accountantsverslag oost gelre 2024
Tekst van het document
Gemeente Oost Gelre
Accountantsverslag 2024 8 mei 2025 | Concept
CONCEPT
Inleiding Doetinchem, 8 mei 2025 Aan de Gemeenteraad van de gemeente Oost Gelre, Wij hebben de jaarrekening 2024 van uw gemeente gecontroleerd. In dit verslag brengen wij de hoofdzaken van onze bevindingen vanuit de controle onder uw aandacht. Daarnaast besteden wij aandacht aan de jaarrekening zelf en aan de interne beheersing. Dit accountantsverslag kan het beste in samenhang worden gelezen met de jaarrekening over 2024. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College van Burgemeester en Wethouders (hierna: College). Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring bij de jaarrekening te verstrekken. Daarnaast hebben wij beoordeeld of het jaarverslag in overeenstemming is met de jaarrekening. Ons oordeel over de jaarrekening komt tot uitdrukking in de controleverklaring. Het verslag is uitsluitend bestemd voor het College en de Gemeenteraad en mag niet voor andere doeleinden worden gebruikt. Waar relevant gaan onze bevindingen vergezeld van aanbevelingen. De in het verslag opgenomen bevindingen doen geen afbreuk aan ons oordeel over de jaarrekening. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag op 8 mei jl. afgestemd met de portefeuillehouder Financiën en het ambtelijke financieel management. Wij hebben deze rapportage besproken tijdens de bijeenkomst van de auditcommissie op 3 juni 2025.
Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten
De heer R.H. Gosselink-Wolbrink RA
2
CONCEPT
Inhoudsopgave Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Afsluiting
Bijlagen
3
CONCEPT
Samenvatting Controleverklaring Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken als u de jaarrekening ongewijzigd vaststelt. Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2024 een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 en van het vermogen op 31 december 2024, in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. In de WNT (Wet Normering Topinkomens) - verantwoording zijn geen afwijkingen geconstateerd.
Financiële positie Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt per eind 2024 € 21,1 miljoen. Het benodigde weerstandsvermogen is € 1,5 miljoen. De ratio is 12,9. Dit is uitstekend. Vanwege het ravijnjaar in 2026 komt de financiële positie onder druk. Het vermogen neemt naar verwachting af. Het is belangrijk te gaan werken met scenario’s. Mede vanwege de aanstaande verkiezingen.
Rechtmatigheidsverantwoording Het College van Burgemeester en Wethouders heeft in de rechtmatigheidsverantwoording aangegeven rechtmatig gehandeld te hebben. Binnen de grens van 3% van de lasten. Wij zijn van mening dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. De belangrijkste onrechtmatigheden in 2024 zijn: • € 2,3 miljoen begrotingsoverschrijdingen • € 0,5 miljoen onrechtmatige aanbestedingen
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Controleproces De controle is goed verlopen. Er zijn voldoende stukken beschikbaar gesteld om de controlewerkzaamheden uit te voeren. Wij hebben beperkt ondersteund.
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Interne beheersing De interne beheersing voldoet aan de daaraan te stellen eisen en past bij de omvang van uw organisatie. Wij hebben enkele verbeterpunten geadviseerd. De belangrijkste zijn: - Het controleren van de prestaties achter de inkoopfacturen - Het vaststellen van de juiste levering van de zorg - Het voldoen aan de nieuwe Cyberwetgeving die naar verwachting in het najaar wordt vastgesteld. - Het afronden van de frauderisicoanalyse en het toetsen van de naleving van de wet- en regelgeving in het algemeen.
Bijlagen
4
Aandachtspunten Gemeenteraad De Gemeenteraad heeft ons aandachtspunten voor de controle meegegeven. Deze waren: - Zorgfraude - Financiering Rova Prestatielevering zorg/zorg fraude De zorg vanuit de WMO en Jeugdwet wordt geleverd door verschillende zorgaanbieders. Als gemeente wil je weten of de zorg die betaald wordt, ook geleverd is. De zorgaanbieder is daarvoor verantwoordelijk en de accountants van de (grotere) zorgaanbieders controleren de productieverantwoording. Als een zorgaanbieder geen (goedkeurende) controleverklaring en/of productieverantwoording bij de gemeente aanlevert, heeft de gemeente geen zekerheid dat de zorg geleverd is. Om dit voor de kleinere zorgorganisaties toch aan te kunnen tonen, voert uw gemeente jaarlijks klanttevredenheidsonderzoeken uit. Door telefonische interviews worden cliënten gebeld om te vragen of de geleverde zorg overeenkomt met de toegekende zorg. Daarnaast kunnen cliënten meldingen of klachten indienen bij de gemeente over de zorg(aanbieder). Bij de controle van de facturen wordt dan beoordeeld of de klacht of melding door de zorgaanbieder verwerkt is. Bijvoorbeeld door dit niet te factureren. Bij herindicaties en heronderzoeken wordt ook gevraagd naar de kwaliteit van de geleverde zorg en of de geleverde zorg aansluit met de toegekende zorg. Dit wordt vastgelegd in het gespreksverslag.
De combinatie van de genoemde maatregelen, geeft een grotere zekerheid dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk geleverd is. Wij hebben hierin ook geen onregelmatigheden aangetroffen. ROVA baten en lasten De lasten die uw gemeente maakt voor de diensten van ROVA nemen jaarlijks toe, terwijl door ROVA ook meer dividend wordt uitgekeerd. De vraag is gesteld hoe dit kan. Omdat hogere lasten tot een lagere winst en minder dividend zouden kunnen leiden. Uw gemeente betaalt aan ROVA voor met name de afvalinzameling en het onderhoud van openbaar groen. De lasten van de afvalinzameling zijn toegenomen van € 2,3 miljoen in 2022 naar € 2,7 miljoen in 2024. Voor groenonderhoud zijn de lasten gestegen van € 1,9 miljoen naar € 2,7 miljoen. De lasten voor overige diensten zijn afgenomen van € 0,7 miljoen naar € 0,4 miljoen. Op totaalniveau is er een stijging van de kosten ten bedrage van € 0,8 miljoen. De oorzaak van de kostenstijgingen is met name dat minder gebruik kon en kan worden gemaakt van goedkopere gesubsidieerde arbeid (minder SW-ers). Waarschijnlijk zijn door de onzekerheden hierin de marges in de lasten wat ruimer aangehouden en is de meevaller groter geweest dan verwacht. De dividenduitkering was overigens in 2022 € 70.000 en in 2023 € 135.000. Het dividend dat uitgekeerd wordt is niet alleen afhankelijk van de lasten die uw gemeente maakt.
