algemene beschouwingen OOG kadernota 2024-2027

9 mei 2023 Kadernota 24-27 OOG

1. Besturingsvisie gemeenteraad De samenleving heeft genoeg van dat zogenaamde politieke gedoe. Het schiet niet op. Politici zijn al lang geen bestuurders meer. Ze zijn vooral met zichzelf bezig, de burgers zijn hun overheidsbestuur helemaal kwijt, dat is het beeld. Gebrek aan daadkracht, volgens de burger. Een probleem niet oplossen maar inpakken in extra regelgeving. Niet besturen, maar met elkaar politiek bedrijven. Die opvattingen van de burger moeten we ons als raad ook aantrekken. OOG is daarom geïnteresseerd in het nieuwe ‘Montferlandse model’. Samengevat, een echt raadsprogramma, alle partijen mogen kandidaat wethouders voorstellen, alle partijen samen selecteren de wethouders, er is geen coalitie of oppositie meer, de gemeenteraad functioneert als algemeen bestuur en het college als dagelijks bestuur. Als het percentage in raadszetels per partij ook het percentage in collegezetels wordt, dan zou dat volgens OOG een ideaal besturingssysteem opleveren dat het vertrouwen van de inwoners terug kan winnen. Het luisteren naar de burger wordt niet meer politiek gekleurd. De vraag aan de burger wordt ‘Wat vindt u goed?’ in plaats van ‘Vindt u goed wat wij vinden?’ Het toepassen van het dualisme -de onafhankelijke opstelling van de gemeenteraad tegenover het college- wordt bevorderd als de partij politieke lading uit het systeem wordt gehaald.

Wellicht dat we als gemeenteraad dit wat vaker kunnen proberen. Veranderde standpunten door nieuwe inzichten leveren geen (politiek) gezichtsverlies meer op. Het genomen besluit wordt beter.

2. Kadernota heeft geen waarde meer Een Kadernota past in de huidige gemeentelijke beleidscyclus. De jaarlijkse nota heeft echter zijn waarde verloren door de snelheid van de maatschappij en de daarmee snel wijzigende actualiteit. Vlak na de Kadernota komt er al weer het jaarverslag 2022. Dat zou meer aandacht mogen hebben. Gemeenten zouden meer achterom moeten kijken, wat hebben we nu werkelijk gepresteerd. In hoeverre hebben we de doelen uit de begroting gehaald. Bovendien komt pas na behandeling van de Kadernota de belangrijke financiële ‘Mei-circulaire’ van het Rijk. Die circulaire heeft altijd grote invloed op de volgende begroting van de gemeenten. Dus bij de werkelijke voorbereiding van de begroting van het volgend jaar heeft deze kadernota zijn waarde al weer verloren. Van beleidsinstrument is het een verplicht nummer geworden waarvan nog weinigen gelukkig worden. Het slokt wel kostbare menskracht op die beter besteed kan worden aan dringende lopende zaken. Om deze opvatting te onderstrepen zullen we ook geen moties of amendementen indienen. Overigens, opnieuw politieke instrumenten uit de vorige eeuw. Verdere vragen hebben we ook niet, wel wat aandachtspunten.

3. Aandachtspunten Wij hebben geen wensenlijst. Eventuele wensen en vragen brengen we bij de begrotingsbehandeling in. We willen wel een beperkt aantal zaken aan de orde stellen die naar onze mening de aandacht verdienen.

a. Vrijwilligersfonds In de Kadernota wordt gesproken over een nieuw Cultuurfonds. We stellen voor dit te verbreden naar alle vrijwilligersorganisaties en incidentele initiatieven. Een fonds waaruit eenmalige, speciale aanvragen worden betaald.

b. Verbinding de Laarberg met A1 Breng het gesprek met de gemeente Berkelland weer op gang om de Deventerkunstweg op te waarderen. Als verbinding van de Laarberg via Borculo-Lochem naar A1. De Deventer Kunstweg is hierin de ontbrekende schakel, naast een kilometer Batendijk (Haarlo-Borculo). Maak zo snel mogelijk de Deventer Kunstweg in ieder geval veiliger. Elke fietser die op die weg durft te fietsen, voelt zich elke seconde in gevaar.

c. Bedrijventerrein Lichtenvoorde Op De Laarberg is voorlopig voldoende grond beschikbaar. In Lichtenvoorde is op korte termijn een nieuwe locatie noodzakelijk. Bestaande locaties herontwikkelen is natuurlijk prima, maar verkenning van een uitbreidingslocatie is ook nodig. Wij onderstrepen de plannen die hiervoor in voorbereiding zijn.

d. Ondersteuning bij schoolmaaltijden en voedselbonnen Het Rode kruis wordt landelijk ingeschakeld bij het organiseren van schoolmaaltijden en voedselbonnen. Het Rode Kruis werft ook financiële boodschappenmaatjes. Het zou mooi als een paar vrijwilligersorganisatie lokaal zouden willen helpen. De gemeente zou die organisaties een vergoeding daarvoor kunnen geven.

