antwoordmemo technische vragen CDA LB VVD OLW 20-05-2025 kadernota 2026

MEMO Datum

: 19 mei 2025

Van

: College van B en W

Aan

: Gemeenteraad

Onderwerp

: Technische vragen Kadernota 2026

Hierbij de beantwoording van de technische vragen van de Kadernota 2026. CDA 1) Wat is per 1-1-2025 en per 1-5-2025 bij benadering de stand van de vrije reserves en de geblokkeerde reserves? Antwoord: De saldi zijn gelijk aan 31 december 2024 omdat er geen raadsbesluiten na 31-12 zijn gedaan die effect hebben op het vermogen. 31-12-2024

31-12-2023

Algemene reserve

37.517

35.027

Bestemmingsreserves

16.539

13.641

Resultaat voor bestemming

5.423

5.997

59.479

54.665

2) Belangrijke sluitpost is elk jaar weer de uitkering uit het gemeentefonds. Heeft het college al enige indicatie welke kant het bij benadering op gaat met de meicirculaire 2025? Antwoord: Nee op basis van de voorjaarsnota verwachten wij een lichte verbetering maar een en ander is vooral afhankelijk middels welke verdeelsleutel de extra middelen worden toebedeeld. Verder is de ontwikkeling van het accres nog niet bekend als ook overige maatregelen welke via de algemene uitkering plaatsvinden.

3) Vorig jaar stond in de kadernota nog benoemd; Om evenementen en muzikale uitingen een permanente plek te kunnen bieden, jongeren te trekken en te behouden binnen onze gemeente, willen we een poppodium creëren in Lichtenvoorde. Hier lezen we in deze kadernota niets meer over terug. Wat is de reden? Antwoord: De update in de kadernota 2026 is een vervolg op de aandachtpuntennotie kunst en cultuur, waarin het poppodium opgenomen is. Ook voor 2026 worden er opties onderzocht voor het realiseren van dit podium.

4) Blz. 8; Voor een aantal gebouwen maken we gebruik van restwarmte van de BIR. Volgens onze fractie is dit onjuist en wordt er sinds april 2024 geen restwarmte meer geleverd via Energiek. Wij stelden hierover ook al schriftelijke vragen op 11-3-2025 en hebben tot op heden nog steeds geen antwoord mogen ontvangen. Antwoord: De antwoorden komen met de vrijdagpost naar u toe. Gelet op de aankoop van Vitelco wijzigen zich voor zowel BIR/Waterstromen als voor de warmtelevering de omstandigheden. Hierover vindt binnenkort overleg plaats met Waterstromen over welke mogelijkheden er zijn in de nieuwe situatie. Op het moment dat er duidelijkheid is zullen wij u hierover informeren.

5) Blz. 9; Zijn er nog ontwikkelingen te melden mbt opvang statushouders icm de spreidingswet? Hoe gaan we onze taakstelling voor 2025 en verder halen? Daarnaast voeren we onze taakstelling voor vluchtelingen en statushouders zo goed mogelijk uit en we hebben oog voor een goed woon- en werkklimaat voor de tijdelijke internationale medewerker. Antwoord: Op 16 mei heeft u een raadsmemo ontvangen met een overzicht van de ontwikkelingen rondom huisvesting en opvang van nieuwkomers in Oost Gelre. Voor beantwoording van uw vraag verwijzen wij kortheidshalve naar dit memo. Met één aanvulling, de stand rondom de taakstelling huisvesting statushouders. De taakstelling voor het eerste half jaar 2025 is 31 te huisvesten statushouders. De realisatie op 1 mei 2025 is 10 gehuisveste statushouders.

6) Blz. 13; Uitvoeringsagenda energietransitie - werkstroom gemeentelijk vastgoed- versneld vervangen openbare verlichting € 500k investering. In de begroting 2025-2028 lezen we dat er al € 305k staat voor de eerstkomende jaren. Is deze € 500k een extra investering of een versnelling?

Antwoord: Een extra investering omdat door de indexaties van de afgelopen jaren de prijzen flink zijn gestegen. Extra budget is noodzakelijk om verledden in 2028 gereed te hebben. 7) Blz. 20 en 21.; Investeringen in de MFA’s in Zieuwent en Harreveld staan nu nog PM genoemd en worden tzt ten laste van de algemene reserves gebracht. Is hier per project niet een indicatief investeringsbedrag aan te koppelen? Nu de eventueel aanstaande aankoop van Vitelco voor € 9 mio tlv de algemene reserves wordt gebracht vragen wij af of de stand van de algemene reserves niet onder de vereiste weerstandscapiciteit van € 2,5 mio dreigen te geraken (zie ook vraag 1). Antwoord: Op dit moment kunnen wij helaas nog geen exacte bedragen vermelden, omdat deze simpelweg nog niet bekend zijn. Het gaat om een ontwikkelproces met verschillende partijen in het dorp en dit vraagt tijd en zorgvuldigheid in het onderzoek. Voor zowel de ontwikkeling in Zieuwent, als mede in Harreveld moeten nog gronden aangetrokken worden om de plannen te realiseren. Daarnaast is nog onvoldoende inzicht in de benodigde proceskosten om expliciete bedragen aan te koppelen. Tegelijkertijd weten we dat de doelen die nu gesteld zijn een aanzienlijke investering vragen per project waarin we denken aan enkele miljoenen per project. In beide groepen wordt hard gewerkt om tot concretisering te komen.

Zoals u bij de beantwoording van vraag 1 heeft gelezen is de reservepositie van de gemeente nog immers goed te noemen. Ook bij het vraagstuk Vitelco hebben wij nadrukkelijk gekeken naar onze financiële positie omdat wij ook onze ambities met betrekking tot de multifunctionele accommodaties gerealiseerd willen zien worden.

