RV + RB Rkc-rapport onderzoek uitvoering Participatiewet, raad 1 april 2021

Raadsvoorstel Zaakkenmerk:

182955

Raad Presidium

1 april 2021 23 maart 2021

Behandeld door: dhr. J.A.R. Tenkink E-mail: r.tenkink@ommen.nl

Onderwerp: Rapport Rekenkamercommissie “Onderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen” DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1.Kennis te nemen van het rapport “Onderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen”, opgesteld onder verantwoordelijkheid van de Rekenkamercommissie Ommen. 2.In te stemmen met de conclusies van genoemd rapport. Deze zijn: • Ommen heeft alle verplichte verordeningen voor de uitvoering van de Participatiewet opgesteld. •De uitvoering van de Participatiewet is omgezet van aanbod-gestuurd naar vraag-gestuurd. •Ommen heeft vrij veel cliënten met een uitkering die vrijgesteld zijn van sollicitatieplicht. •Ommen heeft een beloftevol informatiesysteem dat de effectiviteit van de uitvoering van de Participatiewet kan vergroten. •Ommen kan actiever zijn in het plaatsen van inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt. 3. De aanbevelingen van dit Rkc-rapport over te nemen. Dat zijn de volgende: • I. Raad, vraag het college om de nieuwe werkwijze nader uit te werken met hierin de volgende aspecten: a. Welke aandacht krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die moeilijk zijn te bemiddelen; b. Hoe is de verhouding in aandacht tussen eenvoudig en moeilijk plaatsbare werkloze inwoners; c. Hoe de sollicitatieplicht terug gaat naar het landelijk gemiddelde; •II.

Raad, vraag het college om de samenwerking te vergroten met de externe partners die kennis hebben van de doelgroep, zoals de ondernemersverenigingen en het UWV. •III. Raad, vraag het college om meer te leren van een actieve benadering van werkgevers uit de regio.

1

•IV. Raad, vraag het college om onbenutte mogelijkheden bij samenwerkende partners, zoals de Larcom, passender in te zetten. •V. Raad, ga na welke informatiebehoefte er is bij de raad om de uitvoering van de Participatiewet te monitoren.

4.B&W te verzoeken met een raadsbrief te komen over de aanpak uitvoering van de aanbevelingen.

Inleiding De Rekenkamercommissie Ommen heeft in 2020 onderzoek gedaan naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen. Het rapport is door de voorzitter van de Rekenkamercommissie Ommen, de heer F.P.M. Willeme, aangeboden aan de voorzitter van de raadscommissie in de vergadering van donderdag 18 maart 2021. In deze commissievergadering is het rapport ook inhoudelijk behandeld. Afgesproken is dit te agenderen als bespreekstuk voor de raadsvergadering van donderdag 1 april 2021. Het onderzoek is uitgevoerd door de Rekenkameronderzoekers Friesland. De centrale vraag in het onderzoek is : hoe de gemeente Ommen de Participatiewet uitvoert en welke resultaten behaald zijn? Dit rapport sluit af met conclusies over de bevindingen en de Rekenkamercommissie beveelt de raad op grond daarvan vijf verbeteringen aan. De bevindingen uit het onderzoek zijn gebruikt om de onderzoeksvragen te beantwoorden en daaruit zijn de conclusies afkomstig. De hoofdvraag van dit onderzoek is: “hoe voert de gemeente Ommen de Participatiewet uit en welke resultaten zijn behaald?”. Het eerste deel van de hoofdvraag is : hoe voert de gemeente Ommen de participatiewet uit? Op 1 januari 2020 introduceerde Ommen een nieuwe werkwijze met als doel om ‘te optimaliseren met minder financiële middelen’. Het Samen Doen team werkt integraal voor de zorg en inkomensbehoefte van de inwoners van Ommen.

