Raadsvoorstel Afwegingskader vakantieparken - 196474

Raadsvoorstel Zaaknummer: Behandelaar: E-mail:

196474 Jan Oosterman jan.oosterman@ommen.nl

Raad: College:

3 juni 2021 4 mei 2021

Onderwerp: Afwegingskader Vitalisering en Transformatie Vakantieparken DE GEMEENTERAAD WORDT VOORGESTELD TE BESLUITEN OM: Vaststellen van het Afwegingskader Vitalisering en Transformatie Vakantieparken

Inleiding De verblijfsrecreatie in Ommen heeft een breed en gevarieerd aanbod voor diverse doelgroepen recreanten. Er zijn echter een aantal parken waar sprake is van achterblijvende investeringen, waardoor de accommodatie niet meer aan hedendaagse eisen voldoet. Het zijn veelal niet-bedrijfsmatig gerunde parken die zijn georganiseerd via verenigingen van eigenaren (VvE’s). Daarnaast zijn er parken in Ommen waar wel sprake is van een goede kwaliteit, maar waar permanent gewoond wordt, tegen de recreatieve bestemming in. Dit zorgt voor ongewenste - soms langdurige - gedoogsituaties. De gemeente Ommen wil, gesteund vanuit de provincie, de verblijfsrecreatieparken faciliteren met het vinden van een duurzaam toekomstperspectief. De gemeente legt met dit afwegingskader een basis van regels en principes die zij hanteert (of moet hanteren) bij de uitwerking van plannen van recreatieparken. Het betreft minder vitale parken (park aan de onderkant van de verblijfsrecreatiemarkt, waar de geboden kwaliteit achteruitloopt en niet langer aansluit op de marktvraag). Daarnaast zijn er vitale parken met verminderd recreatief perspectief. De kwaliteit loopt er misschien niet achteruit, maar het recreatief perspectief is er mogelijk wel verminderd. Ook deze parken vallen onder dit afwegingskader.

Als na toepassing van dit kader blijkt dat er voor een park een perspectief en een denkbaar traject zijn waar zowel gemeente als het betreffende park mee aan de slag kunnen kan de uitwerking van het perspectief beginnen. De plannen kunnen verder worden uitgewerkt en er moeten diverse stappen worden doorlopen. Die stappen kunnen per park verschillen, afhankelijk van de situatie op het park en het geschetste perspectief. Gemeente en het park moeten afspraken maken, bijvoorbeeld over voorzieningen aan de woningen, investeringen op het park en financiële verevening van waardestijging bij de verkoop van woningen. Voor de gemeente Ommen en de provincie Overijssel is de vitalisering van de recreatiebestemming het uitgangspunt. Alleen als er op een park geen duurzaam perspectief op recreatie bestaat willen zij onder voorwaarden meewerken aan een andere bestemming.

Beoogd effect 1.

Gelijkwaardige behandeling van vakantieparken die willen of moeten transformeren of vitaliseren.

1

2.

Duidelijkheid voor besturen en bewoners van recreatieparken over de rol, de principes en werkwijze van de gemeente bij vitalisering en transformatie.

3.

Een stap op weg naar de vitalisering of transformatie van kwetsbare parken en/of parken met gedoogsituaties en illegale situaties.

Argumenten Vakantieparken moeten weten waar zij aan toe zijn Gemeente Ommen heeft zeven vakantieparken gevraagd om met een toekomstvisie voor hun park te komen. Een achtste park vraagt de gemeente uit eigen beweging om te mogen transformeren naar woonpark. De gemeente moet deze plannen toetsen aan de beleidskaders, maar ook aan wenselijkheid en haalbaarheid. Dit afwegingskader biedt een aantal richtlijnen bij die toetsing, vooral ‘aan de voorkant’ van het proces van vitalisering en transformatie. Een wenkend perspectief als alternatief voor handhaving Als de gemeente moet dreigen met strakkere handhaving op een park kan zij verwijzen naar de mogelijkheden en de facilitering die de gemeente Ommen biedt om samen met de gemeente een traject rondom vitalisering of transformatie te doorlopen. Zo kunnen handhavingstrajecten mogelijk worden voorkomen doordat parkbesturen besluiten tot een dergelijk traject. We gaan onbedoelde en averechtse effecten tegen Dit afwegingskader stelt een aantal duidelijke voorwaarden waarmee wordt voorkomen dat transformatietrajecten onbedoelde of zelfs averechtse effecten hebben. Daarbij denken wij aan onbedoelde prikkels voor het afglijden van vakantieparken omdat een verminderd recreatief perspectief de eigenaren mogelijk meer oplevert omdat zij dan een woonbestemming zouden krijgen.

