antwoordmemo technische vragen OOG OLW CDA OGV VVD 29-10-2024 uitvoeringsagenda energietransitie 2024-2030

MEMO Datum

: 28 oktober 2024

Van

: Wethouder Porskamp

Aan

: gemeenteraad

Onderwerp

: Beantwoording technische vragen Uitvoeringsagenda Energietransitie 2024-2030

Geachte leden van de raad, Naar aanleiding van de Uitvoeringsagenda Energietransitie 2024-2030 hebben een aantal fracties technische vragen gesteld. Hieronder leest u, per fractie, de gestelde vragen en de daarbij gegeven antwoorden. De fractie van OOG 1. De gemeente Oost Gelre ontvangt een vergoeding vanuit de tijdelijke subsidie CDOKE, deze wordt gebruikt om 3,8 fte aan personele capaciteit te gebruiken. U geeft aan dat een deel van deze capaciteit nog niet is ingevuld. Hoeveel fte is momenteel ingevuld? Antwoord Op dit moment is 3,3 fte ingevuld. Voor de resterende 0,5 fte loopt op dit nu een uitvraag voor inhuur. De verwachting is dat deze inhuur medio november 2024 ingevuld zal zijn. 2. Er is een aantal punten vermeld met als doel klimaat neutraal te zijn in 2050, volgens ons ontbreekt hier een belangrijk punt en dat is het verkeer binnen onze gemeente ook dit levert namelijk uitstoot op. Uit navraag blijkt dat de uitstoot met 15 tot 30% afneemt als je de snelheid binnen de gemeente terugbrengt van 50 Kmh naar 30 Kmh. Zou de wethouder dit nogmaals in zijn overweging mee kunnen nemen om dit te realiseren? Antwoord Mobiliteit is in deze uitvoeringsagenda niet een onderwerp waarop wordt ingezet om de klimaatdoelstellingen te halen. De basis van de “Uitvoeringsagenda Energietransitie 2024-2030” is namelijk de Regionale Uitvoeringsagenda deel I en II.

Deze is voortgekomen uit de herijking van het Akkoord van Groenlo 3.0 welke door de raad is vastgesteld op 14 februari 2023. In de regionale uitvoeringsagenda zijn alle doelstellingen gekoppeld aan twee sectoren uit het landelijke Klimaatakkoord, te weten de sector Gebouwde omgeving en Elektriciteit. Deze keuze is gemaakt omdat op deze terreinen de gemeenten de meeste handelingsperspectief hebben. Zo stimuleert de gemeente het verduurzamen van de gebouwde omgeving en faciliteert zij de opwek van duurzame energie opwek projecten. Mobiliteit is een afzonderlijke sector in het Klimaatakkoord. Hoewel mobiliteit in deze uitvoeringsagenda geen onderwerp is voor het bereiken van de klimaatdoelstellingen wordt er in de gemeente wel volop aandacht geschonken aan dit onderwerp. Zo wordt gewerkt aan de laadinfrastructuur en is ook het terugbrengen van de 50 km/h naar 30 km/h in de kernen punt van aandacht. Met de (her)inrichting van wegen wordt hier rekening mee gehouden. Zo anticipeert de gemeente als wegbeheerder al volop op een mogelijk door de rijksoverheid in te voeren landelijke, wettelijke norm van 30 km/h in de kernen. 3. Het gebruik van thuis accu’s kan er voor zorgen dat een deel van de netcongestie wordt opgelost omdat er minder transport op het energie netwerk plaatsvindt. Verwacht het college dat hier op termijn ook subsidies op komen? Antwoord

Aan het gebruik van thuis accu’s zitten nog een aantal risico’s verbonden voor de veiligheid. Te denken valt aan de gevolgen bij een brand. We blijven de ontwikkelingen volgen. De fractie van OLW 1. 1 x per jaar een evaluatie van de voortgang van de uitvoeringsagenda. Hoe vindt dat plaats? In de commissie en/ of gemeenteraad? Antwoord Jaarlijks zal de voortgang van de Uitvoeringsagenda Energietransitie 2024-2030 gerapporteerd worden aan de gemeenteraad. 2. De energie/besparingsmonitor komt pas in 2025….de laatste die we hebben gekregen is echter van 2021. Correct? Hoe kunnen we op deze manier nu als raad onze controlerende functie uitvoeren? Waarom houdt het college zich niet aan de motie van 24 februari 2024? Waarom zit er geen monitor bij dit voorstel? Nu kunnen we veel moeilijker inschatten of het voorstel wel haalbaar is…. Antwoord In de regio wordt gewerkt aan de monitoring van de uitvoering van de zeven speerpunten uit het Akkoord van Groenlo 3.0 in samenwerking met DatalabGo. De gemeentelijke monitor met stand van zaken van de energietransitie in Oost Gelre is in 2023 naar de raad gestuurd en op 24 mei 2024 heeft de raad een update ontvangen. 3.

