Raadsvoorstel RES 1.0 West-Overijssel Samen naar een Opgewekt Overijssel(203645)

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

203645 Jan Webbink Jan.Webbink@ommen.nl

Raad: College:

1 juli 2021 25 mei 2021

Onderwerp: RES 1.0 West-Overijssel Samen naar een Opgewekt Overijssel DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1. In te stemmen met de RES 1.0 West-Overijssel Samen naar een Opgewekt Overijssel 2. kennis te nemen van de Bouwstenen RES 1.0 West-Overijssel 3. kennis te nemen van het overzicht Moties en amendementen Hoofdlijnenakkoord 4. kennis te nemen van de aanbiedingsbrief van de beide co-voorzitters van de stuurgroep RES WestOverijssel

Inleiding De raad heeft op 29 april 2021 ingestemd met de randvoorwaarden en doelstellingen van het Hoofdlijnenakkoord RES West-Overijssel. Tevens heeft de raad een motie over lokaal eigendom aangenomen. Het nu voorliggende definitieve RES 1.0 West-Overijssel ‘Samen naar een Opgewekt Overijssel’ is een uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord en uw motie is hierin verwerkt In de kern bestaat de RES 1.0 uit zes doelstellingen en zes afspraken. Deze worden in dit document uitgebreid beschreven in tekstblokken en in de diverse hoofdstukken voorzien van een onderbouwing. Samengevat komt het neer op het volgende: De zes doelstellingen: 1. Het bod van de RES West-Overijssel voor duurzame opwek van elektriciteit in 2030 bedraagt 1,826TWh waarbij we streven naar een verhouding van 60% opwek door windenergie en 40% door zonop-veld. 2. Zoekgebieden en/of uitsluitingsgebieden hebben we vastgelegd of leggen we uiterlijk bestuurlijk vast bij de RES 2.0 zodat we een goede verdeling naar HSMS stations kunnen creëren. 3. Op lokaal en subregionaal niveau gaan we de ruimtelijke potentie in de regio verder uitwerken op basis van de ontwerpprincipes uit de concept-RES. Bij de RES 2.0 maken we de balans op. 4. De maatschappelijke kosten van het netwerk gaan we beperken door de ‘knoppen’ te hanteren voor meer wind, grotere clusters en redelijke afstanden tot aansluitpunten. 5.

Voor de realisatie van windmolens en grootschalige zonneparken streven we naar een gebiedsgerichte en grensontkennende aanpak. 6. We stellen ons ten doel om minimaal 50% lokaal eigendom in de opwek door wind en grootschalig zon-op-veld te realiseren. Om deze doelen te behalen hebben we ook de volgende afspraken gemaakt: 1.

We versterken de subregionale samenwerking van gemeenten in de regio.

2.

We continueren de regionale participatie met maatschappelijke organisaties naar de RES 2.0.

1

3. We gaan aan de slag met groen gas, geothermie, lokale waterstof, aquathermie en in de Regionale Structuur Warmte (RSW). Hierbij gebruiken we de landelijke monitor voor energiebesparing gebouwde omgeving. 4. We voeren gezamenlijk een onderzoeksagenda milieueffecten en gezondheid op basis waarvan we besluiten welke stappen we zetten op het gebeid van een Milieueffectrapportage. 5. We gaan onze samenwerking verder vormgeven op basis van het organisatiemodel “opgavegericht werken” 6. We zetten ons gezamenlijk in voor een lobby op betaalbaarheid en governance op het gebied van warmte en haalbaarheid zon-op-dak. Het Ommer deel Bij de inbreng van het Ommer deel in de RES1.0 hebben wij de landelijke doelstellingen van het Klimaatakkoord als uitgangspunt genomen: Energieneutraal in 2050 en 49% CO2-reductie in 2030. In de Energievisie Ommen, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 28 januari 2021, is een eerste verkenning uitgewerkt over de mogelijke energiemix waarmee deze doelstelling kan worden bereikt. Deze mogelijke energiemix is vertaald naar onze bijdrage aan zon en wind in 2030. Ons bod komt daarom uit op 103 Gwh in 2030. Tussen zon en wind kan geschoven worden.

Deze hoeveelheid duurzame elektriciteit kan volgens ons college naar verwachting opgewekt worden met 20 Gwh aan zonne-energie op daken, 50 Gwh aan zonne-energie op veld of andere oppervlakten en 34 Gwh aan windenergie. Bij de uitwerking hiervan is de ‘zonne-ladder’ gehanteerd en is uitgegaan van een ambitieus maar realistisch potentieel van zon op dak of ander oppervlakten, niet zijnde landbouwgrond. Ons college zal nauwlettend het potentieel en realisatie van zon op dak monitoren zodat inzet van waardevolle landbouwgronden zo beperkt mogelijk wordt gehouden. Het uitnodigingskader zonnevelden is dan ook gericht op een gefaseerde inzet van gronden.

Beoogd effect 1.

Uitvoering geven aan de afspraken van het Klimaatakkoord

2.

