algemene beschouwingen VVD programmabegroting 2023

De basis voor deze begroting ligt bij de kadernota en het coalitieprogramma. Deze keer was de klap op de mat van een flink pak papier optioneel. Digitaal werken via Pepperflow is de bedoeling. Het digitaal indienen van de technische vragen is nu goed verkend en wij willen in de auditcommissie graag deze nieuwe werkwijze evalueren. Wij hebben geconstateerd dat er in de teksten bij de verschillende onderdelen dit jaar veel redactionele fouten staan. Dat de cijfers kloppen is één ding, maar de corresponderende tekst moet ook goed zijn. De VVD heeft met het coalitieprogramma in de hand gekeken naar de begroting. In de begroting zie je de effecten van de wereldeconomie al doorwerken. Een reserve van 1 miljoen voor inflatietegenvallers is verstandig, of het toereikend is, moeten we afwachten. Het is een wereld van dagkoersen en dat zal ook doorklinken in onze gemeentelijke uitgaven. De VVD constateert dat onze inwoners en ondernemers het niet makkelijk hebben met het snel stijgende prijspeil en energieprijzen. Steun is gewenst. Wij zullen daarom ook een amendement indienen. Mevr. Bürer zal in deel 2 van onze beschouwingen ingaan op het agendapunt ‘ondersteuningspakket ondersteuning inwoners en verenigingen bij gestegen energiekosten’. Deel 1: financiën, wonen en werken.

Financiën De begroting laat een licht overschot zien en in de meerjarenbegroting lijkt dit groter, maar schijn bedriegt. Een inflatiecorrectie van 2% op de OZB gaat nooit genoeg zijn om de werkelijke inflatie op te vangen. En in de meerjarenbegroting wordt gewerkt met constante prijzen, dus daar moet de inflatie nog in verwerkt worden bij de volgende begrotingen. De effecten van de hoge energieprijzen en de inflatie zullen groot en duidelijk merkbaar zijn. De VVD houdt daarom vast aan de 2% inflatiecorrectie op de OZB. Dit niet doen kan in de volgende jaren wel eens leiden tot zeer onaangename verhogingen van de OZB. Steun bieden aan inwoners is wel noodzakelijk. Het ondersteuningspakket is hiervoor al een mooi begin, hierover meer in deel 2 van onze beschouwingen. In aanvulling op het ondersteuningspakket wil de VVD nog iets meer doen voor onze inwoners, instellingen en bedrijven om de lasten te beperken. Een aantal jaren terug zat er teveel geld in de voorziening voor het Rioolbeheer. Dit is toen weggezet in een reserve, omdat geld geïnd voor riool ook alleen daarvoor gebruikt kan worden. De VVD, ziet hier een kans om onze inwoners te helpen. Iedereen gebruikt water en betaalt rioolheffing: huishoudens, instellingen, verenigingen met een eigen accommodatie en bedrijven.

Een verlaging van de rioolheffing van €0,20 per kuub levert bij een gemiddeld verbruik van 120 kuub water een besparing van €24 op voor een huishouden. De vermindering van de inkomsten (à ongeveer €380.000) kan opgevangen worden uit de reserve riool, omdat deze lastenverlichting rechtstreeks gekoppeld is aan het rioolbeheer. De VVD dient hiertoe het volgende amendement in:

Wonen Wat we niet moeten doen in deze tijden van onrust is stoppen met investeren in ons mooie Oost Gelre. We moeten blijven inzetten op woonruimte voor alle doelgroepen: jong, oud, starters, doorstromers, arbeidsmigranten, maar ook statushouders. Nieuwe woonwijken bij de grote kernen Lichtenvoorde en Groenlo en voldoende bouwmogelijkheden in de kleine kernen en het buitengebied is het doel. Wij zijn voor maatwerk. Flexibel omgaan met functiewijzigingen, zodat onnodige leegstand tijdens deze landelijke wooncrisis voorkomen wordt. Blijven inzetten op het creëren van meer woonruimte moet. Het aantal huishoudens neemt alleen maar toe.

Werken Mensen moeten ergens wonen, maar werken voor je levensonderhoud kan daar niet los van worden gezien. Dus naast bouwkavels voor woningen moeten er ook kavels beschikbaar blijven voor bedrijven om te kunnen uitbreiden of om te kunnen starten. De volgende fase op de Laarberg geeft wel lucht in Groenlo, maar in Lichtenvoorde moet er vaart gemaakt worden met het realiseren van een nieuw industrieterrein. Om toekomstige problemen voor te zijn, is een nieuwe kijk op onze winkelgebieden broodnodig. In de grote kernen moeten we zorgen dat de winkelstraten aantrekkelijk blijven met winkels voor de dagelijkse boodschappen, maar ook de woonfunctie en het toerisme moet daar zijn plek hebben. De toeristische industrie is een peiler die we de komende jaren moeten blijven versterken. Dit gaat ons helpen bij het behouden van ons landelijk karakter, als we het verstandig aanpakken. Hierbij hebben we de agrariërs, als hoeders van het buitengebied, nodig.