Dit kader gaat altijd uit van de versterking van de recreatieve bestemming. Alleen als kan worden aangetoond dat duurzaam recreatief perspectief ontbreekt is een andere bestemming bespreekbaar. Mocht er daarbij worden getransformeerd naar wonen dan moet de eventuele meerwaarde worden geïnvesteerd in gemeenschappelijke voorzieningen. De waardestijging die ontstaat als gevolg van een bestemmingswijziging kan bij verkoop worden ‘afgeroomd’ om zo speculatie tegen te gaan. Met de opbrengst van de afroming kan het recreatieve klimaat van de gemeente op een andere plek worden versterkt. We spelen in op de geïntensiveerde aanpak en nieuwe regels van Rijk en provincie Zowel het Rijk als de provincie hebben de vitalisering van vakantieparken op de agenda gezet. Op 27 januari 2021 ondertekende de minister de Actie-Agenda vakantieparken 2021-2022. Daarnaast zet de provincie Overijssel in op ‘provincie-dekkende aanpak minder vitale vakantieparken’ ter ondersteuning van gemeenten die hiermee aan de slag willen. Onlangs werd een expertisecentrum opgericht en gepresenteerd aan alle betrokken bestuurders. Beide overheden passen ook de regelgeving aan. Het Rijk creëert de mogelijkheid van een éénmalig overdraagbare persoonsgebonden vergunning.

Daarmee krijgen gemeenten meer ruimte om snel en flexibel af te wijken van het geldende omgevingsplan en om tijdelijke functies aan locaties toe te kennen. De provincie creëert in haar verordening de juridische mogelijkheid voor gemeenten om over te gaan tot transformatie of sanering van een park. Dit kan alleen als voldoende gemotiveerd kan worden dat er geen perspectief is op een recreatieve bestemming. Dit afwegingskader houdt rekening met de nieuwe regels. Ook stellen wij in het

2

afwegingskader voor om, waar gewenst, gebruik te maken van de mogelijkheden die beide overheden bieden ter ondersteuning van gemeenten. Risico's en kanttekeningen Risico’s Teleurstelling bij de parkbesturen, leidend tot politieke commotie. Mogelijk sluit het afwegingskader niet aan bij de verwachtingen van alle parkbesturen. Mogelijk hebben sommigen zich rijk gerekend, of dachten zij dat met het invoeren van een dubbelbestemming alles snel zou kunnen worden geregeld. Op basis van ervaringen in Drenthe en Gelderland gaan wij ervan uit dat de trajecten gemakkelijk één tot meerdere jaren kunnen duren. Het is daarom belangrijk om goede en duidelijke informatie te geven. Informatie die niet alleen beschikbaar is voor de parkbesturen, maar ook voor de eigenaren en huurders. Het college heeft daarom een informatiebijeenkomst georganiseerd en een document gemaakt met de antwoorden op alle vragen die tijdens deze informatiebijeenkomst zijn gesteld. Zo heeft de gemeente de kans gehad om een en ander goed uit te leggen en toe te lichten. Parkbesturen van minder vitale parken komen niet in beweging. Dit afwegingskader gaat uit van een parkbestuur dat aanspreekbaar is, dat namens de eigenaren kan optreden en dat zelf de gemeente vraagt om hen te ondersteunen of hun wensen mogelijk te maken.

Het is goed mogelijk dat een park niet met een dergelijk traject wil starten en dat zij de gemeente niet willen inschakelen. Als de gemeente het belangrijk acht dat er wel iets gebeurt op zo’n park kan zij met het park in gesprek gaan, zoals ook al is gebeurd in het afgelopen jaar. Ook is er altijd de mogelijkheid om duidelijk te maken dat er handhaving moet worden ingezet als men niet wil vitaliseren of transformeren. Parkbesturen richten zich nu al direct tot gemeenteraadsleden met een eigen lobby. In september 2020 hebben zeven parkbesturen zich gepresenteerd aan leden van de gemeenteraad. Hierdoor denken zij misschien dat zij zich bij de gemeenteraad moeten melden met vragen en problemen. In de communicatie met de besturen heeft de gemeente daarom helder en duidelijk gemaakt: bij wie zij moeten zijn met hun reacties op het afwegingskader; dat hun reacties werden verzameld en beantwoord en ook kunnen leiden tot aanpassingen in het afwegingskader. dat daarna pas de gemeenteraad wordt gevraagd een besluit te nemen. Kanttekeningen Dit is geen messcherp beoordelingskader. Dit beoordelingskader bevat een aantal stappen waarbij antwoorden moeten worden gegeven op de vraag of er een duurzaam recreatief perspectief is en zo ja welk perspectief. Als het antwoord ‘nee’ is moet worden beoordeeld welk perspectief er dan wel is.

