algemene beschouwingen CDA programmabegroting 2023

ALGEMENE BESCHOUWINGEN – CDA Oost Gelre, 1 november 2022 Korte terugblik: Na de verkiezingen van 16 maart 2022, heeft het CDA het initiatief genomen om, op een voor Oost Gelre vernieuwende manier, het informatie proces op te starten. Onafhankelijk en onpartijdig informateurs Cees Oosterwijk heeft met alle partijen in deze raad goede en intensieve gesprekken gevoerd. Dit heeft geleid tot een raadspamflet, die door de raad op 10 mei 2022 unaniem is aangenomen, met daarin acht hoofdopgaven voor de raadsperiode 2022-2026. Vervolgens heeft de coalitie van CDA en VVD, op basis van dit raadspamflet, een coalitieprogramma opgesteld met als motto ‘Samen gaan we de uitdaging aan!”. Ook dit coalitieprogramma is unaniem door de raad aangenomen. En voorzitter, wij zijn trots op beide producten en het gelopen proces. Dit omdat dit voor ons als raad bewegingsruimte biedt om adequaat en snel in te kunnen spelen op de snel veranderende samenleving en de vele crisissen (of crises), ook op lokaal niveau, waar we nu en de komende jaren mee te maken hebben en krijgen. Kortom: ‘Samen gaan we die uitdagingen aan!’. Bij het aangaan van die uitdagingen vinden wij het CDA onze taak om bovenal het menselijke aspect in ogenschouw te houden. Ook willen we, in deze helaas sterk polariserende maatschappij, juist de verbinding blijven zoeken met burgers, instanties en bedrijven.

Wij willen met hen in gesprek blijven, standpunten uitwisselen en met respect uitleggen en motiveren waarom wij bepaalde keuzes maken. En dat is heden ten dage lang niet altijd makkelijk. Maar wij gaan nooit aan de kant voor intimidatie en moraal verwerpelijke uitingen in en op (sociale)media waar vooral het individuele/persoonlijke belang hoogtij viert. Bij ons staat het algemeen belang altijd voorop! Focus in het Coalitieprogramma: De uitdagingen zijn dus groot en de ambities van het coalitieprogramma zijn groot. Dit vraagt om focus. Deze focus is in het coalitieprogramma aangebracht door de benoeming van drie thema’s, te weten: Wonen, Werken en Welzijn. Erg goed om te constateren dat er in deze programmabegroting voor gekozen is om de programma-indeling daar expliciet bij aan te laten sluiten. Doorvertaling in college-uitvoeringsprogramma: In het voorwoord van de voorliggende programmabegroting wordt kernachting per thema inhoudelijk weergegeven wat de ambities zijn. En daar zijn we erg blij om. Je verwacht dan, dat deze ambities verderop in de programmabegroting, als nieuw beleid en in concrete projecten en beleid worden uitgewerkt. Maar dit is helaas veelal niet het geval. Maar wellicht moeten we zeggen NOG niet het geval. Want het college geeft aan dat deze programmabegroting een eerste stap is naar een college-uitvoeringsprogramma.

En dat op een later tijdstip met dit college-uitvoeringsprogramma het coalitieprogramma concreet wordt door vertaald naar concrete maatregelen/projecten en beleid. Alleen de vraag die wij daarbij hebben is dan: wanneer komt dit collegeuitvoeringsprogramma dan? We weten allemaal dat het over het algemeen erg veel tijd kost om nieuw beleid en/of projecten tot uitvoering te laten komen. En het is, zoals gezegd crises. We hebben dus geen tijd te verliezen. Wij zullen daarom met een motie komen, die het college de opdracht geeft om in de raad van februari 2023 het college-uitvoeringsprogramma 2023-2026 ter besluitvorming in de raad aan te bieden.

Speerpunten per thema in het college-uitvoeringsprogramma: Nu het college bezig is met het college-uitvoeringsprogramma, willen wij graag per thema een aantal accenten benoemen, waarvan we graag zien dat deze vanwege de urgentie terugkomen in het college-uitvoeringsprogramma. Wonen: College is op de goede weg met de woningbouwprogrammering. In al onze woonkernen kernen wordt momenteel volop gebouwd en er zitten maar liefst 500 woningen in de pijplijn. Erg goed dat het college in de begroting aangeeft volop in te willen zetten op alternatieve woonvormen, innovatieve woningbouwconstructies en op moderne financieringsinstrumenten. Graag zouden wij zien dat in dit kader in het collegeuitvoeringsprogramma uitvoering wordt gegeven aan de door de raad op 9 november 2021 aangenomen motie ‘Huisvesting jongeren en studenten’. In deze motie wordt o.a. aangegeven te onderzoeken of de voormalige St. Jorisschool in Lichtenvoorde geschikt gemaakt kan worden voor studenten en jongeren. Arbeidsmigranten zijn onmisbaar voor onze maakindustrie. Aan een goede en humane huisvesting van arbeidsmigranten hecht het CDA grote waarde. We spreken er al erg lang over. Daarom zien we dit onderwerp graag terug in het uitvoeringsprogramma. Evenals de structurele huisvesting van statushouders en asielzoekers. Dit vraagstuk komt snel op ons af, daar moeten we op voorbereid zijn.

