06 vestiging slingeland

Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water

Etten, 16 december 2021 Aan alle gemeenten vertegenwoordigd in De Achterhoekraad

Onderwerp: locatie vestiging nieuwbouw van het Slingeland Ziekenhuis 4e verzoek tot herziening van de Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water

Zeer edelachtbare dames en heren, Onze Stichting heeft bij de Raad van State een vierde verzoek ingediend om herziening van de uitspraak van mei 2019, waarin de Raad van State alle bezwaren tegen de locatiekeus terzijde schoof. Eind 2016 vond een bestuurlijke fusie tussen Slingeland en SKB plaats. Voorwaarde van de Autoriteit Consument en Markt was daarbij dat beide ziekenhuizen als basiszorgziekenhuis hun eigen functies en adherentiegebieden zouden behouden. Nadat de plannen van Santiz eind 2019 aan het licht kwamen enkele afdelingen van het SKB op termijn naar Doetinchem te verhuizen, waren de rapen gaar en is de fusie vastgelopen. Het gehele bestuur en Raad van Toezicht van Santiz zijn daarna opgestapt en ook de directie van het Slingeland is inmiddels vervangen. Zoals u vast wel hebt gelezen, houdt het Slingeland Ziekenhuis vast aan de locatie aan de A18, dit geheel tegen de overtuiging van onze stichting en velen met ons. Enkele maanden geleden maakte het Slingeland bekend niet langer 45.000 m2 nodig te hebben, ook niet 41.600 m2, zoals men eind vorig jaar nog meldde, maar slechts 33.000 m2 bruto vloeroppervlak in het nieuw te bouwen ziekenhuis.

Omdat in de stad meer dan voldoende ruimte beschikbaar is, bijvoorbeeld bij het station, dat als locatie 16,2 % minder autoverkeer zou vragen dan de A18-locatie, zou Doetinchem zich niet houden aan de Ladder voor duurzame verstedelijking, als men toch aan die locatie vast houdt. Naast onze bezwaren tegen de gevolgde procedure en de aspecten rond duurzaamheid, stikstof, bereikbaarheid en de minder centrale ligging van de A18-locatie, zijn er nu ook bijgekomen de bezwaren van dijkgraaf Hein Pieper van Waterschap Rijn en IJssel tegen de beoogde locatie en die van de nieuwe directeur van het SKB met betrekking tot bereikbaarheidsbijdragen en de gevaren voor het SKB. Wij zijn overtuigd dat alle gemeenten in de Achterhoek verantwoordelijkheid dragen voor goede en brede gezondheidszorg en leggen daarom bijgaande brief weer bij u neer en verzoeken u als gemeenteraad de locatiekeus van het Slingeland en de belangen van een gezond SKB te agenderen en vervolgens uw conclusies in te brengen bij de Achterhoekraad. Graag zullen wij eventuele vragen over onze standpunten met u delen. Hartelijk dank voor uw aandacht, Namens de Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water, Bart Visscher

Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water

Etten, 16 december 2021 Raad van State, Afdeling Bestuursrecht, Den Haag cc: Gemeenteraad Doetinchem Europese Commissie, directoraat-generaal Milieu, zaak nr CHAP (2019)1879 Menzis gemeenten vertegenwoordigd in de Achterhoekraad

Onderwerp: 4e verzoek tot herziening, uw zaak 202106318/1/R1, van uitspraak in zaak nr. 201708672/1/R1 van 29 mei 2019;

Zeer edelachtbare dames en heren, Inleidend: Op 4 oktober dit jaar schreven wij onze eerste brief over ons vierde verzoek. Kern daarin – en eerste aanleiding tot ons vierde verzoek – is de melding van het Slingelandbestuur slechts 33.000 m2 bvo in de nieuwbouw nodig te hebben. Ook de discutabele positie van de provincie, zoals die bleek uit enkele uitlatingen van de spreker namens de provincie Gelderland, stelden wij aan de orde. Op 11 november volgde onze tweede brief mbt het vierde verzoek. Hierin staat centraal de inbreng van dijkgraaf Hein Pieper van Waterschap Rijn en IJssel, die aangaf dat bouwen van het ziekenhuis in de uiterwaarden onverstandig is. Nadrukkelijk stelt hij: “bouw op een veilige, droge plek! We hebben de risicogebieden in kaart gebracht. Doe daar wat mee.” Dat het Waterschapsbestuur als geheel daar geen uitspraak over heeft gedaan is een grote omissie! Wellicht kunt u bezien hoe e.e.a. in de waterschapswereld functioneert. Een aantal omstandigheden en gerelateerde argumenten ondersteunen de overtuiging van de heer Pieper. De kern van deze zwaarwegende overtuiging bestaat al lange tijd, omdat het klimaatprobleem – en de noodzaak de oorzaken aan te pakken – al ten tijde van de eerste plannen aan de A18 door ons en anderen aangegeven waren.