Kunnen we een korte update krijgen over de hub-vormingen in Oost Gelre? Gaat dit alleen om De Laarberg? Graag meer info? Antwoord Voor de Laarberg is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd gericht op de mogelijkheden van realisatie van een Smart Energy Hub. In vervolg hierop worden nu gesprekken gevoerd met diverse partijen om de mogelijkheden van realisatie nader te bekijken. Over de mogelijke uitkomst kan nu nog niet worden gerapporteerd. 4. Blz. 8, 2.4.1. We lopen ver achter op de doelstelling voor de hybride warmtepomp. Moet daar qua maatregelen/subsidies niet worden bijgeschakeld? Antwoord We hebben als doel gesteld dat in 2030 3554 huishoudens hun bestaande ketels hebben vervangen voor een hybride warmtepomp. Op het moment van schrijven hadden we oude data beschikbaar van 2021 tot februari 2024. We zaten toen op 618 warmtepompen. Na een nieuwe uitvraag bij RVO zaten we in augustus 2024 op 735 warmtepompen. Deze cijfers zijn gebaseerd op het aantal hybride warmtepompen dat is vervangen middels de ISDE-subsidie. Er bestaat een kans dat er sinds 2021 nog meer warmtepompen zijn vervangen, maar dat dit is gedaan zonder gebruik te maken van de ISDE-subsidie. We hebben geen andere methodiek om te achterhalen hoeveel bestaande ketels er zijn vervangen voor warmtepompen. We hebben tot nu toe vooral ingezet op het besparen van energie en het terugbrengen van de warmtevraag.

Dit komt ook door de onzekerheden rondom netcongestie. Als gemeente hebben we in vergelijking tot andere gemeenten veel subsidieregelingen waar onze inwoners gebruik van kunnen maken. We zien in Oost Gelre positieve ontwikkelingen maar we zijn ook afhankelijk van ontwikkelingen binnen de landelijke overheid. 5. Hoe staat het met de 2 buurtaanpakken? Antwoord In de memo van 4 oktober 2023 aan de Raad heeft wethouder Porskamp geïnformeerd dat we van wijkuitvoeringsplannen overgaan naar woninguitvoeringsplannen. Dit plan sluit namelijk beter aan bij de maatregelen die een individuele woningeigenaar moet nemen richting aardgasvrij. Het woningverbeterplan wordt kosteloos aangeboden aan woningeigenaren van een woning met bouwjaar voor 1992. Het Energieloket is het afgelopen jaar druk geweest met de ontwikkeling van het woningverbeterplan. Ze hebben de eerste woningen nu opgenomen. De woningverbeterplannen worden in het vierde kwartaal van dit jaar verder uitgerold bij woningeigenaren in de oorspronkelijke startbuurten Het Hooiland en NoordWest Groenlo.

2

6. Geluidsoverlast en welstandverloedering door WP-en, luchtbehandelingskasten etc. Hebben we daar (landelijk) beleid voor? Gaan we dit bv in de APV ontwikkelen en zo ja wanneer? Antwoord In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) zijn geluidseisen opgenomen waaraan warmtepompen en airco’s moeten voldoen. Ook is een bepaling opgenomen waarin is bepaald dat een eigenaar, gebruiker van een woning of erf geen ernstige geluidhinder mag veroorzaken voor omwonenden. De plaatsing van buitenunits van airco’s en warmtepompen zijn omgevingsvergunningsvrij en worden daarom niet onderworpen aan een welstandstoets. De buiten units van warmtepompen en airco’s die goed zichtbaar zijn vanuit het openbaar gebied kunnen wel degelijk beoordeeld worden door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. 7. Het is soms onduidelijk welk referentiejaar als uitgangspunt voor een indicator wordt gekozen. 1990? En wat is dan de 0-waarde? Zoals blz 6, Huishoudens Zon PV, verdubbeling van aantal huizen met PV: is dit tov 1990? Wat is dan het uitgangs-aantal? Antwoord Als uitgangsjaar dient van 2022 te worden uitgegaan. Bij de verdubbeling van het aantal huizen met zonnepanelen kijken wij daarbij naar het percentage woningen met aansluiting zon. 8. Blz. 9, 2.4.2: dakpotentieel.

