antwoordmemo openstaande vragen 18-06-2024 bkp molenberg

MEMO Datum

:

25 juni 2024

Van

:

Wethouder Jos Hoenderboom

Aan

:

Gemeenteraad

Onderwerp

:

nadere toelichting op BKP De Molenberg n.a.v. raadscommissie 18 juni 2024

Aan het eind van de behandeling van het agendapunt Beeldkwaliteitsplan De Molenberg in de commissie van 18 juni heb ik bij de beantwoording van de vragen – van met name de PvdA – over de gewenste aandacht voor de cultuurhistorie, onvoldoende voor het voetlicht kunnen brengen wat hierover in het BKP is opgenomen. Wellicht ten overvloede wil ik als aanvulling op de beantwoording in de commissie, hier nog nader ingaan op ingaan. Cultuurhistorie In de vergadering is door de PvdA, ondersteund door onder meer de VVD-fractie, nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het historische karakter van Groenlo. Aangegeven werd dat het plan voor De Molenberg dat historische karakter moet herstellen en integreren, met de nadruk op de cultuurhistorie (‘historiserend bouwen’) en het vestingstadbeleid. Ik zie en omarm het belang van cultuurhistorie in deze gebiedsontwikkeling. In het beeldkwaliteitsplan (BKP) De Molenberg (bijlage 2 bij het raadsvoorstel) wordt – volgend op en ter uitvoering van de ambities in het Programma Stad Groenlo – nadrukkelijk en uitgebreid ingegaan op de aspecten cultuurhistorie en vestingstadverleden: • In par. 2.4 (kenmerken vestingstad Groenlo) staat dat de gemeente van plan is om de grachtstructuur in ere te herstellen, zodat de stervorm weer beter zichtbaar wordt en de beleving van een vestingstad wordt verhoogd • In par.

2.5 (opbouw vestingstad Groenlo) wordt de opbouw (en het belang) van de vestingstad beschreven • In par. 3.4 (deelgebieden binnen het plangebied) wordt vermeld dat de cultuurhistorie van de vestingstad uitgangspunt voor de beeldkwaliteit van de gebouwen is • In par. 4.1 (visie op beeldkwaliteit) staat dat om de nieuwe ingrepen aan te kunnen laten sluiten op de ruimtelijke identiteit van de oude vestingstad verder is ingezoomd op de beeldkenmerken en historische context van de locatie De Molenberg • In par. 4.2 (deelgebied vestingkern) is voorgeschreven dat de panden hier moeten aansluiten op de korrelgrootte van de vestingstad De cultuurhistorie is dus onderdeel van de beeldkwaliteitskaders voor de verdere planuitwerking. Dat betekent dan ook dat Marga Klompé en de architect daarvoor nadrukkelijk aandacht houdt en moet blijven houden in de uitwerking naar architectonisch bouwplan. Marga Klompé deed de toezegging u te informeren over (de beelden van) die verdere planuitwerking. Het belang van cultuurhistorie in deze gebiedsontwikkeling is ook meermalen onderkend door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van het Gelders Genootschap (CRK). De CRK is betrokken geweest bij het BKP en blijft betrokken bij de verdere uitwerking naar architectonisch bouwplan.

Tijdens de commissievergadering is aangegeven dat er geen consensus is over de industriële uitstraling. In het BKP staat niet als uitgangspunt dat de nieuwbouw een industrieel karakter moet hebben. De term industrieel wordt alleen in par. 4.3 (deelgebied stadsrand) genoemd als uitgangspunt voor de verbindingen tussen de gebouwen en andere loopbruggen, niet per se voor de architectuur van de gebouwen. De in het BKP opgenomen referenties naar grote volumes die staan of stonden langs de Groenlose gracht dienen dan ook niet als beeldkwaliteitsuitgangspunt voor de architectuur voor de nieuwbouw, maar als onderbouwing van het feit dat er langs de gracht grotere volumes – met soms een industriële uitstraling – staan en stonden. Bouwvolumes en -hoogtes Naast het onderwerp cultuurhistorie zijn in de commissievergadering door met name de PvdA zorgen geuit over de grootschaligheid en de monotone uitstraling van de bouwblokken en is het pleidooi gedaan voor meer variatie, kleinschaligheid, schuine daken en differentiatie in de architectuur. De zorgen deel ik en neem ik serieus. Het pleidooi voor meer variatie steun ik ook. De aanleiding om in de stadsrand grotere volumes toe te staan is in het BKP onderbouwd. In par. 2.5 staat dat grotere volumes passen in de stadsrand. De nieuwe invulling daarvan borduurt daar op voort. In par.

