algemene beschouwingen OLW kadernota 2024-2027

Betreft : Algemene beschouwingen m.b.t. de Kadernota 2024 Van fractie

: OLW (Onafhankelijke Lijst Wallerbos), 9 mei 2023

Geachte voorzitter, geachte aanwezigen, Voordat wij als OLW ingaan op de kadernota, is het relevant om vandaag ook even stil te staan bij een aantal landelijke en grensoverschrijdende problemen. De vreselijke oorlog in Ukraine zorgt voor forse negatieve gevolgen voor o.a. onze bouwplannen, en een extra vluchtelingenstroom. OLW zal, in dit betoog, het zeker niet nalaten om punten te benoemen die het college goed op orde heeft, zoals de opvang van vluchtelingen. Dank aan het college, ambtenaren en burgers die dit tot op heden voortvarend hebben aangepakt. We zijn er als gemeente, voor onze medemens in nood. Hoewel de Provinciale verkiezingsuitslag niet geheel een afspiegeling zal zijn van de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen, kunnen we toch niet onze schouders ophalen bij het feit dat bijna de helft van de kiezers in Oost Gelre op BBB heeft gestemd. Ruim 7.500 stemmers, terwijl onze traditionele partijen, zoals de VVD en het CDA niet verder kwamen dan een kleine 1.500 resp. 2.000 stemmen. Deze aardverschuiving is met name veroorzaakt door het gebrek aan vertrouwen in de landelijke politiek. Zorgelijk is ook dat het verspreiden van desinformatie een belangrijke rol gespeeld. Het is een gotspe dat er in de Provinciale Staten nu zogenaamde BBBvolksvertegenwoordigers zitten die hun zetel deels te danken hebben aan het verspreiden van nepnieuws.

Welke lessen moeten wij als gemeenteraad uit de recente verkiezingen trekken om het vertrouwen van de kiezer in de politiek te behouden, laat staan terug te winnen? Doen we als gemeente wel genoeg om burgers en belangengroepen mee te nemen in de vele ontwikkelingen? Het idee dat bij een aantal partijen leeft, nl. om het inspreekrecht voor de burger uit onze raadsvergadering te schrappen, is wat ons betreft nu al toe aan een herbezinning. In het algemeen vindt OLW dat in de voorliggende kadernota de doelstellingen mbt communicatie en participatie met inwoners ontbreken. Recente voorbeelden laten zien dat we als gemeente beter kunnen en moeten, zoals de communicatie rondom woonwijk Oldenhuis. De projectontwikkelaar maakte er een potje va richting de bewoners, zonder dat de gemeente op tijd ingreep. Goed dat er een uitgebreid communicatieonderzoek aankomt onder onze burgers. Vraag aan de wethouder: wordt de raad betrokken bij de uitkomsten van dit onderzoek? Het blijft een uitdaging om burgers mee laten denken in de voorbereidende fase van de plannen die hier voorliggen. En dat is lastig, zeker bij kwesties als windmolens, zonneparken en andere onderwerpen, waarbij de leefomgeving van m.n. direct omwonenden beïnvloedt wordt. Er zal altijd weerstand zijn, en er zullen meningen en belangen uiteenlopen.

Maar een vroegtijdige betrokkenheid geeft de burger wel vertrouwen in de gemeente en geeft burgers weer een stem en betrokkenheid. Wij doen hier dan ook voor de zoveelste keer een oproep aan het college om m.n. in Lichtenvoorde en Groenlo meer te werken aan sociale cohesie, door bv. wijkbudgetten te introduceren. We lezen in de kadernota te vaak dat de burger maar moet aankloppen bij de gemeente i.p.v. dat de gemeente de minder mondige burger opzoekt en meehelpt om de samenleving in haar kracht te zetten……. Door de antwoorden van het college op onze technische vragen, is het ons duidelijk geworden dat er te weinig daadkracht wordt getoond op een aantal onderwerpen, met name