Deze brief: Sinds vorige week is er nog een knelpunt in de publiciteit gekomen. (zie bijlage 1) Op 4 december schreef mevrouw de Wit, de nieuwe directeur van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix – vroegere fusiepartner van het Slingeland – in De Gelderlander over het conflict met het Doetinchemse bestuur: “Als je alles opnieuw zou beginnen, zou je nooit twee ziekenhuizen zo dicht bij elkaar neerzetten.” Zij vraagt zich af of Slingeland er wel verstandig aan doet naar een nieuw terrein te willen. “Slingeland doet er goed aan verder te kijken dan alleen die locatie aan de A18.” voegt zij toe. Met betrekking tot de excentrische ligging van het SKB meldt zij over de bereikbaarheidsbijdrage van het rijk: “Als de vergoeding wegvalt 1

doordat Slingeland te dichtbij komt, loop je het risico op desinvestering. Dat is niet goed voor de zorg. Je gooit dan honderden miljoenen weg.” Reden: de bereikbaarheidsbijdragen voor beide ziekenhuizen komen in gevaar bij bouw aan de A18. Het is heel eenvoudig: voor bezoekers uit de Oost-Achterhoek wordt bij nieuwbouw aan de A18 (aan de oostzijde van en gelegen buiten de stad Doetinchem) het Slingeland veel beter bereikbaar dan op dit moment. Dat houdt enkele financiële gevaren in: 1. Voor het SKB kan de bereikbaarheidsbijdrage/beschikbaarheidsbijdrage van het rijk verminderd of ingetrokken worden. 2. Cliënten/patiënten in de oostelijke Achterhoek (nu nog het adherentiegebied van het SKB) zullen nadrukkelijker geneigd zijn voor een aantal behandelingen of diensten zich bij het Slingeland te melden. Dat betekent dat de grenzen van de adherentiegebieden vervagen. Uiteindelijk doet dit zonder meer afbreuk aan de financiële ruimte van het SKB, waardoor zijn bestaansrecht als algemeen basisziekenhuis bedreigd wordt. Het grote gevaar dat dan op de loer ligt is, dat toch enkele afdelingen van het SKB naar het Slingeland moeten verhuizen, het SKB in gevaar komt en de garantie van brede, kwalitatieve zorg in de Oostelijke Achterhoek niet langer gegarandeerd kan worden.

Deze situatie is, gezien de uitgangspunten door het Slingeland/Santiz-bestuur geformuleerd tijdens de toen beoogde fusie eind 2016, onacceptabel. Uit de houding van de nieuwe bestuurder van het SKB blijkt dat zij geenszins een situatie van concurrentie wil, maar twee ziekenhuizen die goed samenwerken. Hieruit blijkt maar weer hoezeer het om een regionale aangelegenheid gaat. Standpunt Afdeling en conclusies: Bovendien heeft de Afdeling nadrukkelijk in de uitspraak van 29 mei 2019 (punt 10.10.7) geformuleerd dat uitbreiding van het SKB om te voldoen aan grotere ruimtebehoefte van het Slingeland, niet aan de orde is, omdat “beide ziekenhuizen binnen de regio een eigen verzorgingsgebied bedienen.” en daarna: “Dit ter waarborging van de toekomstbestendigheid van het Slingeland Ziekenhuis.” In onze reactie op die uitspraak heeft onze stichting aan de Afdeling gemeld – en dat herhalen we hier - dat het derhalve evenmin aan de orde mag zijn dat het Slingeland Ziekenhuis functies of taken van het SKB over kan nemen zonder instemming van het SKB, louter vanwege het feit dat de locatiekeus voor de nieuwbouw van het Slingeland een bedreiging vormt voor de financiële situatie van het SKB. Daarom alleen al dient voorkomen te worden dat de rijksbijdragen voor bereikbaarheid/beschikbaarheid, zowel voor SKB als Slingeland, in gevaar komen.

