatie van kinderen in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar om een ononderbroken ontwikkeling door te maken. De werkgroep VVE houdt zich bezig met het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid. Landelijke maar ook regionale/lokale ontwikkelingen worden gevolgd. Als ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, doet de werkgroep voorstellen tot het aanpassen van het lokale beleid;
•
Verbeteren van de uitvoeringskwaliteit en de effectiviteit van VVE. Om samen uitvoering te blijven geven aan het VVE-programma moet er worden geïnvesteerd. De gemeente draagt door middel van de subsidieregeling ‘Kindgebonden financiering Voor- en Vroegschools Educatief aanbod Oost Gelre’ hieraan bij;
•
Het bevorderen van de (voor)leescultuur van ouders met jonge kinderen om de taal- en spraakontwikkeling te stimuleren door middel van inzet van activiteiten in samenwerking met Bibliotheek Oost Achterhoek (BOA) in Oost Gelre;
•
Ouders leren hoe ze hun kind verder kunnen helpen in hun ontwikkeling, door de interactie te verbeteren door middel van spel door inzet van Spelbegeleiding aan huis.
Het VVE-programma wordt, in opdracht van de gemeente, door voorschoolse voorziening (kinderopvangorganisaties) uitgevoerd. VVE-voorschoolse voorzieningen maken hiervoor gebruik van door het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) erkende VVE-programma’s om de ontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren. Wij bieden ook ouders van reguliere peuters (zonder indicatie van Yunio) de mogelijkheid om gebruik te maken van een VVE-programma bij één van de vier gecertificeerde kinderopvangorganisaties. Zo vergroten wij voor alle kinderen de onderwijskansen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.2: Ondersteunen van jongeren en ouders bij lichte opgroei- en opvoedingsvragen met een structureel beschikbaar aanbod Kwaliteit (toelichting) Lichte ondersteuningsvragen worden structureel opgepakt door het Ondersteuningsteam (OT), door de praktijkondersteuner huisarts (POH) en via trainingen, cursussen en bijeenkomsten die het Preventie Platform Jeugd (PPJ) organiseert. Vanuit het OT kan kortdurend of lichte ondersteuning ingezet worden of verzoek tot inzet van geïndiceerde jeugdhulp wanneer dit niet voldoende blijkt. We zetten Sociaal Medische Indicaties (SMI) in waar nodig om grotere problemen te voorkomen. Met een SMI kunnen we gezinnen (tijdelijk) ontlasten door een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang te bieden. Kwaliteit (indicator)
Pagina 29 van 58
Doelstellingen Doel 1.3: Zicht hebben op kwetsbare en/of overlastgevende groepen/individuen en een plan maken om deze jongeren vooruit te helpen Kwaliteit (toelichting) De ambulant jongerenwerker is aanwezig op de plekken waar de jongeren zich bevinden; veelal op straat maar ook in de huiskamers van het Marianum, bij de Jongeren Ontmoetingsplekken (JOP's) en bij de inloopavonden voor de jongeren. De ambulant jongerenwerker signaleert en gaat preventief het gesprek aan met jongeren (en ouders waar nodig). Hierbij is coaching een belangrijke rol. De ambulant jongerenwerker denkt mee in het oplossen van de overlast die sommige jongeren geven. Hierbij worden de jongeren actief betrokken en meegenomen in de oplossing. Het realiseren van een Jongeren Ontmoetingsplek (JOP) in zowel Lichtenvoorde als Groenlo is een van de maatregelen die inmiddels gerealiseerd zijn. Daarnaast is er sinds oktober 2024 wekelijks op woensdagavond een jongereninloop in de Schoppe, het wijkcentrum van het Hooiland in Lichtenvoorde. Bij Den Diek is er vanuit de Dorpskamer het afgelopen jaar een jongerencafé geopend waarin sociaal kwetsbare jongvolwassenen in de leeftijd van 20-35 jaar de mogelijkheid krijgen om elkaar te ontmoeten, activiteiten te ondernemen en steun bij elkaar te vinden.