Als we onze gemeente schouwen op gebieden waar een stedenbouwkundige impuls kan zorgen voor een sterke verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte en de leefomgeving, dan staat de omgeving De Driehoek in Lichtenvoorde, bij ons met stip op één. Wij zijn van mening dat het gebiedsproces om te komen tot een transformatie naar meer woningen in en rond De Driehoek, met een straal van ca. 200 m., op gang kan komen door het opstellen van een Ruimtelijke verkenning, ook wel Masterplan of Vlekkenplan genoemd. Met een dergelijk Masterplan geeft de gemeente de ontwikkelrichtingen aan voor woningbouw e.d. Het is dan vervolgens aan m.n. marktpartijen en particulieren om deze ontwikkelingsrichtingen in te vullen. Het Masterplan voor woningbouw in de kleine kernen heeft erg goed gewerkt, laten we dit succes doorzetten naar De Driehoek. Om het e.e.a. kracht bij te zetten zullen wij met een motie komen voor Masterplan Driehoek. Werken: Onze agrarische sector en onze (maak)industrie vormen het hart van onze lokale economie. Daar zijn we erg zuinig op. Verbetering van de bereikbaarheid via de N18 en aanwas van jonge en/of nieuwe arbeidskrachten is essentieel voor de continuïteit van onze bedrijven. Speciale aandacht in het college-uitvoeringsprogramma vragen wij voor onze economie in het buitengebied. Het buitengebied vraagt met urgentie om een transformatie.

Er zijn veel belanghebbenden in het buitengebied, met soms tegenstrijdige belangen. Wij vinden het van belang dat er een proces op gang komt waarbij de verschillende actoren met elkaar in verbinding worden gebracht en iedereen elkaar accepteert en respecteert. Dat er gezamenlijk plannen worden gemaakt waarbij er een goede en gezonde boterham verdient kan worden en de kwaliteit van het landschap verbeterd wordt. De opbrengst van dit proces kan uitstekend als input gebruikt worden voor de nog op te stellen omgevingsvisie voor het buitengebied.

Als facilitator/verbinder/kwartiermaker van dit proces zien wij nadrukkelijk een rol weggelegd voor het college, in de persoon van de wethouder economie. Wij zijn benieuwd hoe het college dit ziet. Welzijn In Oost Gelre is het een groot goed dat niemand tussen het wal en het schip beland. We zijn een sociale gemeente met noaberschap en een hoge mate van zelfredzaamheid. Daarbij zijn de talloze mantelzorgers en de vele vrijwilligers van onschatbare waarde. Zij verdienen een grote pluim! Nu de energiecrisis in alle hevigheid te voelen is, heeft het college, naar aanleiding van een raad brede motie, een raadsvoorstel gemaakt voor een Ondersteuningspakket voor burgers, verenigingen en bedrijven. Voorzitter wij zijn erg blij met dit voorstel. Dit helpt onze burgers, verenigingen en bedrijven om vanwege de extreem gestegen energiekosten, het hoofd boven water te houden. In het raadsvoorstel zitten nog behoorlijk wat zaken die nog nader uitgewerkt moeten worden. Dat vinden wij niet erg, omdat de kracht van dit voorstel is dat er zoveel mogelijk maatwerk geleverd wordt. Wij kunnen dus instemmen met dit raadsvoorstel. Daar krijgen wij energie van! Waar wij absoluut geen energie van krijgen is handel in drugs en het drugsgebruik. Nederland heeft de twijfelachtige eer om als narcoticastaat door het leven te gaan.

Ook in de Achterhoek en in Oost Gelre wordt drugs gebruikt én dus ook verhandeld. De afgelopen jaren zijn er echt goede stappen gezet door de gemeente, met onze wethouder sociaal domein en onze burgemeester voorop! Er zijn door hen vele gesprekken gevoerd met scholen, ouders, jeugd en horeca. Daar moeten we vooral mee doorgaan. Maar wat ons betreft mag er een nog duidelijker en een veel steviger signaal uitgaan. Dat wij in Oost Gelre, de evenementen gemeente bij uitstek!, geen enkele vorm van drugs accepteren en tolereren. Wij willen gaan voor een zero tolerance beleid. Of in goed Achterhoeks: Drugs = D’r uut! Als voorbeeld willen we dat wanneer je wordt betrapt van drugsgebruik in bijv. de horeca en/of vereniging, je D’r uut gezet zet wordt en je bijv. een jaar lokaalverbod krijgt. Daar is een campagnestrategie, handhavingscapaciteit e.d. voor nodig. Middels een motie willen we het college vragen om dit beleid uit te werken. Organisatie en Financiën: Tot slot, voorzitter nog een paar opmerkingen over onze organisatie en de financiën. Op de eerste plaats willen we het college en de ambtelijke organisatie hartelijk bedanken voor de beantwoording van de onze vele technische vragen over de begroting. De antwoorden waren helder. Er is goed werk geleverd! De avond op 13 oktober jl. over de organisatie ontwikkeling was goed en verhelderend.

Goed om te merken dat het management weer op sterkte is en dat er veel nieuwe betrokken mensen zijn aangetrokken. Dit is een belangrijke voorwaarde om de ambities van college en raad waar te kunnen maken. Ook goed om te zien dat de organisatie begonnen met het instellen van jeudpannels. De jeugd veel meer bij de lokale politiek betrekken is immers een belangrijk speerpunt. Wel zouden we graag na verloop van tijd een evaluatie willen zien. We zijn namelijk erg benieuwd naar de ervaringen van met name de jongeren. Over de financiën kunnen we kort zijn. We staan er als gemeente financieel nog steeds goed voor. We kunnen daarom instemmen met deze begroting. Punt van zorg is wel de prijsontwikkeling. We kunnen nu nog moeilijk inschatten wat dit gaat betekenen voor de

komende meerjarenbegroting. Maar ook daarvoor geldt wat ons betref: “Samen gaan we de uitdaging aan!” Walter Leemreize, fractievoorzitter CDA Oost Gelre Namens de fractie CDA Oost Gelre