Beide ziekenhuizen zijn, met hun basiszorgfuncties, van vitaal belang voor gescheiden adherentiegebieden, zoal ook door de Autoriteit Consument en Markt in 2016 gestipuleerd was als voorwaarde bij de destijds beoogde fusie, een argument dat ook in de huidige situatie zonder fusie zwaarwegend is. In de uitspraak van 29 mei 2019 (punt 10.4) gaf de Afdeling aan dat regionale of intergemeentelijke afstemming in het geval van de Slingeland nieuwbouwplannen niet noodzakelijk was. In onze reacties hebben wij na het mislukken van de fusie aangegeven dat die afstemming achteraf toch beslist wel noodzakelijk was, omdat de belangen van beide ziekenhuizen geraakt waren en het Slingeland er niet in slaagt om de in 2014 noodzakelijk geachte ruimte te verantwoorden, ruimte die zonder enig probleem op het Wedeo-terrein of elders in de stad op loopafstand van het station gevonden kan worden. Bij die zoektocht van het Slingeland komen weer behoeften uit de regio naar voren. Dat betekent dat regionale afstemming beslist wel nodig is, zoals in mei 2020 door Menzis nadrukkelijk is aangegeven. 2

Gezien deze situatie leggen wij deze brief ook voor aan de gemeenten in de hele Achterhoek, vertegenwoordigd in de Achterhoekraad. De in deze brief aangegeven omstandigheid van de bereikbaarheidsbijdragen en het gevaar van morrelen aan de grenzen van de verzorgingsgebieden, betekent dat vestiging van nieuwbouw aan de A18 voorkomen moet worden. Onze eerdere inbreng: Onze eerdere opmerkingen over noodzaak tot verduurzaming, de kritiek op de in Doetinchem gevolgde procedure en op het ladderrapport in zijn geheel, over de verkeerskundige aspecten daarvan en onze kritische vragen in onze brief van 4 oktober dit jaar houden wij staande. Toelichting: Ex-minister van Infrastructuur en Waterstaat mevrouw van Nieuwenhuizen sprak in verband met bestrijding van het klimaatprobleem over adaptatie. Adaptatie en mitigatie worden vaak gebruikt door mensen die het probleem niet onderkennen. Deze begrippen zijn niet meer dan bestrijding van symptomen van het werkelijke knelpunt: het aanpakken van het klimaatprobleem en verduurzaming van ons agrarisch gebied houden veel meer in, onder andere dat er miljoenen bomen gepoot zullen moeten worden om veel water op te vangen en vast te houden, voor verkoeling van het gebied en verspreiding van regenval. Dit kan bijvoorbeeld via voedselbossen, waar ook huidige agrariërs een vitale rol bij kunnen spelen.

In de bijlage (bijlage 2) een verbeelding van (een belangrijk deel van) de verduurzaming van ons landelijk gebied. Deze illustratie van het stroomgebiedenplan is gepresenteerd op de jubileumtentoonstelling van de afdeling Praktische Studies van de TU Delft in juli van dit jaar. Het plan is ontwikkeld en verbeeld in opdracht van de Stichting Leven met de Aarde door Drs Lies Visscher van de Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water en Leven met de Aarde. Het coalitieakkoord heeft het helaas niet over terugdringen van wereldovershootday. Dat wij mensen moeten groeien in kwaliteit, niet in hoeveelheid beton en andere voetafdrukvergrotende acties. De ernst van de situatie is kennelijk nog niet helder.

