berap 2024
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2024
Pagina 2 van 75
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................. 3 Inleiding .............................................................................................................................................................. 5 Financieel overzicht tot 1 juli 2024 .................................................................................................................... 6 Programma 1 - Wonen ...................................................................................................................................... 7 Gezonde en veilige leefomgeving .................................................................................................................. 7 Hechte en leefbare kernen ........................................................................................................................... 10 Aantrekkelijk landelijk gebied ....................................................................................................................... 13 Middelen: wat mag het kosten? ...................................................................................................................
17 Programma 2 - Welzijn .................................................................................................................................... 19 1. Goede zorg voor iedereen ....................................................................................................................... 20 2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien ......................................................................................................... 22 3. Zorg bij thuiswonen en participeren ......................................................................................................... 24 Thema1 - Gezonde leefstijl .......................................................................................................................... 27 Thema 2 - Iedereen doet mee...................................................................................................................... 30 1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op ............................................................................. 31 2. Goed onderwijs voor iedereen ............................................................................................................. 32 3. Iedereen draagt bij naar vermogen ..................................................................................................... 34 4.
Thuis wonen en participeren als het kan ............................................................................................. 37 5. Ontmoeten voor iedereen .................................................................................................................... 38 6. Oost Gelre is een inclusieve gemeente ............................................................................................... 40 7. Oost Gelre staat voor kunst en cultuur ................................................................................................ 42 Thema 3 - Een duwtje in de rug ................................................................................................................... 44 1. Opgroeien en ontwikkelen met een beetje hulp .................................................................................. 44 2. Thuiswonen met een beetje hulp ......................................................................................................... 46 3. Meedoen met een beetje hulp ............................................................................................................. 48 Middelen: wat mag het kosten? ...................................................................................................................
51 Programma 3 - Werken ................................................................................................................................... 55 Ondernemend Oost Gelre ............................................................................................................................ 55 Pagina 3 van 75
Nabij en bereikbaar ...................................................................................................................................... 58 Middelen: wat mag het kosten ? .................................................................................................................. 60 Programma 4 - Dienstverlening ....................................................................................................................... 61 Integrale veiligheid en ondermijning ............................................................................................................ 61 Regionale en grensoverschrijdende samenwerking .................................................................................... 63 Dienstverlenend en meedenkend ................................................................................................................ 64 Financieel gezond ........................................................................................................................................ 66 Middelen: wat mag het kosten? ................................................................................................................... 67 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, heffing VPB en onvoorzien .............................................................
69 Lijst met afkortingen ......................................................................................................................................... 71
Pagina 4 van 75
Inleiding Leeswijzer We kunnen de uitvoering van de begroting vanuit meerdere gezichtspunten volgen. Wij kiezen voor de in de programmabegroting opgenomen beleidsvoornemens en jaardoelen, gerangschikt per programma. Het accent is gebaseerd op de stand van zaken per 1 juli 2024. Daar waar de doelrealisatie niet in de pas loopt met de begroting informeren wij u. In voorkomende gevallen doen wij voorstellen om bij te sturen.
De werkelijkheid zal nooit precies volgens de verwachtingen verlopen. Het is daarom zaak het beleid en de voortgang zo goed mogelijk in beeld te hebben en waar nodig aan te passen of bij te stellen.
Stoplichtenmodel
In de samenvatting vindt u een weergave van alle doelstellingen en een prognose van het te verwachten resultaat. Via de kleuren arcering ofwel het stoplichtenmodel krijgt u inzicht in de huidige staat van elke doelstelling.
De kleur groen staat voor
Realisatie van de doelstelling ligt op schema/is gerealiseerd
De kleur oranje staat
Er is sprake van achterstand maar de doelstelling kan nog
voor
worden gerealiseerd
De kleur rood staat voor
Doelstelling zal dit jaar niet gerealiseerd worden
Ontwikkeling per programma In de bestuursrapportage worden per programma de overeenstemming van de ramingen in de programmabegroting met de resultaten per functie weergegeven. De kolom “Begroting na wijziging 2024” geeft het geprognosticeerde resultaat over 2024 weer op basis van de huidig bekende informatie.
Pagina 5 van 75
Financieel overzicht tot 1 juli 2024 Financieel overzicht per 1 juli 2024 bedragen x € 1.000
Programma
Begroting (incl.
Begroting
bestuursrapportage)
Afwijkingen
1. Wonen
11.252
11.612
N 360
2. Welzijn
44.311
45.131
N 820
3. Werken
1.181
771
V 410
4. Dienstverlening
6.748
6.804
N 56
-63.492
-64.658
V 1.166
Alg. dekkingsmiddelen/overhead/mutaties reserves
Geprognotiseerd resultaat 2024
V 340
Algemeen beeld Algemene uitkering
V
759.500
Treasury
V
295.000
Inkomensregelingen
V
272.000
Bibliotheek
N
95.000
Jeugdhulp
N
810.000
Persoonsgebonden budget
V
80.000
Onroerendezaakbelasting
V
166.000
Grondexploitatie
N
200.000
Complex Lindebrook
V
500.000
Voorzieningen nutsbedrijven
N
219.000
Bouwleges
V
212.500
Openbaar groen
N
225.000
Verhardingen
N
210.000
Verkeersmaatregelen
N
100.000
Subtotaal
V
426.000
Overig
N
86.000
Totaal
V
340.000
Pagina 6 van 75
Programma 1 - Wonen Leeswijzer Programma 1 omvat het thema Wonen. Naast de aanstaande Omgevingswet, de verdere uitrol van Geef Lichtenvoorde Kleur! en Programma Stad Groenlo spelen er veel meer verschillende ontwikkelingen die het komende jaar aandacht vragen van het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie. Daarbij willen we een viertal speerpunten benoemen: •
Ontwikkeling van een visie en beleidskader voor het buitengebied. Er komen veel veranderingen op het buitengebied. Veranderingen ten aanzien van (agrarische) bedrijfsvoering, initiatieven in het kader van de klimaatdoelstellingen en dergelijke vragen om aandacht en daadkracht van onze gemeente.
•
Doorontwikkeling van woningbouw in alle kernen. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld voor woningbouw in de kleine kernen en Groenlo en Lichtenvoorde. Daarnaast zijn er verruimde mogelijkheden voor functieverandering van agrarische erven nabij de kernen (woondroebel-beleid). Inmiddels zijn op basis van deze kaders in iedere kleine kern één of meerdere woningbouwplannen in ontwikkeling of uitvoering.
•
Op basis van onze vastgestelde Omgevingsvisie maken wij aanpalend beleid. In de Omgevingsvisie is beschreven welke opgaven in programma's en uitvoeringsplannen worden uitgewerkt.
•
Regionale Energie Strategie Achterhoek. Duurzaamheid en energiedoelstellingen zijn geen zaak voor gemeenten alleen. Mede daarom participeren wij in de verdere ontwikkeling van een regionale energiestrategie voor de gehele Achterhoek.
