ab vergadering regio achterhoek dd 06-07-2022

MEMO Datum

: 4 juli 2022

Van

: Niek Reinders

Aan

: college

Afdeling

: Directie

Zaaknummer

: 39179-2022

Onderwerp

: AB-vergadering Regio Achterhoek van 6 juli 2022

Op 7 juli 2022 vindt de volgende vergadering plaats van het Algemeen Bestuur (AB) van de gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek. Hierbij ontvangt u een samenvatting van de geagendeerde voorstellen en bespreekstukken, en ons ambtelijk commentaar en advies daarbij. Conceptagenda 1. Opening en mededelingen 2. Lobby 3. Gros 4. Begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 5. Jaarstukken 2021 6. Burap 1 7. Controleprotocol 8. Stand van zaken belangstellenden voor Board en voorzitter thematafel (mondeling) 9. Belangstellenden voor de VNG-vacatures (mondeling) 10. Bezetting Thematafels 11. Indienen proposal LEADER-Achterhoek bij de provincie 12. Herijking Visie 2030 13. Project Organisatie en uitvoering Regio Deal 13. Provinciale Perspectieven nota 2030 (mondeling) 14. Verslag van de vergadering van 1 juni 2022 15. Toelichting voortgang en resultaten Onverwachte Hoek (mondeling) 16. Rondvraag en belangrijke data ad 1. Opening en mededelingen Toelichting: Geen opmerkingen. ad 2. Lobby Advies: Kennisnemen van een aantal zaken en activiteiten op het gebied van de regionale lobby. Toelichting: RegioExpres De regio blijft het belang van de RegioExpres voor de regio onder aandacht brengen bij Tweede Kamerleden. In het najaar wordt de RegioExpres besproken in het BO MIRT.

39179-2022:174038

Ontwikkelingen noordelijke aftakking Betuweroute De noordelijke aftakking van de Betuweroute is besproken op de landelijke spoortafel, maar een inhoudelijker bespreking volgt na de zomer. Hier zal een brede vertegenwoordiging vanuit Oost-Nederland bij aanwezig zijn. Regio Deal Zoals ook bij de vorige AB-vergaderingen is aangegeven, loopt het proces voor de herijking van de Achterhoek Visie 2030 redelijk parallel met het proces omtrent de Regio Deal. De verwachting is dat een aanvraag voor een nieuwe regio deal in het najaar kan worden ingediend bij het Rijk. De regio is hiervoor reeds in gesprek met het Rijk. Bezoek ambassadeurs 29 en 30 juni In het kader van kennismaking met de EUREGIO was er op 29 en 30 juni een bestuurlijke bijeenkomst in de Achterhoek en in Enschede. Het programma stond voor een belangrijk deel in het teken van (grensoverschrijdende) mobiliteit. Netwerkevent Zwarte Cross 15 juli De gemeente Oost Gelre en Achterhoek Ambassadeurs organiseren op 15 juli een netwerkevenement voor de colleges van burgemeester en wethouders in Twente en de Achterhoek. ad 3. Gros Advies: Toelichting:

Kennisnemen van een aantal zaken en activiteiten op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking. Euregionale doorlopende leerlijn (EDL) De EDL is een belangrijk fundament voor een grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het verzilveren van de agglomeratievoordelen van de grensregio en een (internationaal) vestigingsklimaat. Dit heeft als doel dat gedurende de gehele schoolloopbaan de juiste Euregionale competenties aangeboden worden in de gehele onderwijsketen, van basisonderwijs tot aan hoger onderwijs, en mogelijke (grens-)belemmeringen opgeheven worden. De EDL wordt onder meer ondergebracht in een aanvraag in het kader van het volgende Duits-Nederlandse samenwerkingsprogramma Interreg VI. De regio heeft een kwartiermaker aangewezen om de Achterhoekse inbreng binnen die subsidieaanvraag goed te borgen. Memorandum Oost Nederland Münster De werkgroep van de Landrätekonferenz heeft naar aanleiding van de bijeenkomst van 19 mei een voorstel gedaan om de samenwerking voort te zetten, en daarbij op de thema’s Onderwijs, Grensoverschrijdende mobiliteit, Economische ontwikkeling en Grensoverschrijdende gezondheidszorg verder uit te diepen. EWRC 2022 De regio gaat voor de European Week of Regions and Cities een workshop organiseren over regionale energiesystemen.

De workshop zal onder meer ingaan op het concept Smart Energy Hubs en op de potentie van duurzame oplossingen zoals waterstof en batterijtechnologie. Bij de workshop wil de regio ook Duitse partners betrekken, om het succes van grensoverschrijdende samenwerking te etaleren. Partners van Gelderland: de samenwerking tussen de EUREGIO, de Provincie Gelderland en de Achterhoek In navolging van de provinciale bestuurskrachtmeting uit 2018 heeft de provincie aan de hand van een vijftal deelonderzoeken vervolgonderzoek laten doen naar onderliggende samenwerkingsstructuren. Regio Achterhoek is door de provincie gevraagd om te participeren in de casus “Achterhoek – EUREGIO – provincie”. De vier andere onderzoeken waren de cases “Veluwe op 1”, “Nieuwe Hollandse Waterlinie”, “De Regio Arnhem-Nijmegen” en “Regio Zwolle”. Inmiddels zijn alle deelonderzoeken afgerond en is het eindrapport op 16 juni aan de provincie gepresenteerd.

39179-2022:174038

2

ad 4. Begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 Advies: Instemmen met het voorstel. Toelichting: Aan het AB wordt voorgesteld om de programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2023-2026 vast stellen en daarmee de bijdrage voor 2023 voor bestaand beleid vast te stellen op € 7,12 per inwoner voor gemeenten, met de opmerkingen dat de provincie € 2,19 bijdraagt en de gemeente expliciet instemmen met de programma’s 1 en 4 daarbinnen. De gemeenteraden van 6 van de 7 deelnemende gemeenten hebben besloten om geen zienswijze op de begroting in te dienen. De raad van Oost Gelre heeft dit besluit genomen op 7 juni. De gemeente Doetinchem heeft wel een zienswijze ingediend en roept daarmee op tot een discussie over de wenselijkheid van toevoeging van het positieve jaarresultaat aan het investeringsfonds. Aangezien het investeringsfonds bedoeld is voor subsidiëring van initiatieven van de Achterhoek Visie 2030, en het daarom belangrijk is dat in het fonds voldoende middelen voorhanden blijven, stellen wij voor om niet mee te gaan met dit standpunt. ad 5. Jaarstukken 2021 Advies: Instemmen met het voorstel. Toelichting: Aan het AB wordt voorgesteld om in te stemmen met de jaarstukken 2021, in te stemmen met het toevoegen van het positieve jaarresultaat ad € 24.030 aan het investeringsfonds, en het accountantsverslag voor kennisgeving aan te nemen.

Vanuit geen van de gemeenten zijn kanttekeningen gekomen op dit voorstel. ad 6. Bestuursrapportage januari-april 2022 en 1e verzamelwijziging 2022 Advies: Instemmen met het voorstel. Toelichting: Aan het AB wordt voorgesteld om kennis te nemen van de bestuurs- en budgetrapportage januari tot en met april 2022, en in te stemmen met de 1e verzamelwijziging 2022. De rapportage geeft een goed overzicht van de taken die binnen de gemeenschappelijke regeling uitgevoerd worden. Verder wordt aangegeven dat het verwachte jaarresultaat geen effect zal hebben op de afgesproken inwonerbijdrage. ad 7. Controleprotocol 2022 Advies: Instemmen met het voorstel. Toelichting: Aan het AB wordt voorgesteld om in te stemmen met het controleprotocol 2023, zoals dat gehanteerd zal worden bij de accountantscontrole van de jaarrekening 2022. Over het voorgestelde protocol en het bijbehorende normenkader hebben wij geen opmerkingen. ad 8. Bezetting thematafels Toelichting: Ter bespreking ligt het advies van de Achterhoek Board voor ten aanzien van de bezetting van de thematafels. De Board stelt voor, deels in lijn met de uitkomsten van de evaluatie naar de regionale samenwerkingsvorm, dat gemeenten onderling bepalen welke portefeuillehouders feitelijk zitting nemen en welke niet. Bepaalde portefeuillehouders zitten dan meer vanuit regionaal perspectief aan tafel, en niet zozeer voor de eigen gemeente.

