antwoordmemo openstaande vragen 23-05-2023 preventie en handhavingsplan

MEMO Datum

: 25 mei 2023

Van

: Wethouder Hoenderboom (als vervanging van wethouder Dusseldorp tijdens haar verlof)

Aan

: Gemeenteraad

Onderwerp

: Beantwoording vragen Preventie en Handhavingsplan

Inleiding In de raadscommissie vergadering van 23 mei jl. zijn door verschillende fracties inhoudelijke vragen gesteld over het preventie en handhavingsplan. In deze memo ontvangt u de beantwoording op deze vragen. Trainen van docenten rondom alcohol en drugsgebruik jongeren Op het Marianum wordt gewerkt met het erkende programma Helder op School - Trimbos-instituut. Dit betekent dat er op de school ingezet wordt op de 4 pijlers: • Beleid • Educatie aan leerlingen • Signaleren • Schoolomgeving en ouders In de afgelopen jaren werden de volgende interventies herhaaldelijk door Iris in de Buurt (IrisZorg Preventie) uitgevoerd ter ondersteuning van de school. Hiervoor is aandacht vanuit PPJ Werkgroep Alcohol, roken, drugs en digitale verleidingen. • Beleidsadvies • Training van de docenten zelf in het uitvoeren van de lesprogramma's Frisse Start (brugklas) en Samen Frist (leerjaar 1 en 2). • Training van de docenten en (zorg)ondersteunende medewerkers: Signaleren en begeleiden bij risicovol gebruik onder leerlingen. • Ouderavonden over alcohol, drugs en digitale verleidingen. Deze werden zowel op locatie als online (vooral in coronatijd) verzorgd • Advies en consultatie aan schoolmedewerkers bij vragen/casussen • Individuele gesprekken met leerlingen c.q. ouders bij zorgen rondom risicovol gebruik van alcohol, drugs en gamen/internet.

De leerkrachten worden zelf getraind door Iriszorg om de lesprogramma’s uit te kunnen voeren. Ook met het ROC Graafschap college wordt samengewerkt, zowel op locaties in Doetinchem als in Groenlo. Het betreft hier o.a. • Beleidsadvies • Studentenvoorlichting • Advies en consultatie aan schoolmedewerkers bij vragen/casussen • Individuele gesprekken met leerlingen c.q. ouders bij zorgen rondom risicovol gebruik van alcohol, drugs en gamen/internet.

Jongeren betrekken bij preventie(activiteiten) Jongeren worden steeds vaker betrokken bij uiteenlopende onderwerpen. Zowel vanuit school, de huiskamers op het Marianum, Jongerenwerk Mazzel en vanuit de ambulant jongerenwerker. Het onderwerp preventie op het thema alcohol en drugs zullen wij dan ook meenemen in de gesprekken die plaats vinden met de jongeren op school, in de huiskamers en op straat zodat de jongeren zelf ook ideeën aan kunnen dragen. Cijfers rondom gok en game verslaving Op dit moment zijn er geen cijfers bekend rondom gokverslaving. Gokverslaving werd tot op heden niet uitgevraagd door de GGD. Omdat de vraag naar gokproblematiek actueel is hebben de onderzoekers van de GGD besloten om er in de volgende jeugdmonitor vragen over op te nemen. De resultaten hiervan ontvangen we volgend jaar. De GGD krijgt wel signalen dat dit een (toenemend) probleem is. In de jeugdmonitor 2021 is gamen wel uitgevraagd. Resultaten tweede en vierde klassers VO.

Leerlingen VO - vmbo/havo/vwo

Oost - Gelre Oost-Gelre 2021 2019

Achterhoek 2021

Nederland 2021

Risico op problematisch gamen

3%

2%

2%

3%

Risico op problematisch social media gebruik

14%

8%

10%

9%

In 2021 waren de aantallen jongeren met verhoogd risico op problematisch gamen en/of social mediagebruik dus gestegen. Het betreft hier gegevens uit de coronaperiode uit een extra gezondheidsmonitor.