2

8) Blz. 41 en 46; Voor de nieuwe CAO ambtenaren wordt de komende 4 jaar € 800k / per jaar extra ingeboekt. Wat zal de definitieve impact zijn voor 2025 en 2026 nu er een eindresultaat bereikt is. De VNG, WSGO, FNV Overheid, CNV Overheid en CMHF Overheid hebben een eindresultaat voor de Cao Gemeenten en Cao SGO bereikt. De looptijd is 2 jaar met een loonafspraak van 6,7% en € 35 nominaal. Dit betekent loonstijgingen van ongeveer 7% tot 8,5% in de lagere loonschalen. Antwoord: Hierbij zijn wij naast de loonkostenstijging bij de gemeente zelf ook afhankelijk van het effect bij de verschillende partners zoals de gemeenschappelijke regelingen e.d. Deze informatie komt eerst bij de begrotingen van de diverse partners tot uitdrukking. LB 1) Afvalverwerking: wat is de einddatum van het contract met de Rova. Antwoord: ROVA is één van de verbonden partijen aan de gemeente Oost Gelre. ROVA is een publieke dienstverlener en werkt voor 23 gemeenten. Deze 23 gemeenten bezitten aandelen van de ROVA. Feitelijk is er geen einddatum aan het contract en is er een overeenkomst aangegaan voor onbepaalde tijd. 2) De gemeente zet in op meer controle bij inzamelen van afval, onder andere door meer gebruik te maken van a.i.

Welke signalen zijn er dat inwoners verkeerd omgaan met afvalscheiding? Hoeveel signalen? Wanneer dit gaat om structurele signalen: wat zegt dit dan over de houdbaarheid van het huidige systeem? Hoeveel adressen zijn er die onder de niet gebruikers vallen? Antwoord: De vraag bestaat uit meerdere vragen, hieronder per losse vraag de beantwoording. • Welke signalen zijn er dat inwoners verkeer omgaan met afvalscheiding?  We zien dat tot t/m 2023 het scheidingpercentage jaarlijks rond de 85% tot 88% zat. In 2024 zagen wij dit percentage zakken tot 82%. Om die reden zijn we o.a. in 2024 al gestart met meer controle bij het inzamelen van afval. Dit mede omdat de landelijke doelstelling in 2025 eigenlijk op 90% scheidingsgedrag zou moeten zitten. • Hoeveel signalen?  We ontvangen meerdere signalen dat het scheidingspercentage beter kan. We zien dit terug in het gft-prestatiecontract op basis van steekproeven van vrachten en sorteeranalyses van deze vrachten. We zien dit terug in signalen van sorteeranalyses van het PMD afval, waaruit blijkt dat er meer stoorstoffen worden aangetroffen. Vervolgens zien we deze signalen ook terug in het financiële plaatje, waarbij opbrengsten lager zijn en/of kosten van verwerking toenemen. Als laatste zien we dit terug in het feit dat we dicht bij de landelijke doelstelling van 90% waren, maar we zien helaas een terugval.

• Wat zegt dit over de houdbaarheid van het huidige systeem?  Dat het huidige systeem qua bronscheiding voor gemeente Oost Gelre op alle vlakken nog steeds het beste systeem is. Uit het bewonersonderzoek van najaar 2024 zien we terug dat 84% van de respondenten/inwoners aangeeft dat zij zelf vinden dat ze aan de bron staan om het afval goed te moeten scheiden i.p.v. achteraf met behulp van machines. Er is een aantal jaar qua controle minder aandacht geweest, sinds 2024 zijn de controles opgevoerd om betere prestaties te krijgen mede gezien de signalen. We zien terug in inzamelprestaties dat wanneer inwoners met controles op hun gedrag gewezen worden alerter worden en blijven. Voor Oost Gelre is het huidige systeem nog steeds het juiste systeem zowel qua landelijke doelstellingen welke er liggen alsmede op financieel vlak om de afvalstoffenheffing acceptabel te houden voor onze inwoners. • Hoeveel adressen zijn er die onder de niet gebruikers vallen?  Ervan uitgaande dat u met deze vraag bedoelt het aantal adressen welke geen restafval aanbieden. Dan is op basis van het getal uit 2023 dat dit ca. 2800 aansluitingen betreft. Echter onderzoek in de gemeente Tubbergen/Dinkelland (ook ROVA-gemeente) heeft aangetoond dat een 0-aanbieder niet per definitief een slechte afvalscheider is.

Uit dit onderzoek blijkt dat een deel van deze 0-aanbieders hun huishoudelijk restafval aanbiedt bij het bedrijfsafval en daarmee de grondstoffen zoals PMD, Oud Papier en GFT niet vervuilen. Daarnaast is uit het onderzoek uitgevoerd in Tubbergen/Dinkelland gebleken dat een deel

3

van de inwoners het huishoudelijk afval meeneemt naar het werk. Dit betekent per definitief nog steeds geen slechte afvalscheider. Als laatste zien we uit dit onderzoek in Tubbergen/Dinkelland terug dat er ook een percentage mensen is, wat zogenaamde ‘Super scheiders’ zijn en er daadwerkelijk echt geen sprake is van restafval. In zijn totaliteit is er maar een deel van het aantal 0-aanbieders wat daadwerkelijk slechte afvalscheiders zijn en grondstoffen zoals PMD, oud papier en GFT vervuilen met stoorstoffen. Kortom, een 0aanbieder is zeker niet per definitie een slechte afvalscheider. Voor Oost Gelre gaan we ook een analyse maken op deze 0-aanbieder om te zien hoe deze verhoudingen liggen in Oost Gelre.

3) In 2017 is de bevoegdheid om te besluiten over het Loggebied door de Raad bij het College weggenomen. Wat zijn hiervan de consequenties en is hier een reservering voor opgenomen? Antwoord: Voor het creëren van het LOG gebied is een apart bestemmingsplan opgenomen met de wijzigingsbevoegdheid om nieuwe agrarische bedrijven toe te staan. Deze bevoegdheid is door de raad verwijderd. We zijn nog wel in overleg met een van de partijen die zegt benadeelt te zijn. Daar wordt nog gezocht naar een wijze van compensatie. Dit zal geen financiële compensatie zijn en daarom is het ook legitiem om hier geen reservering voor op te nemen.