De portefeuillehouders die dan niet aan tafel zitten, blijven in dat geval wel agendaleden. Het advies van de Board betreft vooral de thematafels Circulaire Economie & Energietransitie, De Gezondste Regio en Smart Werken & Innovatie. Dit zijn thematafels waar het zwaartepunt vooral bij de overige O’s ligt en niet zozeer bij de gemeenten. De gemeente Bronckhorst heeft positieve ervaringen met deze werkwijze. Voor de overige thematafels (Mobiliteit & Bereikbaarheid, Onderwijs & Arbeidsmarkt en Wonen & Vastgoed) is de feitelijke aanwezigheid van iedere gemeente wel wenselijker.

39179-2022:174038

3

ad 11. Indienen proposal LEADER-Achterhoek bij de provincie Advies: Instemmen met het voorstel. Toelichting: Aan het AB wordt voorgesteld om akkoord te gaan met het versturen van het proposal voor LEADER-Achterhoek bij Gedeputeerde Staten. De brief ligt in lijn met het standpunt van het AB naar aanleiding van de AB-vergadering van 1 juni. ad 12. Herijking Visie 2030 Advies: Kennisnemen van het afrondende proces herijking Visie 2030. Toelichting: Het AB wordt geïnformeerd over de stand van zaken van de herijking van de Achterhoek Visie 2030. De herijking is onderwerp van gesprek geweest bij alle thematafels en bij de Achterhoek Board, en er is externe expertise ingewonnen. De Sustainable Development Goals worden in de conceptvisie veelvuldig aangehaald. Ten aanzien van twee belangrijke onderwerpen worden in thematafelverband nog gesprekken gevoerd over de wijze waarop ze in de Visie 2030 verweven moeten worden. Het gaat daarbij om de regionale woonagenda en om de N18. Naar verwachting worden ook die onderdelen op korte termijn afgerond, waarna de herijkte Visie 2030 eind augustus ter besluitvorming bij de Achterhoek Board voorligt. Besluitvorming door de Achterhoek Raad wordt voorzien op 26 september. ad 13. Project Organisatie en uitvoering Regio Deal Advies: Kennisnemen van het project Organisatie en uitvoering Regio Deal.

Toelichting: Ondanks dat de Regio Deal-periode loopt van 2019 tot en met 2022, loopt de uitvoering van projecten daarbinnen nog door tot en met 2025. De regio wordt voor de organisatie- en uitvoeringskosten gecompenseerd door het Rijk. De regio heeft daarvoor een begroting aangeleverd bij het Rijk en de totale kosten daarin worden voor 2023 tot en met 2025 geraamd op € 230.000. Dit valt ruim binnen het maximum dat het Rijk daaraan stelt. ad 14. Verslag van de vergadering van 1 juni 2022 Toelichting: Geen opmerkingen.

39179-2022:174038

4

Bundel - Algemeen Bestuur van 6 juli 2022

1

Opening en mededelingen Ter kennisname is bijgevoegd een brief van de Stichting Universiteitsfonds Twente. De voortgangsrapportage Regio Deal, zoals besproken en gedeeld met het Rijk op 10 juni, is ter informatie bijgevoegd. De Duitse vertaling van onze samenwerking is bijgevoegd. Brief Stichting Universiteitsfonds Twente.pdf Voortgangsrapportage RegioDeal april 2022 (periode 2019-2022).pdf Hoe werkt de 8RHK samenwerking_Duits.pdf

2

Lobby Kennisnemen van de lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Memo lobby.docx Beantwoording-kamervragen-lid-van-der-graaf-christenunie-over-regioexpres-arnhem-doetinchemwinterswijk.pdf

3

Gros Kennis nemen van de gros gerelateerde zaken en activiteiten. Memo Gros.docx

4

Begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 De programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 vast stellen en daarmee de bijdrage voor 2023 voor bestaand beleid vaststellen op € 7,12 per inwoner voor gemeenten. Daarnaast draagt de Provincie € 2,19 bij. Gemeenten stemmen hiermee in met programma 1’ Smart Governance’ en programma 4 ‘Bedrijfsvoering en rente’ en de verplichte paragrafen. De programma’s Smart Economy en Smart Living zijn aangeboden ter kennisneming, omdat dit breder is dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Voorstel programmabegroting 2023.docx programmabegroting 2023 definitief.pdf

5

Jaarstukken 2021 1. Instemmen met de jaarstukken 2021; 2. Instemmen met het toevoegen van € 24.030 aan het investeringsfonds; 3. Het accountantsverslag voor kennisgeving aan te nemen. Voorstel jaarstukken 2021.docx Jaarstukken 2021 definitief.pdf Accountantsverslag 2021.pdf

6

Burap 1 1. Kennis nemen van de bestuurs- en budgetrapportage januari tot en met april 2022. 2. In stemmen met de 1e (budgettair neutrale) verzamelwijziging 2022. Voorstel burap jan-apr 2022.docx Bestuursrapportage januari - april 2022.pdf

7

Controleprotocol 1. Instemmen met het controleprotocol. Voorstel Controleprotocol 2022.docx

8 9 10

Stand van zaken belangstellenden voor Board en voorzitter thematafel (mondeling) Belangstellenden voor de VNG-vacatures (mondeling) Bezetting Thematafels Bespreken van het advies van de Achterhoek Board. AB-voorblad bezetting thematafels.docx

11

Indienen proposol LEADER-Achterhoek bij de provincie Akkoord gaan met het versturen van de proposol aan Gedeputeerde Staten conform bijgevoegde brief. Voorstel Leader Periode 2023-2027.docx Concept brief aan GS Proposal Leader Achterhoek.docx Memo provincie Inventarisatie interesse LEADER.pdf

12

Herijking Visie 2030

Kennisnemen van het afrondende proces herijking Visie 2030 Voorstel herijking Visie 2030.docx 13

Project Organisatie en uitvoering Regio Deal 1. Kennis nemen van het project Organisatie en uitvoering Regio Deal Ter informatie is het projectenoverzicht per juni toegevoegd. Project organisatie en utivoering regiodeal.docx projectenoverzicht juni 2022 definitief.pdf

13 14

Provinciale Prespectieven nota 2030 (mondeling) Verslag van de vergadering van 1 juni 2022 Vaststellen van het verslag. Verslag_Algemeen_Bestuur_1_juni_2022.docx

15

Toelichting voortgang en resultaten Onverwachte Hoek Presentatie door Amy van der Werff Rondvraag en belangrijke data 15 juli: Zwarte Cross relatie event Achterhoek-Twente 1 en 2 september college tweedaagse Zwolle 16 september Dag van Gelderland (zie save the date) 22 september Achterhoek Dag ( incl. vergadering algemeen bestuur) 26 september Achterhoek Raad 30 september 2022: mogelijke datum SDG-dag 30 september 2022: GRENZHOPPERS-Netzwerktreffen/netwerkbijeenkomst in Stadtlohn Najaar werkbezoek minister Bruins Slot aan de Achterhoek en Enschede (GROS) 14 december (13.00 – 14.00) werkbezoek van Justitie en Veiligheid (Regio Deal)

16

1 Opening en mededelingen 1 Brief Stichting Universiteitsfonds Twente.pdf

1 Voortgangsrapportage RegioDeal april 2022 (periode 2019-2022).pdf

Regio Deal Achterhoek 2019-2022 Voortgangsrapportage april 2022

2

Inleiding

Net voor de eindstreep van de Regio Deal Achterhoek eind 2022, nemen we u graag mee in de huidige stand van zaken van onze deal. Op 1 april 2022 lopen er maar liefst 68 projecten. We lichten er een aantal voor u uit. Ook laten we zien hoe de financiering van de projecten verdeeld is over de partners binnen de deal en tonen we de resultaten die we hebben behaald en de komende periode nog willen behalen.

Vliegwieleffect Uit een analyse blijkt dat de meeste projecten aan meerdere doelen van de Achterhoek Visie 2030 bijdragen. We werken dus zo integraal mogelijk. Een mooi vliegwieleffect: de thema-overschrijdende samenwerking is door de Regio Deal aangewakkerd. De Regio Deal vormt daarmee een krachtige impuls voor nieuwe en bestaande projectideeën die nu tot uitvoering komen. Een overzicht van de Regio Deal projecten is te vinden op www.8rhk.nl.

3

Enkele projecten uitgelicht

Fieldlab Digital Twin Bij het Fieldlab Digital Twin leren bedrijven en studenten met deze digitale technologie te werken. Realtime data wordt ingezet om simulaties uit te voeren, uitkomsten te voorspellen of verbeteringen door te voeren. Ook kan straks op afstand worden gewerkt in een virtuele omgeving, door middel van een digitale kopie, in combinatie met realtime data. De Achterhoekse maakindustrie wordt zodoende voor de toekomst klaargestoomd. Projectresultaten en vooruitzichten Het project is een initiatief van de Hogeschool Arnhem-Nijmegen (HAN) samen met het Graafschap College, Siemens Digital Industries Software en Varex Imaging. Ook zijn nog vier andere koplopers uit de maakindustrie betrokken. Minstens 25 maakbedrijven maken actief kennis met deze technologie. De komende tijd wordt de technologie verder bekend gemaakt en moeten bedrijven overgaan tot implementatie. Studenten en bedrijven onderzoeken samen de mogelijkheid tot invoering van Digital Twinning.