bij programma 1, 3 en 4. Te vaak verwijst de kadernota naar onderzoeken, actualiseren, rapporteren, gesprekken opstarten, op toetsen, modellen uitwerken, verkenningen opstarten, etc. Kortom: te weinig concrete plannen en toezeggingen, waardoor wij betwijfelen of de gestelde ambities uiteindelijk allemaal wel worden waargemaakt. Zo ziet OLW wederom onvoldoende daadkracht m.b.t. het lokaal tegengaan van klimaatverandering en biodiversiteitsherstel, hoewel we m.b.t. tot biodiversiteitsherstel een aantal positieve zaken in de kadernota vinden, zoals het inschakelen van Stichting Steenbreek de aankoop van een perceel van Staatsbosbeheer. Maar daar tegenover staat weer de obsessieve drang om maar, tegen de stroom in, te blijven inzetten op het ouderwetse economische groeimodel van een 2x2-baans N18, en uitbreiding van industrieterrein De Laarberg. OLW is blij dat inmiddels de Achterhoekboard en het ministerie een 2x2 baans N18 op een doodspoor heeft gezet. Wat betreft de Laarberg vinden wij uitbreiding, dus nog meer verlies van landbouwgrond en natuur, absoluut onwenselijk en wederom een aanslag op ons kleinschalige landschap. OLW wil inzetten op de kwaliteit van bedrijven, i.p.v. kwantiteit.

Wij vragen ons hardop af of een bedrijf zoals VION, dat inmiddels louche uitzendbureaus heeft gestationeerd op de Laarberg, en arbeidsmigranten illegaal onder slechte omstandigheden ook binnen Oost Gelre huisvest, nog wel bestaansrecht heeft op een industrieterrein. Terwijl dit college ondertussen hardop roept dat het een duurzaam, groen en innovatief bedrijventerrein moet zijn. Bedrijven met een businessmodel dat alleen maar overeind blijft door uitbuiting van mn arbeidsmigranten, hebben wat OLW betreft niets meer op de Laarberg te zoeken. M.b.t. klimaatverandering en de energietransitie: Na de deceptie van het vertragen van de uitvoering van het Akkoord van Groenlo, worden we in de kadernota dit keer teleurgesteld door de WUP, de wijkuitvoeringsplannen, waarmee we onze bewoners willen helpen bewegen naar een duurzamere woning. Het college komt niet veel verder dan aan te geven dat de onderzoeken naar een collectieve warmtebron mislukt zijn. De kadernota zegt eigenlijk mbt aardgasvrij: beste burger: “ieder voor zich en god voor ons allen”. Dit betekent in feite dat de burger met een kleine portemonnee weer door ons als gemeente in de steek wordt gelaten.

Waar blijft (en ik refereer aan een uitspraak vd PvdA van 2 jr geleden) de zogenaamde innovatieve Achterhoek, waarin we samen met onze talrijke bouwondernemingen wijk voor wijk grootschalig en kosteneffectief aan het isoleren slaan? Wethouder: Is de huidige energiecrisis, die met name onze burgers met een kleine portemonnee treft, voor u nu nog steeds geen wake-up call? Voorzitter, we willen een compliment geven mbt programma 2, welzijn. De 4 thema’s, zoals “een duwtje in de rug” zijn SMART omschreven. En het lukt ons al gemeente nog steeds om, ondanks de toenemende vergrijzing en stijgende zorgkosten, niemand tussen wal en schip te laten vallen. Dank voor de toezegging n.a.v. ons verzoek om deze SMART-methode de volgende keer in alle programma’s als basis te gebruiken. Dan m.b.t. de agrarische sector. Het blijft voor OLW onbegrijpelijk dat wij als gemeente schaalvergroting en intensivering maar blijven facilitairen, terwijl in Den Haag miljarden klaar liggen om juist dat soort grote stallen op te kopen. Want het college blijft gewoon stug meewerken aan uitbreiding van bv. varkensstallen en mengvoederbedrijven in o.a. Groenlo, Harreveld en Mariënvelde.