Twee medewerkers van het team zijn in dienst van de gemeente en de anderen huurt de gemeente extern in. Uit de documenten en uit de interviews blijkt dat de gemeente Ommen sinds 2020 zich vooral inzet voor de mensen die kansrijk zijn bij het vinden van werk. De gemeente zoekt naar vacatures en benadert de werkzoekenden daarmee. Doel hiervan is om 25% meer mensen naar werk uit te laten stromen in vergelijking met de afgelopen twee of drie jaar. Deze nieuwe manier van werken is een collegebesluit waarover de raad in oktober 2019 is ingelicht. Gezien het feit dat de nieuwe werkwijze betrekkelijk kort is ingevoerd zullen een aantal zaken nog in de steigers staan om verder te worden ingevoerd of te worden benut. Het computersysteem Competensys is hiervan een goed voorbeeld. Het deel van de hoofdvraag ‘welke resultaten worden bereikt’, is lastiger te beantwoorden volgens de Rkc. Van de doelgroep is ruim 45% vrijgesteld van sollicitatieplicht door een gemeentelijke ontheffing. Landelijk is dat 10%. De vraag of klanten met een afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid naar werk tegen zo laag mogelijke kosten en door de inzet van de juiste mix van instrumenten, voorzieningen en maatregelen valt niet vast te stellen met de beschikbare gegevens. De nieuwe werkwijze begon in januari 2020 en vlak daarna begon de coronacrisis die ook hinder bij de uitvoering geeft.

Daarom is niet na te gaan hoe effectief de nieuwe manier van werken nu is. De rekenkamercommissie wil met dit onderzoek de raad inzicht geven in de uitvoering en resultaten van de Participatiewet. Voor het verhaal achter de cijfers zijn cliënten en zakelijke partners gevraagd naar hun ervaringen. Beoogd effect Met het onderzoek wil de Rekenkamercommissie Ommen een bijdrage leveren aan de verbetering van de sturing in het sociaal domein door de raad van Ommen.

2

Financiën Onderzoekskosten zijn betaald uit door de raad beschikbaar gesteld budget voor de Rekenkamercommissie Ommen voor 2020. Communicatie: Rapport “Onderzoek uitvoering Participatiewet in de gemeente Ommen” is door de Rekenkamercommissie openbaar gemaakt en gepresenteerd in de raadscommissie van donderdag 18 maart 2021. Bijlage: Rapport “Onderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen”, 23 december 2020,, onder verantwoordelijkheid Rekenkamercommissie Ommen, opgesteld door Rekenkameronderzoekers Friesland. Presidium, Griffier,

Voorzitter,

J. A. R. Tenkink

mr.drs. J.M. Vroomen

3

Raadsbesluit Zaakkenmerk:

182955

Onderwerp: Rapport Rekenkamercommissie “Onderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen” De raad van de gemeente Ommen; gelezen het voorstel van het presidium d.d. 23 maart 2021 ; BESLUIT: 1.Kennis te nemen van het rapport “Onderzoek naar de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Ommen”, opgesteld onder verantwoordelijkheid van de Rekenkamercommissie Ommen. 2.In te stemmen met de conclusies van genoemd rapport. Deze zijn: • Ommen heeft alle verplichte verordeningen voor de uitvoering van de Participatiewet opgesteld. •De uitvoering van de Participatiewet is omgezet van aanbod-gestuurd naar vraag-gestuurd. •Ommen heeft vrij veel cliënten met een uitkering die vrijgesteld zijn van sollicitatieplicht. •Ommen heeft een beloftevol informatiesysteem dat de effectiviteit van de uitvoering van de Participatiewet kan vergroten. •Ommen kan actiever zijn in het plaatsen van inwoners met afstand tot de arbeidsmarkt. 3. De aanbevelingen over te nemen. Dat zijn de volgende: • I. Raad, vraag het college om de nieuwe werkwijze nader uit te werken met hierin de volgende aspecten: a. Welke aandacht krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die moeilijk zijn te bemiddelen; b. Hoe is de verhouding in aandacht tussen eenvoudig en moeilijk plaatsbare werkloze inwoners; c. Hoe de sollicitatieplicht terug gaat naar het landelijk gemiddelde. •II.

Raad, vraag het college om de samenwerking te vergroten met de externe partners die kennis hebben van de doelgroep, zoals de ondernemersverenigingen en het UWV.

4

•III. Raad, vraag het college om meer te leren van een actieve benadering van werkgevers uit de regio. •IV. Raad, vraag het college om onbenutte mogelijkheden bij samenwerkende partners, zoals de Larcom, passender in te zetten. •V. Raad, ga na welke informatiebehoefte er is bij de raad om de uitvoering van de Participatiewet te monitoren.

4.B&W te verzoeken met een raadsbrief te komen over de aanpak uitvoering van de aanbevelingen die bestemd zijn voor het college en raad.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Ommen d.d. 1 april 2021 De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

J.A.R. Tenkink

mr.drs J.M.Vroomen

5