antwoordmemo technische vragen LB OLW 25-03-2025 toetsingscriteria lokale media

MEMO Datum

: 20 maart 2025

Van

: Wethouder Dusseldorp

Aan

: Gemeenteraad van Oost Gelre

Afdeling

: Mens & Samenleving

Onderwerp

: Aanwijzingscriteria lokale publieke media-instelling

Met dank aan beide partijen voor de gestelde vragen naar aanleiding van het raadsvoorstel met betrekking tot de aanwijzingscriteria lokale publieke media-instelling. Naar aanleiding van de vraag van de fractie Lokaal Belang: Wordt er in de criteria van de CvdM ook gesproken over de verhouding tussen amusement en nieuws? Het Commissariaat voor de Media (CvdM) houdt toezicht op de naleving van de Mediawet. In de Mediawet 2008 zijn voorwaarden opgenomen voor de aanwijzing van de lokale omroep. Deze voorwaarden en de bijbehorende uitleg zijn te vinden op de site van het CvdM: https://www.cvdm.nl/voor-mediamakers/publieke-omroepen/lokale-omroep/wettelijke-voorwaarden-lokale/. In de Mediawet staan daarnaast ook eisen vermeld waar de programmering qua inhoud aan moet voldoen, waaronder de verhouding tussen informatie, educatie, cultuur en amusement. De wetgever wil de omroep zo veel mogelijk vrijlaten bij invulling van de zendtijd en het samenstellen van programma’s, maar daarnaast ook voldoende aandacht garanderen voor het eigen verzorgingsgebied. Daarvoor hanteert de wet de ICE-norm. Deze norm bepaalt dat ten minste 50% van de toetsingstijd een informatief, cultureel of educatief karakter moet hebben, gericht op de eigen gemeente. Die 50% wordt verder opgedeeld in 60% lokaal informatief of educatief en 40% lokaal cultureel karakter.

Meer informatie over de ICE-norm, de invulling van die 50% en de berekening ervan is te vinden in de brochure Publieke lokale mediainstellingen en de Mediawet, waarin de ‘spelregels’ voor de lokale publieke omroep worden uitgelegd door het CvdM.

Naar aanleiding van de vragen van de fractie Onafhankelijke Lijst Wallerbosch: 1.

Welke criteria stelt de CvdM aan een lokale omroep? De wettelijke voorwaarden die het CvdM stelt aan lokale omroepen zijn opgenomen in de Mediawet 2008. Meer informatie hierover is te vinden op de site van het CvdM: https://www.cvdm.nl/voormediamakers/publieke-omroepen/lokale-omroep/wettelijke-voorwaarden-lokale/

2.

In het verlengde daarvan: wij denken dat een criterium voor het in stand houden van regiokenmerkende zaken zoals taal, gebruiken ook belangrijk is. Deelt het college onze mening? Zoals hierboven vermeld bij de beantwoording van de vraag van Lokaal Belang worden in de Mediawet eisen vermeld waar de programmering aan moet voldoen. De ECI-norm wordt gehanteerd om te garanderen dat er voldoende aandacht is voor het gemeentelijk verzorgingsgebied. Daarnaast is het programmabeleidbepalende orgaan (PBO) en de representativiteit daarvan één van de wettelijke voorwaarden die het CvdM stelt. Het PBO bepaalt het mediabeleid van de omroep en ziet toe op uitvoering daarvan.

3.

Klopt het dat de lokale omroepen worden afgeschaft en er regionale omroepen moeten komen? Hoe kijkt het college daar tegen aan? Wat betekent dit voor de kwaliteit? Hoe hebben de huidige lokale omroepen hierop gereageerd? Is er sprake van een verkapte bezuiniging?

Momenteel wordt er door het ministerie van OCW gewerkt aan de nieuwe Mediawet, die per 1 januari 2028 van kracht zou moeten worden. De veranderingen zijn onder andere: De ca. 230 lokale omroepen maken vanaf 2028 plaats voor maximaal 80 streekomroepen. De zorgplicht gaat van gemeenten naar het rijk. Het totale budget voor de omroepen wordt meer dan verdubbeld naar € 28 miljoen, waarvan 12 miljoen via een uitname uit het gemeentefonds. De voorgestelde streekindeling betreft de regio Achterhoek (Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk). Via een internetconsultatie hebben de gezamenlijke Achterhoekse gemeentes gereageerd op deze nieuwe wet, waarbij onder andere zorgen zijn uitgesproken over het toereikend zijn van de toekomstige Rijksbijdrage voor de streekomroep en daarmee over het voortbestaan en de lokale journalistiek in de hele streek. Om zowel gemeenten als lokale omroepen nog een kans te geven de grenzen van de verzorgingsgebieden aan te passen, heeft de Stichting voor Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) een adviescommissie samengesteld. Deze 'Change Board' beoordeelt de voorstellen voor aanpassing en brengt advies uit aan het bestuur van de NLPO. De gemeenten Winterswijk, Oost Gelre en Winterswijk hebben hiervoor een voorstel geschreven dat ingediend zal gaan worden.

Het voorstel betreft de opdeling van de streek Achterhoek in West- en Oost-Achterhoek. De huidige lokale omroepen zijn zowel in het proces rondom internetconsultatie als bij het verzoek voor de herindeling van de streek nauw betrokken. 4.

Welke omroepen hebben momenteel de zendmachtiging? Momenteel is de Stichting Regionaal Media Centrum Oost Nederland aangewezen als publieke omroep voor de gemeente Oost Gelre. In samenwerking met de Stichting Lokale Omroep Aalten Dinxperlo maken zij als 1Achterhoek programma’s voor de gemeentes Aalten en Oost Gelre.

5.

Mag of moet een omroep andere inkomstenbronnen genereren behalve de gemeentelijke subsidie? Subsidiëren we niet iets wat bv. ook deels met reclame-inkomsten kan worden bekostigd? De regels voor reclame en sponsoring zijn eveneens vastgelegd in de Mediawet, om te voorkomen dat de onafhankelijkheid van de omroep in gevaar komt. Hierover is informatie opgenomen in de al eerder genoemde brochure Publieke lokale mediainstellingen en de Mediawet (hoofdstuk 2).

2