4

5

Smart Business Centre+ (SBC+)

Smart Business Center (SBC) is de linking pin tussen studenten van het Graafschap College, Anton Tijdink Techniekopleidingen, Saxion Hogeschool en HAN, ondernemers en docenten. Samen doen zij onderzoek en experimenteren ze met nieuwe technologieën waarna resultaten met elkaar worden gedeeld. SBC richt zich op de (maak)industrie en is de plek waar deze branche het onderwijs ontmoet. Projectresultaten en vooruitzichten Door studenten in te zetten bij kortlopende projecten bij bedrijven en crossovers te realiseren, zijn veel successen behaald. Er zijn nieuwe technologieën geïmplementeerd en bedrijven zijn geholpen met de volgende stap. Als voorbeeld: studenten stellen sensoren in bij bedrijven en laten daardoor zien dat machines met een klein beetje inzet stukken meer data kunnen genereren. De eerste stap op weg naar digitalisering. Het uiteindelijke doel is een uitrol over het brede mkb. We willen de spin-off die hieruit voortkomt dus aanzienlijk vergroten.

Transformatie Kernen Hierbij gaat het vooral om de omzetting van leegstaand vastgoed als woningen en winkels. Vaak is er sprake van transformatie naar woningen maar ook andere functies zijn denkbaar. Aanvullend wordt hierbij ingezet op versterking van de openbare ruimte en een kwalitatieve verbetering van centrale plekken in de Achterhoekse kernen.

One Stop Shop In 2020 is de Baanbrekende visie vastgesteld. Deze visie is de basis om via diverse programmalijnen op een grootschalige en vernieuwende wijze verduurzaming van particuliere woningen te realiseren. Het project is bedoeld om een werkwijze te ontwikkelen om grotere aantallen soortgelijke woningen met een maatwerk-aanbod te kunnen verduurzamen. Deze werkwijze is ontwikkeld met de drie O’s en kent een breed draagvlak (o.a. bij MinBZK). Het project is een ontzorgconcept, gericht op particuliere woningeigenaren bij het verduurzamen van hun woning.

Projectresultaten en vooruitzichten Er is een consortium van bouw- en installatiebedrijven gevormd wat werkt aan de ontwikkeling van verduurzamingspakketten voor geselecteerde woningbouwtypen. Ook is gestart met de bouw van het klantportaal. Er wordt gewerkt aan de opbouw van dit instrument dat uiteindelijk tot een verduurzaming van 10.000 woningen leidt. Het is een project van de lange adem. Eind 2024 hebben 2.000 huishoudens een passend verduurzamingsaanbod ontvangen. Op dat moment zijn 200 woningen daadwerkelijk aangepakt.

Projectresultaten en vooruitzichten Inmiddels zijn vanuit de Regio Deal vijf kernplannen gehonoreerd. Daarbij is een aantal vastgoedlocaties getransformeerd en heeft concentratie van het winkelbestand plaatsgevonden. Hoofdwinkelstraten zijn met een nieuwe inrichting en het verplaatsen van functies versterkt. Bij drie van deze plannen worden de kerkpleinen

opnieuw ingericht en heeft vergroening van de openbare verblijfslocaties plaatsgevonden. Voor de komende maanden staat de aanpak van nog twee kernen op de rol waardoor in elke Achterhoekse gemeente dan een centrumgebied meer toekomstgeschikt is gemaakt.

6

7

Opijver Opijver is bedoeld voor die mensen die hun vak willen bijhouden of willen overstappen naar een ander vakgebied, maar zelf moeilijk toegang hebben tot het scholingsaanbod. Zij kunnen een scholingsvoucher aanvragen. De training, cursus of opleiding die ze willen volgen, moet dan wel relevant zijn voor de Achterhoekse arbeidsmarkt. De arbeidsmarktregio werkt hierin samen: VNO-NCW, vakbonden, acht gemeenten, UWV en de onderwijsinstellingen. Projectresultaten en vooruitzichten De aantallen geïnteresseerden in een opleidingsvoucher is veel hoger dan verwacht. Daarnaast komt veel boven bij de intakegesprekken bij aanmelding. Zowel overheid, onderwijs als ondernemers

Grensland College

Vruchtbare Kringloop Achterhoek (VKA)

dragen bij aan het Fonds. Inmiddels zijn ruim 800 intakegesprekken gevoerd en 240 vouchers toegekend. Het percentage vrouwen dat zich aanmeldt ligt hoger dan het percentage mannen. Vooropleiding van aanvragers ligt op mbo 3/4 en hoger. De komende periode wordt gestreefd naar het uitgeven van 1200 vouchers en wordt meer focus gelegd op de doelgroep onder mbo-3 niveau om hen te verleiden zich te laten omscholen. Daarnaast is het plan een deel van het onbekend arbeidspotentieel op te leiden via het fonds.

Het Grensland College is een vernieuwende samenwerking van het Graafschap College, HAN en Hogeschool Saxion. Deze samenwerking maakt het mogelijk om in de grensregio Achterhoek/ Kreis Borken 2-jarige praktijkgerichte hbo-deeltijdopleidingen te volgen: de Associate degree (AD). Het gaat om opleidingen waarvan regionale werkgevers hebben aangegeven dat er grote behoefte bestaat aan het omscholen van mbo-gekwalificeerde (toekomstige) werknemers naar een hbo-diploma. Projectresultaten en vooruitzichten Er zijn negen AD-opleidingen gecreëerd, passend bij de kansrijke beroepen in de regionale arbeidsmarkt. Daarnaast worden Masterclasses binnen deze domeinen verzorgd. De komende periode wordt er doorgebouwd aan de negen AD-opleidingen in de regio.

De VKA is een belangrijk lerend netwerk van boeren voor de transitie naar kringlooplandbouw. VKA heeft een basis gelegd voor het ontwikkelen en uitvoeren van vernieuwde leer- en verbeterprogramma’s die impact hebben op de boerenpraktijk. Concrete pilots zijn onder andere: omgaan met stikstof op eigen bedrijf, nieuw sturingsmodel (Marke-model) en een pilot voor combi van akkerbouw-veehouderij.

Zonvarken Zonvarken is een revolutionaire varkensboerderij, een vernieuwend en vooral diervriendelijk concept om duurzaam varkens te houden. Het doel van het project is een innovatief en coöperatief model te ontwikkelen, met specifieke aandacht voor stalontwikkeling. Projectresultaten en vooruitzichten Op het eerste bedrijf is een tweede stal gebouwd en zijn diverse innovaties en verbeteringen doorgevoerd. Dat heeft ertoe geleid dat een tweede bedrijf volgens het Zonvarken-concept een stal bouwt.

Meerdere bedrijven bereiden een overstap voor op het Zonvarken-concept. De opschaling naar bedrijven in de regio is van belang om het hele jaar de consument een stukje Zonvarkenvlees te kunnen bieden. Een lokale supermarktketen is gestart met de verkoop van Zonvarkenvlees in twaalf winkels in de Achterhoek en omliggende steden: smaakvol vlees van buitenvarkens met een duurzaam verhaal. Komende periode vindt doorontwikkeling plaats, waaronder monitoring van klimaateffecten.

Projectresultaten en vooruitzichten Er is veel van elkaar geleerd en men is samen beter geworden. Het resultaat is dat de VKA regionaal, landelijk en Europees op de kaart staat en toonaangevend is. De Achterhoek heeft inmiddels het predicaat ‘innovatieregio’. Daarnaast zijn er enkele honderden boeren lid van het VKA. De vraaggestuurde aanpak van onderzoek en experimenten, gecombineerd met kennisdeling is belangrijk in de Regionale Aanpak Achterhoek en krijgt in 2022 een vervolg. Het is de bedoeling om de samenwerking met de WUR te verstevigen.