Komen tot een energieneutrale gemeente Ommen in 2050

Argumenten 1. Het RES-bod van gemeente Ommen zoals opgenomen in de RES 1.0 komt overeen met de Energievisie Ommen zoals vastgesteld door de raad. 2. Het is een verplichting vanuit het Nationaal Programma RES aan provincies, gemeenten en waterschappen om aan te sluiten bij een regio. 3. In de startnota RES West-Overijssel is vastgesteld dat de bestuurlijke partners voor 1 juni 2020 komen tot een concept-RES West-Overijssel en voor 1 juli 2021 tot een RES 1.0 4. In de concept-RES die is vastgesteld door alle Colleges van B&W, Gedeputeerde Staten en de Dagelijks Besturen van de Waterschappen zijn de gemeentelijke ambities vertaald naar een bod op de opwek van duurzame elektriciteit en een Regionale Structuur Warmte. Een actualisatie van dit bod in het Hoofdlijnenakkoord resulteert in een bod van 1,8 TWh. Dit bod is opgebouwd uit wat er al gerealiseerd is, wat in de zogenaamde “pijplijn zit en wat er nog aan ambitie nodig is. In zijn algemeenheid bestaat het bod in West-Overijssel globaal voor 1/3e uit bestaande opwek en “pijplijn”. 2/3e is ambitie. 5. De vaststelling van de RES 1.0 West-Overijssel betekent voor gemeenteraad/Provinciale Staten/algemeen bestuur dat zij hiermee een uitspraak doen over het totaal van het regionaal

2

bod voor opwek elektriciteit én het gemeentelijk aandeel in dit bod. Met dit besluit wordt geen uitspraak gevraagd over (de hoogte van) het bod van de andere gemeenten. Omdat de onderverdeling in techniek zon, zon op dak en wind indicatief is, is er volop de mogelijkheid om in de doorontwikkeling naar de RES 2.0 tot een aangepaste verdeling te komen. 6. Met de vaststelling van de RES 1.0 komt de energietransitie op lokaal en (sub-)regionaal niveau in een uitvoeringsfase. Hierbij is het van belang om, voor zover dat niet al gebeurd is, de RES te vertalen naar de instrumenten in het kader van het omgevingsbeleid. De wijze waarop de samenwerking gestalte wordt gegeven in deze uitvoeringsfase is op hoofdlijnen aangegeven in hoofdstuk 12 Sturing en samenwerking. Dit zal verder uitgewerkt worden. 7. De RES 1.0 is een uitwerking van de doelstellingen en randvoorwaarden van het conceptRES en het Hoofdlijnenakkoord waar u eerder mee heeft ingestemd. De RES 1.0 is tot stand gekomen na intensief overleg tussen de bestuurlijke partners en advisering van de maatschappelijke organisaties die hetzij via de Adviesgroep RES WestOverijssel, hetzij zelfstandig zich tot het bestuurlijk platform hebben gericht. Risico's en kanttekeningen Er is bij de concept-RES en het Hoofdlijnenakkoord een aantal duidelijke randvoorwaarden geformuleerd voor de realisatie van de concept-RES West-Overijssel.

Deze voorwaarden hebben betrekking op het netwerk, de SDE, wet- en regelgeving en bestuurlijke verantwoordelijkheid van de RES-partners. Deze randvoorwaarden gelden uiteraard ook voor de RES 1.0.

Participatie Bij het opstellen van de RES 1.0 werken de gemeenten, provincie en waterschappen samen met maatschappelijke partners, waaronder vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, woningcorporaties, natuur- en milieuorganisaties, land- en tuinbouworganisatie, lokale energie-initiatieven, vertegenwoordigers van jongeren(organisaties) etc. Deze zijn bijeengebracht in een adviesgroep RES West-Overijssel. Daarnaast zijn tevens de terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer, Overijssels Particulier Grondbezit, IJssellandschap, Landschap Overijssel en Natuurmonumenten betrokken. De lokale communicatie en participatie met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties om tot uitvoering van de afspraken uit RES 1.0 te komen is een essentieel onderdeel voor het opstellen van het duurzaamheidsprogramma Ommen. Middels de campagne “Het Roer OmmEn’ wordt hier invulling aan gegeven.

Financiën Vaststelling van de RES 1.0 heeft geen directe financiële consequenties. In het nader op te stellen uitvoeringsprogramma kan dit aan de orde zijn. Dit uitvoeringsprogramma wordt uiterlijk vóór 1 januari 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan het College. Hierin zal tevens de informatie over de structurele financiering van het NPRES en de afzonderlijke RES’ en worden meegenomen.

Communicatie Via het communicatieplatform RES West-Overijssel en lokaal via 'Het Roer OmmEn' wordt hierover gecommuniceerd. 3

Bijlagen 1. RES 1.0 West-Overijssel ‘Samen naar een Opgewekt Overijssel’ 2. De 5 bouwstenen RES 1.0 West-Overijssel 3. Overzicht moties en amendementen Hoofdlijnenakkoord met reflectie 4. Aanbiedingsbrief co-voorzitters stuurgroep RES West-Overijssel

Burgemeester en wethouders van de gemeente Ommen,

Secretaris,

Burgemeester,

J.W.H. Blaauw

mr. drs. J.M. Vroomen

4

Raadsbesluit Zaaknummer:

203645

Onderwerp: RES 1.0 West-Overijssel Samen naar een Opgewekt Overijssel

De raad van de gemeente Ommen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 mei 2021;

Besluit: 1. In te stemmen met de RES 1.0 West-Overijssel Samen naar een Opgewekt Overijssel 2. kennis te nemen van de Bouwstenen RES 1.0 West-Overijssel 3. kennis te nemen van het overzicht Moties en amendementen Hoofdlijnenakkoord 4. kennis te nemen van de aanbiedingsbrief van de beide co-voorzitters van de stuurgroep RES WestOverijssel Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Ommen van 1 juli 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

J.A.R. Tenkink

mr. drs. J.M. Vroomen

5

6