Gezonde en veilige leefomgeving Inleiding De omgeving waarin we wonen houden we in onze kernen prettig. Projecten dragen bij aan een gezonde en veilige leefomgeving. We zetten ons in voor een sterk netwerk van kernen met een rijk en sociaal verenigingsleven. En dat binnen een afwisselend en duurzaam landschap. Doelstellingen Al onze (nieuwe) ontwikkelingen en onderhoudswerkzaamheden bevatten maatregelen om de fysieke leefomgeving zo in te richten dat deze bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. De omgeving waarin we leven , bewegen, ontmoeten en waarin iedereen mee kan doen moet gezond en klimaat adaptief zijn. Een gezonde manier van leven is de regel bij het inrichten van onze openbare ruimte. Een groene leefomgeving draagt daarnaast bij aan het tegengaan van hittestress en het mogelijk beperken van wateroverlast in de kernen. Pagina 7 van 75
In 2024 stellen we een ambitiedocument op. Het streven is om dit in 2024 vast te stellen in het college. Het ambitiedocument omvat de pijlers energie, klimaatadaptatie en duurzaamheid. Het ambitiedocument gaat de basis vormen van een nog op te stellen programma klimaat.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Bevorderen van biodiversiteit is een vast aandachtspunt bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en beheertaken. We willen de biodiversiteit in onze gemeente versterken. Dit doen we onder andere door bij alle alle ruimtelijke ontwikkelingen en beheertaken aandacht te besteden aan biodiversiteit. we zoeken ruimte voor herstel van de biodiversiteit door de aanleg van groenstroken, duurzaam maaibeheer en agrarisch natuurbeheer. In de afgelopen 6 maanden zijn de volgende resultaten behaald. •
renovaties van plantvakken zijn biodivers uitgevoerd (omvorming met soorten die ecologisch bijdragen)
•
het maaibeheer is afgestemd op de natuurkalender
•
er is een ecologisch werkprotocol beheer openbare ruimte opgesteld waar de laatste hand aan wordt gelegd
•
locaties met uitval van laanbomen zijn met diverse soorten ingeboet om de kwetsbaarheid te verminderen
•
ten aanzien van bestrijding van exoten worden grondeigenaren geïnformeerd en ondersteund
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Oost Gelre is zo snel als mogelijk, maar uiterlijk in 2050 energieneutraal. De basis voor de lokale ambitie is het regionale 'Akkoord van Groenlo' en de regionale uitvoeringsagenda. In deze regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek is een mix aan hernieuwbare energiebronnen opgenomen van wind, zon en biomassa naast een besparingsdoelstelling op elektriciteit en gas.
De Regionale Uitvoerings Agenda deel I en II, voortvloeiend uit het Akkoord van Groenlo 3.0, zijn eind 2023 opgesteld en in de collegevergadering van 30 januari 2024 aangenomen. De Regionale Uitvoerings Agenda is de basis voor de Uitvoerings Agenda Energietransitie van gemeente Oost Gelre en zal daarom vertaald worden naar de lokale agenda. In het 4e kwartaal van 2024 zal de Uitvoeringsagenda Programma Pagina 8 van 75
Energietransitie Oost Gelre 2024-2030 naar de raad gebracht worden. Op basis van de herijking RES 1.0, eind 2023, zal in 2024 de RES 2.0 vastgesteld worden. In de RES 2.0 worden de resultaten van de PlanMer (Milieu Effect Rapportage) verwerkt. Dit is belang voor de zoekgebieden. Daarnaast zal het nietgealloceerde deel van 0,244 TWh gealloceerd worden. Het windbeleid wordt herijkt, samen met gemeente Berkelland. De ter inzagelegging van het beleid liep tot en met 3 juli. De zienswijzen worden nu verwerkt en in het 4e kwartaal wordt het herijkte windbeleid naar de raad gebracht. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Ruimtelijke ontwikkelingen worden altijd op een passende manier gekoppeld met het natuurlijke bodem- en watersysteem en zijn op deze manier klimaatadaptief Met maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie waarborgen we de veiligheid en gezondheid van onze inwoners. Met deze ingrepen in onze fysieke leefomgeving beperken we de gevolgen van wateroverlast, droogte en hittestress. Voor het landelijk gebied hanteren we ons landschappelijk raamwerk met verschillende landschapstypen als vertrekpunt voor toekomstige ontwikkelingen.
Doelstellingen Voor het gemeentelijke vastgoed wordt bespaard op energieverbruik en wordt zelf energie opgewekt. We onderzoeken per gebouw wat de mogelijkheden zijn om panden te verduurzamen. Dit nemen we mee in de planning groot onderhoud. Om te besparen op het energiebeheer voeren we maandelijkse controles uit op de verbruiken. Als het gebouw het geschikt is, zijn/worden zonnepanelen geplaatst. Tijdens groot onderhoud worden gebouwen gelijktijdig na-geïsoleerd en eventueel andere maatregelen genomen. Daar waar mogelijk worden gebouwen gasloos gemaakt. Voor een aantal gebouwen maken we gebruik van restwarmte van de BIR. Dit willen we voor een aantal gebouwen in de nabije toekomst uitbreiden. De Regionale Uitvoerings Agenda deel I en II, voortvloeiend uit het Akkoord van Groenlo 3.0, zijn eind 2023 opgesteld en in de collegevergadering van 30 januari 2024 aangenomen. De Regionale Uitvoerings Agenda is de basis voor de Uitvoerings Agenda Energietransitie van gemeente Oost Gelre en zal daarom vertaald worden naar de lokale agenda. In het 4e kwartaal van 2024 zal de Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie Oost Gelre 2024-2030 naar de raad gebracht worden. Op basis van de herijking RES 1.0, eind 2023, zal in 2024 de RES 2.0 vastgesteld worden. In de RES 2.0 worden de resultaten van de PlanMer (Milieu Effect Rapportage) verwerkt. Dit is belang voor de zoekgebieden.
Daarnaast zal het nietgealloceerde deel van 0,244 TWh gealloceerd worden. Het windbeleid wordt herijkt, samen met gemeente Berkelland. De ter inzagelegging van het beleid liep tot en met 3 juli. De zienswijzen worden nu verwerkt en in het 4e kwartaal wordt het herijkte windbeleid naar de raad gebracht.
Pagina 9 van 75
Doelstellingen We kiezen voor een gezonde en klimaatadaptieve leefomgeving en zetten in op een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen, ontmoeting en waarin iedereen mee kan doen. Een gezonde leefstijl is de norm. We kijken of we maatregelen kunnen nemen om de fysieke leefomgeving zo in te richten dat deze bijdraagt aan een gezonde en veilige leefomgeving. We maken onze inwoners bewust van een gezonde leefstijl door een preventief aanbod. De afgelopen jaren zijn al diverse speelsplekken omgevormd naar plekken waar inwoners kunnen bewegen, ontmoeten en spelen in de openbare ruimte. Hiermee liepen we vooruit op en geven invulling aan de visie Bewegen Ontmoeten Spelen in de openbare ruimte (BOS).
Hechte en leefbare kernen Inleiding Oost Gelre ontwikkelt zich verder tot een afwisselende gemeente met acht unieke en sterke kernen. De omgeving waarin we wonen houden we in onze kernen prettig. Een goede verbondenheid is een voorwaarde voor kernen waar we goed kunnen leven, met een goed ondernemersklimaat en een goede bereikbaarheid. Doelstellingen Bij bouwprojecten is het uitgangspunt: levensloopgeschikt, klimaatadaptief en zo veel mogelijk energieneutraal en circulair. Bij herontwikkeling van een locatie binnen de bebouwde kom behouden we het waardevolle groene en dorpse karakter van een kern. We willen de prachtige groen woon- en leefomgeving behouden. We zijn gestart met de voorbereiding van een klimaatprogramma. Hierin integreren we ook de opgestelde duurzaamheidskaarten. Vooruitlopend passen we maatwerk toe in concrete projecten zoals bijvoorbeeld de verplichting om circulaire bouwmaterialen toe te passen op de woningbouwlocatie Flierbos. Doelstellingen We bouwen een passende woning voor iedereen. We voeren hierbij de doelstellingen, genoemd in de woonvisie en woonzorgvisie (mits vastgesteld), uit. Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag waarbij wij extra aandacht hebben voor: doorstroming van beschermd wonen naar zelfstandig wonen, zorg en huisvesting van ouderen, en specifieke zorg.
Daarnaast voeren we onze taakstelling voor vluchtelingen en statushouders zo goed mogelijk uit en we hebben oog voor een goed woon- en werkklimaat voor de tijdelijke internationale medewerker. In 2024 is een Woonzorgvisie opgesteld. Na vaststelling gaan we aan de slag met de uitvoering van deze visie. In 2024 hebben we een programma opgesteld voor de huisvesting van migranten. Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is een opvanglocatie aangekocht in Groenlo.