Het dividend wordt bepaald op basis van de totale winst van NV Rova Holding. Deze winst komt ook uit andere diensten die ROVA verricht. Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
5
CONCEPT
Jaarrekening
Accountantscontrole
Financiele positie
Overige bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
6
CONCEPT
Accountantscontrole Goedkeuringstoleranties Bij onze controle maken wij gebruik van een door u vastgestelde goedkeuringstolerantie, de materialiteit. De materialiteit wordt gebruikt als grens om te bepalen hoe groot fouten in de jaarrekening maximaal mogen zijn. Omdat niet alle kleine fouten gevonden worden in de controle, wordt de controle uitgevoerd met een uitvoeringsmaterialiteit. Het verschil tussen de materialiteit en de uitvoeringsmaterialiteit vormt de ruimte die vrij gelaten wordt voor eventuele kleine fouten die niet ontdekt zijn tijdens de controle. Bij de controle van uw jaarstukken hebben wij de volgende materialiteit gehanteerd: Omschrijving
2024
Materialiteit
Fouten 1%
Onzekerheden 3%
€ 1.040.000
€ 3.120.000
Uitvoeringsmaterialiteit
€ 728.000
Ruimte voor afwijkingen
€ 312.000
€0
Afwijkingen: Niet-gecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden
€ 236.000
Gecorrigeerde controleverschillen Vanuit de controlewerkzaamheden zijn een aantal afwijkingen naar voren gekomen. Deze zijn besproken met het management en gecorrigeerd in de jaarrekening zoals deze voor u ligt.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
7
CONCEPT
Accountantscontrole Niet gecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden Hieronder staat een overzicht van de controleverschillen die niet in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt. U heeft ons gevraagd alle controleverschillen groter dan € 50.000 te vermelden. Er is 1 onzekerheid. Deze kan niet gecorrigeerd worden. Er zijn geen fouten.
Getrouwheid
Omschrijving Fouten
Onzekerheden
Onzekerheden WMO/Jeugd
€0
€ 236.000
TOTAAL
€0
€ 236.000
Goedkeuringstolerantie voor fouten (1%)
€ 1.040.000
€ 3.120.000
Goedkeuringstolerantie voor onzekerheden (3%)
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
8
CONCEPT
Accountantscontrole Hieronder staat een toelichting op de controleverschillen. Onzekerheid prestatielevering WMO/Jeugd Een aantal zorgaanbieders heeft in 2024 nog zorg gedeclareerd over 2023. In 2023 was het gedeclareerde bedrag conform de productieverantwoording. Er was daarom geen sprake van een nog te declareren bedrag en er was dus geen balanspost opgenomen. De zorg die alsnog gedeclareerd is in 2024, is geen onderdeel geweest van de accountantscontrole voor de productieverantwoordingen. De gemeente kan van deze zorg de prestatielevering niet meer aantonen. Dit is daarom als onzekerheid meegenomen. Voor de WMO gaat dit om € 77.000 en voor de Jeugdzorg om € 159.000. In totaal € 236.000. Vorig jaar was de onzekerheid nog € 2,7 miljoen. Deze was hoger doordat 1 grote zorgaanbieder geen controleverklaring bij de productieverantwoording had verstrekt. Daarnaast konden wij over 2023 nog onvoldoende gebruik maken van de intern verrichte werkzaamheden op de prestatieleveringen in de zorg.
Herziening Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden Op 21 maart 2025 is het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gewijzigd. Voor de controle van de jaarrekening geldt vanaf boekjaar 2025 een standaard goedkeuringstolerantie van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De Raad kan kiezen voor een lager percentage. Wij adviseren u dat niet te doen. De goedkeuringstolerantie is vanaf 2025 namelijk de som van de afwijkingen in de jaarrekening én de onzekerheden in de uitvoering van de controle. Hiermee wordt de kans dat de goedkeuringstolerantie wordt overschreden groter. De goedkeuringstoleranties van 1% bij fouten en 3% bij onzekerheden komen hiermee te vervallen vanaf boekjaar 2025. Wij hebben het College geadviseerd de controleverordening met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene goedkeuringstoleranties voor de accountantscontrole.
Voor uw gemeente wordt deze grens dan ruim € 2 miljoen. Door deze aanpassing kan dit met name bij grote onzekerheden in bijvoorbeeld de prestatieleveringen voor de WMO en Jeugdzorg tot een niet goedkeurende verklaring leiden. Wij hebben het College geadviseerd de gevolgen in beeld te brengen op basis van de huidige inzichten en de bestaande waarborgen te behouden voor het onderbouwen van de geleverde prestaties door de zorgaanbieders en op de overige inkopen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
9
CONCEPT
Accountantscontrole Fraude en financiële risico’s in relatie tot de financiële positie Wij zijn verplicht bij wettelijke controleopdrachten in de controleverklaring te rapporteren over fraude en continuïteit. Dit is tot stand gekomen vanuit de maatschappelijke wens tot meer transparantie en inzicht voor de gebruiker van de jaarrekening. Concreet betekent deze verplichting dat er een sectie ‘Controleaanpak frauderisico’s’ en een sectie ‘Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie’ in onze controleverklaring is opgenomen. In bijlage 1 staan de teksten die wij in de controleverklaring zullen opnemen.
Financiele risico’s in relatie tot de financiële positie Dit is een paragraaf in de controleverklaring waarin wij uiteen zetten welke controlewerkzaamheden zijn uitgevoerd om de veronderstellingen te toetsen. Het College maakt jaarlijks een gedegen analyse van de financiële positie en vooruitzichten en de accountant moet deze toetsen. In de controleverklaring wordt uiteengezet welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om de analyse van de directie te toetsen en wat de uitkomsten van die werkzaamheden zijn. Ook eventuele belangrijke waarnemingen die de accountant ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie bij de uitvoering van de werkzaamheden doet, worden vermeld in de controleverklaring.