8

9

Achterhoek Monitor

Grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren (GROS)

Op 15 december 2021 publiceerde de Achterhoek Board de tweede Achterhoek Monitor. De monitor geeft data en informatie als basis voor beleid: een zinvolle en

GROS richt zich op het wegnemen van belemmeringen bij het grensoverschrijdend zakendoen tussen Nederlandse en Duitse ondernemers en het bevorderen van de grensoverschrijdende arbeidsbemiddeling in de Achterhoek en het aangrenzende gebied in Duitsland. Dit wordt gedaan door middel van een matchmaking-, adviseringsen ondersteuningstraject en het aanbieden van een (modulair) opleidingsprogramma en netwerkmogelijkheden. De Matchmaker voerde 130 adviesgespreken met ondernemers. Bij diverse seminars bereikte de Matchmaker 136 ondernemers, inclusief advisering en begeleide uitwis-

MaaS in de Achterhoek Het rurale Mobility as a Service (MaaS) concept moet het mogelijk maken dat iedereen in de Achterhoek eenvoudig een reis kan plannen, boeken en betalen en vervolgens kan reizen met een combinatie van verschillende (slimme) vervoersmodaliteiten, zodat de hele Achterhoek goed bereikbaar blijft.

1. Invulling Taken ADC door ZOOV Een centrale organisatie is nodig voor de rurale invulling van MaaS, die werkt aan het faciliteren en organiseren van: fysieke en digitale infrastructuur, modaliteiten en de organisatie voor dagelijkse werkzaamheden. Het is nu nog te vroeg om een zelfstandige Achterhoek Deelvervoer Coöperatie (ADC) op te richten. Daarom zal ZOOV zal als (tijdelijke) uitvoeringsorganisatie dienen. ZOOV gaat voorlopig de taken van

de ADC verzorgen, zoals klantenservice, administratie en coördinatie en afstemming van de diverse deelvervoerprojecten, waaronder: Netmobiel, deelauto’s en deelfietsen. Projectresultaten en vooruitzichten Dit jaar komen er nieuwe (elektrische) deelfietsen op diverse locaties in de Achterhoek evenals twee nieuwe deelauto’s bij het Graafschap College in Doetinchem en Bredevoort. Ook wordt de laatste fase van het project Netmobiel uitgevoerd.

2. Technische Partner ADC en doorontwikkeling Netmobiel De ADC i.o. heeft een partner gevonden in Baseflow, die nieuwe functionaliteiten toevoegt aan het bestaande Netmobielplatform en de app kan onderhouden. Momenteel wordt de Netmobiel app door Saxion

Hogeschool ontwikkeld en door middel van community building in de diverse kernen in de Achterhoek uitgerold. Projectresultaten en vooruitzichten Baseflow werkt samen met Saxion Hogeschool aan het uitwerken van de overdracht van de Netmobiel app. De Netmobiel-app krijgt een nieuwe merknaam, namelijk het overkoepelende GAON “De Achterhoek vervoert je”, waarin OV, deelmodaliteiten, een reisplanner en ritdelen in één MaaS-app bij elkaar komen. Een dergelijke app in combinatie met ritdelen in een ruraal gebied is uniek. Tot die tijd blijft de Netmobiel app gebruik en zullen kinderziektes worden geëlimineerd. Ook zal de community building in de diverse kernen in de Achterhoek worden doorgezet samen met een uitgebreide marketingcampagne.

bruikbare selectie van feiten en cijfers in een jaarlijkse publicatie en een continu raadpleegbaar dashboard, voorzien van een duiding. Hier valt op dat de Achterhoek zich robuust en veerkrachtig toont ten tijde van de coronapandemie en zich de gelukkigste regio van Gelderland mag noemen. De werkloosheid is opnieuw fors gedaald, de werkgelegenheid historisch hoog. De sterke maakindustrie en agro-foodsector, gecombineerd met de kracht van familiebedrijven, dragen hier fors aan bij. Daar tegenover staat de Achterhoek voor grote uitdagingen om het tekort aan arbeidskrachten en het tekort aan goede en betaalbare woningen aan te pakken.

seling. Ook werd het online ‘Talent Match Event’ georganiseerd, dat bedrijven aan studenten koppelt. Hier deden 21 bedrijven en 140 studenten aan mee. Coronamaatregelen hadden grote invloed op de grensoverschrijdende samenwerking. Anderzijds zorgden de maatregelen voor versnelde digitalisering van activiteiten. Bijeenkomsten, van zowel de Grenzhoppers Business School als de advisering van Nederlandse en Duitse ondernemers vonden online plaats. Deze seminars bleken een succes. De verwachting is de komende periode in te kunnen lopen met gestelde doelen die door corona zijn vertraagd.

10

11

De Achterhoekse Regio Deal projecten Naast de 68 projecten die nu worden uitgevoerd, hebben we zicht op 12 nieuwe projecten die binnen de deal kunnen worden uitgevoerd. Deze projecten zijn momenteel in de verken-/planfase. Dit levert een totaal van 80 Regio Deal projecten (Zie grafiek 1 voor de verdeling). Grafiek 1 Aantal projecten Regio Deal Achterhoek

De vraag naar Regio Deal gelden is groter dan de beschikbaarheid Grafiek 2 laat zien dat per 1 april 2022 77% van de Regio Deal gelden is weggezet in projecten. 12% van de gelden betreft projecten die in planuitwerking zijn Grafiek 2 Financieel overzicht Regio Deal gelden in % 120

80

april 2022

12

70

100

11%

60 25

25

eind 2022

12%

80

50 60

40 30

28

28

28

40 56%

20 10

2019-2020

77%

100%

20 15

15

15

15

0

0

uitgevoerd/in uitvoering 2019 in uitvoering/uitgevoerd

in planuitwerking

2020 in uitvoering/uitgevoerd

in verken-/planfase

2021-april 2022 in uitvoering/uitgevoerd

grotere vraag RD

4% van de totale Regio Deal gelden (€ 0.75 miljoen) zal ontstaan. Dit betekent dat de vraag naar cofinanciering uit de Regio Deal gelden groter is dan de beschikbaarheid daarvan.

Na de huidige Regio Deal Een grotere vraag naar cofinanciering van Regio Deal gelden, in combinatie met de hoge cofinancieringsbijdrage, is kenmerkend voor de opgaven waar de Achterhoek voor staat. We hebben een Achterhoek Visie 2030, met duidelijke doelen die in ieder geval tot in 2030, maar ook verder reiken. Met de huidige Regio Deal middelen hebben we een flinke impuls kunnen geven aan deze opgave en ons samenwerkingsverband echt vorm kunnen geven. Onze opgaven en ambitie zijn groot, om hier verder uitvoering aan te geven willen we graag de samenwerking met het Rijk vervolgen in een nieuwe Regio Deal. Grafiek 3 Cofinanciering Regio Deal Achterhoek

eind 2022 (verken-/planfase)

(€ 2.3 miljoen) De overige 11% betreft projecten die in de verken-/planfase zitten, waarvoor nu geld wordt gereserveerd (€2.2 miljoen). Per 1 april 2022 zijn nog niet alle gelden uit de Regio Deal in concrete projecten weggezet. De verwachting is dat dit eind 2022 wel het geval is. Uit de berekeningen blijkt zelfs dat er een tekort van

Regio Deal

3% 15% 27%

17% 20%

Smart Governance

Samenvattend: het gaat goed en we zijn nog niet klaar

Vitaal buitengebied Transformeren en slopen vastgoed Passende nieuwe woningen Kwaliteitsverbetering bestaande woningvoorraad Circulaire Achterhoek Fijnmazige bereikbaarheid Slim werken, werven en leren Slim innoveren 0

2000000

Organisaties Regio/ gemeenten Overig

4000000

Samenwerking Regio Achterhoek

Budget en cofinanciering Grafiek 3: In de periode 2019 - april 2022 is 15 miljoen van de ontvangen 20 miljoen uit de Regio Deal toegekend aan projecten. De totale investering in de diverse projecten is ruim €54 mln. Daarvan komt 27% uit de Regio Deal middelen en 73% wordt bijgedragen uit de Achterhoekse samenwerking. Daarvan is de bijdrage van ondernemers en organisaties nog altijd substantieel: ruim 34%. De cofinanciering vanuit de Achterhoek is daarmee fors hoger dan de 50% die binnen de deal is afgesproken.

Ondernemers Provincie

17%

ten zijn wel in gang gezet. Onder meer de One Stop Shop. Het daadwerkelijk behalen van de overeengekomen aantallen zal pas over een aantal jaren zijn.

Grafiek 4 Investering Samenwerking Regio Achterhoek versus bijdrage Regio Deal - per programmalijn

Investeringen binnen de programmalijnen In grafiek 4 is te zien dat de cofinanciering bij iedere programmalijn de 50% cofinan-

6000000

8000000

Regio Deal

cieringsgrens (ruimschoots) overschrijdt. Met name bij Transformeren en slopen vastgoed, Passende nieuwe woningen en Vitaal buitengebied is de cofinanciering vanuit de samenwerking aanzienlijk groter dan de bijdrage uit de Regio Deal.