Leerlingen Praktijkonderwijs

Gamen gevolgen Social media gevolgen

Noord-Oost Gelderland 2021 (geen gemeentecijfers) (zeer) vaak onvoldoende slapen

7%

(zeer) vaak te weinig huiswerk 6% (zeer) vaak onvoldoende slapen

19%

(zeer) vaak te weinig huiswerk 10% Uit de monitor jongvolwassenen 2022 zijn geen gegevens bekend over gebruik social media, gamen of gokken. (Vroeg)Signalering problematisch middelengebruik bij jongeren Vanuit het Preventie Platform Jeugd wordt de training vroeg signalering problematisch middelengebruik bij jongeren aangeboden. Tijdens deze training is er ook aandacht voor het signaleren van gokproblematiek. Men leert de problematiek eerder herkennen en beter bespreekbaar te maken. Dit om erger te voorkomen ofwel om toe te kunnen leiden naar passende zorg. De training wordt verzorgd door Iriszorg. Beantwoording vragen Sociale Raad De brief verstuurd naar de Sociale Raad als beantwoording op de vragen met betrekking tot het Preventie en Handhavingsplan is als bijlage toegevoegd.

Bijlage:

1. Beantwoording vragen Sociale Raad

2

bezoek Varsseveldseweg 2 7131 BJ Lichtenvoorde post Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde telefoon (0544) 39 35 35 e-mail gemeente@oostgelre.nl internet www.oostgelre.nl KvK-nummer 092.12.525 BTW-nummer NL 8135.86.008.B01 IBAN NL61 BNGH 0285 0450 08

Sociale Raad Oost Gelre De heer O.C. Kleine Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde

Datum 23 mei 2023

Zaaknummer 22522-2023

Uw brief van 24 april 2023

Uw kenmerk

Behandeld door Doorkiesnummer Afdeling Mens en (0544) 39 35 98 Samenleving en Ruimte en Economie

Onderwerp

Beantwoording vragen P&H plan Beste meneer Kleine, Wij hebben uw advies betreffende ‘Preventie en handhavingsplan alcohol en drugs’ ontvangen. Middels deze brief geven wij antwoord op de vragen die gesteld zijn. 1. In dit beleid stuk worden regelmatig allerlei regelingen convenanten wetten etc. genoemd. Ons advies is: Geef duidelijk aan waar dit stuk of informatie is te vinden. Dit b.v. met een voetnoot of een lijst als bijlage. Dit geeft lezer (de burger of medewerkers van betrokken organisaties) net wat meer context en duidelijkheid en maakt het ook verifieerbaar. Wordt er in ditzelfde stuk op teruggekomen, geef dan aan waar. De wetten vormen de basis. Het is niet gebruikelijk daar nog apart naar te verwijzen. Deze wetten zijn makkelijk openbaar te verifiëren voor iedereen. 2. Op blz. 9 wordt gesproken over “bewustwording voor hokken keten”. Daar is gekozen voor een bepaalde aanpak. In de lijst van Hotspot worden de keten niet genoemd. Blijkbaar werkt die aanpak waarbij ouders ook een functie hebben. Schijnbaar vinden die jongeren daar iets wat ze elders missen. In de grote kernen hebben het over “hangplekken” waarover steeds rumoer is en die allerlei negatieve effecten hebben voor de jongeren en de buurt.

(zie link hieronder) (https://www.elna.nl/nieuws/maatschappij/450667/hangjongeren-ontmoeten-boze-buren) Waarom hebben deze jongeren (in hun wijk) geen KEET in welke vorm dan ook? En dat ook daar ouders een functie hebben. Advies: Denk na over “jongereninloop”, waarbij zowel de jongeren als ouders een gezamenlijke rol hebben. M.a.w. breng beide partijen met elkaar in contact. In deze beantwoording nemen wij direct het advies van punt 3 mee (Zet de kennis en kunde van de ambulant jongerenwerker in om de problematiek van de hangplekken in een andere vorm te gieten) Jongeren en/of hun ouders nemen zelf het initiatief tot het nemen of plaatsen van een keet. In de grote kernen is dit minder gebruikelijk en geven jongeren hun ontmoeting op een andere manier vorm; bijvoorbeeld bij mensen thuis of op straat. De ambulant jongerenwerker heeft tijdens de vergadering op 3 april jl. aangegeven welke acties er uitgezet zijn om te onderzoeken waar de behoefte van de verschillende jongeren(groepen) liggen. Naar aanleiding hiervan worden verschillende opties voor een jongerenontmoetingsplek onderzocht. Dit is in ontwikkeling en hiervan houden wij u op de hoogte.