Fraude De fraudeparagraaf in de controleverklaring beschrijft hoe wij in onze controle hebben ingespeeld op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening als gevolg van fraude. In deze beschrijving zijn de volgende elementen opgenomen: • de frauderisico’s die aandacht vereisen bij de controle; • een verwijzing naar eventuele toelichtingen in de jaarrekening; • een kort overzicht van de uitgevoerde werkzaamheden; • een indicatie van de uitkomst van de werkzaamheden van de accountant; • belangrijke waarnemingen met betrekking tot onderkende frauderisico’s.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Onze controleaanpak is opgesteld vanuit onze verplichting tot het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van onze werkzaamheden. Wij hebben onze controleaanpak zodanig ingericht dat de kans op het ontdekken van materiële afwijkingen als gevolg van fraude zo hoog mogelijk is. Hierbij is sprake van professionele oordeelsvorming, rekening houdend met de specifieke omstandigheden en de complexiteit van de controle. Voor de onderkende frauderisico’s hebben wij onze werkzaamheden op het geplande niveau kunnen uitvoeren.
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
10
CONCEPT
Accountantscontrole Naleven verslaggevingsregels De jaarrekening is overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgesteld. Wij hebben gecontroleerd of de bepalingen in het BBV zijn nageleefd. Hierin hebben wij geen (belangrijke) afwijkingen vastgesteld.
Wet Normering Topinkomens (WNT) Uw organisatie valt onder de reikwijdte van de Wet Normering Topinkomens. De voorgeschreven informatie is in de jaarrekening opgenomen.
Kwaliteit van de jaarstukken De jaarstukken bestaan uit 2 onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. De kwaliteit van de toelichtingen voldoet. De afwijkingen ten opzichte van de begroting en de belangrijkste ontwikkelingen per programma zijn in het jaarverslag voldoende toegelicht. In de paragrafen is een nadere toelichting gegeven op de ontwikkelingen.
Het concept van de jaarstukken was tijdig gereed. Het jaarrekeningdossier bevatte voldoende onderbouwingen om de controle te kunnen uitvoeren. Het controleproces evalueren wij met de ambtelijke organisatie. De afwikkeling van de controle was conform planning.
Jaarverslag Het jaarverslag met daarin de paragrafen voldoet aan de minimale eisen van het BBV. Wij hebben geen tegenstrijdigheden met de jaarrekening 2024 gezien.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Verloop van de controle Het opstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2024 is zodanig gepland, dat de gecontroleerde jaarrekening tijdig ter vaststelling aan de Gemeenteraad kan worden voorgelegd.
Wij kijken terug op een goede samenwerking gedurende dit proces.
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
11
CONCEPT
Rechtmatigheidsverantwoording Kaderstelling De financiële verordening (gebaseerd op artikel 212 gemeentewet) en de controleverordening (gebaseerd op artikel 213 van de gemeentewet) zijn aangepast op de inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. De financiële verordening en de controleverordening zijn op 19 december 2023 door de Gemeenteraad vastgesteld. Beide verordeningen gelden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023. In 2024 zijn deze niet gewijzigd.
Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften voor de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de Gemeenteraad vinden wij dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. De jaarrekening en het jaarverslag bevat alle voorgeschreven informatie. Rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de tekst aan het voorgeschreven model voldoet.
Het normenkader is door de Gemeenteraad op 17 december 2024 vastgesteld. Onze bevindingen over de rechtmatigheidsverantwoording In artikel 10 lid 2 van de financiële verordening heeft de Gemeenteraad de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording op 3% van de lasten en de dotaties de aan reserves bepaald. Op basis van de voorliggende jaarrekening is dit een bedrag van € 3.120.000.
Er zijn drie criteria vastgesteld om financiële rechtmatigheid concreet te maken, te weten: [1] het voorwaardencriterium [2] het begrotingscriterium en [3] misbruik en oneigenlijk gebruik. Bij het opstellen van de jaarrekening legt het College in de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over deze drie criteria.
In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het College aangegeven - binnen de grens van 3% - rechtmatig gehandeld te hebben. De totale onrechtmatigheden zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 3.120.000. Dit beeld is niet vergelijkbaar met voorgaand jaar. Vorig jaar was de totale onrechtmatigheid lager, omdat toen alleen de niet acceptabele begrotingsoverschrijdingen zijn meegewogen. In de Kadernota rechtmatigheid 2024 is verduidelijkt dat de bruto begrotingsoverschrijdingen moeten worden meegenomen. Het maakt daarbij niet uit of de overschrijding acceptabel is. Dit is daardoor een veel hoger bedrag dan voorgaand jaar.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
12
CONCEPT
Rechtmatigheidsverantwoording [1] Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium schrijft voor dat financiële handelingen alleen mogen plaatsvinden onder de voorwaarden zoals opgenomen in de wet of in een verordening. Het voorwaardecriterium komt met name voor in de processen: ➢ Europese aanbestedingen ➢ Subsidieverstrekkingen ➢ Uitkeringen (wordt uitgevoerd door Fijnder) ➢ WMO en Jeugdzorg ➢ Treasury
We hebben het College geadviseerd deze formaliteiten onder de aandacht te brengen van de betreffende medewerkers en het proces aan te scherpen.
Er zijn geen fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens.
- WMO en Jeugdzorg We hebben de rechtmatigheid van de toegekende zorg gecontroleerd. Daaruit blijkt dat niet altijd alle gegevens voor de identificatie van de cliënten vastligt. Het risico is dat een cliënt onterecht zou kunnen ontvangen. Het niet aan kunnen tonen dat er geïdentificeerd is, is een formele fout en telt niet mee in de rechtmatigheidsverantwoording.