Doelen bijna allemaal behaald Bijna alle doelen uit de Regio Deal worden binnen de looptijd (eind 2025) behaald. Corona heeft hier en daar wel voor vertraging gezorgd, waardoor soms onduidelijk is wanneer doelen worden behaald. De Programmalijn “Kwaliteitsverbetering bestaande woningvoorraad”, heeft als enige problemen bij het behalen van alle doelen. Bij aanvang van de Regio Deal zijn de doelen te ambitieus gesteld. Er zijn momenteel grote tekorten in de bouwsector die voor vertraging zorgen. Diverse projec-

Het gaat goed met de Achterhoek. We hebben ons als samenwerkingsverband de afgelopen jaren goed weten neer te zetten. Bottom-up kunnen we de gedeelde visie en de doelen uit o.a. de Regio Deal uitstekend tot uitvoering brengen. We concluderen dat de Regio Deal tot nu toe enorm heeft bijgedragen aan het vliegwieleffect en dat de diverse projecten bijdragen aan het verbeteren van de brede welvaart in onze regio. De Regio Deal heeft daarnaast tot een gebieds- en beleid-overstijgende impact geleid. We staan in de Achterhoek echter voor grote uitdagingen om het tekort aan arbeidskrachten en het tekort aan goede en betaalbare woningen aan te pakken. Dit geldt ook voor mobiliteit en het landelijk gebied. Al deze opgaven moeten integraal worden opgepakt om de brede welvaart in onze regio te verbeteren. We hopen dan ook dat de contacten en samenwerking met het Rijk na afloop van deze eerste Regio Deal behouden blijven. We zijn als regio nog niet klaar en hopen dat het Rijk aan boord blijft om op die manier gezamenlijk onze doelstellingen voor de toekomst te bereiken.

13

Raadhuisstraat 25 7001 EX Doetinchem +31 314 32 12 00

info@8rhk.nl www.8rhk.nl

14

15

1 Hoe werkt de 8RHK samenwerking_Duits.pdf

Zusammenarbeit in der Achterhoek durch 8RHK-Botschaftern Achterhoek Rat

Achterhoek Board

Achterhoek Thementische

Vorstand Region Achterhoek

Wer macht was? Achterhoek Rat

Achterhoek Board

Achterhoek Thementische

Vorstand Region Achterhoek

• Bespricht den Inhalt der gemeinsamen Aufgaben (die das Board auf die Tagesordnung setzt)

• Ist das Gesicht der Zusammenarbeit und trägt die volle Verantwortung dafür

• Ist für alle PIOFACH-Aufgaben verantwortlich

• Verabschiedet die Achterhoek-Vision 2030

• Verbindet Parteien, überwacht die Zusammenarbeit und korrigiert, wenn nötig, den Kurs

• Bestimmen den Inhalt, die Strategie und den Fokus für ihr Thema und beraten das Board diesbezüglich als Input für die Vision 2030 und die jährlichen Umsetzungspläne • Überwachen den Fortschritt sowohl der Projekte als auch was das Erreichen der Ziele der Vision 2030 betrifft

• Ist die juristische Person, die (Subventions-) Bescheide erteilt; die tägliche Geschäftsführung genehmigt alle Projekte, die einen Zuschuss erhalten, dabei beraten vom Achterhoek Board und vom Vorstand (wenn das regionale Investitionsbudget in Anspruch genommen wird)

• Verabschiedet die jährlichen Umsetzungspläne • Entscheidet im Laufe des Jahres über alle neuen Entwicklungen im Einklang mit der Vision

• Skizziert die groben strategischen Linien in einer Achterhoek Vision 2030 (mit einem jährlichen Umsetzungsplan) und signalisiert Chancen und neue Entwicklungen

• Ernennt die Mitglieder des Achterhoek Board. • Bewacht Fortschritte und Ergebnisse, signalisiert und bespricht dies mit den Thementischen • Bewertet Initiativen und Projekte ganzheitlich und unterstützt bestimmte Initiativen (finanziell)

Berkelland

• Verfolgen die Entwicklungen für ihr Thema und agieren, wenn nötig, zum Beispiel durch die Initiierung von Studien und/oder Projekten • Lassen Ideen oder Projekte aus der Gesellschaft ‚pitchen‘. Dies kann zu einem Projekt führen, das dem Board mit einer Empfehlung vom Thementisch vorgelegt wird.

• Berät die tägliche Geschäftsführung von Region Achterhoek zu den eingereichten Projekten

Bronckhorst

• Ist der formelle Arbeitgeber der etwa 25 Mitarbeiter*innen

• Der Vorstand legt jährlich den Haushaltsplan und die Jahresrechnung fest und ist dafür gegenüber den sieben Gemeinderäten rechenschaftspflichtig • Der Vorstand ist zuständig für die grenzüberschreitende Zusammenarbeit (Deutschland, Europa) und verrichtet gemeinsam mit dem Board Achterhoek-Lobbyarbeit.

• Definiert zusammen mit dem Vorstand von Region Achterhoek die Lobbystrategie und setzt sie um.

Oost-Gelre Winterswijk Doetinchem Oude IJsselstreek

Aalten

Wie funktioniert die Zusammenarbeit? Achterhoek Rat

Achterhoek Board

Achterhoek Thementische

Vorstand Region Achterhoek

Gemeinderatsmitglieder spielen eine prominente und proaktive Rolle in der Zusammenarbeit. Alle Fraktionen der sieben Gemeinden können im Achterhoek Rat vertreten sein. Auf diese Weise wird die Verbindung zwischen Lokal und Regional hergestellt.

Das Board verbindet Parteien innerhalb und außerhalb der Achterhoek. Für den Inhalt tauschen die Boardmitglieder sich mit den Thementischen aus (mittels zweier fester „linking pins“ je Thementisch). Diese sind die erste Anlaufstelle und verfolgen „ihren“ Thementisch aufmerksam.

Die Thementische konzentrieren sich auf den Inhalt; sie signalisieren wichtige (strategische) Entwicklungen und initiieren und bewerten Projekte.

Region Achterhoek ist die juristische Entität, die die Zusammenarbeit von 8RHK-Botschaftern ermöglicht und erleichtert.

• Der Achterhoek Rat trifft sich drei- bis viermal im Jahr. Das Achterhoek Board bereitet die Tagesordnung vor und bespricht sie im Voraus mit dem Tagesordnungsausschuss des Achterhoek Rates. Das Board legt Beschlüsse in der Sitzung vor, informiert und legt Rechenschaft ab.

• Das Board beantwortet Fragen des Achterhoek Rates und ist dem Rat gegenüber rechenschaftspflichtig.

• Der Rat kann (schriftliche) Fragen an das Board stellen und durch das Einreichen von Anträgen und Änderungsanträgen Anpassungen vornehmen.

• Das Achterhoek Board trifft sich etwa zehnmal im Jahr. Darüber hinaus besprechen das Achterhoek Board und der Vorstand von Region Achterhoek zweimal im Jahr die wichtigsten (strategischen) Entwicklungen.

• Die Thementische sind die erste Anlaufstelle für Initiativen aus der Gesellschaft. Sie diskutieren darüber, stellen Verbindungen zwischen Initiativen und Projekten und zwischen den Thementischen her. Sie helfen den Initiatoren, ihr Projekt weiterzuentwickeln, wenn dies zu den Zielsetzungen des Tisches passt.

• Region Achterhoek hat einen Vorstand und eine tägliche Geschäftsführung. Vorstand und Geschäftsführung treffen sich etwa achtmal im Jahr. • Der Vorstand ist den sieben Gemeinderäten rechenschaftspflichtig.

• Die Thementische beraten das Board und sind ihm gegenüber rechenschaftspflichtig. • Die Thementische treffen sich ca. zehnmal im Jahr. Einige Male im Jahr finden informelle, informative Treffen zwischen den Mitgliedern der Thementische und dem Achterhoek Rat statt.

Berkelland Bronckhorst Oost-Gelre Winterswijk Doetinchem Oude IJsselstreek

Aalten

Wer ist wer? Achterhoek Rat

Achterhoek Board

Achterhoek Thementische

Vorstand Region Achterhoek

Alle Fraktionen in den sieben Gemeinderäten können einen Vertreter in den Achterhoek Rat entsenden (insgesamt etwa 50 Ratsmitglieder).

Das Achterhoek Board setzt sich aus 10 Mitgliedern, einem Vorsitzenden und einem Schriftführer zusammen.

Jeder Thementisch besteht aus 20-30 Führungskräften aus der Wirtschaft, sozialen Organisationen und Regierungen.

Der Vorsitzende von Region Achterhoek ist auch Vorsitzender des Achterhoek Rat; ein Gemeindeschreiber unterstützt den Rat.