22522-2023:577433

Het hebben van een gezamenlijke rol voor zowel jongeren als ouders heeft de aandacht. Dit is echter wel een lange termijn doel omdat beide doelgroepen zich veilig genoeg moeten voelen hiervoor en dit tijd nodig heeft. 3. In het beleidsstuk worden in het kader van preventie een reeks van instrumenten ingezet die gericht zijn op informeren, bewustwording en voorlichting. De SROG heeft de indruk dat dit niet voldoende is en dat er ook ingezet moet worden op het sociaal, emotionele vlak. Advies: Kijk naar mogelijkheden waarbij ouderen in gesprek kunnen gaan met jongeren in een veilige omgeving. Jongeren willen gezien en gehoord worden. Ook een actieve rol van ouders in de contacten met jongeren is belangrijk. Gezamenlijk actief zijn en vanuit die omgang komen tot een beter contact. Jongeren meer betrekken bij maatschappelijke activiteiten b.v. in de wijk. Hen medeverantwoordelijk maken. Op vrijdag 7 april heeft de ambulant jongerenwerk in samenwerking met jongeren die elkaar ontmoeten op de varkensmarkt een ontmoeting georganiseerd tussen jongeren, winkeliers en bewoners. Hierbij konden de volwassenen in gesprek met de jongeren. Daarnaast worden er avonden georganiseerd rondom hokken en keten / alcohol en drugs en vinden er homeparty’s plaats georganiseerd door Iriszorg waarin ouders tips en handvatten krijgen om het gesprek met hun kind aan te gaan rondom middelengebruik.

En zoals hierboven beschreven staat heeft het de aandacht om te onderzoeken op welk vlak er een gezamenlijke rol voor zowel de jongeren als de ouderen kan zijn. Dit heeft wel de tijd nodig omdat beide doelgroepen zich veilig genoeg moeten voelen. 4.

Op blz. 12 zijn een reeks doelstellingen geformuleerd. (zie hieronder). Deze moeten over 4 jaar bereikt zijn. Dat zou het ultieme resultaat moeten zijn. Uiteraard zijn er al ouders die in voorgaande jaren hier al mee te maken hebben gehad. Maar elk jaar komen er ook steeds nieuwe jongeren in deze doelgroepen bij. Dus continuïteit is nodig. Dit wordt in het stuk ook aangeven. Dit roept bij SROG de volgende vraag op: - “Is er voor deze doelstellingen in zijn geheel of per doelstelling een uitvoeringplan? - Is daar ook een tijdslijn waarin is aangegeven wanneer en hoe middelen worden ingezet? - Hoe wordt deze gemonitord. - Hoe en wanneer wordt er geëvalueerd? “ Als het antwoord “ja” is dan wil de SROG hier graag over geïnformeerd worden. Is het antwoord “nee” dan is ons advies: “Maak een uitvoeringsplan om een goede monitoring en evaluatie mogelijk te maken.” Op blz. 16 staat wel iets over montering, maar of dit op alle onderstaande doelen betrekking heeft is de SROG niet duidelijk. Ook de wijze van monitoring wordt hier niet aangegeven. Voor SROG is dit wel van belang omdat wij graag het resultaat willen zien waarover wij geadviseerd hebben.

Een gedeelte van de doelstellingen worden momenteel verwerkt in het uitvoeringsprogramma van het beleidsplan Sociaal Domein. Dit verloopt via Pepperflow. We onderzoeken of we hiervan een kopie kunnen maken en kunnen delen met de Sociale Raad. De handhavingsacties hebben een continue inzet gedurende de periode dat het Preventie- en Handhavingsplan loopt. Een tijdslijn waarin dit wordt geschetst is dus niet mogelijk. Daarnaast worden de gesprekken met de horeca over de preventieve acties op dit moment gevoerd, zodat de uitvoering tijdig kan beginnen. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden om cijfers omtrent alcohol- en drugsgebruik te vervaardigen. Dit gebeurt zowel aan het begin van de periode van het Preventie- en Handhavingsplan als aan het eind. Hierdoor kan een vergelijking worden getrokken. Dit gebeurt bijvoorbeeld aan de hand van de GGD Gezondheidsmonitor. Ook via de Veiligheidsmonitor wordt hier uitvraag naar gedaan. Verder wordt er gekeken naar de mogelijkheden van een rioolwateronderzoek door het Trimbos Instituut.