- Europese aanbestedingen In totaal zijn 4 contracten onterecht niet Europees aanbesteed. Dit betreft de huur van apparatuur, het onderhoud van straatverlichting, de inhuur van een projectleider en de aanschaf van software en licenties. Het gaat om een totaalbedrag van € 487.000. - Eigen inkoopbeleid In de paragraaf Bedrijfsvoering is een toelichting gegeven op het volgen van het inkoopbeleid onder de Europese aanbestedingsdrempel. Uit de gevoerde interne controle blijken geen afwijkingen. Deze beleidsregels tellen overigens niet mee in de rechtmatigheidsverantwoording.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
- Subsidieverstrekkingen Bij de toekenning en vaststelling van subsidies zijn een aantal formele onrechtmatigheden geconstateerd. Bij de toekenningen is 3 keer niet het voorgeschreven aanvraagformulier gebruikt. Bij 2 dossiers is het aanvraagformulier te laat ingediend. Bij 1 subsidie is de beschikking niet door de juiste functionaris getekend. Bij de vaststellingen is bij 2 dossiers niet het voorgeschreven aanvraagformulier gebruikt en bij 2 dossiers is de aanvraag te laat ingediend.
Jaarrekening
Interne beheersing
We hebben het College geadviseerd de identificatie van cliënten volledig in het systeem vast te leggen. - Wet Fido en bijbehorende regelingen (treasury) Niet-financiële onrechtmatigheden in het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Deze zijn niet geconstateerd.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
13
CONCEPT
Rechtmatigheidsverantwoording - Oordeel voorwaardencriterium Alle overige relevante processen zijn onderdeel geweest van de rechtmatigheidscontrole. Het voorwaardencriterium heeft naast de aanbestedingen en de begrotingsoverschrijdingen niet geleid tot fouten voor vermelding in de rechtmatigheidsverantwoording. De resultaten op de naleving van de interne spelregels voor inkopen zijn in de paragraaf Bedrijfsvoering gemeld.
afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.
[2] Begrotingscriterium Het budgetrecht bepaalt dat de Gemeenteraad toestemming geeft om het te realiseren beleid per programma binnen de vastgestelde begroting uit te voeren. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting onrechtmatig is, zowel overschrijdingen als onderschrijdingen.
Wij hebben het College geadviseerd om in de financiële verordening de afspraak met de Gemeenteraad over de rechtmatigheid van afwijkingen van de begroting toe te voegen.
In de rechtmatigheidsverantwoording worden alleen de afwijkingen toegelicht die niet in de afspraken tussen de Gemeenteraad en het College passen en boven de verantwoordingsgrens uitkomen. De Gemeenteraad wordt bij de vaststelling van de jaarrekening expliciet gevraagd in te stemmen met deze afwijkingen. - Meer lasten dan begroot Er is bij 15 taakvelden een overschrijding van de lasten ten opzichte van de begroting. Hiervoor is een voldoende toelichting opgenomen in de jaarrekening. Deze overschrijdingen bedragen € 2,3 miljoen en zijn lager dan de verantwoordingsgrens van € 3,1 miljoen.
- Meer of minder baten dan begroot Op alle taakvelden is sprake van meer of minder baten dan begroot. Het is voor uw organisatie gebruikelijk om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De afwijkingen tellen daarom niet mee als begrotingsonrechtmatigheid.
Dit betreft de afspraak dat het melden van lagere uitgaven (onderschrijdingen in de lasten) en afwijkingen in de inkomsten (baten) als rechtmatig worden beschouwd voorzover dit wordt toegelicht in de jaarstukken. - Investeringskredieten Er is 1 investering gedaan die meer heeft gekost dan het door de Gemeenteraad vastgestelde krediet. De overschrijding is € 21.000. - Oordeel begrotingsrechtmatigheid Wij hebben vastgesteld dat het begrotingscriterium niet hoeft te worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording. Een toelichting hierover is wel in de paragraaf Bedrijfsvoering opgenomen.
- Minder lasten dan begroot Op 37 taakvelden zijn de gerealiseerde lasten minder dan begroot. Het is gebruikelijk binnen uw organisatie om afwijkingen van deze aard bij de jaarstukken te vermelden. De
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
14
CONCEPT
Rechtmatigheidsverantwoording [3] Misbruik en oneigenlijk gebruik Het is aan de organisatie om effectieve maatregelen te nemen om misbruik en oneigenlijk (M&O) gebruik te voorkomen. Op basis van de eisen in de wet- en regelgeving heeft een vertaling plaatsgevonden naar de opzet van de interne organisatie. Er is een nota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Uit de interne controle-uitkomsten en onze controlewerkzaamheden komen geen afwijkingen naar voren. - M&O beleid wordt nageleefd Het beleid inzake het voorkomen van Misbruik en oneigenlijk gebruik is nageleefd. Dit is toegelicht in de paragaaf Bedrijfsvoering. - Wet Fido en bijbehorende regelingen Niet-financiële onrechtmatigheden in verband met het niet naleven van bepalingen in de wet Fido en bijbehorende Regelingen moeten worden opgenomen en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Deze zijn niet geconstateerd in uw organisatie.
- Rapportagegrens In artikel 10 lid 3 van de financiële verordening is opgenomen dat in de paragraaf Bedrijfsvoering fouten of onduidelijkheden groter dan € 50.000 dienen te worden toegelicht. - Uitvoering verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle is door de organisatie zelf uitgevoerd. In de paragraaf Bedrijfsvoering is niet opgenomen hoe de verbijzonderde interne controle heeft plaatsgevonden en hoe deze is verlopen.
We hebben het College geadviseerd dit wel te doen. - Toelichting fouten en onduidelijkheden rechtmatigheid Wij hebben vastgesteld dat alle onrechtmatigheden boven de rapportagegrens zijn toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. De maatregelen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen, zijn benoemd. Dit is wel verplicht.