Der Vorstand von Region Achterhoek besteht aus den Bürgermeistern der Gemeinden Aalten, Bronckhorst, Berkelland, Doetinchem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek und Winterswijk.

Die Mitglieder sind Verwaltungsvertreter der Provinz Gelderland (1), der sieben Gemeinden (3), aus der Wirtschaft (3) und sozialer Organisationen (3).

Die Tische haben einen Vorsitzenden und einen oder mehrere stellvertretende(n) Vorsitzende(n).

Der Vorsitzende von Region Achterhoek ist auch Vorsitzender des Achterhoek Board.

Ein (offizieller) Programmdirektor und ein Programmbeauftragter unterstützen jeden Thementisch.

Aus diesen Vorstandsmitgliedern wird der Vorsitzende gewählt. Die tägliche Geschäftsführung besteht aus 3 Mitgliedern des Vorstands. Der Geschäftsführer von Region Achterhoek unterstützt den Vorstand.

www.8rhk.nl

2 Lobby 1 Memo lobby.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.

: 6 juli 2022

Agendapunt

:2

Onderwerp

: Lobby

Portefeuillehouder

: De heer O. van Dijk

Voorstel: • Kennisnemen van onderstaande lobby gerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: RegioExpres Op 20 juni zijn de schriftelijke antwoorden gekomen op de Kamervragen die Stieneke van der Graaf naar aanleiding van het Lentediner had gesteld (zie bijlage). Op 30 juni a.s. staat nog een commissiedebat MIRT gepland. Samen met de provincie Gelderland proberen we nog enkele vragen aan Tweede Kamerleden mee te geven. Het BO MIRT volgt komend najaar. Belangrijkste antwoord van Staatssecretaris Heijnen: “Ik zie dat RegioExpres voor reizigers in de regio een waardevolle bijdrage kan leveren aan het verkorten van reistijden, het vergroten van capaciteit en het verbeteren van het reiscomfort. Daarnaast biedt de RegioExpres een duurzame ontsluiting voor ca. 3000 nieuw te bouwen woningen in het gebied. De komende periode – in aanloop naar het BO MIRT van het najaar 2022 – zal ik gebruiken om deze score (MKBA van 0,73) goed te begrijpen en te beoordelen.” Ontwikkelingen noordelijke aftakking Betuweroute Donderdag 16 juni stond de noordelijke aftakking van de Betuweroute uiteindelijke zeer summier op de agenda van de landelijke spoortafel. Namens Oost-Nederland zat uiteindelijk alleen gedeputeerde J. van der Meer aan tafel. De staatssecretaris heeft onze brief, de brief van andere partijen in Oost-Nederland en die van derden ter kennisgeving aangenomen.

Voor de inhoudelijke bespreking wordt naar alle waarschijnlijkheid een apart bestuurlijk overleg ingepland met een bredere vertegenwoordiging vanuit Oost-Nederland, vanwege het belang voor alle regio’s. Hiervoor wordt een moment ingepland na de zomer. Regio Deal Begin juli verwachten we de Kamerbrief over de vierde tranche voor de Regio Deal. Deze staat waarschijnlijk open tot medio november voor indiening. Dit proces loopt mooi parallel aan de herijking van de Achterhoek Visie 2030. Bezoek ambassadeurs 29 en 30 juni 29 en 30 juni vindt (vond) een ambassadeursbezoek plaats aan de EUREGIO. Met als hoofdgasten de Duitse ambassadeur in Nederland C. Nunn en de Nederlandse ambassadeur in Duitsland R. van Roeden, en daarnaast een brede bestuurlijke vertegenwoordiging. Programma in het kort: woensdagavond diner in Isselburg-Anholt met welkom door M. Boumans en bijdragen van R. Steintjes en J. Rutgers op het gebied van mobiliteit. 30 juni start programma in Aalten met een welkom door A. Stapelkamp en gaat de reis naar Bocholt (grensoverschrijdende mobiliteit en samenwerking). Middagprogramma in Enschede. Netwerkevent Zwarte Cross 15 juli Tijdens de Zwarte Cross vindt op vrijdag 15 juli een netwerkevent plaats voor de colleges van Twente en Achterhoek. Alle colleges zijn uitgenodigd inclusief partner (aanmelden kan tot 27 juni; save the en uitnodiging op 9 en 20 juni verzonden).

Programma in het kort: lunch in Vragender, van daar naar Zwarte Cross met rondleiding in kleinere groepen naar o.a. het veiligheidsdorp en het duurzaamheidsplein. Na afloop kan op eigen gelegenheid het festival bezocht worden.

Lobbymomenten • 15 juli: Zwarte Cross relatie event Achterhoek-Twente • 30 september 2022: mogelijke datum SDG-dag • Najaar werkbezoek minister Bruins Slot aan de Achterhoek en Enschede (GROS) • 14 december (13.00 – 14.00) werkbezoek van Justitie en Veiligheid (Regio Deal) Bijlagen: • Beantwoording Kamervragen RegioExpres Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan: Nadere informatie bij: Joram van Donk

Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:

Consequenties: Financieel: Personeel:

Tel.nr: +31 614 63 74 35

1 Beantwoording-kamervragen-lid-van-der-graaf-christenunie-over-regioexpres-arnhem-doetinchem-winterswijk.pdf

> Retouradres Postbus 20901 2500 EX D en Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Ministerie van Inf rastructuur en Waterstaat Rijnstraat 8 2 5 15 XP D en Haag P ostbus 20901 2 5 00 E X Den Haag T 0 7 0-456 0000 F 0 7 0-456 1111 Ons kenmerk I E NW/BSK-2022/144822 Uw kenmerk

Datum Betreft

20 juni 2022 Beantwoording Kamervragen lid Van der Graaf (ChristenUnie) over RegioExpres: Arnhem–DoetinchemWinterswijk

2 0 22Z10579

Geachte voorzitter, Bijgaand treft u mijn antwoorden aan op de Kamervragen die zijn gesteld door het lid Van der Graaf (ChristenUnie) ingezonden op 30 mei 2022 (met kenmerk 2022Z10579). Het betreft vragen over de RegioExpres en de verbinding ArnhemDoetinchem-Winterswijk. Vraag 1: Kent u het bericht: ‘Overwegen op de schop om komst Achterhoekse sneltrein mogelijk te maken; wachten is op Rijk’? Antwoord 1: Ja, ik ben bekend met dat bericht. Vraag 2 Deelt u de mening dat bereikbaarheid van en goede verbindingen onderling van groot belang zijn voor leefbaarheid, vestigingsklimaat en gemeenschappen in de regio? Antwoord 2: Ja, ik deel deze mening. Reizigers in het hele land staan voor mij centraal. Zoals ook al in de ontwikkelagenda van toekomstbeeld OV 2040 benoemd, is het OV in en tussen regio's onmisbaar voor leefbaarheid, economie en recreatie. Het vergoot ontplooiingskansen en toegang tot de arbeidsmarkt en het OV kan er voor zorgen dat voorzieningen voor iedereen bereikbaar zijn. Vraag 3: Hoe beoordeelt u de door Goudappel opgestelde maatschappelijke kosten batenanalyse naar de invoering van de RegioExpres? Antwoord 3: De MKBA analyse - die in opdracht van de regio is uitgevoerd – geeft inzicht in de totale kosten en opbrengsten en laat een score zien van 0,73: tegen elke euro maatschappelijke kosten staat 0,73 euro aan maatschappelijk baten.

In algemene zin geldt voor OV projecten dat vaker sprake is van een MKBA score <1. Dat betekent niet dat het daarmee geen goed project is. Ik zie dat RegioExpres voor P agina 1 van 3

reizigers in de regio een waardevolle bijdrage kan leveren aan het verkorten van reistijden, het vergroten van capaciteit en het verbeteren van het reiscomfort. Daarnaast biedt de RegioExpres een duurzame ontsluiting voor ca. 3000 nieuw te bouwen woningen in het gebied. De komende periode – in aanloop naar het BO MIRT van het najaar 2022 – zal ik gebruiken om deze score goed te begrijpen en te beoordelen.