Pagina 10 van 75
Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Groenlo. Met verschillende projecten en opgaven uit het Programma Stad Groenlo geven we samen met inwoners en ondernemers invulling aan het versterken van het centrum van Groenlo waardoor het goed wonen, werken en recreëren is. 'Mensen maken de stad '
De verbouw van het stadhuis is in voorbereiding. De vergroening van de Beltrumsestraat is afgerond. De voorbereiding van de herinrichting van de Maliebaan loopt volgens planning. Verwachting is dat deze na de Slag om Grolle 2024 start en voor de Groenlose Kermis is afgerond.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We ontwikkelen een levendig centrum in Lichtenvoorde. Met Programma Lichtenvoorde (voorheen 'Geef Lichtenvoorde Kleur' geven we invulling aan het versterken van het centrum van Lichtenvoorde
In 2024 zijn diverse projecten uitgevoerd en in voorbereiding om Lichtenvoorde meer kleur te geven. Zo is op 28 juni het kunstwerk met de 13 letters langs de N18 onthuld. Er zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het braakliggende terrein naast de Aldi. Er zijn onderzoeken uitgevoerd naar ondergronds parkeren onder het activiteitenplein. Nu dit niet haalbaar is gebleken verwachten we in 2025 het plein opnieuw in te richten. In de tweede helft van 2024 verwachten we een plan voor de ontwikkeling van de omgeving van het gemeentehuis voor te leggen aan de raad. Daarnaast zijn er diverse projecten in voorbereiding en uitvoering om het centrum te verfraaien waaronder 'Bloemlichting' in 26 lantaarnpalen in het centrum en de verdere vergroening van het centrum.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We versterken de leefbaarheid van buurt en wijk. Het streven is het behoud van een basisniveau aan voorzieningen in elke kern: basisschool, ontmoetingsplek en zorgpunt; waarbij het minimum is een toekomstbestendige fysieke ontmoetingsplek en een optimale bereikbaarheid naar de voorzieningen in andere kernen. We assisteren inwoners in de energietransitie bijvoorbeeld met ondersteuning bij het isoleren van woningen (aardgasvrij
Pagina 11 van 75
gereedmaken). Met de DBO's maken we een doorvertaling van de huidige ruimtelijke verkenning voor woningbouw. We brengen potentieel kansrijke locaties voor woningbouw voor de toekomst in beeld.
In 2024 heeft de gemeente samen met de corporaties verder gewerkt aan het in beeld brengen van leefbaarheid in de wijken. We brengen in beeld wat waar speelt en welke inzet nodig is. Voor de zomer van 2024 hebben we samen met ProWonen en de Huurdersvereniging een wijkschouw uitgevoerd in de wijk Hooiland. Bij Den Diek en De Mattelier kunnen burgers in 2024 binnenlopen voor advies over duurzaam wonen, energie besparen, subsidies/leningen en voor de beste manieren om uw energierekening omlaag te krijgen. Hier wordt door onze burgers gebruik van gemaakt.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen We versterken het Erfgoed in onze gemeente; wanneer er een nieuwe invulling nodig is van Erfgoed (een pand of gebied) hanteren wij het uitgangspunt dat de functie passend moet zijn en recht doet aan de cultuurhistorische kwaliteiten. Vanuit het erfgoedbeleid en het bijbehorende uitvoeringsprogramma geven we invulling aan het versterken van het erfgoed. 2024 gebruiken we om het beleid (2021 - 2024) te actualiseren. Erfgoed blijft alleen in stand met een goede functie. We zetten ons in om samen met eigenaren en initiatiefnemers goede invulling te krijgen bij ons erfgoed
Doelstellingen Wij bouwen tot en met 2030 minstens 895 woningen waarbij we een evenredige verdeling tussen sociale huur, betaalbare koop en dure koop nastreven. Bij een nieuwbouwproject ligt de focus op een compleet en divers aanbod aan huur- en koopwoningen waarbij wij aandacht hebben voor de betaalbaarheid en voor de doelgroepen starters en senioren.
In 2023 zijn we gestart met een programmatische aanpak van onze woningbouwopgave. De kwartiermakersfase is in 2024 afgerond en er is een programmateam Wonen ingericht. De ambitie van Oost Gelre is om in 2030 minimaal 1300 wooneenheden toe te voegen aan de huidige woningvoorraad. Dit is vastgelegd in de RegioDeal. Inmiddels wordt er gesproken over het openbreken van de regiodeal om in de Achterhoek extra woningen toe te voegen. Van deze woningen zijn er inmiddels 356 (peildatum 1 juli 2024) toegevoegd door nieuwbouw, transformatie en woningsplitsing. Gezien de planvoorraad voor 667 is het de verwachting dat we de doelstelling gaan halen.
Pagina 12 van 75
Er is beleid opgesteld voor woningsplitsing in de kernen, pre-mantelzorgbeleid, een visie voor kleine kernen is in de maak. We zijn regionaal aangehaakt bij de projecten betaalbaar bouwen en de volkshuisvestingsverordening We zien ook risico's. Er zijn veel externe factoren die nu en in de toekomst een grote rol spelen bij het ontwikkelen van woningen. Denk aan stikstof, netcongestie, drinkwater, nutsbedrijven, klimaatadaptatie, verduurzaming en oplopende kosten door onder andere grondstoffen en arbeidsmarktkrapte. De publieke opinie over locatiekeuzes voor woningbouw (NIMBY) en bijzondere doelgroepen vragen in participatietrajecten tijd en aandacht. Kwaliteit (indicator)
Aantrekkelijk landelijk gebied Inleiding De gemeente Oost Gelre kent een gevarieerd buitengebied met een agrarisch karakter, een aantrekkelijk landschap en unieke natuurgebieden. Het is hier goed wonen, werken en recreëren. Dit doen we al decennialang in verbondenheid met elkaar. En dat willen we graag zo houden. Tegelijk zien we dat we de komende jaren te maken krijgen met stevige opgaven. Denk aan het behouden van een aantrekkelijke, leefbare en gezonde woonomgeving voor de veranderende behoeftes van de bevolking. Aan vraagstukken rondom biodiversiteit, duurzaamheid en energie. Aan het blijven bieden van ruimte aan een gezonde en duurzame agrarische sector, aan het versterken van goede bereikbaarheid en een succesvolle transitie in ons buitengebied. Het landschap vormt hierin het dragende geheel. Doelstellingen Op gemeentelijk niveau zetten wij in op een blijvende, sterke positie van toekomstbestendige landbouw die een belangrijke plaats en functie heeft én houdt in het landelijk gebied. Toekomstbestendig zijn betekent continu leren en bewegen. Het betrekken van ondernemers en inwoners is onmisbaar voor een toekomstbestendige leefomgeving. Als lokale overheid streven wij ernaar het goede voorbeeld te geven en (agrarisch) ondernemers te faciliteren en inspireren om zich continu te blijven ontwikkelen.
Dit betekent ook nieuwe vormen van agrarische bedrijvigheid en ruimte voor nieuwe vormen van duurzaam ondernemen. Hiermee willen we de economische positie van het buitengebied versterken. Een eerste stap is gezet door het maken van een evaluatie van het VAB-beleid. Hieruit kunnen zaken worden gehaald voor opstellen van nieuw beleid waar we 2024 een start mee gaan maken.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 13 van 75
Doelstellingen Samen met het waterschap zetten wij in op aanpak van droogte. Wij willen die aanpak realiseren op basis van het natuurlijke watersysteem. Uit het rapport “Het watersysteem in balans. Een verkenning toekomstperspectief Achterhoek en Liemers” blijkt dat we de nodige maatregelen moeten treffen. Daar is draagvlak voor. Op het moment dat dat aangepakt wordt zou het goed zijn om dat te combineren met maatregelen die ook goed zijn om wateroverlast tegen te gaan, om biodiversiteit te verbeteren en om landschap te versterken.
