06 brandbrief vragenders belang nav bouwstop agv geitenhouderij

Vragender, 29 januari 2026 Aan het College van Burgemeester en Wethouders van Gemeente Oost Gelre, Geacht college, Met deze brief willen wij onze zorgen uiten over de huidige situatie die is ontstaan rondom woningbouw in ons dorp Vragender. Op dit moment staan maar liefst 60 woningzoekenden op de wachtlijst, wat aangeeft dat de noodzaak voor nieuwe woningen erg hoog is. Het voortbestaan van ons dorp, de leefbaarheid, en het bestaansrecht van onze school en verenigingen zijn direct afhankelijk van voldoende woonruimte voor jong en oud. Een bouwstop, zoals deze nu dreigt vanwege de nabijgelegen geitenhouderij, zou de doodsteek betekenen voor Vragender, daar het gehele dorp binnen een straal van 1 km ligt. Dit houdt de gemoederen nu al flink bezig, niet alleen bij de woningzoekenden maar ook bij de eigenaren van een geitenhouderij. De spanningen die dit teweeg brengt zijn niet goed voor alle betrokkenen in welke hoedanigheid dan ook en zou in een hecht dorp als Vragender niet moeten. Natuurlijk begrijpen we dat de gemeente de gezondheid van haar burgers vooropstelt. Echter, als jongere genoodzaakt zijn >30 jaar bij je ouders te blijven wonen, of als oudere in een woning die niet meer passend is, komt de gezondheid ook niet altijd ten goede.

Als Vragenders Belang vinden wij het bijzonder jammer dat juist nu wordt vastgehouden aan richtlijnen met betrekking tot een verhoogde kans op longontsteking, bij woningen in een straal van 500 tot 1000 meter, waarvan tot op heden nog steeds geen direct oorzakelijk verband is aangetoond tussen de geitenhouderij en het ontstaan van deze aandoening. Gesproken wordt over een verhoogde kans op longontsteking, iedereen kan namelijk longontsteking krijgen. Momenteel hebben wij geen gegevens beschikbaar of dit werkelijk het geval is voor Vragender. Longontsteking is echter doorgaans een ziekte die bij de meeste mensen zonder behandeling en of met medicatie (antibiotica) goed doorstaan wordt. Het is ook bekend dat voor een kleinere groep mensen (vaak op leeftijd en of met onderliggend lijden) de ziekte fataal kan zijn. We begrijpen dan ook dat aanvullende maatregelen in de toekomst voor dergelijke bedrijven noodzakelijk zouden kunnen zijn. Momenteel is het echter zo, dat ook reeds bestaande woningen soms nieuwe bewoners krijgen. Dit kan natuurlijk ook niet stop gezet worden. Daar komt bij dat voor Vragender de meeste woningzoekenden, reeds binnen de genoemde straal rond de geitenhouderij woonachtig zijn. Voor deze groep is er dan ook geen nieuw risico. Onder deze brief hebben we gerefereerd aan het advies van Advocatenkantoor Hekkelman uit Nijmegen (zie bijlage 1).

Uit deze brief wordt duidelijk dat nog veel onderzoek nodig is, wat veel tijd vergt, waarbij het geiten dossier inmiddels meer dan 10 jaar oud is en nog lang niet afgerond. Veel tijd die we niet hebben. Jongeren en ook ouderen zoeken nu naar een passende woning in hun geliefde dorp en die zijn er gewoonweg niet. Ook is duidelijk dat, indien goed beargumenteerd, het

College woningbouw mag toestaan binnen een straal van 1000 meter. De betreffende geitenhouderij is een uniek en modern gebouw dat grotendeels gesloten is en met een ventilatiesysteem werkt dat aan de achterzijde van het bedrijf een uitlaatpunt heeft (zie ook screenshot Google maps in bijlage 2). Vanaf dit uitstootpunt bedraagt de afstand tot het nieuwbouw terrein ongeveer 1 km. Het betreft dus een grensgeval. Mede hierdoor, en door het feit dat de meeste toekomstige bewoners van het nieuwbouwproject al in het gebied wonen, in combinatie met de dringende noodzaak die bestaat voor de leefbaarheid en het voortbestaan van Vragender als dorp, willen we hier vragen om maatwerk. Als Vragenders Belang vinden we in deze de belangen die woningbouw mogelijk maken vele malen groter dan de nog niet bewezen potentieel hogere kans op het verkrijgen van longontsteking. Uiteraard geldt dit niet alleen voor de woningbouw in het dorp, maar ook voor afzonderlijke aanvragen tot bijvoorbeeld woningsplitsing rondom deze bedrijven, waarbij kinderen naast hun ouders kunnen wonen, al dan niet als mantelzorger in geval van ziekte. Wij doen dan ook een dringend beroep op u om de belangen van Vragender en haar inwoners voorop te stellen. Geef ruimte aan woningbouw, zodat ons dorp kan blijven bloeien en de voorzieningen en zorg behouden blijven.