De ambulant jongerenwerker werkt samen met Mazzel jongerenwerk, jongerenwerk uit de omliggende gemeentes, collega's van het sociaal team en openbare orde, politie, BOA's en onderwijs. Kwaliteit (indicator)
2. Thuiswonen met een beetje hulp Doelstellingen Doel 2.1: Inwoners anticiperen tijdig op het ouder worden en nemen maatregelen om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen Kwaliteit (toelichting) Het aantal aanvragen voor bezoek vrijwillige woonconsulenten neemt licht af. Ook noemen de woonconsulenten dat de woningen waar zij op bezoek komen over het algemeen in goede staat zijn. Er zijn dus steeds meer mensen die al bepaalde aanpassingen hebben gedaan om levensloopbestendig(er) te wonen. Het onderwerp woning aanpassen of toch verhuizen is nu ook onderwerp van gesprek. Met de provincie zijn de eerste overleggen gestart om aan te sluiten bij het project verhuiscoaches. Bezoeken vrijwillige woonconsulenten: 29 inwoners (tot nu toe 12 subsidieaanvragen). Kwaliteit (indicator)
Pagina 30 van 58
Doelstellingen Doel 2.2: Inwoners die hun huishouding (weer) zelfstandig willen kunnen uitvoeren, kunnen gebruik maken van reablement-ondersteuning Kwaliteit (toelichting) Medio 2025 hebben ongeveer 70 mensen een intake gehad. Bij het merendeel is gebleken dat een training niet passend is. Bij deze inwoners is daarna middels huisbezoek onderzocht wat dan wel nodig is. Een enkeling bleek wel geschikt, maar wilde niet deelnemen. Ongeveer 16 mensen bleken geschikt voor de interventie. Hiervan zijn er momenteel nog 5 met de interventie bezig, 1 heeft deze afgerond en volgt nu een borgingsjaar en enkele mensen zijn voor of tijdens de interventie gestopt. Er loopt medio 2025 een klant tevredenheidsonderzoek. Najaar 2025 volgt een evaluatie van de pilot. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 2.3: Mantelzorgers worden goed ondersteund Kwaliteit (toelichting) De individuele ondersteuning is aangeboden. Voor volwassen mantelzorgers zijn er diverse workshops en themabijeenkomsten georganiseerd. Zo was er een workshop gericht op het ook goed voor jezelf te zorgen naast de zorg voor een ander. Ook was er een themabijeenkomst gericht op het regelen van juridische zaken en zijn er cursussen gegeven voor naasten van mensen met dementie . Twee keer per maand is er een wandelgroep voor mantelzorgers. Voor VOA, Woonconsulent, Belastingconsulent of Hulp bij Mantelzorg vrijwilligers en vrijwilligers van zorgorganisaties is de interactieve themabijeenkomst ‘Praat vandaag over morgen’ (i.s.m. Careaz, Marga Klompé en Woonzorg Zieuwent) georganiseerd. Ook is er een informatiebijeenkomst geweest waarin we ons voorliggende voorzieningenaanbod hebben gepresenteerd. Dit met als doel dat men inwoners kunnen attenderen op voorzieningen waar men laagdrempelig gebruik van kan maken. In juni zijn er activiteiten voor jonge mantelzorgers georganiseerd tijdens de week van de jonge mantelzorger. Er is voorlichting geven in de brugklassen over het thema jonge mantelzorg. Er is met regionale IZA-middelen een start gemaakt om een regionale 'bibliotheek' voor mantelzorg te maken: voorbeelden waar alle gemeenten uit kunnen putten zodat niet ieder het wiel moet uitvinden.