4) Inhuur externen: Voor tijdelijke klussen is het soms heel verstandig om over te gaan op externe inhuur. Wat is de gemiddelde tijdsduur waarvoor een inhuurkracht wordt ingezet? Hoelang is een externe kracht voor Oost Gelre gemiddeld werkzaam? Antwoord: De periode van inzet van een externe is afhankelijk van de aard en reden van de opdracht. Zo kan een vervanging vanwege een zwangerschapsverlof vier maanden zijn terwijl (specialistische) inhuur op een meerjarig programma of taken, zoals bijvoorbeeld huisvesting migranten, twee jaar kan duren. In antwoord op de vraag hebben we gekeken naar de inzet van externe inhuur in de periode 1 mei 2023 tot en met 1 mei 2025. Over die periode hebben we de gemiddelde inzet berekend. Het gemiddelde periode van inhuur van een externe bedraagt afgerond zeven maanden.

VVD 1) Vraag bij voorbereidingskrediet reconstructie Oranjestraat ….. en Bernardstraat te Groenlo; Waarom wordt er gekozen voor relynen van het rioolstelsel in de Oranjestraat en niet gelijk voor goed aanpakken? Er zijn in die straat/wijk al jaren grote wateroverlast problemen in de huizen bij grote waterval. Voor de inwoners zou het fijn zijn als dit een keer opgelost zou worden. Antwoord: We zien in de Oranjestraat, Kardinaal de Jongstraat, Bernardstraat en Julianastraat veel wateroverlast in kruipruimten bij hoge grondwaterstanden. Doormiddel van het aanleggen van Infiltratieriolen zijn we voornemens om de grondwaterstanden te gaan regulieren. Deze riolen worden aangebracht naast het huidige vuilwaterriool. Voor het aanbrengen van het infiltratieriool wordt eerst nader onderzoek gedaan naar het gedrag van het grondwater in de bodem. In de Oranjestraat ligt een stamriool van grote diameter die tevens diep ligt. Relynen is hier een optie om het werk te vereenvoudigen, maar het is goed mogelijk dat uit nader kwaliteitsonderzoek blijkt dat het stamriool alsnog vervangen dient te worden en dat de optimale uitvoering wordt toegepast. In kosten maakt dit weinig verschil.

4

2) Vraag bij gezondheidsmakelaar; De inhuur van de Gezondheidsmakelaar wordt weergegeven als noodzakelijk. Wat gebeurt er als we besluiten deze niet aan te nemen? Antwoord: In onder andere het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Regioplan Achterhoek hebben we besproken dat we een beweging willen maken van ziekte & zorg naar gezondheid & gedrag. Preventie speelt hierbij een belangrijke rol. De Gezondheidsmakelaar zorgt ervoor dat inwoners eerder ondersteund kunnen worden bij het maken van keuzes op het gebied van een gezonde leefstijl (zowel individueel als collectief). Een gezonde leefstijl kan gerelateerd zijn aan diverse onderwerpen en ook gestimuleerd worden middels bijvoorbeeld werkgevers, de buurt, media, sportverenigingen en scholen. De Gezondheidsmakelaar heeft hierin een belangrijke verbindende en adviserende rol. Vanzelfsprekend gebeurt dit in samenwerking met diverse (samenwerkings)partners. De positieve uitwerking hiervan zien we onder andere terug in de betrokkenheid en impact ten aanzien van het Beweeg- en Leefstijlakkoord Heel Oost Gelre Beweegt. De Gezondheidsmakelaar heeft tevens een coördinerende rol ten aanzien van de Gecombineerde Leefstijlinterventies (GLI’s) binnen Oost Gelre en de ketenaanpakken Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) en Volwassenen naar Gezonder Gewicht (VnGG).

Als we de Gezondheidsmakelaar niet meer inzetten kan dat onder andere onderstaande gevolgen hebben: - er kan minder worden bijgedragen aan de uitvoering van ons preventieve gezondheidsbeleid; - het opgebouwde netwerk en de preventie- en samenwerkingsstructuur ten aanzien van Heel Oost Gelre Beweegt kan niet meer in dezelfde mate worden voortgezet; - een mogelijk negatieve ontwikkeling ten aanzien van het aantal inwoners met overgewicht/obesitas en de daaraan gerelateerde (gezondheids)problemen en (zorg)kosten (op dit moment heeft 54% van de inwoners boven de 18 jaar overgewicht en 14% obesitas. De verwachting is dat jongeren op steeds jongere leeftijd overgewicht krijgen en dit meenemen in hun verdere leven); - de ingezette acties ten aanzien van bewustwording rondom een gezonde leefstijl (bij zowel inwoners als netwerkpartners) en de inzet gericht op het gezond opgroeien en vitaal oud(er) worden, kunnen in veel mindere mate worden voortgezet en/of uitgebouwd. We vinden het van groot belang om (kennis over) een gezonde leefstijl te blijven stimuleren. Zeker gezien de ontwikkelingen en toekomstverwachtingen op het gebied van gezondheid/gezonde leefstijl. De Gezondheidsmakelaar is hierin een belangrijke schakel.

3) Vraag bij doorontwikkeling participatie/uitdaagrecht; dezelfde vraag als hierboven. Wat gebeurt er als we besluiten dit niet te doen? Antwoord: Indien de gemeente niet kiest voor doorontwikkeling, dan loopt de gemeente meerdere risico’s: Interne verandering dient te worden onderhouden De gemeente is in 2024 gestart met het ontwikkelen van een (breed) participatiebeleid en praktische handreikingen (zowel een interne als externe variant). De handreikingen geven zowel medewerkers als inwoners en andere belanghebbenden handvatten om een participatietraject op te pakken en te documenteren. Vooral het laatstgenoemde is voor de interne organisatie van belang omdat de gemeente vaak besluiten moet kunnen verantwoorden, soms jaren nadat een dossier is gesloten. Vertrouwen bouwen kost tijd (en is snel weer afgebroken) Wanneer we participatie niet verder onderhouden en doorontwikkelen, lopen we het risico dat er een afstand tussen bestuur en samenleving ontstaat. Uit interviews met inwoners en andere belanghebbenden blijkt, dat ze vaak niet weten waar ze moeten starten en bij wie ze terecht kunnen met vragen over participatie. Ook blijkt ondersteuning vanuit de gemeente nog te vaak persoonsafhankelijk.