3.4 (deelgebied stadsrand) staat daarover vermeld ‘dat de grotere volumes een contrast met de overige deelgebieden vormen, in schaal, vorm, kleur- en materiaalgebruik. De volumes worden logisch gepositioneerd ten opzichte van de toekomstige nieuwe stadswal en de bestaande kapel’. In par. 3.5 (kernwaarden stadsrand) is dat verder uitgewerkt: ‘In de stadsrand staan grotere volumes. Ze hebben geen relatie tot de kleinschalige woonkern, ze staan op zichzelf. De gebouwen hebben een robuuste uitstraling. De vorm wordt bepaald door functie, waarbij altijd rekening wordt gehouden met een goede stedenbouwkundige inpassing. In het gebied van De Molenberg betekent dit dat de blokken deels de richting van de Ziekenhuisstraat en deels de richting van de nieuwe stadswal volgen. Door verdraaiing van de blokken ontstaan er tussen de volumes nieuwe zichtassen, waardoor er verbinding is tussen de Ziekenhuisstraat en de nieuwe stadswal. (…) Er zit veel samenhang tussen de blokken onderling, maar toch is er veel ruimte voor variatie. De blokken kunnen zowel verticaal als horizontaal worden geleed. De gevels zijn ritmisch opgebouwd. Per blok op zijn eigen manier. Binnen een blok is voldoende variatie aangebracht. Denk aan afwisseling binnen het ritme van gevelopeningen, accenten ter plaatse van entrees enz. Het kleurgebruik is lichter dan de stadskern.

De gevel bestaat uit een robuuste baksteen in natuurlijke aardetinten’.

Bovenstaande leidt in par. 4.3 tot uitgangspunten voor de beeldkwaliteit in de stadsrand. Ter voorkoming van een massale en monotone uitstraling van de nieuwbouw (zorg van de PvdA) is daarin bepaald dat meer geleding van de gebouwen en afwisseling van de gevels nodig is. Hiermee wordt ook ‘eenheid door verscheidenheid’, zoals door de VVD genoemd, bereikt. De gebouwen langs de gracht zijn daardoor ook opgeknipt in 4 losse gebouwen. De bouwhoogte varieert van 4 tot 5 bouwlagen. Voor de kapvorm op de gebouwen in de stadsrand is bepaald dat diverse dakvormen mogelijk zijn, zoals een kap, een plat dak met of zonder dakrand of verschil in materialisatie. Onder de kop Kleurgebruik en materialisatie wordt invulling gegeven aan de differentiatie in de architectuur: ‘De gevels bestaan uit baksteen in warme aardetinten. Per bouwblok heeft een volume hetzelfde kleurgebruik, waar accenten in kleurgebruik, materialisatie en afwijkende vormen mogelijk zijn. De blokken kunnen onderling wel verschillen. Het gebruik van andere materialen is toegestaan, denk aan hout, zink of stucwerk. Ter plaatse van de kapel mag de nieuwbouw niet teveel domineren ten opzichte van de ingetogen sfeer van het omliggende kerkelijk ensemble’.