Wat wordt daarmee bedoeld? Dat 25% van alle daken “VOLLEDIG” vol werkt gelegd? Soms worden een dakoppervlak namelijk maar voor 10% ingevuld door zonnepanelen. Antwoord Met 25% wordt bedoeld dat van de 2000 overige gebouwen, zoals benoemd in de Transitievisie Warmte, 25% moet zijn voorzien van zonnepanelen. Dit doel moet wel in samenhang worden bezien met de doelstelling van totaal op te wekken vermogen zon op dak zoals opgenomen in de RES 1.0. Bepalend voor het behalen van de doelstelling is namelijk het totaal van opgewekte vermogen duurzame energie. Hierbij is niet maatgevend of een dak volledig dan wel gedeeltelijk is voorzien van zonnepanelen en hoeveel daken er totaal zijn voorzien van zonnepanelen. Voor de regionale doelstelling vastgelegd in de RES 1.0 moet nog een plan van aanpak komen gericht op het realiseren van grootschalige zonnepaneelopstellingen op daken. Met de herijking van de RES Achterhoek wordt dit opgepakt. 9. Info- en energiebesparingsplicht: wij hebben begrepen dat binnen afzienbare tijd de ODA wel inzicht krijgt in de verbruikscijfers van elk gebouw, zodat we eindelijk inzichtelijk krijgen of alle ondernemers/gebouweigenaren voldoen aan de plicht. Is dit correct? Wanneer kunnen we een overzicht krijgen? Antwoord Het wordt voor omgevingsdiensten op termijn mogelijk om energiegegevens op te vragen.

Op grond van de AMvB CBS opvragen energiegegevens voor Europese statistieken moet dit mogelijk worden. Voor deze AMvB heeft tot 30 september 2024 een consultatieronde open gestaan. 10. Blz18: Hoe denkt het college de doelstellingen te behalen, terwijl netcongestie behoorlijk de doelstellingen kan dwarsbomen? Er wordt gezegd “Liander kan geen duidelijkheid geven” maar per 7 speerpunten valt daar toch wel iets over te zeggen? Antwoord Het voert te ver om per speerpunt nu aan te geven wat de (mogelijke) consequenties van de netcongestie zijn m.b.t. de te behalen doelstellingen. Op dit moment vindt er op regionaal niveau veelvuldig overleg plaats met Liander. Liander kan echter nog niet aangeven wat de impact van de netcongestie per gemeente. In ieder geval is het niet zo dat wij door de netcongestie een pas op de plaats maken met de energietransitie. Zo schenken wij onder meer veel aandacht aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Vooral op dit punt worden in Oost Gelre goede resultaten geboekt. 11. Oost Gelre heeft 13.000 woningen, correct. Wordt dit niet door elkaar gehaald met de term “huishoudens”. Graag een verduidelijking. 2.000 gebouwen: dit zijn dus alle gebouwen die geen woonfunctie hebben? Dus totaal gaat het qua gebouwen om 15.000 objecten?

3

Antwoord In de Regionale Uitvoeringsagenda (RUA) wordt bij de speerpunten gesproken over huishoudens en woningen. Deze termen worden door elkaar gebruikt en dit kan in de praktijk tot verwarring leiden. Ook in de Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie Oost Gelre 2024-2030 worden, als afgeleide van de RUA, de begrippen door elkaar gebruikt terwijl hetzelfde wordt bedoeld. In onze Transitievisie warmte wordt juist gesproken over woningen. Bij verdere rapportages zullen wij een éénduidige term betrachten. 12. Blz. 21 openbare ruimte - verledding. Wij zijn van mening dat de nieuwe ledverlichting niet warm over komt. Op sommige plekken lijkt het erop dat de lichtintensiteit sterk is toegenomen. We vernemen daarover ook klachten van bewoners. Soms is een armatuur zelfs voorzien van licht dimmende verf….. Kunnen we een algemene update krijgen over deze onderwerpen? Zijn er klachten bekend en wordt er wat mee gedaan? Antwoord Deze vraag is irrelevant voor het onderwerp “Uitvoeringsagenda Programma Energietransitie Oost Gelre 2024-2030”. Doelstellingen van deze uitvoeringsagenda zijn namelijk het terugbrengen van de energievraag en het vergroten van het percentage duurzame energieopwekking. De kleur van het licht en de lichtintensiteit zijn dan ook geen punt van aandacht. Volledigheidshalve kan over het geconstateerde wel het volgende worden opgemerkt.