22522-2023:577433

2

5. In de nota worden blz. 7 en 8 diverse cijfers genoemd ter vergelijking en afgezet tegen. Ook in bijlage B zien cijfers ter vergelijkingen. Diverse jaartallen worden genoemd zoals 2016-2019; 2020 en 2021. De cijfers komen ook uit diverse monteringen. Ook wordt afwisselend gesproken over afnames; stijgingen; recente stijgingen. Al met al is dit erg warrig en onduidelijk. Geeft niet de helderheid die wordt bedoeld. Advies: Cluster het cijfermateriaal in eigen paragraaf. Gebruik grafieken of diagrammen om zaken te vergelijken of tegen elkaar af te zetten. Dit voorkomt foutieve interpretaties en schept duidelijkheid. Op pagina 8 zijn de overlastmeldingen met betrekking tot drank en drugs weergegeven middels een grafiek voor de periode 2016 t/m 2022. Ook in bijlage 2 zijn grafieken toegevoegd om te laten zien hoe de cijfers zich over tijd hebben ontwikkeld. Hierbij is de doelstelling die vooraf is vastgesteld afgezet tegen de actuele cijfers. Dit is gedaan middels lijngrafieken.

6. De SROG constateert dat dit beleidsstuk zich concentreert op het alcoholgebruik en drugsverslaving. Toch wil de raad aandacht vragen voor de gokverslaving onder de jeugd. (Ook in het criminele circuit). Op welke wijze is in het kader van preventie hier aandacht voor en wordt hierop geacteerd? Vanuit het preventie platform jeugd wordt de training ‘(vroeg) signalering problematisch middelengebruik bij jongeren’ aangeboden voor professionals en vrijwilligers. Tijdens deze training is er ook aandacht voor het signaleren van gokproblematiek. Men leert de problematiek eerder herkennen en beter bespreekbaar te maken. Dit om erger te voorkomen ofwel om toe te kunnen leiden naar passende zorg. De training wordt verzorgd door Iriszorg.

7. Tot slot vraagt de SROG aandacht voor een specifieke groep jongeren. Het betreft hier de groep die in de coronatijd in de leerjaren 1 en 2 zaten van het voortgezet onderwijs. Voor deze groep die net het vervolgonderwijs binnen stapte was het allemaal erg rommelig. Veel uitval (ook bij digitale lessen), wisselingen en onderwijs op afstand. Hun sociale-emotionele ontwikkeling is daar niet altijd soepel verlopen. Er zijn signalen dat zij minder doorzettingsvermogen tonen, verzuim als minder erg ervaren, sneller opstandig zijn en minder gevoelig zijn voor saamhorigheid. Deze leerlingen hebben een dynamische periode achter de rug. Het bijzondere gedrag wat er vanuit het Marianum gesignaleerd wordt kan zeker te maken hebben met de corona tijd, maar hard maken is lastig omdat we geen nulmeting hebben. De GGD gaat dit najaar een gezondheidsmonitor uitzetten. Deze uitkomsten worden vergeleken met de uitkomsten die de afgelopen jaren zijn gegenereerd uit de verschillende monitoren die er zijn geweest. Er is ook extra aandacht voor deze jongeren in de huiskamers van het Marianum. De Huiskamer is een ‘vindplaats’ om bepaalde ontwikkelingen bij leerlingen vroeg te signaleren. Vanuit De Huiskamer zijn er nauwe contacten met het onderwijs, externe partners en het ondersteuningsteam van Marianum om signalen uit te wisselen en zo nodig acties in te zetten.

Daarnaast is in het najaar van 2022 de huiskamer Lichtenvoorde voor de bovenbouw gestart als pilot (naast de huiskamer die er al was in Lichtenvoorde en de huiskamer in Groenlo). De reden hiervoor is dat de jongeren die in Coronatijd in de 1e en 2e klas zaten (en nu in de 3e en 4e klas zitten) een overheersende groep bleken te zijn waardoor leerlingen van de onderbouw niet meer naar de huiskamer durfden. Om deze reden is er als pilot een extra huiskamer geopend. Met vriendelijke groet,

J.B.M. Hoenderboom Wethouder 22522-2023:577433

3