Wij rekenen er op binnenkort een en ander toe te mogen lichten en gaan er van uit dat u onze informatie en argumenten zuiver weegt. Hoogachtend, Namens de Stichting Behoud Kemnade en Waalse Water,

Bart Visscher

Bijlage 1: artikel De Gelderlander 4 december 2021:

Nieuwe directeur SKB Inge de Wit: ‘Ik snap best dat ze eerst willen zien wie ik ben en wat ik doe’ 3

INTERVIEWWINTERSWIJK - Ze is nu twee maanden in dienst als directeur

van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk. Inge de Wit (53) wil zich vooral richten op de patiënt: ,,Hoe kunnen we onze kwaliteit, die al heel hoog is, nog verder verbeteren.” Tanja Kits 05-12-21, 09:09 Hoe waren uw eerste weken? ,,Die waren voor mij een feestje, want ik heb heel veel mensen leren kennen. Ik ben met alle managers een keer gaan wandelen in de omgeving van Winterswijk. Zo kon ik de omgeving én de managers leren kennen. En ik heb op alle afdelingen meegelopen. De sfeer is heel hartelijk en mensgericht.” Merkt u nog iets van de onrust die er is geweest vorig jaar door het conflict met het Slingeland? ,,Onrust is niet het goede woord. Dat kom ik niet tegen. Mensen zijn wel opgelucht. Ze hebben echt het gevoel dat ze het goede hebben kunnen doen. Ze zijn blij dat het is gelukt.” We hebben nu een corona-afdeling van twintig bedden en vier ic-bedden. Maar we moeten rekening blijven houden dat een pandemie weer terug kan komen. Dan moet je je faciliteiten op orde hebben Inge de Wit U voelt niet iets van onrust; dat het SKB moet strijden voor zijn behoud? ,,Dat wel. We staan voor nieuwe uitdagingen hier in het ziekenhuis. Maar de bereidheid is er om het ziekenhuis toekomstbestendig te maken. Iedereen wil zijn bijdrage leveren.

Er is wel een trots en een vastberadenheid om het hier mogelijk te maken.’’ Over welke uitdagingen heeft u het? ,,We hebben natuurlijk corona. Daar moeten we voortdurend rekening mee houden. In onze beddencapaciteit, in hoe we ingericht zijn. We hebben nu een corona-afdeling van twintig bedden en vier ic-bedden. Maar we moeten rekening blijven houden dat een pandemie weer terug kan komen. Dan moet je je faciliteiten op orde hebben. Corona gaat ten koste van de reguliere zorg. We hebben nu al operaties moeten afzeggen.’’ U heeft nog geen akkoord met zorgverzekeraar Menzis over de vergoeding voor 2022. ,,Klopt. Onze kosten stijgen, maar onze opbrengsten zien we niet meebuigen. Onze omzet van 125 miljoen stijgt alleen al door de indexatie naar 130 miljoen. Dat is voor een ziekenhuis, zeker in coronatijd, een heel lastige. En daar hebben wij als SKB goed last van. We hadden altijd een goede relatie met de grootste verzekeraar, Menzis, maar die staat fors onder druk. We moeten er rekening mee houden dat volgend jaar een heel ander jaar gaat worden dan de afgelopen jaren.” Rode cijfers? ,,Nee, dat is niet mijn streven. We willen heel scherp kijken, waar kunnen we slimmer werken met behoud van kwaliteit. We krijgen volgend jaar een nieuw elektronisch patiënten dossier. 4

Dat dwingt ons ook goed te kijken naar onze processen. Wij willen ruimte vrijspelen in ons gebouw, waardoor we onze ketenpartners, zoals verpleeghuizen, kunnen uitnodigen om hier een plek te krijgen.” Om het gat tussen ziekenhuis en verpleeghuis op te vullen? ,,Ja, precies. Voor veel oudere patiënten is er nog geen plek in een verpleeghuis, die liggen dan te lang in een ziekenhuisbed. We zitten best ruim in ons jasje, fysiek. Met een verpleeghuisafdeling kun je een mooie combinatie maken met de netwerkpartners.” Hadden jullie veel extra kosten vanwege corona en hoe zat dat met de defusie? ,,Terugkijkend hebben we met corona veel kosten gemaakt. En natuurlijk heeft de defusie ook gevolgen gehad. Ik ben niet gehinderd door slechte ervaringen met Slingeland. Dus ik vraag: waar zien wij wel mogelijkheden tot samenwerking? Daar zit echter nog wel een verhaal achter, want Slingeland is gehuisvest in een oud pand. Daar kun je geen tien jaar mee verder, dat ziet iedereen.” ,,Slingeland wil naar een nieuw terrein. Maar hoe verstandig is dat? Want als je alles opnieuw zou beginnen, zou je nooit twee ziekenhuizen zo dicht bij elkaar neerzetten. Hier in Winterswijk staat een prachtig ziekenhuis in topkwaliteit, met mooie faciliteiten. Als je nog dichterbij Winterswijk dan nu al het geval is een nieuw ziekenhuis bouwt, gooi je geld overboord.