Bovenstaande uitgangspunten van de beeldkwaliteit vormen duidelijke kaders voor voldoende variatie, kleinschaligheid en differentiatie in de architectuur. Ik verwacht daarmee tegemoet te komen aan de geuite zorgen. Tot slot In de vergadering is ook gesproken over de participatie en het vervolg. Sinds de start van de planvorming in 2022 is uitvoerig gecommuniceerd en geparticipeerd met omwonenden, gemeenteraad en andere belanghebbenden. Dat blijven we na vaststelling van het BKP doen bij de uitwerking naar het architectonisch bouwplan, het inrichtingsplan openbare ruimte en het omgevingsplan. Die toezegging is tijdens de raadscommissie op 18 juni jl. ook door Marga Klompé gedaan. Geïnteresseerden kunnen het

2

bouwplan ook volgen op de beschikbare projectwebsite van Marga Klompé met de mogelijkheid om te reageren. Voor het vervolg na vaststelling van het BKP verwijs ik naar bijlage 3 bij het raadsvoorstel. In deze raadsmemo staan de formele procedures na vaststelling van het BKP, waarbij ik benadruk dat de rol van de raad na vaststelling van het BKP niet is uitgespeeld. De raad is in ieder geval nog aan zet bij de vaststelling straks van (de wijziging van) het omgevingsplan. Vaststelling van het BKP is in de tijd naar voren gehaald – en niet gelijktijdig met vaststelling van het omgevingsplan – om de impact van deze gebiedsontwikkeling te benadrukken en om het BKP de volle aandacht te geven. Buiten die formele procedures om worden de raad en andere belanghebbenden en geïnteresseerden in de uitwerking van BKP naar architectonisch bouwplan betrokken, zoals hierboven aangegeven. Schriftelijke vragen OOG De technische vragen van de OOG-fractie van 19 juni, die deels overlappen met het hierboven genoemde punt over het vervolg, zijn in een separate memo beantwoord. Brief GROM De Groep Reactie Ontwikkeling Molenberg (‘GROM’) stuurde op 24 juni een brief naar de raad met daarin aanbevelingen voor het BKP. Hieronder mijn reactie. We hebben alle begrip voor de oproep van GROM.

Tegelijkertijd vind ik dat wij met het BKP dat nu voorligt én met het doorlopen proces invulling geven aan de ambities voor deze plek en recht doen aan alle belangen die daar spelen. De door de GROM gedane aanbevelingen staan feitelijk al in het BKP. Zie ook de bovenstaande tekst in het 1e deel van deze memo. Het BKP is geen stedenbouwkundig model, maar een kader voor de beeldkwaliteit. Onze stedenbouwkundige kaders voor het BKP en voor de verdere planuitwerking zijn in bijlage 1 van het BKP opgenomen. In het BKP zijn op basis van deskundigheid goed gemotiveerde keuzes gemaakt, zoals de keuze voor (historiserende) reconstructie van de vestingwal en gracht vanuit Programma Stad Groenlo, de keuze voor grotere volumes júist op het bastion etc. Ik benadruk dat het BKP een toetsingskader voor welstand is, van waaruit het architectonisch bouwplan en ook de inrichting van het openbaar gebied verder (gedetailleerd) uitgewerkt worden. De verdere uitwerking van de plannen doen we, zoals ook de afgelopen jaren, in alle transparantie. Daarbij merk ik op dat ook de zittingen van de CRK – waar de uitwerking naar architectonisch bouwplan aan de orde komt – openbaar zijn. Alle belanghebbenden waaronder de GROM zijn daarbij van harte welkom om daaraan deel te nemen.

Nieuwsbrief Marga Klompé Marga Klompé als initiatiefnemer van de ontwikkeling van de nieuwe Molenberg brengt in week 26 een nieuwsbrief uit met daarin de actuele tussenstand van de architectonische uitwerking (van de hand van IAA Architecten) als mogelijke doorkijk na en passend in het BKP. Hiervoor loopt ook de afstemming met de CRK. De nieuwsbrief zend ik u via de griffie toe.

3