Een goed ingericht participatieproces (met bijbehorende stukken) en een vast aanspreekpunt/coördinator participatie geeft inwoners en andere belanghebbenden vertrouwen in de gemeentelijke organisatie. Door nu te stoppen met het ingezette participatietraject neemt het risico toe op een gevoel van wantrouwen bij inwoners en andere belanghebbenden, Zij kunnen bovendien het gevoel krijgen dat besluiten hen “overkomen” in plaats van dat ze daar deel van uitmaken. Dat zorgt voor weerstand en soms zelfs boosheid. Dit schaadt niet alleen het vertrouwen in ons als lokale overheid, maar ook het draagvlak voor beleid en besluitvorming.

5

Stoppen met het ingezette participatieproces leidt tot vertragingen in procedures Zoals aangegeven, betekent stoppen dat waardevolle kennis en ervaring van inwoners onbenut blijft. Plannen worden dan misschien wel technisch correct uitgevoerd, maar missen vaak aansluiting bij de behoeften en leefwereld van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Hierdoor kunnen vaker bezwaren, procedures en vertragingen ontstaan, die uiteindelijk méér tijd en geld kosten dan een goed opgezet participatietraject aan de voorkant. De samenleving polariseert: gelijkwaardig partnerschap met de samenleving is nodig Zonder structurele inzet en ondersteuning vanuit een participatieadviseur of -coördinator blijft beleid binnen de muren van het gemeentehuis hangen, terwijl de samenleving steeds diverser en veeleisender wordt. Het niet of onvoldoende meenemen van stakeholders kan zorgen voor uitsluiting en vergroten van sociale ongelijkheid, met alle gevolgen van dien voor de samenhang binnen de gemeenschap. Regie houden op Uitdaagrecht Het Uitdaagrecht is nieuw voor de gemeente. Ook bij inwoners en andere belanghebbenden is dit recht, wat zij hebben om de gemeente uit te dagen op vooraf vastgestelde opgaven, onbekend. Een aantal Achterhoekse gemeenten is hiermee wel al actief aan de slag te gaan.

Door hier niets mee te doen, neemt onze gemeente het risico, dat een verzoek uit de samenleving haar overvalt, bijvoorbeeld als een inwoner beroep doet op zijn recht op uitdaging. Door nu de organisatie goed in te richten en duidelijke keuzes hierin te maken (d.w.z welke thema’s lenen zich goed voor het Uitdaagrecht?) zorgt voor regie op deze verworvenheid vanuit de samenleving. Kortom: geen participatie betekent stilstand, afstand, toename van wantrouwen en gemiste kansen. Maar vooral: een gemeente die steeds minder meer van haar inwoners is. En dat is precies wat we moeten voorkomen.

4) Vraag bij wonen algemeen. Het fietspad vanaf de Kapotte Brug tot de Vrakkinkweg. Wanneer wordt deze verbeterd? Antwoord: De onderhandelingen met de grondeigenaar zijn gaande. We hopen het in 2025 nog te kunnen realiseren.

5) Vraag pag 7 wonen kadernota gladheidsbestrijding; u schrijft dat deze aan het eind van hun life cycle zijn. Hoe vaak is het materieel in gebruik? Is het dan echt na 15 jaar aan vervanging toe? Antwoord: Het materieel is de laatst 6 jaren maximaal 26 keer en minimaal 8 keer per seizoen gebruikt. De machines zijn technisch afgeschreven. Langer mee doorgaan is mogelijk maar het risico’s op acute storingen, gebreken of uitval worden steeds groter. Het is absoluut onwenselijk en onverantwoord om dit risico te nemen ten aanzien van de gladheidsbestrijding en dus de veiligheid van alle weggebruikers. Er wordt afgewogen of de machines vervangen of compleet gerefurbished worden. Met behulp van nieuwe technieken op de machines kan er bovendien efficiënter, duurzamer en goedkoper gewerkt worden.

OGV 1) Welke invloed heeft de uitkomst van de voorjaarsnota van het Rijk op onze gemeentelijke Kadernota? Antwoord: Op basis van de voorjaarsnota verwachten wij een lichte verbetering maar een en ander is vooral afhankelijk middels welke verdeelsleutel de extra middelen worden toebedeeld. Verder is de ontwikkeling van het accres nog niet bekend als ook overige maatregelen welke via de algemene uitkering plaatsvinden.

6

2)Welke gevolgen hebben de recente ontwikkelingen(Aankoop Vitelco en voorkeursrecht V-weg 71+ A-weg 84, 86) op de Kadernota? Antwoord: Het effect van de aankoop van Vitelco heeft enkel een effect op het eigen vermogen van de gemeente. Het vestigen van voorkeursrecht heeft geen financiële gevolgen. Op het moment dat er tot aankoop wordt overgegaan, heeft het een effect op de vermogenspositie van de gemeente. 3) Komt er n.a.v. punt 1 en 2 een addendum bij de Kadenota? Antwoord: De uitwerking van de voorjaarsnota vindt plaats in de meicirculaire. Deze circulaire wordt gebruikt bij het opstellen van de programmabegroting 2026-2029. De financiële uitwerking van de aankoop van Vitelco (het effect op het eigen vermogen) is als bijlage bijgevoegd bij het voorstel tot aankoop Vitelco.