Ministerie van Inf rastructuur en Waterstaat Ons kenmerk I E NW/BSK-2022/144822

Vraag 4: Is het nog steeds de verwachting dat de trajecten Arnhem-Winterswijk en Arnhem-Doetinchem in 2040 in de absolute top staan als het gaat om verwachte hinder voor reizigers als gevolg van drukte in treinen? Antwoord 4: De Integrale Mobiliteitsanalyse (IMA, 2021) is het is uitgangspunt voor capaciteitsknelpunten op het Nederlandse spoornetwerk. Hierin wordt geconstateerd dat in zowel het WLO-hoog-scenario als het WLO-laag-scenario mensen moeten staan tussen Arnhem en Duiven door gebrek aan capaciteit 1. In de IMA wordt aan dit capaciteitsknelpunt geen nadere prioritering of rangschikking gegeven. Wat dat betreft herken ik niet dat dit traject in ‘de absolute top’ staat. Vraag 5: In hoeverre neemt deze hinder voor reizigers af wanneer het spoor tussen Didam en Doetinchem De Huet wordt verdubbeld? Antwoord 5: Een spoorverdubbeling tussen Didam en Doetinchem De Huet maakt het mogelijk om de RegioExpres te gaan rijden: 1xp/u een extra trein naast het bestaande aanbod. Deze trein fungeert tussen Arnhem en Doetinchem als sneltrein en gaat vanaf Doetinchem verder als stoptrein naar Winterswijk. Door deze capaciteitsuitbreiding zullen reizigers meer comfort ervaren door een hogere kans op een zitplaats: vanwege de kortere reistijd zullen veel reizigers overstappen van de huidige sprinter naar de RegioExpres.

Overigens is het wel de verwachting dat de verbeterde verbinding zorgt voor extra (nieuwe) reizigers en worden daarnaast extra reizigers verwacht door nieuwe woningbouwlocaties ten oosten van Arnhem en in de Achterhoek. Vraag 6: Wat is de status van de beloofde gesprekken met de regio over de RegioExpres, in aanloop naar het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT)? Antwoord 6: Rijk en regio zijn met elkaar in gesprek over de RegioExpres. Daarnaast heb ik zelf een bezoek gebracht aan de RegioExpres in februari van dit jaar. Ook in het BO MIRT van het najaar 2022 zal de RegioExpres besproken worden. Vraag 7: Welke mogelijkheden ziet u voor een vervolgstap binnen de spelregels van het MIRT?

1

Zie IMA hoofdrapportage pag. 96 en IMA deelrapportage Spoor en BTM pag. 43 P agina 2 van 3

Antwoord 7: Door de beperkte financiële mogelijkheden binnen het Mobiliteitsfonds zijn scherpe keuzes noodzakelijk. Er zijn in Nederland veel ambities die helaas niet allemaal (in deze kabinetsperiode) waargemaakt kunnen worden. De mogelijkheden voor een vervolgstap van de RegioExpres wil ik dan ook integraal af kunnen wegen. Het BO MIRT van dit najaar biedt daar een eerste moment voor. Daar kan en wil ik nu niet op vooruitlopen.

Ministerie van Inf rastructuur en Waterstaat Ons kenmerk I E NW/BSK-2022/144822

Hoogachtend, DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. V.L.W.A. Heijnen

P agina 3 van 3

3 Gros 1 Memo Gros.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.

: 6 juli 2022

Agendapunt

:3

Onderwerp

: Gros

Portefeuillehouder

: De heer J. Bengevoord

Voorstel: • Kennis nemen van onderstaande gros gerelateerde zaken en activiteiten. Toelichting: EDL – Euregionale doorlopende leerlijn In 2020 hebben Duitse en Nederlandse partners de krachten gebundeld en is in gezamenlijk opdrachtgeverschap van de Euregio, provincie Overijssel en de gemeente Enschede onderzoek gedaan naar de kansen voor een Euregionale doorlopende leerlijn (EDL) in de grensregio. De EDL is een belangrijk fundament voor een grensoverschrijdende arbeidsmarkt, het verzilveren van de agglomeratievoordelen van de grensregio en een (internationaal) vestigingsklimaat. Met als doel dat gedurende de gehele schoolloopbaan de juiste Euregionale competenties aangeboden worden in de gehele onderwijsketen, van basisonderwijs tot aan hoger onderwijs, en mogelijke (grens-)belemmeringen opgeheven worden. Scholing en opleiding vormen belangrijke bouwstenen voor de toekomst van grensoverschrijdende samenwerking voor het leven, werken en wonen in de ons grensgebied. Momenteel is men bezig de EDL in te bedden in een INTERREG VI aanvraag. Om de Achterhoek te borgen binnen het programma en om de stakeholders optimaal te verbinden heeft de Achterhoek tot eind 2022 voor 8 uur per week een Kwartiermaker EDL (Alexandra Arens) aangewezen. Hierdoor is en blijft de Achterhoek actief betrokken bij de ontwikkeling van de subsidieaanvraag, die begin november 2022 ingediend zal worden.

Memorandum Oost Nederland Münster De laatste grensoverschrijdende Landrätekonferenz heeft 19 mei jl. in Aalten plaatsgevonden. Het huidige INTERREG V project stopt per medio 2022. Daarom heeft de werkgroep van de Landrätekonferenz aan de partners van het Memorandum (Provincie Overijssel, Provincie Gelderland, Regio Achterhoek, Twente Board, Kreis Borken, Kreis Coesfeld, Kreis Steinfurt, Kreis Warendorf, Stadt Münster en Bezirksregierung Münster als medeondertekenaar) voorgesteld, om een besluit te nemen over de voortzetting van de succesvolle samenwerking. Voortaan zal de focus liggen op de zogenaamde vuurtorens, die het mogelijk moeten maken om kansrijke plannen in een geconcentreerde vorm voort te zetten. De werkgroep van de Landrätekonferenz heeft de volgende vuurtorens voorgesteld die in de toekomst verder door de werkgroep zouden kunnen worden uitgewerkt: • • • •

Onderwijs, met als beeldbepalend project de ‘Euregionale Doorlopende Leerlijn’ Grensoverschrijdende mobiliteit, met als beeldbepalende projecten ‘Grensoverschrijdende fietsverbindingen’ en ‘Mobility as a Service (MaaS)’ Economische ontwikkeling, met als beeldbepalend project de ‘Samenwerking van de Wirtschaftsförderungen c.q. ontwikkelingsmaatschappijen’ verbonden met ‘Arbeidsmarkt’ Grensoverschrijdende gezondheidszorg met als beeldbepalend project ‘Grensoverschrijdende spoedzorg’

EWRC 2022 De aanvraag voor een workshop over regionale energiesystemen tijdens de EWRC is goedgekeurd. Vervolgens zullen we eind juni duidelijkheid krijgen over de locatie en datum van de workshop. Op de gebruikelijke dinsdagavond zal de Oostborrel plaatsvinden (van 18.00 tot 20.00). Voorlopig is daarvoor een ruimte gereserveerd in het Thon Hotel (tegenover het HNP) met een capaciteit van 120 man.

Tijdens de workshop zal de innovatiekracht van Oost-Nederland op het gebied van smart energy voor het voetlicht worden gebracht door in te gaan op het concept Smart Energy Hubs en voorbeelden te geven van duurzame oplossingen voor de bestaande onevenwichtigheden in het elektriciteitsnet, zoals waterstof en batterijtechnologie. De voorbeelden moeten mogelijk zijn gemaakt door interregionale samenwerking, de quadruple helix en/of EU funding. Verder waren wij het erover eens dat we de huidige obstakels voor grensoverschrijdende energiesamenwerking waarmee grensregio’s te maken hebben kunnen toelichten, maar tegelijkertijd ook laten zien dat er al initiatieven zijn om grensoverschrijdend samen te werken, bijv. op het gebied van batterijtechnologie (UT en Universiteit Münster). We willen daarin ook de Duitse partners meenemen, wat onze workshop kan verstevigen. Partners van Gelderland: de samenwerking tussen de EUREGIO, de Provincie Gelderland en de Achterhoek “Partners van Gelderland is een initiatief van de Provincie, waarin de relatie met externe partners wordt onderzocht. Het is een vervolg op de eerder bestuurskrachtmeting van de Provincie uit 2018. Partners van Gelderland bestaat uit vijf deelonderzoeken – casussen - waarin onderlinge verhoudingen en werkwijze onder de loep worden genomen. De onderzoeken worden begeleid door de HAN Hogeschool in Nijmegen.