Onderwerpen die worden uitgewerkt zijn: •
Communicatie en informatie (incl. artikelen opleveren)
•
Ontwikkelen programma voor jonge mantelzorgers
•
Ontwikkelen programma voor ouders van zorgintensieve kinderen
Pagina 31 van 58
•
Ontwikkelen en opzetten van respijtvoorzieningen (breed kijken wat er is en inventariseren witte vlekken)
•
Ontwikkelen van basisaanbod themabijeenkomsten, trainingen en workshops*
•
Mantelzorg en werk (mantelzorgbeleid voor werkgevers) (wat is landelijk beschikbaar, gemeenten voorbeeldrol en mogelijk inzet via Fit Veur Altied 2.0)
•
Mentale Gezondheid (oudere ouders met oudere kinderen in de GGZ)*
Kwaliteit (indicator)
3. Meedoen met een beetje hulp Doelstellingen Doel 3.1: Inwoners die beperkingen ervaren in hun dagelijks functioneren ontvangen handvatten om weer te kunnen participeren (preventie is het uitgangspunt) Kwaliteit (toelichting) Adviespunt Zorgbelang voert vanaf 1 januari de onafhankelijke cliëntondersteuning uit. Zij heeft diverse kennismakingsgesprekken gevoerd met vrijwilligers, het OT en cliëntondersteuning. Daarnaast heeft zij gewerkt aan het vormgeven van de PR. Voorjaar 2025 heeft er een evaluatie plaatsgevonden van de functie functie persoonlijk ambulant begeleider. De evaluatie was positief. Er wordt een voorstel voorbereid om deze inzet structureel te borgen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.2: Nieuwkomers vinden snel hun weg in de samenleving Kwaliteit (toelichting) Nieuwkomers worden de eerste 9 maanden, vanaf het moment dat ze een woning krijgen binnen onze gemeente, begeleid door Vluchtelingenwerk. Zij regelen alles met betrekking tot maatschappelijke begeleiding. Daarnaast worden nieuwkomers vanuit de gemeente gekoppeld aan een maatje die hen wegwijs maakt binnen de gemeente. Kwaliteit (indicator)
Pagina 32 van 58
Doelstellingen Doel 3.3: Voorkomen van problematische schulden Kwaliteit (toelichting) We zetten vroegsignalering in om schulden zoveel mogelijk te voorkomen. De kern van vroegsignalering is het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen met financiële problemen om vroegtijdige hulpverlening mogelijk te maken. Maandelijks ontvangen we gemiddeld 65 signalen, dit aantal is stabiel. Naast de inzet van vroegsignalering zetten we SOM (Schuldhulp op Maat) en de formulierenbrigade in om problematische schulden te voorkomen. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.4: Voorkomen van uitsluiting door een laag inkomen Kwaliteit (toelichting) We kennen de kindregelingen die worden uitgevoerd door Fijnder. Dit betreft een bijdrage voor sport en cultuur, zwemlessen en een laptop voor school. Hier ondersteunen we jaarlijks rond de 350 kinderen mee. Aanvullend kan men een beroep doen op het Jeugdfonds voor sport en cultuur. Volwassenen met een structureel laag inkomen kunnen een beroep doen op het volwassenfonds voor sport en cultuur. Per 1 juni hebben inwoners gebuikt gemaakt van het Volwassenenfonds. Dit is voor bijvoorbeeld het lidmaatschap van een sportclub of de bibliotheek. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.5: Jongeren die mantelzorgtaken verrichten kunnen blijven meedoen met hun leeftijdsgenoten Kwaliteit (toelichting) We ondersteunen jonge mantelzorgers door actief via verschillende kanalen ondersteuningsmogelijkheden te delen. Dit kan op individueel niveau zijn, maar ook in het aanbod van groepsactiviteiten. Er staan op dit moment 166 jonge mantelzorgers ingeschreven. In de Week van de Jonge Mantelzorger (1 t/m 7 juni) hebben alle ingeschreven JMZ-ers een mantelzorgwaardering ontvangen, in de vorm van een cadeaukaart. Daarnaast hebben 11 JMZ-ers tussen de 8 en 12 jaar op vrijdag 13 juni meegedaan met de activiteit Bubbelbal bij het Sourcy Center in Zieuwent. Deze activiteit hebben we samen met Figulus (gemeente Aalten) georganiseerd. Op zaterdag 14 juni zijn we met ruim 70 JMZ-ers tussen de 12 en 24 jaar Pagina 33 van 58
uit Aalten, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre en Winterswijk naar Walibi Holland geweest. Hiervan kwamen er 16 uit Oost Gelre. Daarnaast besteden we op verschillende momenten aandacht aan bewustwording over de doelgroep JMZ. Dit doen we door op scholen bij eerstejaarsklassen van het Marianum aan te sluiten en docenten te trainen op dit onderwerp. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.6: Elke inwoner is voldoende digitaal vaardig en taalvaardig Kwaliteit (toelichting) Binnen onze gemeente hebben we twee IDO-plekken (Informatiepunt Digitale Overheid). Daar kunnen mensen terecht als zij vragen hebben over bijvoorbeeld toeslagen, belastingen, DigiD, Aow, werk, uitkering, Donorregistratie, Coronacheck, rijbewijs en zorg. De medewerkers van het Informatiepunt helpen hen zoeken naar de juiste informatie op de sites van de overheid. Op dit moment is er een informatiepunt bij de bibliotheek in Lichtenvoorde en bij de Vincentius (stadskamer) in Groenlo. We zijn ook aan het onderzoeken in welke kleine kernen we IDO’s kunnen plaatsen. Daarnaast biedt de bibliotheek in samenwerking met de Stichting lezen en schrijven verschillende cursussen aan. Kwaliteit (indicator)