antwoordmemo technische vragen OLW 09-09-2025 aankoop bonifatiuskerk

Raadsmemo Aan : OLW Oost Gelre Van : wethouders Jos Hoenderboom en Ellen Dusseldorp Datum : 11 september 2025 Onderwerp : aankoop Bonifatiuskerk en pastorie Lichtenvoorde _________________________________________________________________________________ De OLW-fractie Oost Gelre heeft vragen gesteld naar aanleiding van het voorstel van het raadsvoorstel om de Bonifatiuskerk Lichtenvoorde en de naastgelegen pastorie aan te kopen van de HH. Parochie Paulus en Ludger. Hierbij de antwoorden. 1. In het voorstel wordt pas NA besluit van aankoop het participatie-tender traject gestart. Is het college van mening dat de volgorde in deze gevolgde procedure eigenlijk zou moeten zijn: a) Eerst een onderzoek/een tender instellen, opzetten om b) daarna eventueel tot aankoop over te gaan? In reguliere situaties heeft het college inderdaad de voorkeur voor eerst een onderzoek of tendertraject, gevolgd door een eventuele aankoop. In dit geval is echter bewust gekozen om de wens van de parochie te respecteren. De parochie heeft nadrukkelijk verzocht om eerst haar eigen leden te informeren, vanwege de gevoeligheid van het onderwerp. Daarom is op 2 juli jl. een informatieavond georganiseerd waarbij parochianen zijn geïnformeerd en zij vragen konden stellen. Daar komt bij dat parochiebestuur, kerkgemeenschap en gemeente elkaar over en weer zoveel mogelijk duidelijkheid wilden geven.

Om die reden is ook een collegebesluit (onder voorbehoud goedkeuring Raad) en besluit van het parochiebestuur om te verkopen (onder voorbehoud goedkeuring Bisdom) genomen. Deze besluiten heb je nodig om verder te onderzoeken wat mogelijk is. Zonder die besluiten kun je geen vervolgstappen nemen. Voor het nemen van deze besluiten zijn door beide partijen taxaties uitgezet om een objectieve waarde te bepalen. 2. De gemeente is na aankoop eigenaar en kan daarna door het uitzetten van een ‘tender’ de gemeenschap faciliteren in de maatschappelijke behoeften. Heeft het college al een behoeftepeiling gedaan onder verenigingen, maatschappelijke organisaties aan een congresruimte, theaterzaal e.d.? Nee, dat heeft de gemeente nog niet gedaan. In eerste instantie worden de kerk en pastorie vanuit strategisch oogpunt aangekocht. Hierdoor behoudt de gemeente maximale regie over de inrichting van de entree van het centrum en heeft de gemeente zo maximale sturingsmogelijkheden over de toekomstige invulling van de kerk. Na het besluit van aankoop stellen we een projectteam samen om de vervolgstrategie uit te werken, met daaraan gekoppeld een communicatie- en participatiestrategie. Zodra de meest gepaste invulling (via tender) is gevonden, verkoopt de gemeente de kerk en pastorie door aan de markt. De markt heeft hiervoor al interesse getoond. Kerk en pastorie wordt tezamen doorverkocht.

Dat geeft ook de beste kans op een goede businesscase. In de Kerkenvisie en het paspoort voor de Bonifatiuskerk is ook al breder gekeken naar mogelijk nieuwe invullingen van de kerken. Dat is breder dan alleen een maatschappelijke invulling. Ingeval van de Bonifatiuskerk willen we dit samen met de markt en alle belanghebbende partijen