Op laag niveau worden door het waterschap al maatregelen genomen in de vorm van elke druppel de grond in (EDDGI). Op hoger niveau wordt gewerkt aan een volgende stap.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij faciliteren agrarische bedrijven die een toeristische component aan de bedrijfsvoering willen toevoegen voor zover dat een meerwaarde biedt voor het toeristisch product binnen onze gemeente. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de maatschappelijke opgaven is het belangrijk om agrotoerisme te zien en te ontwikkelen als onderdeel van een integrale aanpak van het landelijk gebied. Dit zodat agrotoerisme kan bijdragen aan de beleving en waardering van het landelijk gebied, het verkorten van de voedselketen en een vitale agrarische sector. Wij staan open voor nieuwe initiatieven en denken waar mogelijk positief mee. Ten aanzien van agroindustrie zijn termijnen verlengd en is het aantal staanplaatsen vergroot van 25 naar 30. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij gaan voor een vitaal en aantrekkelijk landelijk gebied waarin alle gebruikers van het landelijk gebied werken binnen de draagkracht van natuur, klimaat, water en bodem. Uit onderzoek dat in het kader van de omgevingsvisie is uitgevoerd blijkt dat veel waardering is voor ons landschap. Waar mogelijk versterken we deze in combinatie met maatregelen die wij of andere overheden nemen in het kader van gebiedsprocessen.
Pagina 14 van 75
In de uitvoeringsagenda Leefbaar en vitaal landelijk gebied staat aangegeven hoe wij de opgaven ten aanzien landschap en natuur verder worden opgepakt. Dit zal komend jaar verder worden uitgewerkt.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij streven ernaar om de toeristische potentie van het aantrekkelijke landschap van Oost Gelre te vergroten. We versterken daarom de culturele en natuurhistorische waarden in het buitengebied. Het landschap vormt een thuis voor de inwoners van Oost Gelre en een rijk decor voor bezoekers. Het is een warme jas en een bron van beleving en ontdekking. We zullen ontwikkelingen afwijzen die landschappelijke kwaliteit aantasten en bevorderen als deze van toegevoegde waarde zijn. Voor ontwikkelingen van bestaande functies hanteren we het principe van 'voor wat hoort wat'. Dat betekent ook dat ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied worden afgestemd op de draagkracht van het landschap. De kernkwaliteiten van het cultuurlandschap zijn het uitgangspunt voor herstel en versterking.
Bij bouwplannen vragen wij om erfaanpassing en soms ook om landschappelijke inpassing. In de opgestelde uitvoeringsagenda leefaar en vitaal landelijk gebied staat ook genoemd hoe wij het landschap aantrekkelijker gaan maken.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij streven naar een optimale verstandhouding met onze agrarische ondernemers en andere grondeigenaren in het buitengebied. Zij vormen een belangrijke (economische) drager in ons landelijk gebied. Om te weten wat er leeft gaan wij het gesprek aan met onze agrarisch ondernemers in het buitengebied. Door onder andere het inzetten van een agrarisch contactpersoon, een ervencoach en door het houden van interviews weten we wat er leeft en wat de behoefte is. Onze site biedt op een toegankelijke wijze de juiste informatie over VAB-beleid, subsidies en andere info die belangrijk wordt gevonden. Er zijn twee informatiemomenten gehouden met agrariers. Daarnaast is een eerste nieuwsbrief verzonden. Kwaliteit (indicator)
Pagina 15 van 75
Doelstellingen Wij zetten in op een robuuste groen-blauwe dooradering van het buitengebied die bijdraagt aan de verbetering van landschapskwaliteit en biodiversiteit met een regeling waarbij grondeigenaren een marktconforme vergoeding ontvangen. De belangrijkste kernkwaliteit van ons landschap zijn de coulissen (groen blauwe dooradering). De afwisselende landschappen, met houtsingels omzoomde percelen, groene boerenerven, zandwegen met struwelen, beken, bosjes en laanbeplantingen worden bijzonder gewaardeerd. Dit landschappelijk mozaiek is kwetsbaar en verdient structureel beheer. We zetten ons in voor een marktconforme vergoeding voor grondeigenaren voor instandhouding, beheer en versterking van de coulissen. Het 'voor wat hoort wat' principe bij planologische medewerking voor ruimtelijke ontwikkelingen wordt ingezet om de groenblauwe dooradering te versterken. Met het waterschap maken we afspraken om het fijnmazig net van watergangen natuurvriendelijker in te richten en te beheren.
Voor een goede groen blauwe dooradering-regeling is financiering vanuit provincie of rijk noodzakelijk. Daar is nog geen zicht op.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Wij zetten in op maatwerk bij vrijkomende agrarische bebouwing en verbreding, waarbij ook omgevingskwaliteit en leefbaarheid worden versterkt. Wij hebben nu een vrij strikt beleid ten aanzien van vrijkomende agrarische bebouwing. Wij zullen deze evalueren en waar nodig aanpassen aan behoefte.
De evaluatie heeft plaatsgevonden. Dit najaar starten we met opzet voor nieuw beleid.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 16 van 75
Middelen: wat mag het kosten? Samenstelling van de ramingen van het jaar 2024 op taakniveau Bedragen x €1.000 Exploitatie
Primitieve
Bestuursrapportage
Begroting na
Begroting +
2024
wijziging 2024
Realisatie 2024
Restant 2024
Nieuw Beleid 2024 Lasten TV2.1 2.1 Verkeer en vervoer
5.829
443
6.272
957
5.315
TV5.5 5.5 Cultureel erfgoed
640
0
640
98
541
2.751
235
2.986
1.408
1.577
TV7.2 7.2 Riolering
3.255
51
3.307
459
2.847
TV7.3 7.3 Afval
2.634
0
2.634
1.503
1.131
TV7.4 7.4 Milieubeheer
2.478
85
2.563
1.136
1.427
TV8.1 8.1 Ruimte en leefomgeving
1.089
0
1.089
130
959
TV8.3 8.3 Wonen en bouwen
1.012
38
1.050
234
816
Totaal Lasten
19.687
852
20.539
5.925
14.614
-259
-240
-499
-236
-263
TV5.5 5.5 Cultureel erfgoed
0
0
0
-21
21
TV5.7 5.7 Openbaar groen en (openlucht)
-1
0
-1
-1
0
TV7.2 7.2 Riolering
-3.413
716
-2.697
-1.522
-1.175
TV7.3 7.3 Afval
-3.306
0
-3.306
-2.593
-713
TV7.4 7.4 Milieubeheer
-550
0
-550
-570
20
TV8.1 8.1 Ruimte en leefomgeving
-308
0
-308
-87
-221
TV8.3 8.3 Wonen en bouwen
-348
-250
-598
-377
-221
Totaal Baten
-8.185
226
-7.959
-5.407
-2.552
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
11.503
1.077
12.580
518
12.062
-247
-717
-964
0
-964
TV7.2 7.2 Riolering
3
0
3
0
3
Mutaties reserves
-250
-717
-967
0
-967
11.252
360
11.613
518
11.095
TV5.7 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Baten TV2.1 2.1 Verkeer en vervoer