4) Wanneer wordt het nieuwe busstation in Groenlo aangelegd? Antwoord: Busstation Groenlo staat op de begroting van de Provincie Gelderland. De begroting van Provincie Gelderland wordt ook in het najaar vastgesteld. Het streven van de Provincie Gelderland is om direct te starten in 2026, echter dient er eerst wel een kleine bestemmingsplan wijziging plaatsvinden. Start project is in 2026 en dient uiterlijk 2028 gereed te zijn om gebruik te maken van budgetten uit regiodeal (afspraken met Rijk). Bovenstaande is onder voorbehoud dat begroting van Provincie Gelderland wordt vastgesteld.

5) Wat is de noodzaak van een tweede stresstest klimaat adaptatie? Antwoord: In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) is afgesproken dat heel Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Het Deltaplan gebruikt hiervoor zeven ambities. Eén van die ambities is dat alle overheden in beeld brengen hoe kwetsbaar hun gebieden zijn voor extreme neerslag, hitte, droogte en overstroming. De afspraak is daarom dat alle overheden om de zes jaar een klimaatstresstest, de DPRAstresstest, uitvoeren. De eerste ronde startte in 2018. De tweede ronde vindt plaats in 2025. 6) Voor oplossen achterstalligonderhoud landschapselementen maken €50.000 vrij. Hoe groot is de achterstand? Antwoord: Het gaat in deze categorie om 124 landschapselementen verspreid over de gemeente die in 2024 in kaart zijn gebracht. Ook is het eindbeeld voor de elementen bepaald en welk beheer noodzakelijk is om de elementen veilig in stand te kunnen houden. Uitgangspunten zijn veiligheid en optimaal ecologische ontwikkeling. Het beheer is extensief en verschilt sterk per element. Dat heeft te maken met de leeftijd en de inrichting. Gaat het om bos, kruidenrijk grasland, een poel etc. Ook de bestemming van het naastliggende perceel is van belang. De frequentie van beheer per element wijkt om die reden sterk af. Het gaat hier om structurele beheerkosten. De

7

€50.000,- zijn gebaseerd op de gemiddelde kosten voor het beheer van alle elementen.Tot op heden is er voor een 10-tal elementen structureel onderhoud (maaiwerkzaamheden) uitgevoerd. Voor het merendeel is echter op ad-hoc basis ingegrepen, veelal vanwege meldingen van derden.

7) Pilots opzetten dagbesteding voor alle inwoners die behoefte hebben. Hoeveel pilots? In alle kernen? Wat is de omvang per pilot? Hoeveel uur per dag? Welke locaties? In buurt- en dorpshuizen? Antwoord: Wij zijn recent begonnen met het inventariseren van pilots elders in Nederland en kijken ook regionaal op welke wijze wij invulling aan pilots kunnen geven. Lokaal gaan wij in overleg met huidige lokale aanbieders die zich met name richten op dagbesteding voor ouderen om te kijken waar welk soort pilot opgezet kan worden. Wij denken aan locaties in de grote kernen en mogelijk 1 in een kleine kern. Welke locaties dat zijn, zal in overleg met de aanbieders bepaald worden. Doel is wel dat het laagdrempelige locaties zijn zodat er zo min mogelijk vooroordelen over een bepaalde locatie zijn. De omvang per pilot bepalen wij ook in overleg met de aanbieders. Minimaal zal dat echter wel een dag(deel) betreffen per week.

8) Revitalisering van bedrijventerrein de Kamp. Wat wordt de inbreng van de ondernemers op het vlak van zeggenschap en financiële deelname? Hoeveel verharding wordt omgezet in groen? Antwoord: Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de Toekomstvisie bedrijventerrein De Kamp. Zodra deze gereed is wordt er samen mét de ondernemers een uitvoeringsagenda opgesteld. Naar verwachting zal dat na de zomervakantie zijn (Q3). Op basis van de uitvoeringsagenda kunnen we inzicht geven in zaken als projectfinanciering, subsidies, participatie etc. 9) Dienstverlening, 2 ton extra voor kwaliteitsimpuls. Waarom niet binnen bestaand budget d.m.v. intern herorganiseren? Antwoord: Voor de gewenste kwaliteitsimpuls op dienstverlening en (regionale) samenwerking is het niet mogelijk om intern te reorganiseren. Natuurlijk wordt er gekeken naar het optimaliseren van processen en procedures en hebben alle medewerkers de taak om ook bij te dragen aan de regionale opgaven. Rijk, provincie en regio vragen steeds meer van een gemeente om de brug te kunnen slaan tussen deze vraagstukken, de grote opgaven, de kracht van de regio en het aan elkaar koppelen van kansen is het noodzakelijk om daar gestructureerd mee bezig te zijn en niet als klein onderdeel van het reguliere werk.

10) Voor Leader projecten geven we €96.700 uit, wat moeten we hierbij bedenken? Antwoord: In de vorige LEADER periode heeft de gemeente Oost Gelre meer dan twaalf projecten gecofinancierd zoals onder andere het Blok in Lichtenvoorde, het Achterhoeks Openluchtmuseum en Scouting Groenlo, voor alle projecten zie het projectenboek: https://www.leaderachterhoek.nl/wp-content/uploads/2024/12/low-res-DEFProjectenboek-LEADER-Achterhoek.pdf De nieuwe LEADER periode is van start gegaan en er heeft zich inmiddels een initiatiefnemer gemeld. Het idee is om een multifunctioneel gezondheidscentrum te starten in Vragender, dit project zit nog in de conceptfase.