onderzoeken. Zie in bijlage pagina 57 t/m 61 van de kansenkaart behorende bij de kerkenvisie mogelijke invulling van kerken in de toekomst. Ook in het coalitieprogramma 2022-2026, hoofdstuk welzijn, sport en cultuur, is aandacht voor het belang van behoud van cultureel erfgoed, dit in relatie met de versterking van het centrum van Lichtenvoorde. De kerk en pastorie zijn historisch zeer waardevol en gelegen op een strategische plek. Voor nieuwe functies denken wij aan wonen, werken, welzijn, cultuur, kunst, horeca en andere commerciële functies. Wij willen op die basis doorverkopen. De mogelijkheden hiervoor gaan we dus met de markt en andere belanghebbende partijen onderzoeken. 3. Vindt het college overleg met bestaande organisaties die “in dezelfde vijver vissen” zoals de Mattelier in Groenlo, Den Diek in Lichtenvoorde, theaterzaal Marianum Lichtenvoorde en het Koningshuus te Lievelde ook belangrijk als het gaat over de verdere invulling/ programmering van de nieuwe bestemming van het kerkgebouw? Is dit overleg er wellicht al geweest? Dat vindt het college zeker belangrijk. Juist daarom is gekozen voor aankoop: om sturing te houden op de toekomstige invulling. Als de gemeente niet overgaat tot aankoop, wordt de kerk verkocht aan derden en heeft de gemeente hier veel minder invloed op.

We hebben al gesprekken gevoerd met bijvoorbeeld het bestuur van Den Diek, het bestuur van De Swite, Lievelds Belang, en Koninklijke Horeca NL (afdeling Oost Gelre). Onderwerpen van gesprek is steeds hoe wij voorzieningen kunnen versterken in onze gemeente, en met name hoe voorzieningen elkáár kunnen versterken. De aankoop is nadrukkelijk bedoeld als aanvulling op bestaande voorzieningen, dus niet als concurrentie. 4. Welke congressen verwacht het college en hoe vaak/jr. Is het college er zich van bewust dat er zich een commercieel congrescentrum op een steenworpafstand aan de N18 bevindt? Wat vinden die van deze ontwikkeling? Er zijn meerdere denkrichtingen gevolgd, waarbij een congresruimte slechts als voorbeeld is genoemd (zie ook beantwoording hiervoor). In Lichtenvoorde is op dit moment geen geschikte locatie die direct voor grotere, culturele binnenactiviteiten beschikbaar is. Wij zoeken naar activiteiten die ook het centrum versterken. Het doel is zeker niet om te concurreren met ondernemers, maar nogmaals om het centrum als geheel te versterken. Via eerdergenoemde marktconsultatie worden ideeën verzameld; partijen met goede voorstellen kunnen zich melden. Alle mogelijkheden staan nog open. De gemeente faciliteert en verbindt. 5. In andere kernen zoals Lievelde is de kerk opgekocht door de gemeenschap, niet door de gemeente.

Waarom nu een andere werkwijze? De kerk in Lievelde is toch ook beeldbepalend? Begrijpt het college de gevolgen van deze ongelijke behandeling? De situering van de Bonifatiuskerk in het hart van Lichtenvoorde maakt deze locatie uniek. De combinatie van kerk en pastorie biedt kansen voor versterking van het centrum. De eerste contacten zijn gelegd tussen kerk en Careaz. De parochie wil beide panden gezamenlijk verkopen. Careaz kwam in beeld voor de pastorie en kerk, omdat het hele object direct naast hun zorgcentrum ligt. Careaz heeft vanuit haar doelstelling gezocht naar een verlengstuk van hun zorgcentrum, waarbij de nadruk lag op wonen, zorg, welzijn en ontmoeten. Uiteindelijk is het voor Careaz niet haalbaar gebleken. Via onze contacten met Careaz zijn wij ook gezamenlijk in gesprek gekomen met de parochie. Toen is voor het eerst de vraag gekomen vanuit de parochie of de kerk mogelijk interessant zou zijn voor de gemeente. Vervolgens zijn wij dit samen met Careaz verder gaan onderzoeken (Careaz voor pastorie en gemeente voor kerk). Er hebben verschillende overleggen plaatsgehad. Careaz zag uiteindelijk af van aankoop van de pastorie, omdat door de hoge zorgeisen en vereiste zorglogistiek de kosten te hoog werden t.o.v.