recreatie
Onttrekkingen TV7.2 7.2 Riolering Stortingen
Gerealiseerd resultaat
Pagina 17 van 75
Toelichting op de afwijkingen Programma 1 Wonen
Resultaat N
€ 90.000
N
€ 130.000
N
€ 30.000
2.1 Overige voorzieningen nutsbedrijven: De bijdrage van nutsbedrijven is te laag begroot. Dit levert een voordeel op.
V
€ 219.000
2.1 Verkeersmaatregelen: Bijstelling van de begroting conform het raadsvoorstel nieuw mobiliteitsplan en
N
€ 100.000
5.7 Openbaar groen: De kosten van ROVA zijn hoger dan begroot. Het budget moet daardoor bijgesteld worden.
N
€ 225.000
7.2 Riolering: Om het onderhoud van de IBA's weer op een acceptabel onderhoudsniveau te krijgen is het noodzakelijk
N
€ 50.000
N
€ 75.000
V
€ 250.000
N
€ 37.500
Subtotaal
N
€ 268.500
Overig
N
€ 91.500
Totaal
N
€ 360.000
2.1 Verhardingen: Eind 2023 is er tijdens weginspecties achterstallig klein onderhoud elementenverhardingen geconstateerd. Na vaststelling dient dit direct opgepakt te worden. Door hoge indexatie van de kosten is het budget niet toereikend. 2.1 Verhardingen: De kosten voor onderhoud zijn harder gestegen dan in het budget is voorzien. Een bijstelling is daarom nodig. 2.1 Bermen: Bij het opstellen van de begroting 2024 was de indexatie nog niet bekend voor het maaien van de bermen. De indexatie voor 2024 is 4% en zorgt voor een bijstelling van het budget.
verkeersmodel.
om het budget bij te stellen. 7.4 Energiebeleid: Bijstelling budget subsidieregeling verduurzamen woningen Oost Gelre tot aan het subsidieplafond van €150.000 8.3 Wonen en bouwen: Hogere opbrengst bouwleges in verband met invoering van de Omgevingswet. Eind 2023 zijn er nog veel aanvragen ingediend, wat nu leidt tot een eenmalige hogere opbrengst in 2024. 8.3 Wonen en bouwen: De uitgaven worden hoger ingeschat dan begroot. Dit heeft te maken met het hogere aantal aanvragen.
Pagina 18 van 75
Programma 2 - Welzijn Leeswijzer Programma 2 omvat veel verschillende elementen die allemaal betrekking hebben op het sociaal domein in de breedste zin, dus inclusief onderwijs, cultuur en sport. Daarbinnen richten we ons o.a. op de volgende speerpunten: •
We zetten in op het bevorderen van een gezonde leefstijl voor zowel volwassenen als kinderen/jongeren.
•
We blijven inzetten op het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik.
•
We faciliteren dat iedereen kan meedoen in de maatschappij passend bij de mogelijkheden van de inwoner. Dit geldt voor wonen, werk, maar ook voor ontmoeten, dus participeren in de brede zin.
•
Onderwijsontwikkelingen en in het bijzonder de ontwikkeling van 2 IKC’s in Groenlo zullen we uitwerken en uitrollen in 2024.
•
We blijven inzetten op bijdragen naar vermogen. Daar waar het (even) niet lukt, geven we een steuntje in de rug.
•
De ontwikkeling van een nieuwe sporthal in Groenlo biedt een mooie plek en kansen voor de binnensportverenigingen en het onderwijs samen.
•
We ondersteunen vrijwilligers door inzet van onze vrijwilligerscoördinator en onze site www.vrijetijdsmakelaar.nl.
•
We ondersteunen inwoners met dementie en hun netwerk.
•
We ondersteunen (jonge) mantelzorgers.
•
We zetten maximaal in op vroegsignalering om problematische schulden bij inwoners te voorkomen.
•
We ontwikkelen samen met de kunst- en cultuur sector een kunst- en cultuurbeleid.
•
Onze gemeente zet sterk in op preventieve zorg en blijft dat ook de komende jaren doen.
•
We ondersteunen overlastgevende jongeren om weer vooruit te komen.
•
We blijven inzetten op een goed functionerende veiligheidsketen.
Dit is slechts een deel van onze inzet, in dit programma leest u alle doelstellingen en wat wij ervoor gaan doen om deze te behalen. Dit programma is opgebouwd van preventieve inzet tot de inzet van maatwerk: •
Gezonde leefstijl
•
Iedereen doet mee
•
Een duwtje in de rug
•
Zorg voor wie dat nodig heeft
Pagina 19 van 75
1. Goede zorg voor iedereen Ambitie Iedere inwoner heeft recht op passende en goede zorg. Doelstellingen Doel 1.1: Iedere inwoner ontvangt de voorziening/zorg die noodzakelijk is. Wij zijn verantwoordelijk voor een dekkend zorglandschap, zodat elke inwoner (zowel jeugdigen als volwassenen) de zorg of voorziening ontvangt die noodzakelijk is. Deze hulp of voorziening verstrekken wij via een geschikte (gecontracteerde) zorgaanbieder (Zorg in natura). Inwoners kunnen gebruikmaken van een Persoonsgebonden budget (pgb) om de ondersteuning in te kopen, indien dat gewenst en mogelijk is. Bij ondersteuning mag wet- en regelgeving niet in de weg staan en kijken we over de grenzen heen van de Participatiewet, Wmo en de Jeugdwet.
Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is het gecontracteerde zorglandschap nog niet volledig dekkend. Er zijn circa 40 individuele overeenkomsten. Reden hiervoor is dat de huidige inkoop niet dekkend is gebleken bij bepaalde vormen van zorg. Om de kwaliteit en continuïteit in bepaalde gevallen te borgen zijn we soms genoodzaakt om een individuele overeenkomst af te sluiten. We kijken niet alleen naar een dekkend zorglandschap maar ook wat passend is voor onze inwoners. Hierbij kijken we over de grenzen heen van de verschillende wetten. Hiervoor is de arbeidsmatige dagbesteding met Fijnder sinds februari 2023 gestart. Deze voorliggende voorziening biedt een mogelijkheid voor inwoners om een zinvolle dagbesteding te hebben waar men arbeidsmatig bezig kan zijn zonder dat daar werkdruk bij komt kijken. Er kunnen ook arbeidsmatige vaardigheden geleerd worden waardoor de kansen op doorstroom naar arbeid vergroot kunnen worden. Het aantal aanmeldingen loopt achter op de vooraf verwachte instroom. Als Oost Gelre hebben we op dit moment 2 cliënten die gebruik maken van arbeidsmatige dagbesteding. Op dit moment zijn we bezig met de evaluatie hoe en of we met dit project verder gaan.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.2: Inwoners ontvangen kwalitatief goede zorg of een goede voorziening Wij monitoren de zorg die onze inwoners ontvangen en grijpen in bij zorg die onder de maat is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan goede hulp bij het huishouden of een goed functionerende rolstoel. Vanzelfsprekend werken we hierbij data gedreven.
Pagina 20 van 75
Kwaliteit (toelichting) Wij gaan in het derde kwartaal rondetafelgesprekken houden met inwoners, voor zowel de inzet van Wmo, Jeugd als het Ondersteuningsteam. Het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek gaan we zelf uitvoeren door inwoners te gaan bellen. Voor de Wmo bellen we inwoners die een indicatie voor hulp in de huishouding hebben. Bij jeugd gaan we ouders bellen van wie hun kind behandeling ontvangt. Ook bellen we ouders van wie kinderen via een doorverwijzing via de huisarts zijn doorverwezen naar behandeling. Wij zijn benieuwd hoe tevreden ze zijn over de behandeling. Het klanttevredenheidsonderzoek onder de klanten van onze hulpmiddelenleverancier Kersten is inmiddels door BMC uitgevoerd. Dit onderzoek is uitgevoerd in december 2023. Uit dit onderzoek blijkt dat de respondenten over het algemeen positief zijn over de communicatie met hulpmiddelenleverancier Kersten. Daarnaast is de kwaliteit van de hulpmiddelen en de dienstverlening ook positief beoordeeld. Ook heeft het overgrote deel van de respondenten een positief effect ervaren door het gebruik van het hulpmiddel. Over het onderhoud en de service van het hulpmiddel zijn de respondenten in vergelijking met andere thema’s het minst positief. Gemiddeld wordt Kersten door respondenten uit de zes gemeenten beoordeeld met een 7,8.