Toelichting in paragraaf Bedrijfsvoering Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording is het een vereiste dat het College in de paragraaf Bedrijfsvoering een toelichting geeft op alle afwijkingen die zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast dient te worden beschreven welke maatregelen worden genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
15
CONCEPT
Rechtmatigheidsverantwoording - Intern inkoopbeleid Wanneer de normen uit de gids Proportionaliteit herhaaldelijk niet worden nageleefd of wanneer de documentatie en/of motivering ervan ontoereikend is, wordt van het College verwacht hierover te rapporteren via de paragraaf Bedrijfsvoering. Uw organisatie heeft eigen inkoopbeleid vastgesteld waarin de gids Proportionaliteit is uitgewerkt. In 2024 is specifieke verbijzonderde interne controle uitgevoerd op het volgen van het intern inkoopbeleid op inkopen onder de aanbestedingsgrens. De uitkomst is dat niet veelvuldig is afgeweken van de gids Proportionaliteit.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Landelijke ontwikkelingen rechtmatigheidsverantwoording Op 21 maart 2025 is het besluit genomen om het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording (BBV) te wijzigen. De rechtmatigheidsverantwoording is formeel toegevoegd aan het BBV. Het is vanaf 2025 een verplichting om in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen, waarin fouten en onduidelijkheden worden toegelicht. De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording is gelijk gesteld aan de goedkeuringstolerantie van de accountant. Dit is maximaal 2% van de totale lasten.
Wij hebben het College geadviseerd de financiële verordening met ingang van 1 januari 2025 te actualiseren op basis van deze herziene verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheid.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
16
CONCEPT
Financiële positie De jaarrekening geeft inzicht in de totstandkoming van het resultaat over 2024 en de financiële positie van uw organisatie per 31 december 2024. Saldo van baten en lasten Het begrote saldo van baten en lasten exclusief reservemutaties was primitief € 1,6 miljoen positief en is tussentijds bijgesteld naar € 1,1 miljoen negatief. Het gerealiseerde saldo is € 4,8 miljoen positief. Inclusief reservemutaties was het begrote saldo primitief € 2,0 miljoen positief en na wijziging € 3,6 miljoen positief. De realisatie is € 5,4 miljoen positief.
Van begroting naar realisatie Het gerealiseerde resultaat is €1,8 miljoen hoger dan begroot. Op het programma Wonen is er een voordeel van €1,9 miljoen. Dit komt door een hogere herstraatvergoeding (€ 0,4 miljoen), minder gebruik van de Omgevingsdienst en beschikbare regelingen (€ 0,5 miljoen), hogere legesbaten (€ 0,4 miljoen) en € 0,4 voordeel op cultureel erfgoed. Bij het programma Welzijn is het voordeel € 3,1 miljoen. De grootste afwijkingen zijn: • Ontvangen vergoeding voor opvang Oekraïners is hoger dan de gemaakte kosten (€ 0,7 miljoen); • De begrote afwaardering van 2 basisscholen is verschoven naar 2025 (€ 0,7 miljoen); • Voordeel in de omslagrente en lagere afschrijvingen (€ 0,5 miljoen); • De lasten voor de lumpsum financiering zijn lager (€ 0,4 miljoen).
Binnen het programma Dienstverlening is er een voordeel van € 0,6 miljoen. Dit komt met name door hogere huurbaten en minder planmatig onderhoud. De algemene dekkingsmiddelen zijn € 1,7 miljoen lager dan begroot. Dit komt onder meer door lagere rentebaten dan begroot.
Ontwikkeling baten en lasten (x 1.000) Realisatie 2023
Primitieve begroting '24
Begroting na wijziging '24
Realisatie 2024
€ 140.000 € 120.000 € 100.000 € 80.000
€ 60.000 € 40.000
€ 20.000 Op het programma Werken is een voordeel van € 0,9 miljoen behaald door tussentijdse winstnemingen op de grondexploitaties en de vrijval van de voorziening voor verwachte verliezen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
€0 Baten
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Lasten
Bijlagen
17
CONCEPT
Financiële positie Incidentele baten en lasten De incidentele lasten zijn € 3,2 miljoen en de incidentele baten zijn € 4,6 miljoen. Bij de lasten is dit € 2,2 miljoen aan lasten voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne. Daartegenover staat een incidentele bate van € 3,4 miljoen. Daarnaast is er € 0,4 miljoen dotatie aan de pensioenvoorziening geweest, veroorzaakt door een lagere rente. Bij de baten is er een terugbetaling van € 0,7 miljoen voor restantgelden voor beschermd wonen.
Eigen vermogen Het eigen vermogen is per ultimo 2024 € 59,5 miljoen (2023: € 54,7 miljoen). Dit bestaat voor € 37,5 miljoen uit de algemene reserve en € 16,5 miljoen uit bestemmingsreserves. Het restant is het gerealiseerde resultaat. De solvabiliteit is 36%. Dit valt in de minst risicovolle categorie. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 19,6 miljoen incidenteel en € 1,5 miljoen structureel. De benodigde weerstandscapaciteit is € 1,6 miljoen. Dit is de gemiddelde schadelast op basis van ruim 30 risico’s die geïdentificeerd en gekwantificeerd zijn. De ratio is dan 12,9 en dit is als ‘uitstekend’ bestempeld.
Het structureel resultaat is € 4 miljoen. Het BBV adviseert het structureel saldo te presenteren. Wij adviseren dit te doen.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
18
CONCEPT
Overige bevindingen Schattingen Het opstellen van de jaarrekening vereist dat de organisatie oordelen vormt en schattingen maakt, die van invloed zijn op de toepassing van de grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De schattingen en de hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die, gegeven de omstandigheden, als redelijk worden beschouwd. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. Een goed inzicht in de jaarrekening vraagt kennis van de gemaakte schattingen. Deze lichten wij hier kort toe.
