antwoordmemo schriftelijke vraag wallerbos OLW 19-12-2023 vervuiling in vergisters

MEMO Datum

: 12 januari 2024

Van

: Wethouder Porskamp

Aan

: gemeenteraad

Onderwerp

: Beantwoording schriftelijke vragen OLW - Vervuiling in vergisters

Geachte leden van de raad, Door de OLW fractie zijn schriftelijke vragen (o.g.v. art. 43 RvO en art. 26 verordening raadscommissie) ingediend met betrekking tot vervuiling bij vergisters. Met deze memo geef ik antwoord op de gestelde vragen. Vraag: De afgelopen weken zijn bij verschillende co-vergisters in Groningen, Friesland en Drenthe een te hoge concentratie van de stof amfetamine aangetroffen. Amfetamine is een belangrijke stof voor drugsproductie. Hoe amfetamine in het digestaat terecht is gekomen, wordt nog onderzocht. De betreffende vergisters zijn uit voorzorg gesloten, omdat vermoedt wordt dat vervuilde meststof op landbouwgrond is terecht gekomen en daarmee een gevaar kan vormen voor het milieu en de volksgezondheid. Het gaat om 23 van de 33 onderzochte co-vergisters in deze drie provincies. De vragen hieronder stelt OLW ook namens de PPA (Progressieve Partij Aalten) en de GroenLinks-fracties van Berkeland, Bronckhorst en Doetinchem. Omdat het niet uitgesloten is dat digestaat van buiten de Achterhoek op Achterhoekse landbouwgrond wordt uitgereden, wordt hieronder ook om informatie van buiten de Achterhoek gevraagd. 1. Hoeveel co-vergisters staan er in Gelderland? Hoeveel in de Achterhoek? Graag per Achterhoekse gemeente het aantal, met verwerkingscapaciteit, en of er ook op het riool wordt geloosd.

In Gelderland zijn er vijf co-vergisters waarvan er twee in de Achterhoek staan. In Oost Gelre staat er één welke een verwerkingscapaciteit heeft van maximaal 36.000 ton mest inclusief cosubstraten per jaar. De andere co-vergister zit in een andere gemeente en die gegevens verstrekt de ODA alleen maar op aanvraag van die gemeente zelf. 2. Hoe wordt i.h.a. voorkomen dat er ongewenste stoffen in (co-)vergisters terecht komen, en hoe wordt dit gecontroleerd, aan zowel de voorkant als de achterkant? Dit wordt met name door de ODA gecontroleerd via de controles op het bedrijf zelf en via de controle op de registratie van (afval)stromen (o.a. via het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen). 3. Bijmenging: is het toegestaan om een vervuild co-product, dat een bepaalde maximale norm overschrijdt, toch toe te voegen aan een vergister, zodat a.g.v. het verdunningsproces in de vergister het digestaat vervolgens onder de gevarennorm komt en mag worden uitgereden op landbouwgrond? Nee, dit is niet toegestaan.

4. M.b.t. vraag 1 t/m 3: graag een globaal overzicht van de controles in de afgelopen 3 jaar en de resultaten daarvan (per Achterhoekse gemeente), en welke sancties er bij overtredingen zijn opgelegd. Door de ODA zijn in de afgelopen drie jaar zeven controlebezoeken/administratieve controles uitgevoerd. Hierbij zijn enkele overtredingen geconstateerd welke konden worden opgelost of welke nog “open staan” en in afwachting zijn van aanvragen. Dit heeft in ieder geval niet geleid tot het opleggen van sancties. Deze overtredingen betroffen echter niet de mestverwerking zelf. Het betreffende bedrijf is na 1 januari 2024 onder provinciale bevoegdheid gekomen vanwege de invoering van de Omgevingswet. De provincie zal daarom de zaak verder oppakken. Afgelopen week hebben wij (OLW fractie) contact gehad met de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Zij gaven aan dat “men via Ketentoezicht nu met name stromen onderzoeken en daarbij overtredingen hebben opgepakt”. Maar dat er nog geen monsters zijn genomen. “We zijn nu aan het bekijken of en zo ja, hoe we dit verder gaan oppakken”, aldus de ODA. 5.

Is er in het verleden nooit (door de ODA) gecontroleerd op samenstelling van het digestaat? Hoe en wanneer gaat dit nu plaatsvinden? Worden rioollozingen vanuit vergisters ook onderzocht? En blijft deze controle gehandhaafd? Door de ODA zijn er niet eerder monsters genomen van de samenstelling van het digestaat. Wel zijn er controles uitgevoerd ten aanzien van rioollozingen. Dit vaak in overleg met het Waterschap. 6. In oktober waren de problemen buiten Gelderland al bekent. Waarom duurt het zolang voor dat de ODA ook in actie komt? En bestaat er nu een kans dat eigenaren van co-vergisters (al of niet opzettelijk) in overtreding, alsnog snel hun vergister opschonen, waardoor het onderzoek belemmert wordt? Bovenstaande vraagstelling gaat er al vanuit dat er misstanden/ overtredingen zijn. De ODA geeft aan dat er geen aanleiding is om daar nu al vanuit te gaan. Verder heeft de ODA te maken met opdrachten/ budgetten van partners waarmee in het handhavingsprogramma rekening dient te worden gehouden. Daar hebben zij de beschikbare in te zetten capaciteit voor een jaar op gericht.

2