antwoordmemo technische vragen OLW 31-01-2023 akkoord van groenlo 3.0

MEMO Datum

: 31 januari 2023

Van Aan

: Wethouder Bart Porskamp : Leden van de raad

Onderwerp

: Beantwoording technische vragen OLW 26-01-2023 Akkoord van Groenlo 3.0

Beste meneer Wallerbos, Op 26 januari 2022 hebben wij vragen van u ontvangen naar aanleiding van het raadvoorstel voor het Akkoord van Groenlo 3.0. Inleiding Sinds het eerste Akkoord van Groenlo uit 2009 is er veel bereikt, toch is dit nog niet genoeg op weg naar een energieneutrale Achterhoek in 2030. Zo zijn we meer energie gaan gebruiken. Daarnaast heeft er sinds het nationale Klimaatakkoord (2019) een landelijke standaardisering plaatsgevonden over de manier waarop de energietransitie wordt uitgedrukt en gemeten in cijfers. Dit Energie Transitie Model (ETM) heeft uitgewezen dat er voor een energieneutrale Achterhoek 3,43 TWh nodig zal zijn. Het gevolg van de inzichten uit het ETM en de grotere vraag naar energie betekent dat er veel meer duurzaam opgewekte energie en besparingen nodig zijn om als Achterhoek energieneutraal te worden. Deze inzichten gelden al voor de bijdragen van Oost Gelre aan de Regionale Energiestrategie (RES) Achterhoek en de Transitievisie Warmte (TVW) .Om het Akkoord van Groenlo aan te laten sluiten op uw eerdere besluiten en de doelstellingen uit het Klimaatakkoord, de RES en de TVW is herijking van het akkoord noodzakelijk. Onderstaand reageren wij op uw vragen.

Vraag 1:

Antwoord:

Vraag 2:

Antwoord:

Er ontbreken nogal een aantal cijfermatige onderbouwingen m.b.t. waarom we 2030 niet gaan halen. Ook wordt niet onderbouwd waarom we 2050 wel halen. En waarom bv niet op 2040 wordt gestuurd. Hier wreekt zich wellicht het feit dat het College al lange tijd niet doet wat ze heeft toegezegd namelijk regelmatig de raad informeren met een monitor. Wij willen daarom inzicht in de huidige status t.o.v. de doelstellingen, als het gaat om: - Zonne-energieopwek (bedrijven / particulieren / overige) - Windenergie (klein- en grootschalig) - Energie uit biomassa (hout, mest, afval etc.) - Besparingen grote bedrijven, MKB en particulieren/verhuurders/ woco’s In de inleiding van deze memo is uiteengezet waarom een aanpassing van de doelstellingen van Akkoord van het Groenlo noodzakelijk is. Op dit moment wordt vooruitlopend op het Akkoord van Groenlo de data voor wat betreft de opwek van hernieuwbare energie, besparing en CO2-reductie geïnventariseerd ter voorbereiding op een nieuwe regionale uitvoeringsagenda. Daarnaast wordt ook onze eigen monitor bijgewerkt. Zodra deze inventarisaties zijn afgerond wordt u daarover geïnformeerd over de laatste stand van zake. Van belang om de vermelden is dat voor deze inventarisaties wordt uitgegaan van openbare data en gegevens. Dit loopt altijd één tot twee jaar achter ten opzichte van de feitelijke situatie op dit moment.

Van bovenstaande willen we ook weten wat de projecten in de pijpleiding zijn, tot aan 2030 dus o.a. de SDE’s die nog open staan bv bij zon en biomassa. En wat dan nog het gat is t.o.v. de doelstelling. Voor windenergie wordt op dit moment nieuw beleid opgesteld, dus daar zitten op dit moment geen projecten in de pijpleiding. Voor wat betreft zon is het zonnepark aan de

Nieuwendijk te Lievelde onlangs gerealiseerd en is/zal binnenkort operationeel worden. Het gaat hierbij om 8 ha met een opbrengst voor 9m4 MWp. Daarnaast zijn er nog drie zonneparken waarvoor een planologische procedure is of wordt doorlopen. Het gaat om het zonnepark in Zieuwent, aan de Hegemansweg te Groenlo en aan de Berkenhofweg te Groenlo. Verder zie het antwoord op vraag 1. De feitelijke bijdrage van deze zonneparken is nog niet bekend. Vraag 3: Antwoord:

Vraag 4. Antwoord:

Vraag 5:

Antwoord:

Vraag 6:

Antwoord:

Vraag 7:

Als we de RES doelstellingen van 2030 mbt grootschalige energie realiseren waar staan we dan t.o.v. de doelstellingen en wat betekent dat voor de RES na 2030? In de RES Achterhoek is afgesproken dat de gemeenten 1,35 TWh bijdragen aan de opgave van grootschalige opwek door wind en zon op land. Dit als bijdrage aan een energieneutrale gebouwde omgeving. Deze opgave is overeenkomstig de RUA uit 2016. Als deze 1,35 TWh geheel wordt gerealiseerd staat dit gelijk aan 39% van de totale opgave van 3,43 TWh om energieneutraal te worden. Dit betekent dat er nog een aanzienlijk deel van de opgave na 2030 en uiterlijk in 2050 gerealiseerd moet worden. 2030 is daarmee een tussendoel naar het einddoel in 2050. De RES loopt in die zin ook door tot na 2030 tot 2050. Stel dat de Raad voor urgentie kiest en bv voor een scenario 2040. Wat betekent dat voor extra (maatschappelijke investerings) kosten t.o.v. bv. 2050? Daarvan is geen inschatting te maken zonder eerst uitgebreid onderzoek uit te voeren naar dergelijke scenario’s en de financiele consequenties daarvan. In het Collegevoorstel staat dat we in “2019 een voorloper waren, en daar mogen we trots op zijn”. Waar vindt het college nou dat we trots op mogen zijn? Op de behaalde resultaten tot nu toe? Zijn die zo aansprekend dan? Het citaat waar u naar verwijst heeft betrekking op het eerste Akkoord van Groenlo uit 2009.

