Raadsvoorstel Ommen (1)

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

141233 Peter van Dalen peter.vandalen@ommen.nl

Raad: College:

4 maart 2021 19 januari 2021

Onderwerp: Transformatieagenda Sociaal Domein 2021-2024 DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: 1. De Transformatieagenda Sociaal Domein 2021-2024 vast te stellen.

Inleiding Sinds de decentralisaties in het sociaal domein is er veel veranderd. De eerste jaren is veel tijd en aandacht besteed aan het goed inrichten van de toegang en het inrichten van noodzakelijke processen. Er is veel bereikt. De toegang ‘staat’ en is laagdrempelig georganiseerd in de vorm van het Samen Doen team. Er worden veel meer huisbezoeken afgelegd dan voorheen en vragen worden beter in samenhang opgepakt. De verschillende domeinen werken beter samen en er is veel meer aandacht voor de bredere context van de ondersteuningsvragen. Toch zijn er nog verbeteringen mogelijk. We kunnen meer inzetten op preventie en vroegtijdig opsporen van ondersteuningsvragen. De ketensamenwerking tussen partijen kan op een hoger plan getild worden. Ook op gebied van armoede, schulden, activering en werk zijn extra impulsen gewenst. Maar ook de kosten stijgen. Om passende ondersteuning te blijven bieden en tegelijkertijd de kosten in de hand te houden is het nodig de prioriteiten bij te stellen. De gemeenteraad heeft nadrukkelijk gevraagd intensief betrokken te willen zijn bij de prioriteitstelling. Tevens heeft de raad gevraagd om meer sturingsmogelijkheden in handen te willen krijgen. De Transformatieagenda sociaal domein 2021 -2024 tot stand gekomen na een intensief participatieproces met het maatschappelijk veld en de gemeenteraad.

We verwachten hiermee te voldoen aan de wensen van de raad en geven hiermee invulling aan de moties van de CU dd. 27-2-2020 en 26-6-2020. Status transformatieagenda De transformatieagenda is geen nieuw beleidsplan of -visie. Het Beleidsplan ‘Om Elkaar’ uit 2014 is op hoofdlijnen nog steeds actueel. De kaders uit dit plan zijn ook de komende jaren geschikt als leidende principes. De transformatieagenda brengt nieuwe focus aan en legt de dwarsverbanden. Deze agenda is bedoeld als aanscherping van beleidsprioriteiten, waar we de komende periode mee aan de slag gaan.

Beoogd effect 1.

Een vitaal Ommen; gezonde en vitale Ommense inwoners (jong en oud) met als doel dat zij kunnen meedoen in de samenleving en regie houden op hun leven, zinvolle relaties kunnen aangaan, al dan niet met passende ondersteuning, begeleiding en zorg.

1

2.

Betaalbaar Ommen; kostenbeheersing binnen het Sociaal Domein. Zoeken naar een balans tussen het zorgdragende karakter van Ommen en de financiële mogelijkheden. Goede zorg leveren én interventies inzetten om meer grip te houden op de kosten in het sociaal domein.

3.

Betere sturingsmogelijkheden op het sociaal domein. In de transformatieagenda is veel aandacht besteed aan benoemen van de te behalen effecten en hoe we dit gaan monitoren. Met dit instrumentarium verwachten sneller inzicht te hebben in de behaalde resultaten en waar nodig sneller te kunnen bijsturen.

Argumenten 1.

Het herijken en bijstellen van het beleid is nodig om in de toekomst voldoende en passende zorg te blijven leveren en de ondersteuning en zorg op termijn ook betaalbaar te houden. De prioriteitsstelling zorgt ervoor dat we grip houden op het transformatieproces in de komende jaren.

2.

De transformatieagenda geeft de raad de mogelijkheid beter te sturen op het sociaal domein. Er is veel aandacht besteed aan het formuleren van de te bereiken effecten en de selectie van een set van indicatoren, wat als basis kan dienen van het gesprek over de resultaten van het beleid. Onder andere wordt voorgesteld twee keer per jaar een voortgangsrapportage Sociaal Domein op te stellen en één keer per jaar met ketenpartners een evaluatie uit te voeren

3.

Onder maatschappelijke organisaties bestaat veel draagvlak voor de voorstellen. Ze dringen er op aan snel met concrete stappen te komen en willen hier graag bij betrokken zijn. Op sommige onderwerpen liggen concrete plannen klaar, die relatief snel ten uitvoer kunnen worden gebracht.

Risico's en kanttekeningen 1.