Gebruikers van een scootmobiel beoordelen Kersten met een 8,2 het hoogst, gebruikers van een handbike met 6,2 het laagst. Dit onderzoek hebben we uitgevoerd samen met de gemeenten Berkelland, Doetinchem, Oude IJsselstreek, Montferland en Winterswijk. Daarnaast behandelen we bezwaren van inwoners. Dit doen we in afstemming met de betrokken collega's, de zorgaanbieder(s) en de inwoner met als doel onze dienstverlening steeds verder te verbeteren. Tot 1 juli hebben we 2 bezwaren ontvangen, waarvan er 1 ingetrokken is.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.3: Zorggeld wordt rechtmatig besteed Wij zien toe op rechtmatige besteding van zorggelden. Bij vermoedens van misbruik, grijpen wij in.
Kwaliteit (toelichting) Komende maand vindt het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek plaats. Wij gaan dit jaar zelf mensen bellen. In deze vragenlijst zijn ook vragen opgenomen over de rechtmatigheid van de zorg die de inwoner ontvangt. Verder is er aandacht voor rechtmatigheid tijdens heronderzoeken. Aan de inwoner wordt dan gevraagd hoe de zorg eruit heeft gezien en of deze overeenkomt met de indicatie. Daarnaast handelen we als er klachten/ bezwaren komen van inwoners. We nemen dan contact op met de organisatie om dit te bespreken. Hierbij maken we ook gebruik van data, zoals de BI-tool en declaraties. Ook zijn we de BI steeds verder aan het doorontwikkelen, zodat we daar ook steeds beter kunnen zien wat we inzetten en wat er gedeclareerd wordt. We vragen steeds vaker urenspecificaties op bij zorgaanbieders, om dit te vergelijken met de declaraties. Op Pagina 21 van 75
deze manier gaan we met de zorgaanbieder het gesprek aan over de rechtmatigheid van declaraties. Bij twijfels over kwaliteit schakelen wij met de regionale toezichthouder Sociaal Domein. Er is op dit moment 1 regionale toezichthouder Sociaal Domein voor alle 8 gemeenten. Wij zijn met de regio in gesprek om het aantal toezichthouders uit te breiden, zodat we beter toezicht kunnen houden op de besteding van zorggelden.
Kwaliteit (indicator)
2. Zorg bij veilig en gezond opgroeien Ambitie Kinderen en jongeren in Oost Gelre, die dat nodig hebben, ontvangen ondersteuning met als doel dat ze veilig en gezond opgroeien. Doelstellingen Doel 2.1: Kinderen (en ouders) ontvangen ondersteuning die nodig is om gezond en veilig op te groeien Door inzet van noodzakelijke maatwerkvoorziening kun je je als jongere zo goed mogelijk ontwikkelen en deelnemen aan het dagelijks leven.
Kwaliteit (toelichting) Er wordt met name een goede ontwikkeling gezien in het uitvoeren van een nóg bredere gezinsgerichte analyse, alvorens een maatwerkvoorziening in te zetten. Hieraan draagt de training Verklarende Analyse in positieve zin bij, doordat hiermee nog meer focus komt op aanwezige gezinspatronen die vaak ten grondslag liggen aan de hulpvraag vanuit ouders. In oktober 2024 gaat er een nieuwe groep jeugdconsulenten getraind worden in de Verklarende Analyse en middels de vaststelling van de regiovisie Samen Veilig in het college van 18 juni 2024 (waarin deze doelstelling is opgenomen) wordt hiervoor op bestuurlijk niveau een zogeheten startsein gegeven om de speerpunten te gaan implementeren.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 2.2: Bij onveilig opgroeien is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Een goed functionerende veiligheidsketen moet voorkomen dat kinderen en jongeren onveilig opgroeien. Betrokken organisaties uit deze veiligheidsketen (bijvoorbeeld de Jeugdbescherming Gelderland, Veilig Pagina 22 van 75
Thuis en de Raad voor de kinderbescherming) trekken steeds meer en eerder samen op met de jeugdconsulenten en het Ondersteuningsteam (OT). Kinderen (en ouders) ervaren de veiligheidsketen als een helder en logisch traject, zonder dat zij met veel overdrachten tussen de organisaties te maken krijgen.
Kwaliteit (toelichting) Op dit moment ervaren ouders de veiligheidsketen nog niet altijd als een helder en logisch traject. Er zijn nog teveel overdrachtsmomenten. De jeugdconsulenten streven daarom naar een steeds betere samenwerking met organisaties in de veiligheidsketen. Veilig Thuis is als ketenpartner nauwer betrokken door fysiek te gaan werken op het gemeentehuis van Oost Gelre. De vervolgstap is gericht op het betrekken van de ketenpartners Raad voor de Kinderbescherming en de Jeugdbescherming. Dit heeft als doel om in het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming niet langer over te dragen naar deze ketenpartners en elkaar vroegtijdig al te vinden in de samenwerking. Er is gestart met trainen in de Top 3 methodiek die is gericht op het Gefaseerd Samenwerken aan veiligheid met als doel éénzelfde taal te gaan spreken met deze ketenpartners die dezelfde training hebben gevolgd. De doelstelling wordt niet geheel dit jaar bereikt, maar is wel op koers in aanloop naar het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming dat in 2027 moet staan. Mede door wachttijden bij ketenpartners en personeelstekorten, is er nog niet altijd sprake van een goed functionerende veiligheidsketen binnen jeugd.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 2.3: Het belang van het kind staat altijd voorop bij complexe gebeurtenissen in het leven van een kind De jeugdconsulenten en medewerkers van het Ondersteuningsteam voldoen aan de beroepscode en kwaliteitsregister jeugd. Bij tegenstrijdige belangen en/of veiligheidsvraagstukken handelt een jeugdconsulent in het belang van het kind volgens de beroepscode jeugd.
Kwaliteit (toelichting) De beroepscode en registratie bij Stichting Kwaliteitsregister Jeugd zijn voor alle collega's Jeugdconsulenten en Ondersteuningsteam gewaarborgd. Naast het handelen naar de beroepscode is er in Oost Gelre een aandachtsfunctionaris beschikbaar om veiligheidsvraagstukken mee af te stemmen.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 23 van 75
3. Zorg bij thuiswonen en participeren Ambitie Inwoners kunnen met ondersteuning/zorg zo lang mogelijk thuis blijven wonen en deelnemen aan het dagelijks leven. Doelstellingen Doel 3.1: Er is een vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen en te participeren We passen maatwerkvoorzieningen toe op het gebied van de Wmo om mogelijk te maken dat inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren. Denk hierbij aan ondersteuning op het gebied van huishoudelijke taken, daginvulling, begeleiding, woningaanpassing, laagdrempelig voorliggend openbaar vervoer (ZOOV) en beschermd wonen. Zo kunnen inwoners blijven participeren zonder hun netwerk te overbelasten.
Kwaliteit (toelichting) Wmo-consulenten doen onderzoek. Zij vragen eerst uit wat het effect is wat de inwoner wilt bereiken, dus welke hulpvraag heeft diegene. Daarna wordt in kaart gebracht welke beperkingen of aandoeningen maken dat de inwoner niet zelfredzaam is of onvoldoende kan participeren. De volgende stap is kijken wat er nodig is en hoe dit gerealiseerd kan worden. Er wordt dan gekeken naar eigen kracht, netwerk, voorliggende voorzieningen en andere wetgeving (Jeugdwet en Participatiewet). Als dat doorlopen is, kan het zijn dat het nodig is dat de gemeente (aanvullend) een maatwerkvoorziening afgeeft, zodat de inwoner het gewenste effect kan bereiken. Voorjaar 2024 is gestart met de voorbereiding voor de introductie van powerful ageing als nieuwe maatwerkvoorziening. De start zal medio 2024 zijn.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.2: Het aanbod van wonen met zorg sluit aan op de lokale vraag We stellen een nieuwe woon- en zorgvisie op.