Voorziening onderhoud Uw gemeente heeft geen voorziening voor (groot) onderhoud gevormd. Dit is ook niet verplicht. Dat betekent wel dat de onderhoudslasten op de exploitatie drukken en jaarlijks kunnen schommelen. Wij merken op dat het beheersplan voor onderhoud wegen een looptijd heeft vanaf 2017. Deze is daarmee ouder dan 5 jaar. Het BBV adviseert om de onderhoudsplannen na 5 jaar te actualiseren. Voorziening RVU WSW De stand van de voorziening Regeling vervroegd uittreden (RVU) voor de Wsw'ers, is € 134.000 (2023: € 103.000). De salarisadministratie van de Wsw’ers wordt door de gemeente Berkelland gedaan. Uw gemeente ontvangt een gewaarmerkte verantwoording, voorzien van een controleverklaring. De voorziening sluit aan met de gewaarmerkte verantwoording.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Voorziening RVU ambtenaren Door de commissie BBV is bepaald dat voor ambtenaren die aan de RVU deelnemen, een voorziening moet worden getroffen. Deze voorziening is nieuw en bedraagt € 39.000. Dit bedrag is conform de onderliggende berekening. We kunnen instemmen met de voorziening. Voorziening verlofsparen Binnen de CAO is het mogelijk uren in te zetten voor verlofsparen. Hiervoor wordt een contract afgesloten tussen de gemeente en de werknemer. Het verlofsparen moet in een voorziening worden opgenomen. De voorziening verlofsparen heeft ultimo 2024 een saldo van € 39.000 (2023: € 20.000). In totaal nemen 11 werknemers deel aan de regeling. Voorziening wethouders pensioenen Voor de voormalige en zittende wethouders bouwt de gemeente pensioen op. Het benodigde bedrag wordt jaarlijks bepaald met een actuariële berekening. Op basis hiervan is € 0,6 miljoen toegevoegd aan de voorziening. Dit komt door de lagere rente (2,325%) ten opzichte van vorig jaar (3,16%). Er is € 0,2 miljoen aan pensioen uitbetaald. De stand van de voorziening ultimo 2024 is € 3,8 miljoen (2023: € 3,4 miljoen). De voorziening sluit aan met de actuariële berekeningen. Voorziening riolering De voorziening heeft een saldo van € 6,1 miljoen ultimo 2024 (2023: € 6,7 miljoen). Tekorten op het product riolering worden onttrokken aan de voorziening en overschotten worden toegevoegd.
In 2024 was er een tekort van € 0,6 miljoen. Dit is onttrokken aan de voorziening. De voorziening sluit aan met de onderliggende berekening.
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
19
CONCEPT
Overige bevindingen Voorziening afval In 2024 is er een overschot op het product afval behaald van € 31.000. Net als bij riolering wordt een overschot aan de voorziening toegevoegd. Omdat afgelopen jaren sprake was van tekorten, was de voorziening al een aantal jaar nihil. Per ultimo 2024 is de voorziening € 31.000.
Overlopende passiva Uit onze controlewerkzaamheden blijkt dat sommige facturen die in 2024 thuishoren, in 2025 zijn verantwoord. Intern wordt een grensbedrag van € 7.500 aangehouden voor het corrigeren van facturen naar het juiste jaar. Omdat dit elk jaar op dezelfde wijze wordt gedaan, is het effect op de lasten beperkt. Het vermogen is hierdoor wel te hoog en dit zou gecorrigeerd moeten worden.
Jaarrekeningposten Wij adviseren u het systeem zodanig te herzien dat de overloop van lasten beperkt wordt. Grondexploitaties Per ultimo 2024 heeft uw gemeente 7 lopende grondexploitaties met een totale boekwaarde van € 2,6 miljoen (2023: € 2,5 miljoen). 2 grondexploitaties zijn in 2024 afgesloten. Daarop is een winst behaald van in totaal € 29.000. Op het complex Lindebrook is een ‘tussentijdse’ winst van € 1,5 miljoen gerealiseerd. De nog te realiseren lasten voor de complexen zijn ingeschat op € 3,8 miljoen en voor de baten € 5,4 miljoen. De verwachte winst op de onderhanden complexen is € 1,1 miljoen.
Bijdrage verbonden partijen Uw gemeente heeft taken ondergebracht bij gemeenschappelijke regelingen en betaalt daar bijdragen voor. Ten tijde van het opstellen van de jaarrekening waren er nog geen definitieve jaarrekeningen van de VNOG en de ODA. Wel zijn de concept cijfers zijn in de jaarrekening verwerkt. Wij adviseren u ervoor te zorgen met de andere deelnemers dat de cijfers definitief zijn.
Het complex Flierbos is in 2024 in exploitatie genomen. Wij hebben dit complex door een deskundige laten beoordelen. Daaruit komen de volgende aandachtspunten naar voren: • 30% van de kosten betreft plankosten. Gezien de status van het project, lijkt dit aan de hoge kant; • Er is geen budget voor tijdelijk beheer opgenomen. Hiervoor worden altijd wel (beperkt) kosten gemaakt. • De onderbouwing van de baten is relatief beperkt, omdat er een afwijkende soort woningen wordt gebouwd. Het risico is dat de prijs niet marktconform is. De inschatting is dat de prijs eerder te laag dan te hoog is. Dit heeft een positief effect op het verwachte resultaat van de grondexploitatie.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
20
CONCEPT
Interne beheersing IT omgeving Op basis van boek 2, artikel 393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek moet de accountant in zijn verslag aandacht besteden aan de bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht. Voor onze controle maken we in een beperkte mate gebruik van de automatiseringsomgeving. Risico’s interne beheersing Bij de interimcontrole hebben wij de algemene beheersing, de inrichting van de processen en de interne beheersingsmaatregelen beoordeeld. Naar aanleiding hiervan hebben wij onze bevindingen en aanbevelingen in de managementletter gerapporteerd aan het College en besproken met de portefeuillehouder Financiën en de auditcommissie. In de managementletter hebben wij per proces aangegeven welke bevindingen en risico’s wij zien. Wij hebben hiervoor (mogelijke) interne beheersingsmaatregelen voorgesteld om de risico’s af te dekken.