Er wordt bij de nieuwe LED verlichting dezelfde standaard lichtkleur (3000K) toegepast als bij conventionele verlichting. Bij vervanging van de verlichting zijn bij één partij echter heldere kappen aangebracht. Door het kijken in de ledjes lijkt het licht hierdoor kouder en scherper. Daarom gebruiken we alleen nog diffuse kappen. Na het aanbrengen van de bewuste batch hebben we wel wat opmerkingen gekregen maar dat waren er minder dan tien. Bij het gebruik van diffuse kappen krijgen we geen of nauwelijks meldingen. De meldingen die er zijn, zijn net zo vaak positief als negatief. Licht dimmende verf wordt niet gebruikt. Als dit er op zou zitten is het op eigen initiatief van burgers gedaan. Elke klacht wordt geregistreerd en volgens protocol afgehandeld. Als het terecht is wordt er actie ondernomen. Als het niet terecht is niet.

13. We lezen vrijwel niets over de rol van de energiecoöperaties. Waarom niet? Ziet het college nauwelijks een rol voor hen? Antwoord Aan de doelstellingen van de uitvoeringsagenda wordt door verschillende partijen een bijdrage geleverd. Al deze partijen zijn op pagina vijf weergegeven. Het reikt te ver om per partij uit te werken wat zijn of haar rol is en voor welke activiteiten en doelstellingen, speerpunten zij kunnen worden ingezet. Energiecoöperaties hebben tot op heden al een zeer wezenlijke bijdrage geleverd bij de energietransitie, maar het afzonderlijk belichten van deze groep in deze agenda is echter niet aan orde. De fractie van CDA 1. Kan het college zelf vanuit de klimaatmonitor een update geven op de actuele stand van zaken elektriciteitsverbruik/gasverbruik en duurzame opwek zoals de bij ons bekende laatste versie van 9-6-2021. Als CDA fractie hebben wij uiteraard zelf de klimaatmonitor al geraadpleegd, maar het zou volgens ons goed zijn dat de rest van de raad ook wordt meegenomen Antwoord Zie beantwoording vraag 2 van de fractie van OLW. 2. Waarom krijgt de (brand)veiligheid van zonnepanelen, warmtepompen en batterijen geen plek in deze agenda? Wij hebben gehoord van de VNOG dat dit een grote uitdaging is. Antwoord In de risicoanalyse wordt aangegeven dat warmtepompen en batterijen invloed kunnen hebben op de leefbaarheid en veiligheid.

Er wordt nagedacht over de opslag van energie in batterijen. Dit heeft consequenties voor de veiligheid in geval van bijvoorbeeld brand. Er zijn op dit moment (nog) geen oplossingen voor maar we blijven de ontwikkelingen met belangstelling volgen zodat we tijdig onze koers bij kunnen stellen.

4

3. Wat zijn de kosten en baten voor de gemeente Oost Gelre betreft het zonnepark Braamt? Antwoord De kosten en baten van het zonnepark Braamt worden op dit moment onderzocht. De informatie zal met de vrijdagpost, voorafgaand aan de raad van 19 november 2024, toegezonden worden. 4. Hoe kan het dat we het isolatieaanpak doel voor huishoudens bijna gehaald, maar bij gebouwen in het algemeen dit heel erg achterloopt? Antwoord Er kan nog niet worden gesteld dat de isolatieaanpak voor huishoudens bijna is gehaald. We weten dat in Oost Gelre veel woningeigenaren al stappen hebben gezet in het verduurzamen van de woning. Maar hoeveel woningen er al geschikt zijn om op termijn van het gas af te gaan is op dit moment niet te zeggen. Dit komt omdat er niet een actueel, volledig beeld bestaat van het labelniveau van alle woningen in Oost Gelre. Aan de hand van in het verleden verstrekte subsidies zijn wij dit beeld nu aan het actualiseren. Wat de exacte stand van zaken is bij gebouwen is op dit moment ook niet aan te geven. Hier wordt tegen het probleem aangelopen dat de cijfers van energieverbruik van bedrijven en ook hier het labelniveau van gebouwen niet actueel is.