11) Wij kunnen de dorpendeals niet vinden in de Kadernota. Waar is het dan mee verweven? Antwoord: De cofinanciering voor kosten die door de gemeente worden gedragen uit de Dorpendeals voor Lichtenvoorde en voor Zieuwent worden gedekt uit bestaande middelen van IZA, GALA en Visie Bos. Niet

8

alle benodigde cofinanciering van de projecten komt van de gemeente. De partners brengen zelf ook geld in. Voor nieuwe dorpendeal aanvragen kijken we of dit nog steeds vanuit bestaande middelen kan of dat aanvullend budget nodig is. Is aanvullend budget nodig dan zullen we de gemeenteraad via de reguliere weg om krediet vragen. Door voor deze weg te kiezen wordt het traject van aanvragen langer. Maar wordt er niet op voorhand al geld gelabeld. 12) Achterhoek Food Platform krijgt €16.563. Wat gaan ze met dat geld doen? Antwoord: Platform Achterhoek Food is de enthousiaste beweging voor een onderscheidende, gezonde en vitale Achterhoek – met het produceren én consumeren van smakelijk, duurzaam en gezond voedsel als middel. Elke Achterhoekse gemeente betaalt €16.563 voor de activiteiten van platform Achterhoek Food. Zodat elke gemeente gefaciliteerd kan worden in de uitvoering van deze concrete activiteiten. Wat er precies wordt uitgevoerd, ligt aan de behoefte per gemeente. De activiteiten dragen concreet bij aan gezonde, lokale en duurzame voeding. In Oost Gelre wordt er bijvoorbeeld ook samengewerkt met Heel Oost Gelre Beweegt en de JOGG-Coördinator. Met Oost Gelre zijn de volgende drie activiteiten afgesproken om samen op in te zetten: 1. Toeristisch profiel versterken met food 2. Stimuleren lokaal fruit en biodiversiteit 3.

Catering: duurzamer, gezonder en waar mogelijk lokaal Meer info hierover: https://achterhoekfood.nl/aanjaag-agenda/de-inbreng-van-de-gemeente-oost-gelre/ Concreet voorbeeld: Achterhoek Food zorgde ervoor dat boomkweker Hengeveld het appelras ‘Anna van Zieuwent’ opkweekte en, via de gemeente, de vrijwillige landschapswerkgroep enthousiasmeerde voor het organiseren van een uitdeeldag van deze appelboompjes. Dit is een bijzonder Achterhoeks ras uit de Hennie Rossel Collectie en stimuleert lokaal fruit en meer biodiversiteit. Vanaf het najaar ‘26 kan deze, met hulp van de landschapswerkgroep, uitgedeeld worden aan inwoners. Op de biodiversiteitsdag van gemeente Oost Gelre op 24 mei, wordt deze activiteit onder de aandacht gebracht van de inwoners en is er een mogelijkheid tot inschrijven. 13) Voor Vitaal Platteland is €50.000 beschikbaar. Waar wordt het aan besteed? Antwoord: In het landelijk gebied speelt momenteel het nodige. Denk aan stikstof, maar ook aan gebiedsopgaven ten aanzien van KRW en aanpak wateroverlast/droogte. In dat kader heeft de raad geld beschikbaar gesteld voor het landelijk gebied. Dit geld wordt besteed aan onder andere het organiseren van bijeenkomsten en ook aan de mogelijkheid om (kleine) onderzoeken weg te zetten bij bureaus. 14) Voor IHP komt een uitbreiding van beleidsteam om planvorming van IKC’s voor te bereiden.

Aangezien planvorming tijdelijk is, waarom dan geen tijdelijke inhuur van expertise i.p.v. personeelsuitbreiding? Antwoord: Het gaat niet alleen om planvorming rondom IKC’s. Het gaat om het uitvoeren van alle wettelijke taken op het gebied van onderwijshuisvestingsbeleid, bestuurlijke advisering en het begeleiden van projecten op het gebied van onderwijshuisvesting. Dit zijn taken die niet bij planvorming stoppen, maar ook in na de realisatiefase onderdeel zijn van ons takenpakket. Onze eerste inschatting was ook dat we dit konden realiseren met externe inhuur. Zo hebben wij het afgelopen jaar deze taak middels externe inhuur ingevuld. We ervaren dat dit niet afdoende is. De inzet is niet op afroep beschikbaar en we bouwen intern geen kennis op dit vlak op, terwijl dat wel gewenst is gezien het belang van onderwijshuisvesting. Door samen met de gemeente Aalten op te trekken, denken wij deze taken kwalitatief en structureel goed op te kunnen pakken.

9

15) Bij MFA Harreveld staat p.m. en MFA Zieuwent is niet vermeld in de begrotingsplanning. Wat is de tijdslijn van de ontwikkeling van deze MFA’s? Antwoord: We kunnen geen concrete tijdlijn koppelen aan de ontwikkeling van de MFA’s. Het is een ontwikkelproces samen met de aanwezige partijen in de dorpen. Dit kost tijd en zorgvuldigheid om tot een gedegen plan te komen. Het is aan de samenwerking in de dorpen en de betrokken partijen om zo spoedig mogelijk tot een plan, begroting en realisatie te komen. We willen toekomstbestendige voorzieningen realiseren die een duurzame bijdrage leveren aan de leefbaarheid in zowel Zieuwent als Harreveld. In het proces hanteren we de uitgangspunten zoals gesteld in onze ‘Uitgangspuntennotitie Multifunctionele Accommodaties Oost Gelre’. Een belangrijk uitgangspunt daarin is dat de voorzieningen voor- en door het dorp zijn.

16) Herstel vestingswal Ziekenhuisstraat Groenlo in 2026, is niet realistisch. Waarom nemen we het dan wel op in de begroting voor 2026? Antwoord: In de planning van Marga Klompé is opgenomen dat zij in het voorjaar van 2026 de zusterflat en twee grondgebonden woningen slopen. De start van het grondwerk voor de westzijde van de nieuwe wal is dan ook in 2026 aan de orde. We moeten met Marga Klompé de exacte volgorde van de diverse werkzaamheden en de uitvoeringsplanning nog wel afstemmen. De stelling dat er in 2026 niks gebeurt is echter onjuist.

17) Budget voor viaduct N18 t.h.v. Zwolseweg Groenlo is niet benoemd. Waarom niet? Antwoord: Het krediet is reeds beschikbaar gesteld in de programmabegroting van 2025-2028.

