antwoordmemo vragenuurvraag willering 23-02-2021 fijnstof door houtstook

MEMO Datum

: 25 februari 2021

Van

: Wethouder Hoenderboom

Aan

: leden van de raad

Afdeling

: Onderwijs, Welzijn en Zorg

Zaaknummer

:-

Onderwerp

: beantwoording vragen OOG over: Fijnstof door houtstook

Inleiding In aanloop naar de raadscommissie van dinsdag 23 februari is door OOG een aantal vragen gesteld over de fijnstofuitstoot door houtstook. In dit memo treft u de beantwoording aan. Een van de vragen is gericht aan de GGD. Er is gevraagd om een reactie van de GGD aangaande de cijfers zoals aangeleverd door het RIVM. De reactie van de GGD vindt u in het (apart) bijgevoegde document. In dit memo treft u onze reactie op dit document. Fijnstof door houtstook Welke mogelijkheden ziet het College om de uitstoot van fijnstof middels houtstook te reduceren? Wat momenteel als goede mogelijkheid wordt gezien, is de inzet op voorlichting en informatieverstrekking. Opties zijn bijvoorbeeld: • voorlichting geven aan algemeen publiek en de stoker (communicatie); • stookcursussen aanbieden; • financiële prikkels ter vervanging van oude houtkachels Het is vanuit regelgeving en handhaving op dit moment niet goed mogelijk om overlast van houtkachels van particulieren aan te pakken. Volgens recente uitspraken van de Raad van State zijn er namelijk geen normen om de schadelijkheid van houtstook objectief vast te stellen. Kan het College toezeggen dat voorlichting als middel wordt ingezet? Voorlichting is een goed middel om de bewustwording te vergroten. Een belangrijk aspect daarbij kan zich ook richten op het ‘rekening houden met elkaar en de omgeving’.

Afgesproken is dat we op de gemeentelijke website informatie gaan verstrekken rondom dit thema. Het gaat dan om onder andere het geven van stooktips. Voorlichting en informatie kan vervolgens middels verschillende communicatiekanalen worden verspreid (bijvoorbeeld via lokale kranten, digitaal of middels een flyer). Wat vindt de GGD van de nieuwste cijfers zoals aangeleverd door het RIVM? Naar aanleiding van het advies en de reactie van de GGD bekijken we intern hoe hier passend op geacteerd kan worden. We willen de eventuele beleidsruimte en de mogelijkheden om hier invulling aan te geven verkennen. Daar zullen we de raad bij betrekken. Waar nodig en wenselijk zoeken we afstemming met verschillende beleidsterreinen en gemeenten in de regio.

De GGD adviseert ook om eventueel beleid voor een gezonde/schone lucht te ontwikkelen in samenhang met ander beleid en hierin bijvoorbeeld de verbinding te zoeken met de omgevingswet. We onderzoeken deze mogelijkheden. In eerdere beantwoording van vragen (april 2020) aangaande een onderzoek van de GGD naar de luchtkwaliteit in de regio, hebben we ook aangegeven dat we voornemens zijn het thema ‘gezonde lucht’ in samenhang met verschillende beleidsopgaven op te pakken. We verkennen hoe we hier het beste vorm aan kunnen geven. Daarnaast zetten we (zoals hierboven beschreven) op de korte termijn in op informatieverstrekking/voorlichting en preventieve acties ter voorkoming van gezondheidsrisico’s. Wanneer verdere interne/externe afstemming heeft plaatsgevonden en er meer duidelijkheid is over eventuele beleidsruimte en activiteiten, zullen we de raad hierover informeren.

2

Houtstook, fijn stof en gezondheid Aanleiding Vanuit de gemeenteraad van Oost Gelre zijn vragen gesteld over de fijnstofuitstoot door houtstook (middels houtkachels/haarden) in Nederland. Dit n.a.v. een recent artikel en nieuwe cijfers die bekend zijn gemaakt door het RIVM. Een van de vragen is gericht aan de GGD: “Hoe kijkt de GGD naar de nieuwste cijfers zoals aangeleverd door het RIVM? (wat vindt de GGD van deze cijfers?)” Reactie GGD GGD’en in Nederland krijgen regelmatig vragen van bewoners over de hinder en gezondheidseffecten die zij ervaren door houtstook van mensen in hun woonbuurt. Ook GGD Noord- en Oost-Gelderland krijgt hier regelmatig vragen en klachten over. Advies GGD: GGD Noord- en Oost-Gelderland adviseert de gemeente Oost Gelre om de mogelijkheden te benutten die zij heeft om emissies aan houtrook in de gemeente te verlagen en zo hinder en andere gezondheidseffecten bij haar bewoners helpen te verminderen. De gemeente kan hiervoor beleid formuleren, nieuwe regels stellen en deze handhaven. De nieuwe rekencijfers van het RIVM verhogen de urgentie bij gemeenten om hiervoor beleid te formuleren. Houtstook en fijn stof Blootstelling aan fijn stof levert gezondheidseffecten op. Ook als de hoeveelheid fijn stof in de lucht voldoet aan de daarvoor geldende Europese normen.

Gesteld kan worden dat de meeste gezondheidseffecten plaatsvinden door blootstelling aan fijn stof onder deze norm. Ook houtstook veroorzaakt emissie aan fijn stof. Nieuwe berekeningen van het RIVM tonen aan dat de bijdrage van houtstook aan de fijn stofconcentratie in de lucht in ons land hoger is dan tot nu toe werd berekend. Een belangrijk deel van de fijn stofemissies in ons land kunnen we moeilijk beïnvloeden omdat deze emissies uit het buitenland komen. De emissies van houtkachels in onze woonwijken kunnen we echter wel beïnvloeden. Daarom zouden deze nieuwe cijfers van het RIVM extra aanleiding moeten zijn om de blootstelling aan houtrook in ons land te verminderen en hiervoor regels op te stellen. Op 13 januari 2020 is het Schone Lucht Akkoord ondertekend. Diverse provincies (waaronder Gelderland) en gemeenten (zoals Aalten) hebben dit akkoord ondertekend. Een van de onderwerpen in dit akkoord gaat ook specifiek over houtstook. En er wordt een pilot hierover aangekondigd. Zie hiervoor hfst. 4 van het akkoord (Schone Lucht Akkoord - Schone Lucht Akkoord). Meer informatie Veel gemeenten worstelen met de aanpak van de overlast door houtstook. De VNG heeft op de website ‘Aan de slag met de omgevingswet’ informatie verzameld om gemeenten te ondersteunen om hiervoor beleid te ontwikkelen en maatregelen te nemen om de overlast te helpen verminderen.

De omgevingsvisie, een programma en het omgevingsplan zijn belangrijke instrumenten om hierover beleid te formuleren en dit in regels vast te leggen. Zodat de gemeente meer mogelijkheden krijgt om hierin regulerend op te treden. Meer informatie is te vinden op: Regels voor houtstook vanuit woningen - Aan de slag met de

Omgevingswet. Op de website van GGD GHOR Nederland staat meer informatie over houtstook en gezondheid:

Houtrook - GGD GHOR Nederland. In dit artikel wordt gesproken over de afbouw van de subsidie voor pelletkachels. Per 1-1-2020 is dat ook gebeurd. GGD Noord- en Oost-Gelderland Team medische milieukunde 23-2-2021

1