Deel 2: Welzijn, Dienstverlening Ondersteuningspakket inwoners en verenigingen bij gestegen energiekosten Voorzitter, mevrouw Algera heeft u in haar betoog meegenomen in de standpunten van de VVD betreffende de financiën en de programma’s Wonen en Werken. Graag wil ik verder ingaan op de programma’s Welzijn en Dienstverlening en het Ondersteuningspakket voor inwoners en verenigingen bij gestegen energiekosten. Welzijn Een groot deel van ons budget gaat naar dit programma. Voor komend jaar zien we een aantal grote investeringen in onderwijshuisvesting. Met de energietransitie in het achterhoofd blijkt vaak dat nieuwbouw een verstandige keuze is om een schoolgebouw betaalbaar te houden. Dit geldt uiteraard ook voor de inwoners in Oost Gelre die heden ten dage grote moeite moeten doen om de energierekening nog te kunnen betalen. Duidelijke subsidie en financieringsregelingen moeten inwoners de kans geven hun lasten op termijn te verlagen.

Daarbij willen we ook aandacht vragen voor de vele verenigingen die onze gemeente rijk is. Samenwerken is van levensbelang voor onze sociale cohesie. Zeker in de kleine kernen waar het voor diverse verenigingen steeds moeilijker wordt om voldoende leden, vrijwilligers of een betaalbare accommodatie te behouden. Goed om te zien dat er in een aantal kleine kernen trajecten lopen om te bekijken of bepaalde voorzieningen samengevoegd kunnen worden om deze dorpen leefbaar te houden en een fijne plek om te wonen. Dienstverlening Met de veranderingen in de huidige maatschappij en de technische mogelijkheden van vandaag de dag is het noodzakelijk om ook kritisch te blijven kijken naar de mogelijkheden van onze dienstverlening. De VVD is blij te zien dat binnen dit programma de komende jaren wordt ingezet om de dienstverlening naar een hoger niveau te tillen. Daarnaast willen we onze complimenten overbrengen gezien het feit dat ziekteverzuim onder het landelijk gemiddelde ligt. Wel hebben we de afgelopen jaren gezien dat diverse projecten vertraging hebben opgelopen, enerzijds door Covid, anderzijds door de tekorten aan personeel die ook de gemeente treffen. Goed te zien dat er de komende jaren wordt geïnvesteerd om de benodigde uitbreiding te realiseren en dat er daarnaast wordt gewerkt aan de ontwikkeling en groei van huidige medewerkers.

In deze tijd waarin alle organisaties het lastig hebben goede medewerkers te vinden, is het noodzakelijk je als organisatie te onderscheiden. Het is bekend dat Oost Gelre geen reiskostenvergoeding betaalt aan haar medewerkers, hier hebben we al meerdere jaren aandacht voor gevraagd. Heden ten dage komen medewerkers niet meer alleen uit de betreffende plaats of gemeente. Als je medewerkers aan wil trekken met de juiste expertise dan komen zij wellicht ook van verder weg. Verleiden we hen voldoende om bij onze gemeente te komen werken? Reiskostenvergoeding kan net dat zetje extra zijn om wel voor Oost Gelre te kiezen als werkgever. Bovendien kan ons dit op termijn de dure externe inhuur besparen en heeft dit verdere financiële voordelen. We zouden het college willen oproepen om hier een voorstel voor te maken. Ondersteuningspakket inwoners en verenigingen bij gestegen energiekosten Met het voorgestelde ondersteuningspakket is voldaan aan de oproep die wij als raad hebben gedaan. Steeds meer mensen kunnen de gestegen kosten van de energierekening niet meer betalen. Dat zijn niet alleen mensen met een laag inkomen, maar juist diegene met een middeninkomen die niet in aanmerking komen voor allerlei bestaande regelingen. De VVD is blij met dit voorstel en we geloven dat op deze manier het geld echt op de goede plek komt en niemand uitgesloten wordt.

Met dit voorstel wordt ook aan iedereen gedacht; inwoners, maatschappelijke voorzieningen en ondernemers. Als we het hebben over de dekking van deze bedragen dan kunnen wij bij 3 van de 4 voorstellen direct instemmen. Bij het pakket betreffende een revolverend fonds voor duurzaamheidsinvesteringen in maatschappelijke voorzieningen wordt voorgesteld dit te onttrekken uit de belegde reserve. Hier worden wij niet erg enthousiast van. Gezien het feit dat de belegde reserves de afgelopen jaren al aanzienlijk

lager zijn geworden, lijkt het ons geen goed idee hier nogmaals € 1.500.000,- aan te onttrekken. Ondanks dat dit een tijdelijke lening is, lopen we hier zeker een risico. Wij dienen derhalve een amendement in om dit bedrag te financieren vanuit het geprognosticeerde positieve rekeningresultaat over 2022 en een eventueel tekort aan te vullen vanuit de vrije reserves.