18) Renovatie parkeerplaats Kloostertuin Groenlo is niet benoemd. Hoe zit dit? Antwoord: Hiervoor is in de begroting van 2025 reeds budget opgenomen. 19) Nieuw beleid, €100.000 voor Grol 750 jaar stadsrechten. Wat wordt de besteding; een investering in objecten of is het voor festiviteiten? Antwoord: Vanaf 2024 is er voor elk jaar tot en met 2027 geld gereserveerd voor het jubileumjaar 2027. (750 jaar stadsrechten maar ook voor 400 jaar na de slag). Dit bedrag willen we als cofinanciering inzetten om het jubileumjaar te vieren. Vanuit de gemeente hebben we een werkgroep uit Groenlo aangesteld om mede richting te geven aan dit jubileumjaar. Immers doelstelling vanuit programma stad Groenlo is ‘mensen maken de stad. Vanuit het thema: ‘vier het Grolse Goed’ zijn er ideeën opgehaald om het jaar 2027 te vullen. Dit kan gaan om (niet commerciele) activiteiten maar ook voor een blijvend cadeau aan de stad. Voor dit laatste wordt nadrukkelijk samengewerkt met Stichting Hart voor Vesting Grolle. 20) Vervanging van dode bomen kost €100.000. Hoeveel bomen zijn er dood? Antwoord: De laatste jaren zijn veel bomen doodgegaan. De schatting is in aantal tussen de 1200 en 1800 stuks in 5 jaar tijd. Dit hoge aantal wordt veroorzaakt door de nasleep van de droge jaren in o.a. 2018 en 2019. Dode bomen worden verwijderd omwille veiligheidsredenen.

Een groot deel van de verwijderde bomen is ondertussen al herplant, maar we willen om ook richting de toekomst zorgen dat we voldoende bomen in o.a. de openbare ruimte behouden om problemen zoals hitte stress richting de toekomst te beperken. Mede gezien ook dat de gemeenteraad in november 2024 het college verzocht heeft om een bomenplan

10

op te stellen is een bedrag opgenomen van € 100.000,- voor uitvoering van dit bomenplan alsmede voor vervanging van dode bomen. 21) Overzicht reservepositie is onvolledig, we zien alleen vrije besteedbare reserves. Hoe groot zijn de geblokkeerde reserves, de bestemmingsreserves en de post voorzieningen de komende jaren van 2026 t/m 2029? Antwoord: Het saldo van de verschillende reserves en voorziening is (naar verwachting) als volgt: (x € 1.000) 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Algemene reserve belegd

23.456

23.456

23.456

21.456

20.856

20.856

Algemene reserve – vrij besteedbaar

14.061

6.352

4.189

4.253

4.056

4.345

Bestemmingsreserves

16.539

17.340

16.372

15.692

15.444

15.223

Voorzieningen

10.163

10.163

10.006

9.761

9.279

8.769

64.219

57.311

54.023

51.162

49.635

49.193

OLW Programma 1 - Wonen 1) Herinrichting kruispunt Barkenkamp/Deken Hooijmansingel: Vraag: is het nog steeds een voornemen? Wanneer wordt dan de knoop doorgehakt? Krijgt/heeft de raad inspraak/ bevoegdheid? Antwoord: Herinrichting Kruispunt Barkenkamp/Deken Hooijmansingel is nodig om fietsveiligheid van fietsers te verhogen die naar het nieuwe busstation of naar de nieuwe sporthal Barkenkamp willen. In huidige situatie is er geen duidelijke en verkeersveilige fietsverbinding vanaf kruispunt Barkenkamp/Deken Hooijmansingel evenwijdig aan de Barkenkamp naar het nieuwe busstation en sporthal Barkenkamp. Burgerparticipatie is bij een herinrichting belangrijk en worden meegenomen in het proces. De raad stelt het krediet beschikbaar met het vaststellen van de programmabegroting 2026. De uitvoering hiervan is aan het college.

2) Voorbereidingskrediet Herinrichting Slatmansweg en gedeelte Oude Papendijk te Groenlo. Vraag: toenemende drukte komt toch ook vooral door viaduct? Of wordt dit een sluiproute voor de Eefseler Esch? Antwoord: Het voorbereidingskrediet herinrichting Slatmansweg en Oude Papendijk is bedoeld als voorbereiding op de verkeerseffecten die ontstaan door het realiseren van de woonwijk Eefseler Esch. In de basis is de verwachting dat een groot gedeelte van het verkeer richting de N319 zal rijden, we kunnen alleen niet voorkomen dat verkeer ook gebruik gaat maken van de Slatmansweg. De huidige Slatmansweg is smal en wordt door omwonenden de laatste jaren al als onveilig ervaren. Door een toename van verkeer kan dit gevoel van onveiligheid toenemen. Met het krediet willen we de Slatmansweg herinrichten en verkeersveiliger maken. Dit onder andere door de maximumsnelheid te verlagen van 60 naar 30 km/u, zoals dit eerder bijvoorbeeld ook bij het Reirinck in Zwolle is gedaan. Een verlaging van de maximumsnelheid zal verkeer zonder bestemming aan de Slatmansweg ontmoedigen.

11

Daarnaast is, uit eerder onderzoek op basis van GPS data, gebleken dat oversteken over de N18 geen invloed heeft op dit gedeelte van de Slatmansweg.

3) Oplossen achterstallig onderhoud landschapselementen: graag meer context. Waar gaat het hier om? Welk soort achterstallig onderhoud? Waardoor is dit ontstaan? En gaat het om gemeentelijk of particulier bezit? Antwoord: De 124 landschapselementen bestaan voor een groot deel uit overhoeken en stroken langs gemeentelijke wegen, veelal begroeid met bosplantsoen en bomen. Voor een klein deel bestaan de overhoeken uit poelen en kruidenrijke vegetaties. Verder zijn er een aantal voormalige vuilstortlocaties die met een grondlaag zijn afgedekt en aangeplant. Veel elementen zijn in het kader van de ruilverkavelingen Winterswijk-West en Lievelde (jaren ’80) aan de gemeente toebedeeld. De elementen zijn niet eerder in het reguliere beheer opgenomen. In de loop van de jaren zijn meldingen ontvangen van dode of gevelde bomen en verruiging nabij perceelscheidingen. Door de ontwikkeling van de beplanting is regulier beheer gewenst, met name uit oogpunt van een gezonde vitale en structuurrijke doorontwikkeling. Ook uit oogpunt van veiligheid en zorgplicht. 4) Herinrichting Richterslaan te Lichtenvoorde. Is de €2.5mlj inclusief rotonde? Dient dus nog wel een raadsbesluit voor te komen? Waarom, als het nu al door de raad wordt vastgesteld? Antwoord: Het krediet is inclusief de kosten voor het realiseren van een rotonde.