5. In de later aangeleverde risicoanalyse staan veel vragen, maar geen oplossingen. In hoeverre denkt het college dat de plannen (voor met name windmolens) haalbaar zijn? Antwoord De haalbaarheid van de plannen voor windmolens is afhankelijk van een aantal factoren. Op dit moment wordt gewerkt aan de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. In de RES 2.0 moet nog een deel van de opgave gealloceerd worden (0,244TWh). Daarnaast loopt er nog de PlanMer (Milieu Effecten Rapportage) om te beoordelen of de zoekgebieden die in RES 1.0 aangewezen zijn, ook geschikt zijn voor plaatsing. Daarnaast zijn de rijksnormen voor windmolens nog niet vastgesteld. Eind 2023 zijn de conceptnormen gepubliceerd en de verwachting is dat medio juni 2025 de normen definitief vastgesteld worden. 6. Ook moeten er volgens de agenda tot 2030 nog 3000 warmtepompen bij in de gemeente, hoe moet dit gaan lukken? Antwoord Zie de beantwoording vraag 4 van de fractie van OLW. 7. In de uitvoeringsagenda bijna alleen maar focus op elektrificatie. Waarom wordt niet gekeken naar andere oplossingen? Antwoord De uitvoeringsagenda sluit aan bij de 7 speerpunten van het Akkoord van Groenlo 3.0. De 7 speerpunten zijn gebaseerd op de bekende technieken. We volgen aandachtig de ontwikkeling van andere technieken en blijven hier voor openstaan. De fractie van OGV 1.

Windbeleid kan in onze gemeente nog niet worden vastgesteld omdat het wachten is op de landelijke windnormen. Waarom dan nu Uitvoeringsagenda Energietransitie 2024-2030, waarin windbeleid een belangrijk onderdeel is, wel vaststellen Antwoord Gemeente Oost Gelre heeft vanuit de Regionale Energie Strategie (RES) een opgave in te vullen met betrekking tot wind. De landelijke windnormen worden medio juni 2025 definitief vastgesteld dus binnen periode waarvoor deze uitvoeringsagenda wordt vastgesteld. Er wordt verwacht dat Oost Gelre met de ontwikkeling van windenergie aan de slag gaat.

5

De fractie van VVD 1. In de begroting “iets te kiezen” staat op pagina 8 voor de Vervanging Openbare Verlichting opgenomen per jaar 305k€, terwijl in dit raadsvoorstel staat dat de jaarlasten 245k€ zijn. Hoe zit dat? Antwoord Het vervangen van de armaturen is duurder dan oorspronkelijk ingeschat werd. In de uitvoeringsagenda is uitgegaan van de oorspronkelijke inschatting van de kosten. De uitvoeringsagenda zal aangepast worden naar de huidige kosten. Mocht de raad niet instemmen met de begroting dan kunnen er minder armaturen vervangen worden. 2. Op pagina 7 van de uitvoeringsagenda staat dat de regio 36.000 woningen moet verduurzamen naar label B, en dat de gemeente Oost Gelre voor 2050 als doel heeft 13.000 woningen en voor 2030 3.554 woningen. Hoe is de verdeelsleutel binnen de regio voor de gemeente Oost Gelre tot stand gekomen? En zijn de 13.000 woningen voor 2050 een continuering van dezelfde verdeling voor de gemeente? Dit is om en nabij het aantal woningen van de gemeente op dit moment. Antwoord Zoals de uitvoeringsagenda al aangeeft is het aantal van 3.554 woningen voor 2030 een gewogen gemiddelde, gebaseerd op het inwoneraantal afgezet tegen de opgave van de regio. 3. M.b.t.

het Energieloket, hoeveel aanvragen heeft de gemeente ontvangen in 2023? En in 2024? Antwoord In 2023 zijn er 149 aanvragen binnengekomen bij het Energieloket voor de subsidie verduurzamen woningen. In 2024 zijn dat er tot nu toe 98. 4. M.b.t. de Subsidie Verduurzamen Woningen, je kunt hier als particuliere woningeigenaar €1000,ontvangen per gestegen labelstap. Wordt hier gebruik van gemaakt? Moet dit bekend(er) gemaakt worden? Wat zijn de kosten voor een inventarisatie van de behaalde label? Antwoord Van de subsidieregeling wordt goed gebruik gemaakt. Sinds de regeling van kracht is maken jaarlijks 150 tot 200 woningeigenaren gebruik van de regeling. We informeren inwoners regelmatig op diverse manieren over de regeling middels communicatie, inloopspreekuren van Loket op Locatie en het Energieloket speelt hier ook een belangrijke rol in. Aanbieders van een maatwerkadviesrapport hanteren verschillende prijzen. Gemiddeld kost een maatwerkadvies tussen de €250 tot €300 euro. Een woningeigenaar kan per gemaakte labelsprong €500 euro subsidie krijgen met een maximum van €1000 euro en €200 euro subsidie voor het maatwerkadvies als de woningeigenaar stappen zet.

5. Het uitvoeringsplan voor Oost Gelre gaat uit van de 7 speerpunten. Deze hebben een individueel karakter; huishoudens en bedrijven. Wordt er ook nog gedacht aan collectieve oplossingen? Zoals energieopslag, warmtenet, waterstof hub? Antwoord Zie de beantwoording vraag 7 van de fractie van CDA.

6