02 asielopvang harreveld taakstelling besluitvorming adviesrecht

Gemeenteraad Oost Gelre (per e-mail via Griffie)

Datum:​ 8 juni 2026 Betreft: Asielopvang Harreveld: taakstelling, besluitvorming en adviesrecht Geachte raads- en commissieleden, In de oplegnotitie van 6 mei 2026 stelt het college dat, indien 200 nareizende statushouders in de iHub-gebouwen worden opgevangen, Oost Gelre ruim aan de wettelijke taakstelling zou voldoen. Daarbij verdient het nadrukkelijk aandacht dat de opvang van nareizende statushouders niet zonder meer onder de Spreidingswet lijkt te vallen, maar mogelijk raakt aan het stelsel van huisvesting van statushouders, waarvoor een afzonderlijke gemeentelijke taakstelling geldt. In de Handreiking Regeling stimuleren uitstroom vergunninghouders uit de asielopvang 2026 (HAR+) wordt expliciet benadrukt dat statushouders meetellen voor de taakstelling huisvesting statushouders wanneer gemeenten gebruik maken van deze regelingen voor onzelfstandige woonruimte of tijdelijk onderdak. Daarom ligt het niet zonder meer voor de hand om de opvang van 200 nareizende statushouders in Harreveld aan te merken als invulling van de taakstelling op grond van de Spreidingswet. Juist om die reden verdient ook het besluitvormingskader expliciete aandacht, aangezien helder gemotiveerd moet worden op welke wettelijke grondslag het college meent zelfstandig te kunnen besluiten indien het initiatief in hoofdzaak betrekking heeft op tijdelijke opvang of huisvesting van statushouders.

Uit een brief van het Ministerie van Asiel en Migratie volgt dat gemeenten die achterblijven bij hun opgave worden benaderd om verantwoordelijkheid te nemen voor de opvang van nareizigers, terwijl voor die opvang in de regel wordt uitgegaan van een tijdelijke overbrugging van beperkte duur. In de aanvullende maatregel voor gemeenten is daarbij expliciet sprake van opvang voor maximaal zes maanden. Dat tijdelijke karakter verdraagt zich moeilijk met het voornemen een meerjarige opvangvoorziening voor 200 nareizende statushouders te realiseren. Dit roept vragen op over het werkelijke doel van het college, nu uit de brief van 7 mei 2026 aan het ministerie blijkt dat wordt ingezet op een duurzame doelgroepflexibele opvang voor 200 asielzoekers. Daarnaast vragen wij uw aandacht voor het feit dat voor het voorgenomen initiatief een afwijking van het omgevingsplan noodzakelijk is. In de commissievergadering van 26 mei heeft wethouder Hoenderboom aangegeven dat vaststaat dat de opvang van nareizigers, een AZC of wat dan ook in die sfeer op deze locatie niet past binnen het geldende bestemmingsplan.

Daarbij is tevens aangegeven dat het COA zich ervan bewust is dat, indien het opvang op deze locatie gerealiseerd wil zien, daarvoor vooraf een omgevingsvergunning nodig is om van het bestemmingsplan af te wijken, en dat de vraag of die afwijking wordt verleend afhankelijk is van de ruimtelijke afweging van het college. Daarmee ligt allereerst de vraag voor of voor een dergelijke afwijking van het omgevingsplan een bindend advies van de gemeenteraad nodig is. Op grond van de regeling adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het omgevingsplan geldt dat alleen in de door de raad

aangewezen categorieën een bindend advies van de raad is vereist; voor alle overige gevallen blijft de bevoegdheid tot vergunningverlening bij het college. Dezelfde regeling bepaalt bovendien dat een negatief advies van de raad bindend is, zodat het college in dat geval de omgevingsvergunning niet mag verlenen. Voor het onderhavige initiatief is in dat verband met name categorie 6 van belang. De raad heeft daarin bepaald dat voor grootschalige maatschappelijke voorzieningen en sportvoorzieningen met een bruto oppervlakte van meer dan 1.500 m2 binnen de bebouwde kom bindend advies van de raad nodig is. Aangezien het voorgenomen gebruik van de iHub-locatie in Harreveld onder deze categorie valt, volgt daaruit dat niet uitsluitend het college aan zet is, maar dat voorafgaand aan vergunningverlening een bindend advies van de gemeenteraad is vereist. Tegen die achtergrond verdient het aanbeveling dat de raad zich expliciet uitspreekt en op voorhand een inhoudelijk standpunt inneemt over de wenselijkheid van medewerking aan de gevraagde afwijking van het omgevingsplan. Juist nu door het college is bevestigd dat opvang op deze locatie planologisch niet past en uitsluitend via een omgevingsvergunning mogelijk zou worden, is een heldere positionering van de raad van wezenlijk belang.

Wij wijzen u tevens op de mogelijkheid om de huidige lijst met gevallen waarvoor het adviesrecht van de gemeenteraad geldt, te actualiseren dan wel te wijzigen. In hoofdstuk 3 van de regeling is expliciet opgenomen dat actualisatie mogelijk is wanneer sprake is van beleidswijzigingen, fundamentele wijzigingen in het omgevingsplan of nieuwe inzichten, en dat ook dit actualisatiebesluit aan de gemeenteraad is. Gelet op de actuele maatschappelijke, bestuurlijke en ruimtelijke ontwikkelingen ligt het daarom voor de hand te bezien of de bestaande lijst nog voldoende aansluit bij de onderwerpen waarbij de raad een bindende adviesrol wenselijk acht. In dat kader verzoeken wij u te overwegen of de lijst met gevallen moet worden aangevuld of verduidelijkt voor initiatieven die verband houden met asielopvang, doelgroepflexibele opvang, huisvesting van statushouders en de realisatie van een lokale of regionale doorstroomlocatie. Deze onderwerpen kunnen, afhankelijk van aard, omvang en locatie, een aanzienlijke ruimtelijke en maatschappelijke impact hebben. Juist daarom passen zij binnen de afweging die de raad op grond van het adviesrecht behoort te maken ten aanzien van gevallen waarin afwijking van het omgevingsplan niet uitsluitend aan het college wordt overgelaten. Verzocht wordt daarom om op korte termijn duidelijkheid te verkrijgen over de hiervoor benoemde thema’s.

Daarmee wordt voor bestuur, organisatie en samenleving helder in welke gevallen de gemeenteraad zijn controlerende en bindende adviesrol nadrukkelijk wil uitoefenen. Met vriendelijke groet namens het bestuur, Wout Rikkerink​ Voorzitter Dorpsbelangen Harreveld