Uit een nog te houden verkeerskundig onderzoek moet blijken of een rotonde de beste kruispuntoplossing is. De raad stelt het krediet beschikbaar met het vaststellen van de programmabegroting 2026. De uitvoering hiervan is aan het college. 5) Programma 2 – Welzijn MFA Harreveld en Zieuwent. Vraag: tijdens de betreffende informatieavond met de initiatiefnemers bleef nog in het midden wie dit financieel gaat dekken. Nu begrijpen we toch dat de gemeente fors gaat bijdragen? Op blz.21 wordt zelfs de suggesties gewekt dat de gehele investering ten laste gebracht wordt aan de algemene reserves. Graag een toelichting.

Antwoord: Zoals eerder geschetst in de ‘Uitgangspuntennotitie Multi Functionele Accommodaties’ (vastgesteld in 2024) is dit een samenspel van verschillende factoren. Meerdere partijen, commercieel en publiek, moeten een bijdrage leveren in de bekostiging en uiteindelijk ook de exploitatie. Het is een gezamenlijke zoektocht om de voorziening financieel dekkend te krijgen en te houden. Het te investeren bedrag is afhankelijk van verschillende specifieke variabelen per kern en afhankelijk van het moment in de tijd. De investeringen zullen eenmalig gedekt worden en ten laste komen van de algemene reserves. Dit omdat de MFA’s eigendom worden van de “dorpen” zelf. Derhalve mogen de investeringen door de gemeente niet geactiveerd worden. 6) Programma 4 – Dienstverlening Versterken (regionale) samenwerking. Vraag: betekent dit concreet dat er een FTE bij komt? Antwoord: Ja.

12

7) Pag. 23 midden, “verhuiscoaches”: hebben we die nog steeds niet? Wat is de status, ook m.b.t. de mogelijke provinciale subsidie? Antwoord: Op 1 april hebben we een eerste gesprek gehad met de provinciale projectleider en één van de verhuiscoaches. Gezamenlijk hebben we het gesprek gevoerd over wat zij kunnen betekenen, maar daarnaast wat wij lokaal allemaal al doen om inwoners te ondersteunen in het verhuizen en het bevorderen van doorstroming op de woonmarkt. Lokaal doen wij namelijk al veel met bijvoorbeeld vrijwillige ouderenadviseurs en vrijwillige woonconsulenten. Dit zijn waardevolle gesprekken die passen bij ons lokale veld. De inzet van verhuiscoaches en bevorderen van doorstroming op de woningmarkt is niet alleen een opgave van de gemeente, maar is een samenspel tussen de gemeente en wooncorporaties. We willen inzetten op de combinatie van beide en ons bestaande aanbod vervlechten met de kennis en expertise van de provincie. In de vervolggesprekken met de provincie willen we hier concreet vervolg aan geven. 8) Pag. 38 bovenaan: “jeugdoverlast is aan het toenemen”. Kunnen we meer context krijgen? Meeten/of incidentgegevens waaruit de toename blijkt? Antwoord: Hieronder een overzicht van de politiecijfers: In 2023 zijn er 158 meldingen van jeugdoverlast gedaan bij de politie en in 2024 waren dat er 165.

In 2024 (januari t/m april) zijn er 26 meldingen van jeugdoverlast gedaan bij de politie ten opzichte van 33 meldingen in 2025 (januari t/m april). Het aantal meldingen van jeugdoverlast bij de politie is het afgelopen jaar licht gestegen. Deze fluctuatie in meldingen wordt deels beïnvloed door wisselende factoren, zoals het weer, samenstelling jeugdgroepen en de mate waarin overlast wordt gemeld. Tegelijkertijd speelde in het afgelopen jaar een specifieke locatie een belangrijke rol in het beeld: de Varkensmarkt in Lichtenvoorde. De locatie bevindt zich in een gebied met zowel ondernemers als inwoners. Met name bewoners hebben aangegeven structureel overlast te ervaren van de aanwezige jeugdgroepen. Dit blijkt uit meldingen, maar ook uit persoonlijk contact met de omwonenden en ondernemers. Om deze situatie te verbeteren, is ingezet op een gecombineerde persoonsgerichte en gebiedsgerichte aanpak. Fysiek zijn maatregelen genomen, zoals het plaatsen van betonblokken om racen op een nabijgelegen parkeerplaats te voorkomen. Tegelijkertijd is ingezoomd op de jeugdgroepen en op individuele jongeren die verantwoordelijk waren voor overlastgevend gedrag. De aanpak was integraal, in nauwe samenwerking tussen gemeente (ambulant jongerenwerker, boa’s, sociaal domein, verkeer en openbare orde en veiligheid), politie en externe partners zoals de woningcorporatie.

Tot slot wordt jeugdoverlast niet altijd gemeld bij politie of de boa’s. Met enige regelmaat worden boa’s en politie tijdens de surveillance door inwoners en ondernemers aangesproken op dit thema. Dit komt niet tot uiting in de cijfers, maar laat wel zien dat jeugdoverlast een onderwerp is waarop gemeente zowel preventief als repressief op moeten blijven inzetten. 9) Pag. 39 onderaan: “repressieve huisvesting”. Wat is dat? Kunnen we meer context krijgen? Antwoord: Met repressieve huisvesting wordt bedoeld; de brandweerkazerne Lichtenvoorde en Groenlo.

13