de beschikbare zorggelden. Vervolgens heeft de parochie de gemeente gevraagd naar de bereidheid om de kerk en pastorie te verwerven. Dit heeft geresulteerd in het voorstel tot aankoop, dit om regie te houden en samen met de markt op zoek te gaan naar een passende invulling. Ook in andere kernen denken en werken we in de volle breedte mee aan nieuwe bestemmingen van de kerk/pastorieën, dit om de leefbaarheid van de kerkdorpen te behouden. Denk daarbij aan de zorgbestemming in de pastorie in Zieuwent, de woningbouw in Vragender, en het Koningshuus in Lievelde. Van ongelijke behandeling is zeker geen sprake, alleen al omdat de start en het proces richting koop en ontwikkeling met de kerk (parochiebestuur) heel anders is verlopen. In al die situaties was de gemeente geen directe gesprekspartner voor aankoop, maar had de gemeente voor de initiatiefnemers een faciliterende rol (bestemmingsplan, vergunningen en gebruiksmogelijkheden, etc.). 6. Wat zijn de geschatte kosten van de forse verduurzamingsopgave en de aanpassing van het gebouw? Wie gaat dat betalen? Er is op dit moment geen sprake van het uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen of aanpassing van het gebouw. Dit is namelijk afhankelijk is van de toekomstige invulling. De gemeente koopt om door te verkopen en gaat dus niet zelf exploiteren en ook niet investeren. 7.

De energierekening is niet zoveel zeggend als daar niet bij staat wat de openstellingsuren van de kerk zijn geweest. Graag een indicatie. De kerk wordt maximaal 2,5 uur per week verwarmd tot 19 graden voor de dienst die gehouden wordt. De rest van de week staat de verwarming rond de 10 graden. Dit is de minimale temperatuur voor behoud van het orgel. Bij de pastorie staat de temperatuur ook ingesteld rond de 10 graden. Als we tot koop overgaan, wordt de kerk eind december 2026 aan de gemeente overgedragen. Tot dan heeft de gemeente nog geen kosten. Daarna zal de gemeente uitsluitend onderhoudswerkzaamheden uitvoeren die noodzakelijk zijn om een minimaal niveau van onderhoud in stand te houden. De onderhoudsstaat is over het algemeen goed te noemen. De gemeente verwacht naast het minimale onderhoud en kapitaallasten geen andere kosten. De jaarlijkse kosten bij leegstand zijn ongeveer € 50.000,- incl. kapitaallasten, klein onderhoud, verzekering etc. Vergelijkbaar voorbeeld is de aankoop van de vml. Mariakerk (vml. De Bron) in Groenlo. De jaarlijkse kosten van dit gebouw bedragen voor 2024 ca. 42.500 euro, inclusief kapitaallasten. Deze zijn gebaseerd op de aanschafkosten destijds van ca. 450.000 euro.

============================================================================= Wij hopen met deze beantwoording ook antwoord te hebben gegeven op vragen die door andere fracties in de commissievergadering zijn gesteld. Op de vraag van de PVDA en OGV of een optie tot koop ook mogelijk is of waarom er nu al besloten moet worden, kunnen wij op dit moment niet beantwoorden, omdat dit ook afhankelijk van het standpunt van het parochiebestuur. Resumé: - Wij kopen strategisch aan. - Wij kopen om door te verkopen. - Gemeente gaat niet zelf exploiteren. - Gemeente gaat niet zelf investeren. - We beogen maximale regie te hebben op dit belangrijke object en belangrijke plek.

-

En maximale regie op kansen en bedreigingen. Vanuit de eigendomspositie kunnen wij met alle belanghebbende partijen om tafel gaan zitten om te komen tot een optimale invulling. Als eigenaar kun je ook het proces inrichten. Als niet-eigenaar kun je dat lastig afdwingen. De nieuwe invulling moet aanvullend zijn op bestaande functies.