Wij vinden het denkbaar dat ook gedacht kan worden aan alternatieve maatregelen of oplossingen om woningbouw wel mogelijk te maken alvorens een stop op te leggen. Een greep uit de suggesties: het opnemen van clausules bij de verkoop van woningen/kavels (zo krijgt een potentiële koper zelf de kans een risico-afweging te maken), of andere mogelijkheden. Ook zullen we dit onderwerp gaan bespreken tijdens onze Algemene Leden Vergadering (ALV) op maandag 16 maart we hopen dan ook dat iemand van de gemeente hierbij aanwezig kan zijn. Wij zullen een uitnodiging hiervoor zo spoedig mogelijk uitsturen. Indien nodig zitten we te denken aan een nog nader te plannen avond met de woningzoekenden en de gemeente om meer duidelijkheid te verkrijgen omtrent de stand van zaken en hoe nu verder. Wij vertrouwen erop dat het college haar verantwoordelijkheid neemt en de urgentie van dit probleem niet voor zich uitschuift. Daarom verzoeken wij het college om deze kwestie serieus te behandelen. Wij rekenen op uw inzet en zien uw reactie graag tegemoet.

Met vriendelijke groet, Vragenders Belang

Bijlage 1. Veehouderij en Gezondheid Omwonenden: deeladvies I en II In juli 2025 is het eerste deeladvies binnen het programma Veehouderijen en Gezondheid Omwonenden (VGO) gepubliceerd. In het eerste deeladvies concludeert de Gezondheidsraad dat mensen die in de nabijheid van geitenhouderijen wonen vaker longontstekingen krijgen. Volgens het eerste deeladvies is het verband ‘waarschijnlijk causaal’ en is er volgens de Gezondheidsraad reden om op basis van het voorzorgsbeginsel maatregelen te nemen. In december 2025 is het tweede deeladvies gepubliceerd. In het vervolgadvies van december 2025 adviseert de Gezondheidsraad over hoe om te gaan met het verhoogde risico. De Gezondheidsraad acht het aannemelijk dat de gezondheidsklachten ontstaan door een combinatie van factoren, waaronder de uitstoot van micro-organismen, fijnstof en endotoxinen. Het beperken van emissies bij de bron wordt door de Gezondheidsraad gezien als de meest effectieve aanpak, bijvoorbeeld via aanpassingen aan stallen en stalmanagement. Daarbij wordt geadviseerd om te volgen welke maatregelen daadwerkelijk effect hebben. Er is namelijk geen inzicht in het precieze effect van stalsystemen en stalmanagement op de emissies.

Er is bovendien nog te weinig inzicht in welke stoffen precies worden uitgestoten, hoe deze zich verspreiden en in welke mate omwonenden eraan worden blootgesteld, evenals in het verband tussen blootstelling en gezondheidseffecten. Daardoor kan de Gezondheidsraad niet vaststellen in hoeverre gerichte maatregelen om emissies te verminderen daadwerkelijk leiden tot een lager gezondheidsrisico voor omwonenden. De Gezondheidsraad adviseert om bij nieuwe geitenhouderijen en bij de bouw van woningen of andere verblijfsgebouwen uit voorzorg minimaal één kilometer afstand aan te houden. Omdat geen direct oorzakelijk verband is aangetoond, kunnen maatregelen uitsluitend worden genomen op basis van het voorzorgsbeginsel. Bij de toepassing van dit beginsel beschikt het bevoegd gezag over beleidsruimte. Dat betekent dat het bevoegd gezag het advies van de Gezondheidsraad om een minimale afstand van één kilometer aan te houden bij nieuwe geitenhouderijen en bij de bouw van woningen of andere verblijfsgebouwen kan volgen, maar daartoe niet verplicht is. Het bevoegd gezag kan gemotiveerd afwijken van deze afstand, mits duidelijk wordt onderbouwd waarom in het concrete geval wordt gekozen voor een andere afweging.

Bijlage 2: Afbeelding uit Google maps met de afstand van de geitenhouderij tot aan het begin van de nieuwbouwplannen precies 1 km.