En wat lezen we vervolgens in de kadernota? Er moet maar liefst één miljoen euro worden uitgegeven om onze plattelandsasfaltwegen te onderhouden, want die worden kapot gereden door te grote machines van boeren, loonwerkers, melkbedrijven en mestbedrijven…. Wethouder Schutte beloofde bij zijn aantreden aan de raad in gesprek te gaan met onze agrosector en hen helpen te bewegen naar een toekomstbestendige sector in balans met de omgeving.

Maar….we vinden er in de kadernota vrijwel niets over terug. Er wordt eigenlijk alleen maar gewezen naar de Provincie en regio, terwijl wij een wethouder willen zien die niet alleen maar afwacht wat Den Haag doet. Maar zich juist inzet voor de toekomst van de kleinschalige natuur-inclusieve familieboer. Wethouder: wat gaat u daar de komende jaren alsnog aan doen en waar mogen wij u in 2026 op afrekenen? Het is overigens ook tekenend voor dit college, dat wij, n.a.v. een piepklein berichtje in de Elna, er via vragen achter moesten komen dat een veeboer aan de rand van Lichtenvoorde een schuur met maar liefst 80.000 kippen wil bouwen. Wethouder, waarom heeft u daar de raad niet actief over geïnformeerd? Voorzitter, winkelleegstand zet onze twee kernwinkelgebieden enorm onder druk. In Lichtenvoorde valt het nog enigszins mee, maar in Groenlo is er inmiddels sprake van een schrikbarende winkelleegstand in m.n. de Beltrumsestraat. Ook het CDA toont zich gelukkig bezorgd. Dit college heeft de afgelopen 5 jaar volstrekt onvoldoende gedaan om winkelleegstand tegen te gaan, en komt ook nu weer niet verder dan te verwijzen naar het zoveelste aankomende onderzoek. De LIDL, voor veel inwoners met een kleine portemonnee in Groenlo een belangrijke winkel, verdween zo maar opeens uit ons straatbeeld. 2 maanden geleden sloot de laatste schoenmaker, ook in Groenlo zijn deuren.

Vraag aan de wethouder: heeft u de winkelgebieden opgegeven, of gaat u, zoals bv bij voorgaande colleges met OOG, er alsnog actief wat aan doen? Beseft de wethouder wel hoe belangrijk een kernwinkelgebied is voor de sociale cohesie en de leefbaarheid in Lichtenvoorde en Groenlo? Voorzitter het college heeft een groot aantal technische vragen van OLW beantwoord. Dank daarvoor. We lezen, als het gaat om basisschool De Hoeksteen, dat Delta en Accent zich toch niet samen willen vestigen in 1 gebouw aan de Buitenschans. Dat is opmerkelijk en in strijd met de visie van de gemeente. Betekent dit dus dat de Hoeksteen op de bestaande locatie gaat nieuwbouwen? Gaat het College zomaar akkoord met dit besluit want dit zal leiden tot hogere bouwkosten en inefficiency, omdat we nu 2 relatief kleine scholen niet samenvoegen. Als 1-na laatste punt willen we een compliment geven aan de VVD. De afgelopen raadsvergadering liet die partij namelijk zien dat men dualisme serieus neemt door niet zomaar hun eigen wethouder en het CDA tegemoet te komen. De VVD liet ook zien dat het raadspamflet, dat we gezamenlijk met alle fracties een jaar geleden hebben opgesteld, voor hen waarde heeft. Wij hopen dat het CDA, dat tijdens de betreffende raadsvergadering nogal emotioneel reageerde, inmiddels begrijpt dat dualisme een waardevol goed is binnen de gemeentelijke democratie.

Voorzitter, OLW zal, ondanks dat we achter een deel van de plannen in de kadernota kunnen staan, tegen de voorliggende kadernota stemmen. Want we zien te weinig daadkracht in programma 1, 3 en 4. Maar we stemmen vooral tegen de kadernota, omdat een aantal plannen in de kadernota gebaseerd zijn op oude politiek, zoals: - meer asfalt en milieuoverlast door een 2x2-baans N18. - een verder groei van bedrijventerrein de Laarberg. - het maar blijven faciliteren van grootschalige landbouw en veehouderij. Einde