e. Alle wegen 30 km in bebouwde kom Alarmerende cijfers over ongelukken met fietsers en onveiligheid voor kinderen en ouderen in het verkeer. Buiten de bebouwde kom hebben we op alle gemeentelijke wegen een 6o km limiet. Binnen de bebouwde kom moet voor alle straten 30 km de limiet worden. Geen discussies meer voeren hoe de straat dan aangepast moet worden, of er wel of geen vrij liggend fietspad is, welke functie die straat heeft. Het zal de aanwonenden, senioren en ouders van kinderen een zorg zijn. Hun echte zorg is veiligheid. De snelheid is hun onveiligheid. Dus gewoon borden de grond in, bloembakken als obstakels, hekjes of paaltjes als wegversmalling. Simpele aanpassingen werken ook. Een bonnetjesregen zorgt voor het laatste restje snelheid.

f. Gemeentelijk grondbedrijf De gemeente gaat voorlopig geen contracten meer aan met projectontwikkelaars en grote bouwbedrijven om huizen of appartementen bouwen. Alle grond gaat in de particuliere verkoop. Gemeente koopt veel actiever gronden aan en verkoopt die aan particulieren. Alle grond die de gemeente nu al heeft, gaat meteen in de verkoop. Projectontwikkelaars en bouwbedrijven die zelf grond kopen, komen achteraan in de rij. Appartementen hebben we intussen genoeg. Particuliere woningbouw is gunstig voor plaatselijke kleinere bouwbedrijven. Particulieren kunnen eigen grond blijven inbrengen met het verzoek daarop bouwkavels te maken.

Voor de woningcorporaties en wooncoöperaties geldt een uitzondering als ze huurwoningen willen bouwen. Ze zijn geen projectontwikkelaars. Voor de ontwikkeling en uitgifte van bedrijfskavels blijft de bestaande aanpak ongewijzigd. De gemeente gaat binnen zes maanden een grote hoeveelheid (kleinere) huizen (laten) bouwen als flexwoning. Voor verschillende groepen inwoners, zeker voor onze jongeren en senioren. De urgentie is er al veel te lang, het tempo moet erin.

g. Experiment ‘eerst bouwen, dan regelen’ Om een grote groep inwoners op korte termijn toch de kans op een huis te geven is een ongewone aanpak nodig. Het hout of de stenen eerst en dan de regels. Als een korte planologische toetsing door de gemeente positief is, krijgt de initiatiefnemer groen licht het bouwplan te gaan voorbereiden. Tijdens die voorbereiding en eventueel daarna in het bouwproces worden de regels ‘afgevinkt’. Afvinken betekent korte adviesrapporten en snelle beoordeling.

h. Energietransitie Alarmerende berichten over de capaciteit van het stroomnet in de Achterhoek. Het zit de energietransitie zeer in de weg. Grote zonneparken, windmolens, je hebt er niks aan als ze niet op het stroomnet worden aangesloten. Bij zonneparken zouden wellicht wat slimmer kunnen zijn. Leg ze aan op die plekken waar ze wel meteen op het stroomnet kunnen worden aangesloten.

i. Investeringsvolume Per 1 april 2023 stond er nog € 41,- miljoen krediet open om te investeren. Voor 2024 wordt voorgesteld daar € 13,- miljoen aan toe te voegen. Dat is niet realistisch. De gemeente kan het huidige investeringsvolume niet weg zetten. Daar zijn talloze oorzaken voor, die kennen wij ook. Om meerdere redenen (werkdruk, financiën, verwachtingenmanagement) moet er een uitvoerbaar investeringsvolume komen. Daarentegen staat in de kadernota ‘nieuw beleid’ dat niet financieel vertaald is in de staat van investeringen. We hopen dat dit wel doorgerekend is in de begrotingsprognose voor de komende jaren of in de concept begroting alsnog wordt gedaan.

j. Besteding toeristenbelasting Toeristische ondernemers vragen zich vaak af waaraan de toeristenbelasting wordt besteed. Het zou goed zijn om de inkomsten (toeristenbelasting) eens tegen de uitgaven (voor toeristische voorzieningen) te zetten.

k. 30.000 bomen De gemeente Oost Gelre heeft de ambitie binnen afzienbare tijd weer over de grens van 30.000 inwoners te gaan. Wellicht het moment om Oost Gelre groener te maken door het planten van 30.000 extra bomen. Goed tegen de klimaatstress van eigen inwoners, goed voor het toerisme en goed voor het leefklimaat. Het kost wel € 10 miljoen, maar waaraan moet je anders het geld uitgeven als het hier in de zomer 48° wordt. Ieders geld is niets meer waard als het klimaat een duurzame wereldcrisis is geworden.

i.

Raadsadviseur Tot slot over ons zelf als gemeenteraad. In de Kadernota wordt voorgesteld de Griffie uit te breiden met een raadsadviseur. Wij vragen het presidium nader te onderbouwen welk probleem er voor de raad met deze nieuwe functie wordt opgelost. Kunnen we dit verantwoorden in vergelijking met andere knelpunten in de organisatie. Einde