Om voldoende controlezekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening geen materiële afwijkingen bevat als gevolg van het ontbreken van deze (voldoende) maatregelen, hebben wij aanvullende werkzaamheden moeten verrichten. Vanuit de interimcontrole hebben wij van de enkele aandachtspunten voor de jaarrekening 2024 meegegeven. De belangrijkste waren: -Prestatielevering inkoop: Bij inkopen is het belangrijk dat de prestatie waarvoor betaald wordt, ook geleverd is. Een prestatie akkoordverklaarder is hiervoor de aangewezen persoon. Uw gemeente kiest ervoor om facturen alleen door de budgethouder en een financieel medewerker te laten controleren. Het risico dat facturen betaald worden zonder prestatie, is hierdoor groter. -Prestatielevering WMO en Jeugd: Uw gemeente steunt voor de prestatieleveringen van de WMO en jeugdzorg op de productieverantwoordingen van de zorgaanbieders. Niet van alle zorgaanbieders wordt de productieverantwoording met controleverklaring (tijdig) ontvangen. Hierdoor zijn er onzekerheden over de geleverde zorg. Intern wordt er onderzoek gedaan naar de prestatieleveringen bij herindicaties en met belrondes.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
21
CONCEPT
Interne beheersing De belangrijkste conclusies uit de managementletter zijn onderstaand weergegeven: Beheersing processen Uw gemeente heeft goede instrumenten voor een degelijke interne beheersing. Bij een aantal processen worden de controles achteraf uitgevoerd. Het is belangrijk dat deze controles tijdig worden uitgevoerd, zo dicht mogelijk op het proces. We hebben geadviseerd de uitkomsten van de interne controles gedurende het jaar te rapporteren. De meeste risico’s zijn afgedekt. IT en informatiebeveiliging De informatiebeveiliging wordt getoetst aan de nieuwe NIS2 richtlijn. Ook wordt het bewustzijn onder het personeel vergroot. We hebben enkele verbeteradviezen gegeven. Overige adviezen We hebben geadviseerd over het inrichten van juridische controle en het afronden van de frauderisicoanalyse en het opstellen van M&O beleid. Deze laatste is inmiddels opgesteld.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
22
CONCEPT
Onze verantwoordelijkheid Onze opdracht De jaarrekening 2024 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het College. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening gecontroleerd. Wij hebben onze controle uitgevoerd op basis van onze controlestandaarden voor accountantscontrole. Daarnaast hebben wij het besluit accountantscontrole decentrale overheden (het BADO), de door u vastgestelde controleverordening (ex artikel 213 van de gemeentewet), én het door u vastgestelde normenkader als basis voor de controle gebruikt.
Fraude De accountant is verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het College van de organisatie. Ingeval van fraude door het College melden we dit aan de Gemeenteraad. Wij merken op dat onze werkzaamheden niet specifiek gericht zijn op het ontdekken van fraude. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude berust bij het College.
De door ons voor de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie voor fouten bedraagt € 1.040.000 (1% van de lasten) en voor onzekerheden € 3.120.000 (3% van de lasten). . Voor de Wet Normering Topinkomens hebben wij de voorgeschreven lagere goedkeuringstoleranties gehanteerd.
De accountant is niet verantwoordelijk en aansprakelijk voor de preventie van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn werkzaamheden. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de opdrachtbevestiging.
Onze onafhankelijkheid Voor de uitvoering van onze controle is het belangrijk, dat wij onafhankelijk zijn. Dit betekent dat op een aantal vormen van overige dienstverlening aanvullende voorwaarden van toepassing zijn, dat voor sommige soorten van overige dienstverlening beperkingen gelden en dat sommige soorten dienstverlening niet toegestaan zijn.
Er zijn tijdens de door ons uitgevoerde reguliere controlewerkzaamheden geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude ontdekt, noch hebben wij aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
Naast de controle van de jaarrekening hebben wij géén overige diensten en/of adviesopdrachten uitgevoerd. De voor uw organisatie in 2024 door ons verrichte diensten passen binnen de regels van onafhankelijkheid. Onze teamleden zijn onafhankelijk van uw organisatie. Er zijn geen andere zaken, die in strijd zijn met de onafhankelijkheidsregels.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
23
CONCEPT
Afsluiting Publicatie jaarrekening Wij adviseren om de jaarrekening, na vaststelling door de Gemeenteraad, op de website van uw gemeente, te publiceren samen met de controleverklaring van de accountant. Hierdoor is het voor de gebruikers duidelijk dat dit de definitieve versie van de jaarrekening is en wat het oordeel van de accountant bij deze jaarrekening is. De wetgeving rondom de WNT (Wet Normering Topinkomens) geeft aan dat de WNT-verantwoording door de organisatie op internet gepubliceerd moet worden voor een periode van tenminste zeven jaar. De gegevens moeten vrij toegankelijk en eenvoudig te vinden zijn. Afsluiting Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking en open communicatie tijdens onze controlewerkzaamheden. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn en zijn graag bereid nadere informatie te verstrekken. Met vriendelijke groet, Stolwijk Kelderman Accountants Fiscalisten {{esl:Signer1:capture:size(200,65)}}
De heer R.H. Gosselink-Wolbrink RA
24
CONCEPT
Bijlage controleverklaring In de volgende bijlagen geven wij de tekst weer welke wij zullen opnemen in de controleverklaring inzake • fraude •
veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie
Dit is niet de volledige tekst van de controleverklaring.
Bijlage controleverklaring fraude Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
25
CONCEPT
Bijlage controleverklaring fraude Fraude Wij hebben risico’s geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude. In onze controleaanpak hebben wij generieke en specifieke controlewerkzaamheden uitgevoerd die inspelen op deze risico’s. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de entiteit en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop de directie inspeelt op frauderisico’s en het interne beheersingssysteem monitort. Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico’s op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toe-eigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude. Wij zijn tijdens de controle alert gebleven op indicaties voor signalen van fraude. De uitkomsten van de controlewerkzaamheden hebben wij geëvalueerd. Daarbij hebben we overwogen of er bevindingen zijn die aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.
Wij hebben kennis genomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van de directie als ook aan anderen binnen de organisatie. Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang. Uit het geheel van onze werkzaamheden volgden geen signalen, specifieke aanwijzingen of vermoedens van fraude. De door ons geïdentificeerde frauderisico’s en uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn hieronder weergegeven.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
26
CONCEPT
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
MO: Beinvloeden schattingen en doorbreking interne beheersing De directie/het College heeft een unieke positie om fraude te plegen, omdat ze in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Daarom besteden wij bij al onze controles aandacht aan het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het de directie. Wij hebben in dat kader bijzondere aandacht gehad voor tendenties in schattingen als gevolg van mogelijke druk op de directie/het College om het resultaat te beïnvloeden.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op doorbreking van de interne beheersing moeten mitigeren, waaronder de ingebouwde waarborgen in de processen met betrekking tot handmatige journaalposten.