Op verzoek van de Provincie heeft de Regio Achterhoek een van de vijf casussen op zich genomen. In dit onderzoek staat de samenwerking tussen de EUREGIO (Gronau), Regio Achterhoek en de provincie centraal. De Duitsland coördinatoren kregen de opdracht het onderzoek uit te voeren. Daarvoor werd de volgende vraagstelling geformuleerd: “Hoe kunnen de provincie Gelderland en de Regio Achterhoek zo optimaal mogelijk profiteren van de samenwerkding met EUREGIO?” De onderzoeksgroep bestond uit de Duitslandcoördinatoren, medewerkers van de Provincie en medewerkers van EUREGIO. In twee gemeenschappelijke bijeenkomsten is gekeken naar wat goed gaat, wat beter kan en wat mogelijke concrete oplossingen zijn om de samenwerking te verbeteren. In de bredere context blijken de partners de samenwerking als goed te ervaren. In de loop van het onderzoek bleken de deelnemende partijen steeds meer van mening te verschillen over de methode, de opzet, en de uitvoering van het onderzoek. Deze verschillen van inzicht vormden een belemmering om het onderzoek succesvol uit te voeren. Daarom is eind april besloten de activiteiten stop te zetten. De Provincie heeft de Regio Achterhoek gevraagd een reflectiebijeenkomst te organiseren om terug te kijken op het verloop van het onderzoek. Op 16 juni presenteert de Provincie het eindrapport met de resultaten van alle vijf deelonderzoeken.

Grenzhoppers activiteiten D5/NL6+2 in Hotel de Heerlyckheid, Bredevoort Op 25 mei 2022 heeft is de stuurgroep van de D5/NL6+2 met burgemeesters van de Achterhoek en de Kreis Borken en vertegenwoordigers van de EUREGIO en de Kreis Borken plaatsgevonden. Twee vertegenwoordigers van Saxion Hogeschool hebben een presentatie gegeven over de mogelijkheden van een grensoverschrijdende toeristische kaart. Verder is er gesproken over een nieuw strategiedocument dat op de komende bijeenkomst van 30 september verder wordt vormgegeven. Studiereis Den Haag op 20 juni 2022 Vertrek: 9.00 uur Vreden / 9.30 uur Winterswijk Programma: 11.30 / 12.00 uur Lunch Nieuwspoort 14.00 Grachtenfahrt (deutsch) 16.00 Führung Tweede Kamer door ProDemos 17.00 Abfahrt nach Winterswijk / Vreden Gros gerelateerde activiteiten • 20 juni 2022: Grenzhoppers studiereis Den Haag • 30 september 2022: GRENZHOPPERS-Netzwerktreffen/netwerkbijeenkomst in Stadtlohn • 11 - 13 oktober 2022: EWRC 2022

Vervolgactie: communicatie: Mededeling beslissing aan: Nadere informatie bij: Nicky Eppich

Bijlagen: Meegezonden: Ter inzage: Plaats van inzage:

Consequenties: Financieel: Personeel:

Tel.nr.: (06) 11 36 26 34

4 Begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 1 Voorstel programmabegroting 2023.docx

ALGEMEEN BESTUUR Vergadering d.d.

: 6 juli 2022

Agendapunt

:4

Onderwerp

: Begroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026

Portefeuillehouder

: De heer O. van Dijk

Voorstel De programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2023-2026 vast stellen en daarmee de bijdrage voor 2023 voor bestaand beleid vaststellen op € 7,12 per inwoner voor gemeenten. Daarnaast draagt de Provincie € 2,19 bij. Gemeenten stemmen hiermee in met programma 1’ Smart Governance’ en programma 4 ‘Bedrijfsvoering en rente’ en de verplichte paragrafen. De programma’s Smart Economy en Smart Living zijn aangeboden ter kennisneming, omdat dit breder is dan hetgeen Regio Achterhoek zelf uitvoert. Toelichting Met de programmabegroting bepalen de deelnemende gemeenten de beleidsprioriteiten en de financiële kaders voor de Regio. Deel I van de programmabegroting bevat de programma’s, deel II bevat de verplichte paragrafen en deel III de financiële begroting. Dit is de begroting voor het jaar 2023 van Achterhoek Ambassadeurs; het Achterhoekse samenwerkingsverband van de zeven Achterhoekse gemeenten, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de provincie Gelderland. De regionale 3O samenwerking is terug te vinden in de opbouw van deze begroting. De begroting is qua inhoud breder dan alleen de taken die Regio Achterhoek uitvoert. Zo willen we zichtbaar maken wat er buiten onze eigen (Regio Achterhoek) organisatie gedaan wordt door de partijen die samen Achterhoek ambassadeurs vormen.

In de ‘Achterhoek Visie 2030 Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit’ staan onze doelen op het gebied van Smart Governance, Smart Economy en Smart Living beschreven. De begroting heeft dezelfde indeling. De begroting bestaat uit 4 programma’s Smart Governance, Smart Economy en Smart Living en Bedrijfsvoering en rente. De werkzaamheden van de thematafels zijn per thematafel terug te vinden in de programma’s Smart Economy en Smart Living. De werkzaamheden voor de grensoverschrijdende samenwerking zijn niet terug te vinden als een apart thema, maar gaan door alle thema’s heen. In onderdeel 3 de financiële begroting wordt vanuit verschillende perspectieven een beeld geschetst van de financiële positie. Het boekwerk is op 22 april 2022 naar de gemeenten en de AB-leden verstuurd. Het algemeen bestuur heeft op 15 december 2021 ingestemd met een gewijzigde berekeningsmethodiek voor de absolute stijging van de inwonerbijdrage. De loonsom wordt verhoogd met een loonindex inclusief nacalculatie. De overige exploitatiekosten worden verhoogd met een prijsindex. Alleen voor Smart Governance wordt een bijdrage van de gemeenten in organisatiekosten gevraagd van € 7,12. De provincie draagt € 2,19 bij waarvan € 1,64 aan Smart Governance en € 0,55 aan het investeringsfonds.

Bijdrage gemeenten Bijdrage van de gemeenten 2022 Absolute stijging van de autonome kosten Bijdrage van gemeenten 2023 bestaand beleid

Totaal 1.819.247

Per inw 6,91

57.941

0,21

1.877.188

7,12

2023 432.442

1,64

Bijdrage Provincie Bijdrage van Provincie in organisatiekosten

2022 421.534

Bijdrage van Provincie in investeringsfonds

140.424

0,53

144.147

0,55

Totaal bijdrage van Provincie (*)

561.958

2,13

576.589

2,19

1,60

Reacties gemeenten In de bijlage zijn de reacties van de gemeenten in een tabel opgenomen.

Procedure:

Vervolgactie:

Bijlagen:

Consequenties:

DB d.d.:

communicatie:

Meegezonden:

Financieel: ja

Achterhoek Board

Mededeling beslissing

bestuurlijk voorwoord

Personeel: nee

d.d.:

aan:

en zienswijzen gemeenten Ter inzage: Plaats van inzage:

Nadere informatie bij: Esther van Zuuk

Tel.nr.: (0314) 32 12 32

Bestuurlijk voorwoord Wij bieden we u de begroting aan voor het jaar 2023 van Achterhoek Ambassadeurs; het Achterhoekse samenwerkingsverband van de zeven Achterhoekse gemeenten, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de provincie Gelderland. De regionale 3O samenwerking is terug te vinden in de opbouw van deze begroting. De begroting is qua inhoud breder dan alleen de taken die Regio Achterhoek uitvoert. Zo willen we zichtbaar maken wat er buiten onze eigen (Regio Achterhoek) organisatie gedaan wordt door de partijen die samen Achterhoek ambassadeurs vormen. In de ‘Achterhoek Visie 2030 Ruimte voor innovatie, groeien in kwaliteit’ staan onze doelen op het gebied van Smart Governance, Smart Economy en Smart Living beschreven. De begroting heeft dezelfde indeling. De organisatie van de Achterhoek Ambassadeurs (Regio Achterhoek) is de basis en motor voor het programma Smart Governance. De activiteiten en begroting van Achterhoek Ambassadeurs zijn in dit onderdeel te vinden. Hieraan is ook de inwonerbijdrage voor de organisatiekosten vanuit gemeenten en provincie gekoppeld. De programma’s Smart Economy en Smart Living geven inzicht in de doelen, activiteiten en projecten per thema. Dit wordt onder regie van de Achterhoek Board, door zes thematafels vormgegeven en in gang gezet.

Deze thematafels hebben een belangrijke rol in het uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030 en de vertaling ervan in concrete projecten. Met deze begrotingsvorm maken we de doelstellingen van de Achterhoekse samenwerking zichtbaar en controleerbaar. Het projectenoverzicht dat per thematafel is bijgevoegd is niet uitputtend, want er zijn steeds projecten in ontwikkeling en ook buiten ons zichtveld lopen projecten die bijdragen aan de doelen. Voor de opgenomen projecten geldt dat er vanuit Achterhoek Ambassadeurs een bijdrage beschikbaar is gesteld. Programma 2 en 3 van de begroting zijn dan ook bedoeld ter informatie en niet ter vaststelling. De projecten van deze programma’s worden voor het grootste deel uitgevoerd door initiatiefnemers en maken geen onderdeel uit van de begroting van Regio Achterhoek. Wij wensen u veel leesplezier!