Bij beide vragen rolt het antwoord er niet automatisch uit. Daarvoor zijn er teveel factoren die bij ieder park anders zijn en elkaar beïnvloeden. Daarom moet het antwoord tot stand komen in wederzijdse dialoog, moeten partijen elkaar overtuigen met argumenten en misschien ook kan het oordeel van een onafhankelijk expert soelaas bieden. Het aangaan van de dialoog heeft ook voordelen, want er kan meer worden ingespeeld op de individuele situatie van ieder park. Alle parken in Ommen kunnen een beroep doen op dit afwegingskader. We doen als gemeente op voorhand geen selectie over welke parken een beroep kunnen doen op ondersteuning door de gemeente. De zeven ‘pilotparken’ hebben dus geen ‘extra rechten’ op ondersteuning omdat zij pilot park zijn geweest.

Participatie In 2019 en 2020 hebben wij het contact gezocht met de 7 pilotparken en hen uitgenodigd met een toekomstvisie te komen. Ook hebben wij intensief contact gehad met andere parken, zoals

3

de Lindenbergh die is aangemeld voor een landelijke pilot 'Transformatie'. Mede op basis van de plannen en wat er leeft op de parken hebben wij dit afwegingskader opgesteld. Eind februari heeft het College een conceptversie van het afwegingskader gepubliceerd op de website van de gemeente Ommen. Tegelijkertijd kregen alle bij ons bekende besturen van vakantieparken de mogelijkheid hierop te reageren. Op 22 maart organiseerde het College een informatieavond over het concept-afwegingskader. Ook werden alle antwoorden die daar zijn gesteld over het afwegingskader en beantwoord in een vraag- en antwoordformulier dat aan alle aanwezigen is gestuurd (zie bijlage). Er zijn 13 reacties op het afwegingskader binnengekomen. In de bijlage staan deze samengevat. Er waren diverse complimenten voor het afwegingskader waarbij men geen wijzigingen voorstelde. Wel willen diverse vertegenwoordigers graag met de gemeente aan de slag en hopen zij dus op een vlotte vaststelling. De tekst over ‘baatbelasting’ riep weerstand en onzekerheid op bij een aantal partijen. Daarom is besloten deze tekst aan te passen en duidelijker te maken dat het hier uitsluitend gaat om een mogelijkheid om snelle verrijking en speculatie als averechts effect tegen te gaan.

Toegevoegd is dat de afdracht alleen kan worden geheven bij verkoop van een woning en dat deze afdracht na een nader te bepalen aantal jaren na bestemmingswijziging wordt afgeschaft. Alle partijen die hebben gereageerd krijgen een antwoordbrief waarin wordt aangegeven welke wijziging er is doorgevoerd op basis van hun reactie. Ook worden hun overige vragen die niet over het afwegingskader gaan, beantwoord. Financiën De invoering van het afwegingskader vraagt geen financieel besluit. Wel moet rekening worden gehouden met benodigde ambtelijke capaciteit als de gemeente met enkele parken een transformatie- of vitaliseringstraject in gaat. Wij verwachten dat tenminste 6 parken snel na vaststelling een beroep zullen doen op assistentie.

Communicatie Via de gebruikelijke kanalen.

4

Bijlagen 1. Geanonimiseerde samenvatting van alle reacties op het afwegingskader en voorstel of en hoe deze te verwerken in het Afwegingskader. 2. Afwegingskader vitalisering en transformatie vakantieparken waarin de voorgestelde aanpassingen zijn verwerkt. 3. Overzicht van alle vragen die op 21 maart zijn gesteld tijdens de informatieavond en de bijbehorende antwoorden vanuit de gemeente.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Ommen,

Secretaris,

Burgemeester,

J.W.H. Blaauw

mr. drs. J.M. Vroomen

5

Raadsbesluit Zaaknummer:

196474

Onderwerp: Raadsvoorstel Afwegingskader vakantieparken

De raad van de gemeente Ommen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders 4 mei 2021;

Besluit: Vaststellen van het Afwegingskader Vitalisering en Transformatie Vakantieparken Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Ommen van 3 juni 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

J.A.R. Tenkink

mr. drs. J.M. Vroomen

6