algemene beschouwingen NLog programmabegroting 2023

Algemene Beschouwingen Nieuwe Liberalen Oost Gelre

1 nov. 2022

Geacht college en ambtelijke staf, geacht publiek en pers, geachte inwoners van Oost Gelre en last but not least geachte collega’s van de raad,

Met deze algemene beschouwingen kijken we vooruit naar datgene wat het komende jaar ons gaat brengen. Al vorens dit te doen is het goed om eerst te kijken waar we nu staan en in welke omstandigheden we verkeren. Heden staan we voor de uitdaging om aan alle veranderingen die er spelen in de samenleving het hoofd te bieden. Als gemeente Oost Gelre zijn we een klein radartje in het geheel. Het is aan ons als raad om in samenspel met het college en ambtelijke staf dat gene te doen wat nodig en mogelijk is. Voor ons ligt de eerste begroting van de nieuwe coalitie CDA/VVD. We zien uit naar de uitvoeringsagenda van het nieuwe college.

Het is ondoenlijk om in dit uur alle onderwerpen in de begroting aan te kaarten. Zonder iets uit de begroting te kort te willen doen, willen wij van de NLog ons richten op een vijftal speerpunten. Allereerst willen we ze benoemen en daarna toelichten. Tot slot willen we een blik werpen op gemeente Oost Gelre. De VIJF speerpunten: 1. Ruimte voor nieuwe economische dragers 2. Betaalbare woningen voor jongeren 3. Energietransitie 4. Zuinig op onze ambtenaren 5. Financiën/Extra ondersteuningspakket

1. Ruimte voor nieuwe economische dragers Onze boeren zijn de economische pijler van het buitengebied en daarmee ook belangrijk voor de leefbaarheid van de kleine kernen. Boeren staan voor grote veranderingen. Er komen veel boerenerven vrij die om herbestemming vragen. Daarom graag ook ruimte bieden voor andere ondernemersactiviteiten dan landbouw, recreatie en zorg. Een omgevingsvisie kan hierbij helpen. Het is belangrijk om Lichtenvoorde en Groenlo aantrekkelijk te houden voor winkeliers. Het is de kunst om te voorkomen dat grote winkels zoals supermarkten zich buiten het centrum gaan vestigen. Anders wordt het winkelend publiek uit het centrum weggetrokken. Het is

1

dan ook cruciaal dat grote supermarktpanden goed bereikbaar zijn. En voorzien zijn van voldoende parkeergelegenheid. Verder vinden wij als NLog dat we als gemeente vanuit wet- en regelgeving ruimte horen te geven aan het ondernemersklimaat. Niet wachten op de omgevingswet, maar de huidige bestemmingsplannen ruimer interpreteren. Ook voor andere ondernemersactiviteiten.

2. Betaalbare woningen voor jongeren De gemiddelde huizenprijzen liggen in onze gemeente op een aanzienlijk niveau. Vooral voor jongeren zijn woningen hier vaak te duur. Beleggers zijn actief op de woningmarkt die woningen gebruiken als speculatieobjecten. De landelijke overheid doet hier al iets in. De gemeente kan hierin ook een bijdrage leveren door een zelfbewoningsplicht op te leggen, of eventueel alleen door eigen kinderen. Verder moeten we meer woningen bouwen. Hierbij het aandeel huur- en starterswoningen vergroten. Voor starters naast het verruimen van de starterslening tevens een korting geven op bouwprojecten. Hierbij kun je denken aan een lagere bouwkavelprijs en lagere bouwleges. Het is raadzaam om meer te kijken naar alternatieve mogelijkheden zoals het toestaan van generatiewoningen. Woningsplitsing waarbij ouders met eigen kinderen onder één kap kunnen wonen. Daarnaast zijn er ook kansen in het buitengebied. Leeg komende agrarische gebouwen kunnen we ombouwen tot woonerven. Desnoods met appartementen. Hier is een mix mogelijk van knarrenhof met blagenparadijs, ofwel jong & oud samen. Tevens zijn Tiny houses en flexwoningen hier ook mogelijk. Ook is het wenselijk om bij het opstellen van de woonvisie aandacht te besteden aan doorstroming op de woningmarkt. NLog zou graag zien dat er gesprekken worden gevoerd met ouderen over doorstroming.

Zo krijgen we een beeld van mensen die willen doorstromen naar toekomstige bouwprojecten en kunnen we daar op anticiperen.

3. Energietransitie Met de R.E.S. heeft Oost Gelre hier een opgave liggen. Er zijn vele daken beschikbaar voor zon-op-dak. Echter deze kunnen nog niet ontsloten worden door een overvol spanningsnet. Fijn om vorige week te mogen vernemen dat Oost Gelre en Berkelland worden voorzien van een nieuwe middenspanningskabel. Dit schept ruimte. Hoe gaan we die invullen. Grootschalige energieopwekking uit natuurlijke bronnen vergt duizendmaal zoveel ruimte als energie uit fossiele brandstof. Omdat die ruimte er in de kom niet is, geeft dit kansen voor het buitengebied. Landbouw krijgt ook een functie als leverancier van energie. Dat kan een nieuwe economische pijler zijn. Je loopt hierbij tegen dilemma’s aan van grondgebruik. Zolang er nog veel daken niet vol liggen, zijn zonneweides niet nodig. Windenergie kan wel interessant zijn.