In 2009 was er nog geen Akkoord van Parijs en nationaal Klimaatakkoord waarin ambities en doelstellingen voor het tegengaan van opwarming van de aarde waren uitgewerkt. Het Akkoord van Groenlo was een voorloper als het gaat om het afspreken van een gedeelde ambitie. Er staat: “de 8 gemeenten willen zo snel mogelijk een energieneutrale Achterhoek, uiterlijk in 2050”. Maar we zullen toch ergens op een jaartal moeten sturen, met de beperkte financiële mensen en middelen die we hebben. Waar gaat dit College op sturen? We willen zo snel mogelijk energieneutraal worden en het ultieme jaartal daarvoor is 2050. Dit is geen lukraak gekozen jaartal, dit sluit aan bij de doelstellingen uit het Klimaatakkoord, en daarmee ook de Regionale Energiestrategie (RES) en de Transitievisie Warmte. In het akkoord van Groenlo stond: “we willen in de Achterhoek 100% duurzame energieopwekking realiseren”. Nu lezen we echter dat ook die doelstelling aan de kant wordt gezet nl: “We willen energieneutraal worden, d.w.z. alle energie die we in de Achterhoek verbruiken via duurzame en hernieuwbare energiebronnen wordt opgewekt”…..

Antwoord:

Vraag 8:

Antwoord:

Klopt dit? Begrijpt het college dat dit totaal 2 verschillende doelstellingen zijn? We lezen dit anders. Het tweede citaat waar u naar verwijst is de definitie van het begrip ‘energieneutraal’ uit het voorwoord van het Akkoord van Groenlo 3.0. Deze definitie van het begrip energieneutraal staat niet gelijk aan een doelstelling van het Akkoord van Groenlo. Een doelstelling van het akkoord van Groenlo was ook om een economische broedplaats te worden voor duurzame energie, om daarmee economisch voordeel te verkrijgen en extra werkgelegenheid en welvaart. Wat blijft hier in dit nieuwe akkoord nu van over? In het Akkoord van Groenlo stond de volgende verklaring: “een duidelijke visie te hebben over duurzaamheid waarin de energietransitie een belangrijke impuls is voor de economische ontwikkeling van de Achterhoek.” In het nieuwe Akkoord van Groenlo staat dit nog steeds: “Rekenen erop dat ook inwoners, onderwijsinstellingen, (maatschappelijke)

2

organisaties en bedrijven initiatieven zullen ontplooien om (te helpen) energieneutraal te worden en nodigen hen uit samen te werken en aan te sluiten bij dit akkoord; (…) ”“De 8 gemeenten (…) Gebruiken de energietransitie als impuls voor de (economische) ontwikkeling van de Achterhoek en maken deze integraal onderdeel van het beleid voor de Achterhoek;” Vraag 9:

Antwoord:

Vraag 10:

Antwoord:

We ondervinden, en de zwakkeren in de samenleving helemaal, momenteel wat het betekent om afhankelijk te zijn van fossiele energie het “boze” buitenland. Een doelstelling van het akkoord van Groenlo was dan ook om onafhankelijk te worden van schurkenstaten zoals Rusland. Is het niet vreemd dat het College dan juist nu midden in de energiecrisis de afhankelijkheid alleen maar verder in stand houdt door de grens met 20 jaar naar achteren te schuiven? Een nieuw Akkoord van Groenlo doet niets af aan onze inspanningen als gevolg van de huidige energiecrisis. We gaan onverminderd door met de opgaven gericht op het besparen, duurzaam opwekken en efficiënt gebruiken van energie. Een nieuwe Akkoord van Groenlo met als ultiem doel een energieneutrale Achterhoek in 2050 doet recht aan de opgave die voor ons ligt. Deze opgave is groter dan dat we in het verleden dachten; het blijkt dat er meer besparingen en opwek aan hernieuwbare energie nodig zijn energieneutraal te worden als Achterhoek. Wat betekent dit voor de Agem, de coöperatie waar wij lid van zijn? Zowel als bedrijf, als organisatie? Wat vindt het bestuur van de Agem, en de niet-gemeentelijke leden van deze opschorting? De Agem is nauw betrokken bij de energietransitie in de Achterhoek. De Agem is immers voortgekomen uit het Akkoord van Groenlo en opgericht door de Achterhoekse gemeenten.

De Agem gaat dan ook assisteren bij het uitwerken van de nieuwe versie van de uitvoeringsagenda van het Akkoord van Groenlo. Overigens heeft in 2022 een organisatietransitie bij Agem plaatsgevonden. Het gevolg is een verzelfstandiging van Agem en een grotere afstand tot het Akkoord van Groenlo.

Wij vertrouwen erop dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Oost Gelre,

3