Kwaliteit (toelichting) Er is een doorstart gemaakt met het realiseren van een regionale woonzorgvisie. Lokaal is gewerkt aan het opstellen van een lokale woonzorgvisie. Deze is medio 2024 gereed.
Pagina 24 van 75
Met woningcorporaties zijn er nog steeds afspraken voor het uitstromen uit beschermd wonen. Echter het gebrek aan huurwoningen maakt dat dit zeer moeilijk is.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.3: Overbelasting van mantelzorgers voorkomen Mantelzorgers zorgen ervoor dat hun naaste zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Dit zorgt vaak voor een grote belasting van deze mantelzorger. Door ondersteuning beschikbaar te stellen die aansluit bij de vraag van de mantelzorger kan overbelasting worden voorkomen.
Kwaliteit (toelichting) Er is individuele ondersteuning aangeboden. Er zijn twee trainingen georganiseerd: een themabijeenkomst: ‘Wat komt erbij kijken wanneer uw naaste meer zorg nodig heeft? en een ‘Wandeltraining voor mantelzorgers’. Daarnaast is individuele ondersteuning gegeven en zijn de vrijwillige zorgverleners beschikbaar. Het pre-mantelzorgwonenbeleid is vastgesteld. Inwoners vanaf 67 jaar kunnen hiervan gebruik maken.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.4: Als dementievriendelijke gemeente ondersteunen we inwoners met dementie en hun netwerk We ondersteunen inwoners met dementie en hun huisgenoten en netwerk met hulp op maat.
Kwaliteit (toelichting) We hebben eind juni samen met het netwerk ouderen en veerkracht een bijeenkomst georganiseerd voor mensen met een beginnende vorm van dementie, hun mantelzorgers, hun naasten en andere belangstellenden. Het thema van deze avond was: ‘Onbegrepen gedrag bij dementie’. Sinds dit voorjaar is de nieuwe versie van de 'wegwijzer dementie' beschikbaar met alle informatie rondom dementie en het aanbod binnen onze gemeente.
Pagina 25 van 75
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.5: Voor inwoners die niet (zelfstandig) kunnen wonen is passende woonruimte beschikbaar Maatwerkvoorzieningen gericht op beschut en beschermd wonen zijn voor inwoners beschikbaar.
Kwaliteit (toelichting) In Oost Gelre zijn locaties voor beschut en beschermd wonen beschikbaar. Voorjaar 2024 heeft Workmate een nieuwe locatie (vervangingslocatie) geopend aan de Tongerlosestraat in Lichtenvoorde. In het kader van de voorbereiding van de regionale Nota Wonen en zorg is een inventarisatie gemaakt van het aanbod aan voorzieningen in de hele regio. Lokaal wordt dit onderwerp meegenomen in de lokale woonzorgvisie. Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.6: Inwoners die beschermd wonen in onze gemeente kunnen doorstromen naar zelfstandig wonen Door een gebrek aan geschikte sociale huurwoningen blijven deze inwoners onnodig lang in de zorg. Jaarlijks inventariseren we de behoefte bij deze doelgroep. Kwaliteit (toelichting) De beperkte beschikbaarheid van goedkope huurwoningen maakt dat de afspraak met de woningcorporaties om woningen voor uitstroom beschikbaar te stellen niet altijd nagekomen kan worden. Inwoners moeten langer dan wenselijk van Beschermd wonen gebruik maken. Er is regionaal overleg over dit probleem met de woningcorporaties. Ook wordt het onderwerp opgenomen in de lokale woon zorgvisie.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.7: Onze preventiestructuur draagt eraan bij dat inwoners met onbegrepen gedrag, psychische en/of multiproblematiek met ondersteuning toch zelfstandig kunnen wonen. We willen opname in de maatschappelijke opvang voorkomen Diverse interventies kunnen er gezamenlijk voor zorgen dat inwoners met vaak grote psychische en/verslavingsproblemen toch hun huis kunnen behouden en zelfstandig kunnen blijven wonen. Onderdeel van deze interventies is de uitbreiding aanbod op het raakvlak van maatschappelijke opvang die lokaal aangeboden wordt. Zo kunnen we voorkomen dat mensen hun eigen woonplek verliezen en dat ze opgenomen worden in maatschappelijke opvang buiten de gemeente. Pagina 26 van 75
Kwaliteit (toelichting) De Stads-/Dorpskamers zijn 9 dagdelen per week open. Er zijn twee workshops aangeboden aan vrijwilligers waarbij zij handvatten hebben gekregen hoe om te gaan met een 'niet pluis'-gevoel (signalen dat er iets aan de hand kan zijn). Doel is kennisvergroting zodat zij weten hoe en waar zij mede-inwoners dan naartoe kunnen verwijzen. Er is een tweede woning gerealiseerd voor tijdelijke opvang naast die op de Tongerlosestraat. Deze woning is in Groenlo en is gericht op tijdelijke huisvesting van een gezin.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 3.8: Bij onveiligheid is er sprake van een goed functionerende veiligheidsketen Bij onveilige situaties, huiselijk geweld en verwarde personen is er sprake van een goed sluitende veiligheidsketen.
Kwaliteit (toelichting) Er is voldoende afstemming tussen de procesregisseurs Zorg&Veiligheid met ketenpartners uit het veiligheidsdomein. Recent is er ook een start gemaakt met gezamenlijke overleggen met collega's van ketenpartner Veilig Thuis (eens per veertien dagen), doordat Veilig Thuis met twee collega's een dagdeel per week op ons gemeentehuis werkt.
Kwaliteit (indicator)
Thema1 - Gezonde leefstijl Ambitie Het grootste goed van de gemeente zijn onze inwoners. We vinden het belangrijk dat inwoners gezond zijn, gelijke kansen hebben op een gezonde leefstijl en zo lang mogelijk mee kunnen doen. De leefbaarheid en de fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving spelen ook een belangrijke rol bij de mentale en fysieke gezondheid van onze inwoners. Onderdeel van een gezonde leefstijl is vrijetijdsbesteding. Voor sportstimulering doen we een beroep op de sport- en cultuurcoaches. Zij leveren in Oost Gelre hier een bijdrage aan en we sluiten aan bij ontwikkelingen zoals het lokaal beweeg- en sportakkoord ‘Heel Oost Gelre Beweegt’. Dit willen we koesteren en verder versterken. Onze sport- en cultuurverenigingen zijn hierbij van belang. We willen ervoor zorgen dat de cultuur- en sportbeoefening in de gemeente verder toeneemt, omdat Pagina 27 van 75
dit ook kan bijdragen aan een gezonde leefstijl van onze inwoners. Het drugs- en alcoholgebruik willen we daarentegen terugdringen, onder meer door daarbij een voortrekkersrol te vervullen in de communicatie richting de jeugd (en hun ouders en netwerk (sport, onderwijs, etc.) rondom de gevaren van alcohol en drugs. Wij zetten in op een gezonde leefstijl samen met onze netwerkpartners. In dit beleidsplan worden belangrijke pijlers ter bevordering van de gezonde leefstijl benoemd. Ook gaan we in de nota Gezondheid, Bewegen en Sport verder in op preventie, gezondheid en sport (als middel) en het bevorderen, beschermen en stimuleren van een gezonde leefstijl. Dit sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen waarin gewerkt wordt aan Gezond Actief Leven Akkoorden (GALA). Gezonde leefstijl is de norm! Doelstellingen Doel 1.1: Inwoners hebben (kennis van) een gezonde leefstijl Omschrijving (toelichting) We maken (volwassen) inwoners bewust van een gezonde leefstijl door preventief aanbod. We dragen daarmee bij aan het gezond opgroeien van kinderen/jongeren en volwassenen en het vitaal ouder worden van inwoners van Oost Gelre.