De JW, de Wmo en de PW zijn 'open einde regelingen'. Er is geen sprake (of slechts in beperkte mate) van budgetplafonds. Zorg en ondersteuning die nodig is moet geleverd worden. Hierdoor kunnen geen garanties gegeven worden dat de kosten in voldoende mate beheerst kunnen worden. De voorgestelde interventies zijn sterk gericht op preventie en het 'naar voren halen' van de zorg. We verwachten ondersteuningsvragen eerder op te kunnen sporen, zodat escalatie zoveel mogelijk wordt voorkomen. Tevens zetten we in op preventie in de breedte, zoals breed vrije tijdsaanbod, activering en werk en beweeg- en leefstijlprogramma's. Daarnaast kunnen we via de toegang (Samen Doen) sturen op het volume aan zorginzet. Dit vraagt blijvend aandacht.

2.

De uitvoering van de transformatieagenda vraag extra inspanning van de gemeente en brengt kosten met zich mee. In de transformatieagenda zijn de geprioriteerde onderwerpen opgenomen. Het is van belang onze inspanningen en de inzet van aanvullende middelen (de transformatie-impuls) vooral hierop te richten.

2

Participatie Deze transformatieagenda is tot stand gekomen via een intensief participatietraject. In september 2020 zijn 3 werksessies georganiseerd met vertegenwoordigers uit het maatschappelijk veld rondom de thema's 'jeugd', 'ouderen' en 'werk en inkomen'. Op het thema jeugd heeft een gesprek plaatsgevonden met leerlingen van het Vechtdal college. De resultaten van de sessies zijn eind oktober in een extra bijeenkomst met de raad besproken. Hierbij heeft de raad een eerste schifting in prioriteiten gemaakt. Dit heeft geleid tot de voorliggende transformatieagenda. De concept agenda is besproken met de Participatieraad, en vervolgens heeft zij advies uitgebracht. Het advies en de reactie daarop zijn opgenomen in de bijlagen. Financiën Vooruitlopend op de vaststelling van de Transformatieagenda is bij de 1e B-rap van 2020 een transformatie-impuls beschikbaar gesteld van euro 250.000,-. Deze zal worden ingezet voor de realisatie van geprioriteerde onderwerpen. Voor de uitvoering van de transformatieagenda kijken we nadrukkelijk ook naar de bestaande budgetten. Welke aanpassingen en ombuigingen zijn mogelijk in het bestaande aanbod van partijen? Waar nodig en/of mogelijk stellen we extra middelen ter beschikking onder de voorwaarden van cofinanciering of realisatie van ombuigingen.

Uitgangspunt is daarbij dat extra middelen moeten leiden tot kostenbesparingen in de tweedelijnszorg. Bij voorkeur wordt dit inzichtelijk gemaakt d.m.v businesscases.

Communicatie Zoals onder 'participatie' beschreven heeft er intensief overleg plaatsgevonden met de ketenpartners. We schatten in dat er veel draagvlak is voor de plannen en dat de uitvoering vlot zal verlopen. Intern zijn alle beleidsadviseurs van het sociaal domein betrokken geweest. Tevens heeft afstemming plaatsgevonden met het traject voor de omgevingsvisie. De opbrengsten van de werksessies en deze agenda dienen tevens als input voor de omgevingsvisie. Na vaststelling van de transformatieagenda gaan we z.s.m. om de tafel met de ketenpartners om deze agenda te bespreken en de stap te maken naar de uitvoering. (Op sommige onderwerpen is dit proces al gestart). Daarbij blijven we als gemeente voornamelijk in de opdrachtgevende en regisserende rol. We vragen per thema aan partijen wat zij in onderlinge samenwerking kunnen betekenen in de realisatie van de agenda, hoe ze hun hun aanbod hierop kunnen aanpassen, of welke aanvullende projecten of diensten zij kunnen aanbieden. We sturen daarbij op co-creatie: een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het creëren van passende antwoorden op de vraagstukken die voorliggen. Hierbij hoort ook cofinanciering: welke aanpassingen en ombuigingen zijn mogelijk in het bestaande aanbod van partijen. Waar nodig stellen we extra middelen ter beschikking.

Uitgangspunt is daarbij dat extra middelen wel moeten leiden tot kostenbesparingen in de tweedelijnszorg.

3

Bijlagen 1. De Transformatieagenda sociaal domein 2021-202 2. motie transformatieagenda CU 25-6-2020 3. motie CU sturing en monitoring CU 27-2-2020 4. advies Participatieraad 15-12-2020 5. reactie advies Participatieraad 6. verslagen werksessies TA sept 2020

Burgemeester en wethouders van de gemeente Ommen,

Secretaris,

Burgemeester,

J.W.H. Blaauw

mr. drs. J.M. Vroomen

4

Raadsbesluit Zaaknummer:

141233

Onderwerp: Transformatieagenda Sociaal Domein 2021-2024

De raad van de gemeente Ommen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 19 januari 2021;

Besluit: 1. De Transformatieagenda Sociaal Domein 2021-2024 vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Ommen van 4 maart 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

J.A.R. Tenkink

mr. drs. J.M. Vroomen

5