2

Daarnaast is de vraag hoe we particulieren gaan stimuleren om energieneutraal te gaan wonen. Hier ligt nog een opgave. Naast opwekken moeten we verspilling tegen gaan. Alles wat we besparen hoeven we niet op te wekken. Met het isoleren van woningen en bedrijven moeten we doorgaan. Hierbij verdienen sociale huurwoningen ook aandacht. De gemeente kan haar inwoners actief van informatie voorzien over energiebesparingsmogelijkheden en het energieloket via een digitale nieuwsbrief en ELNA/GG.

4. Zuinig op onze ambtenaren. Wet en regelgeving wordt steeds complexer. Dit heeft effect op de werkdruk van onze ambtenaren. Niet alle vergunningen en bestemmingsplannen worden binnen de termijnen uitgegeven, wat tot frustraties van particulieren en bedrijven leidt. Laten we kijken hoe we dat kunnen versnellen. Om alles te kunnen behappen moeten we niet steeds iets nieuws bedenken. Beleid niet complexer maken dan nodig is, liever simpeler houden. Laten we kijken wat we met het huidige instrumentarium kunnen. Hoe kunnen we efficiënter werken. Wat is nodig. Wat is eigenlijk niet zo zinvol. Laten we zuinig zijn op onze ambtenaren en faciliteren hetgeen wat nodig is. Het is belangrijk dat we ze vast kunnen houden in plaats van dat we ze kwijt raken door een burnout of functie elders. Als de gemeente genoodzaakt wordt om extra extern personeel in te huren, stijgen de kosten fors. Verzekerd blijven van een optimale gemeentelijke dienstverlening voor alle inwoners van Oost Gelre is van groot belang.

5. Financiën/Extra steunpakket De begroting laat een ligt positief resultaat zien. Echter bij de algemene reserve zien we een afname. Dit komt voornamelijk door nieuw beleid. We gaan jaarlijks structureel meer besteden aan eigen personeel. Een kwaliteitsimpuls van de ambtelijk staf is niet verkeerd. Of het zo fors moet, is een tweede. De lokale heffingen stijgen opnieuw. Nlog had liever geen lastenverhoging gezien. Nu kunnen we cijfermatig heel lang stilstaan bij de begroting. De aandacht spitst zich nu voornamelijk toe op de toegift van het college. Het extra ondersteuningspakket voor de hoge energiekosten. Hier wordt gemeenschapsgeld herverdeeld. Het idee hiervan is sympathiek om mensen met hoge energiekosten te ondersteunen. Hier is echter veel nieuw beleid voor nodig wat nog uitgewerkt moet worden. Maatwerk vraagt om veel afwegingen, ambtenarenuren en ook teleurstellingen van mensen die op de grens zitten en iets verwacht hadden. Mogelijk lopen we het risico dat we ons doel voorbij schieten. Vraag is of het bestaande instrumentarium niet toereikend is.

3

Waarschijnlijk heeft de gemeente de echte knelgevallen wel in beeld. Wees daar coulant. Ga mensen in de bijstand niet korten als ze geld van familie of vrienden krijgen voor de boodschappen. Door het ondersteuningspakket minder omslachtig te maken, hoeven we hier minder arbeidsuren aan te besteden. Dat betekend minder kosten waardoor de algehele lasten stabiel gehouden kunnen worden. Voor het MKB is er een kwijtschelding van precario- en reclamebelasting. De rest van de bedrijven wordt niets toe bedeeld. Dit kan simpeler. Gewoon geen OZB verhoging. Voor niemand.

OOST GELRE TWEEDUIZENDNU We kunnen stellen dat Oost Gelre er mooi bij ligt. We leven hier op een plek waar het fijn wonen, leren, werken en recreëren is. We mogen ons gelukkig prijzen met een fraai landelijke gebied. Natuur met rust en ruimte al om. We zijn trots op de vele maakindustrie, de boeren, het MKB en het rijke verenigingsleven in Oost Gelre. De arbeidsethos is hier hoog. Daarbij mogen we ons verheugen in een hoge mate van saamhorigheid onder onze inwoners. Mooi om te zien dat we hier samen zoveel voor elkaar krijgen. Mede door die grote gemeenschapszin, zijn we nu een evenementengemeente met aanzien. Met als top 3, de Zwarte Cross, de Slag om Grolle en het bloemencorso. Laten we dit koesteren. Verder kunnen we concluderen dat het college met de ambtelijke staf goed bezig is: *Onze gemeente heeft het sociaal domein op orde. Samen met Fijnder voert Oost Gelre een echt sociaal beleid, zelfs beter dan menig andere gemeente. *Voor de versnelde opvang van statushouders steekt onze gemeente haar nek uit. *We krijgen een klanten contact centrum op het gemeentehuis. *Er komt een woon- en zorgvisie. *De netcongestie wordt aangepakt. *De Laarberg groeit.

De Nieuwe Liberalen Oost Gelre hoopt met deze algemene beschouwingen een bijdrage te leveren aan een beter Oost Gelre voor al haar inwoners.

Bertie Bosker, fractievoorzitter Nieuwe Liberalen Oost Gelre

4

5