Slingeland doet er goed aan om verder te kijken dan alleen die locatie aan de A18. Misschien dan toch op het eigen terrein kijken of daar nieuwbouw kan.” Want als Slingeland dichter bij het SKB komt, betekent dat verlies van de bereikbaarheidsbijdrage van het Rijk, toch? Het SKB krijgt een extra vergoeding vanwege de excentrische ligging. ,,Ja, dus dat is eigenlijk heel vreemd. Als de vergoeding wegvalt doordat Slingeland te dichtbij komt, loop je het risico op een desinvestering. Dat is niet goed voor de zorg. Je gooit dan honderden miljoenen weg.” Hoe essentieel is die extra vergoeding van het Rijk voor het bestaansrecht van het SKB? ,,Dat gaat over veel geld. Dan heb je het over ettelijke miljoenen per jaar. Als we die verliezen, zullen we naar een ander type zorgverlening moeten. En dat is wel zorgelijk. Daar moet je met elkaar verder over spreken. Dat doen we natuurlijk met de zorgverzekeraars en dat zullen we ook met Slingeland opnieuw doen. Want de consequentie is groot, ook voor deze regio.” Wat het vertrouwen in mij als directeur betreft, vertrouwen is als gras dat groeit, je moet rustig wachten tot het langer wordt. Ik snap best dat ze eerst willen zien wie ik ben en wat ik doe Inge de Wit Heeft u al contact gehad met Jeltje Schraverus, de directeur van Slingeland? ,,Ja, we hebben al prettige gesprekken gehad. Maar toen moesten we nog niets van elkaar, haha.” 5

Dus de discussie over de ziekenhuiszorg in de Achterhoek blijft? ,,Zeker, dat kunnen we niet stoppen. Hoe graag ik dat ook zou willen. Maar we gaan wel onze aandacht besteden aan de patiënt. Door in ons netwerk nóg beter te kijken naar wat de patiënt nodig heeft. De energie die er was voor de fusie en de defusie gaan we verleggen naar de patiënt. Hoe kunnen we onze kwaliteit, die al heel hoog is, nog verder verbeteren. Dat doen we door heel erg in te zetten op de samenwerking in de regio. Wat kunnen we samendoen met onze partners, zoals huisartsen, ouderenzorg, wijkzorg, ggz en verloskunde.” Uw voorganger Marja Weijers noemde het personeel van het SKB soms wat anarchistisch. Heeft u daar al wat van gemerkt? ,,Zo zit ikzelf ook nog wel in elkaar, dus dat komt goed uit. Maar het is hier niet ieder voor zich, we gaan natuurlijk wel verbinden. Je kunt het ook positief labelen. Er zijn heel veel mooie initiatieven. En wat het vertrouwen in mij als directeur betreft, vertrouwen is als gras dat groeit, je moet rustig wachten tot het langer wordt. Ik snap best dat ze eerst willen zien wie ik ben en wat ik doe.” Nog even dit… Wij zijn er voor iedereen die zich betrokken voelt bij onze regio. Wil jij ook graag weten wat er bij ons speelt en wat dat voor jou betekent? Onze verslaggevers zijn de oren en ogen van de regio en staan midden tussen de mensen.

Hierdoor zijn wij in staat je het allerbeste regionale nieuws te brengen zonder poespas, maar altijd met fatsoen. Maar je kunt natuurlijk ook bij ons terecht voor betrouwbaar (inter)nationaal nieuws, sport en entertainment. Wat je bij ons leest, ziet of hoort, dat mag je raken.

Bijlage 2: 6

7