Kwaliteit (toelichting) Met lokale partners en organisaties werken we aan het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt. Er zijn diverse bijeenkomsten geweest en een aantal hoofdthema’s bepaald (eenzaamheid, voeding, sport & bewegen, middelengebruik, mentale gezondheid). Elk thema heeft een lokale kartrekker. Onder leiding van de Gezondheidsmakelaar worden concrete maatregelen per thema opgesteld en uitgevoerd door lokale partijen/partners. De maatregelen en initiatieven dragen allen bij aan (kennis van) een gezonde leefstijl. In mei heeft tevens de Fitweek Oost Gelre plaats gevonden. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd die bijdragen aan het gezond opgroeien en vitaal ouder worden in Oost Gelre, denk hierbij bijvoorbeeld aan: -
supermarktsafari’s;
-
fitweekmenu;
-
beweegtrainingen voor ouderen;
-
rolschaatsevent voor jongeren;
-
gezondheidschecks.
Daarnaast kunnen inwoners doorlopend met vragen terecht bij de gezondheids- en beweegmakelaar. Zij verwijzen inwoners naar voorliggende voorzieningen zoals verenigingen en andere aanbieders met besteding voor de vrije tijd.
Kwaliteit (indicator)
Pagina 28 van 75
Doelstellingen Doel 1.2: Het alcohol- en drugsgebruik neemt af en inwoners gaan verantwoord om met het gebruik We zetten in op een preventieve aanpak tegen alcohol- en drugsgebruik. Hierbij spreken we inwoners aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Het is de verantwoordelijkheid van iedereen, niet alleen van de gemeente.
Kwaliteit (toelichting) Er worden dit jaar diverse (informatie)bijeenkomsten over middelengebruik georganiseerd in de kleine kernen (vorig jaar hebben de bijeenkomsten bij de sportverenigingen en grote kernen plaats gevonden). Door middel van deze avonden maken we het alcohol- en drugsgebruik bespreekbaar onder jongeren en hun ouders/verzorgers en zetten we in op bewustwording. Dit doen we samen met onze netwerkpartners. Ook andere partijen zoals het onderwijs en de (sport)verenigingen spelen hierbij een belangrijke rol. Binnen het onderwijs wordt bijvoorbeeld het programma ‘Helder op School’ aangeboden. Dit programma biedt een integrale aanpak waarbij jongeren onder andere bewust worden gemaakt van de gevolgen van middelengebruik. Daarnaast worden er (ouder)bijeenkomsten georganiseerd en praktische handvaten geboden om middelgebruik bespreek te maken met/onder jongeren. We richten ons daarbij ook nadrukkelijk op de omgeving van jongeren. Ook middels het PPJ en het lokaal Beweeg- en Leefstijlakkoord wordt het thema middelengebruik doorlopend onder de aandacht gebracht en zetten we in op een preventieve aanpak ten aanzien van alcohol- en drugsgebruik. We spreken inwoners hierbij ook aan op hun eigen verantwoordelijkheid.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.3: Kinderen en jongeren voldoen aan de beweegnorm Het stimuleren van een gezonde leefstijl staat in Oost Gelre hoog in het vaandel. De beweegnorm is daar een onderdeel van. Kinderen en jongeren worden dagelijks in staat gesteld om te sporten en te bewegen. Op school, tijdens de gymles en in de pauze, maar ook bij de naschoolse opvang, bij sportverenigingen en in de vrije tijd. Het aantal jeugdigen (t/m 12 jaar) in Oost Gelre beweegt meer dan in onze regio. Ook spelen kinderen vaker (dagelijks) buiten. Toch is er ook een groep kinderen die minder beweegt dan gemiddeld. Deze groep willen we bereiken en meer in beweging brengen.
Pagina 29 van 75
Kwaliteit (toelichting) Vanuit het lokaal beweeg- en leefstijlakkoord worden verschillende initiatieven opgestart voor naschools aanbod. Voorbeelden hiervan zijn de buitenspeeldag in Groenlo, het scholierenvoetbaltoernooi en de Fitweek Oost Gelre. Per schooljaar 2023/2024 worden er op de basisschool één of twee gymlessen door een bevoegd docenten gegeven. Dit is in samenspraak gegaan met de drie schoolbesturen voor het primair onderwijs. Zij zetten (steeds meer) in op vakleerkrachten. Deze vakleerkracht kan naast een rol in de gymzaal eveneens in de pauzes en naschooltijd aan de slag met het in beweging brengen van kinderen.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.4: Jeugd en jongvolwassenen ervaren minder prestatiedruk We zetten (preventief) in op bevordering van de mentale gezondheid van jeugd en jongvolwassenen en we maken het onderwerp bespreekbaar.
Kwaliteit (toelichting) Het Preventie Platform Jeugd stelt interventies beschikbaar waaronder weerbaarheidstrainingen voor tienermeiden en Rots&Watertrainingen voor basisschoolleerlingen. Er is een actieve samenwerking tussen het jongerenwerk, school, gezinnen en het Ondersteuningsteam. Samen vormen zij een vangnet voor jongeren en maken het onderwerp bespreekbaar op school, straat en in de huiskamers van het Marianum. Vanuit het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt wordt een pilot gestart om middels weerbaarheidstrainingen (met als onderdeel boksen) op scholen in te zetten op de mentale gezondheid van jeugd.
Kwaliteit (indicator)
Thema 2 - Iedereen doet mee Ambitie In Oost Gelre is het aantal inwoners dat meedoet in de samenleving al jaren op een hoog niveau. Hier zetten we in het verleden al op in en dit willen we verder versterken. In Oost Gelre moet er altijd plaats en ruimte zijn voor iedereen om mee te doen en om zijn/haar talenten ten volle te kunnen ontplooien. Ongeacht iemands herkomst, geaardheid, lichamelijke of verstandelijke beperking of vermogen. We willen daarmee blijven zorgen voor een gezonde, sociale, hechte, productieve en duurzame toekomst voor al onze inwoners. Pagina 30 van 75
1. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op Ambitie Wij dragen eraan bij dat kinderen en jongeren in Oost Gelre veilig en gezond opgroeien. Doelstellingen Doel 1.1: Informatie over opvoeden op opgroeien is vrij toegankelijk beschikbaar voor ouders en jongeren We bieden opvoed- en opgroei-informatie aan via diverse kanalen.
Kwaliteit (toelichting) De informatie op de websites Samen in Oost Gelre en Preventie Platform Jeugd (PPJ) is up-to-date. Het productenboek van het PPJ is gedeeld met netwerkpartners en het onderwijs. Het aanbod vanuit het PPJ wordt op verschillende manieren gedeeld zoals op social media, via de e-mail met allerlei samenwerkingspartners/scholen en tijdens huisbezoeken.
Kwaliteit (indicator)
Doelstellingen Doel 1.2: Waar mogelijk en wenselijk, streven naar minder inzet van maatwerkvoorzieningen voor jeugdigen We zetten preventieve, voorliggende voorzieningen in voordat we over gaan tot inzet van maatwerkvoorzieningen daar waar dit passend en gewenst is.
Kwaliteit (toelichting) In elke casus kijken we eerst wat voorliggend mogelijk is. Mocht dit niet afdoende zijn, dan zetten we maatwerk in. Preventief waar het kan, maatwerk daar waar het nodig is. Vanuit het PPJ worden er gedurende het jaar verschillende trainingen en bijeenkomsten aangeboden. Risico's worden zo vroeg mogelijk gesignaleerd zodat preventief aanbod ingezet kan worden bijv. vanuit Yunio. Daarnaast wordt ondersteuning aangeboden in de huiskamers op het Marianum en door de ambulant jongerenwerker.