Inhoudsopgave
Samenvatting
In respons op de bevindingen vanuit deze werkzaamheden hebben wij journaalposten geselecteerd op basis van risicocriteria, journaalposten gegenereerd tijdens het proces van opmaken van de jaarrekening met mogelijk resultaat sturend effect.
Wij hebben bij de controlewerkzaamheden specifieke aandacht gehad voor eventuele manipulatie of bovenmatige bemoeienis van het management bij de totstandkoming van cijfers en belangrijke toelichtingen. Daarnaast hebben wij op journaalposten die zijn gegenereerd door, of in opdracht van, de directie/het College specifieke controlewerkzaamheden verricht. Wij hebben specifieke controlewerkzaamheden verricht ten aanzien van schattingen. Wij hebben getoetst of de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen adequaat zijn. Wij hebben in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het management bij deze schattingen. Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het doorbreken van de interne beheersing door de directie of vooringenomenheid van de directie bij schattingsposten.
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
27
CONCEPT
Bijlage controleverklaring fraude Geïdentificeerd frauderisico
Controlewerkzaamheden en observaties
Prestatieonderbouwingen Het risico dat inkoopfacturen betaald worden, zonder dat hier een prestatie tegenover staat
Wij hebben de opzet, het bestaan en de werking van de interne beheersingsmaatregelen geëvalueerd die bedoeld zijn om het risico op fraude te beperken met betrekking tot het leveren van de prestaties van de ingekochte goederen en diensten. Wij hebben door middel van een deelwaarneming vastgesteld dat de levering van goederen/diensten voor de onderzochte gevallen heeft plaatsgevonden overeenkomstig de inkoopfacturen.
Ongeautoriseerde betalingen Een combinatie van te ruime bevoegdheden ten aanzien van het doorvoeren van wijzigingen in stambestanden crediteuren, de verwerking van inkoopfacturen biedt in opzet aan medewerkers de gelegenheid om onrechtmatige betalingen te laten verrichten met als doel het oneigenlijk toe-eigenen van activa.
Wij hebben, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd van de maatregelen van interne beheersing die het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen moeten mitigeren. Tevens hebben wij werkzaamheden verricht op de rechtenindeling in het bankpakket en de interne procedures met betrekking tot de controle van personeelsmutaties. Tot slot hebben wij middels data-analyse alle bankmutaties geanalyseerd.
Corruptierisico Het risico op corruptie door ambtenaren, bestuurders en toezichthouders
We hebben vastgesteld dat er maatregelen zijn genomen rondom het bewaken van de integriteit en het voorkomen van integriteitsschendingen. We hebben navraag gedaan of er meldingen zijn geweest.
Inhoudsopgave
Indicatie uitkomst werkzaamheden Wij hebben geen specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude vastgesteld met betrekking tot de inkoop.
Indicatie uitkomst werkzaamheden Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het verrichten van onrechtmatige betalingen.
We hebben geen specifieke aanwijzingen voor corruptie of vermoedens van corruptie.
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
28
CONCEPT Bijlage controleverklaring veronderstellingen financiële risico’s Het College heeft de jaarrekening opgesteld waarbij inzicht is gegeven is de mate waarin de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te kunnen vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Onze controlewerkzaamheden om het inzicht, dat het College B&W, geeft te evalueren en de beoordeling van de gehanteerde veronderstellingen omvatten onder andere: Kennisnemen van de toelichting op de financiële positie zoals deze is beschreven in de paragraaf weerstandsvermogen; Kennisnemen van de beoordeling van de Provincie over de financiële positie inzake de begroting 2024 en 2025 en evalueren of de daarbij behorende opmerkingen voldoende zijn toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen; Evalueren van het proces van risicoanalyse en de gehanteerde veronderstellingen die het College heeft gehanteerd bij de totstandkoming van de informatie opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen; Evalueren of de paragraaf Weerstandsvermogen alle relevante informatie bevat, waarvan wij als gevolg van onze controle kennis hebben gekregen; Inwinnen van inlichtingen bij het college over zijn kennis van risico's na de periode van de door het College verrichte risicoanalyse.
Uit onze werkzaamheden blijkt dat de door het college gegeven inzicht aanvaardbaar is.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
29
CONCEPT
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Wij hebben als onderdeel van onze controle de SiSa bijlagen gecontroleerd. De controle is uitgevoerd zoals is opgenomen in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2024 d.d. 20 februari 2025. Wij zijn verplicht een tabel op te nemen in dit accountantsverslag met fouten en onzekerheden met betrekking tot de verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen. Deze tabellen dient u samen met de overige verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten voor 15 juli 2025 bij het CBS aan te leveren, inclusief de hieronder vermelde oordelen in onze controleverklaring:
Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening
Goedkeurend
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
30
CONCEPT
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek in 2023 en 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G3A
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G10
Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
31
CONCEPT
Bijlage SiSa tabel fouten en onzekerheden Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout of onzekerheid
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_totaal 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
G13
Onderwijsroute_deel gemeente 2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
H39
Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken_zonder centraal rechtspersoon_2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J55
Aanpak energiearmoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
J94
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Inhoudsopgave
Samenvatting
Aandachtspunten Gemeenteraad
Jaarrekening
Interne beheersing
Onze verantwoordelijkheid
Bijlagen
32
Samen bouwen aan duurzaam succes Als ondernemer, manager of bestuurder dealt u dagelijks met veranderingen. Dan is het prettig om voor cijfers, financiële processen en fiscale vraagstukken zekerheid in te bouwen. Wij zijn graag die specialist dichtbij, die altijd een extra stap voor u zet en die naast de data altijd de mens ziet.
Zullen we samen bouwen aan uw duurzame succes?