Raadsbrief Ontwikkelingen verkeer met bijlage

A

t ... G emeen.e +v... 0 mmen y

Aan de leden van de gemeenteraad

Uw kenmerk

Postadres

Postbus 100 7730 AC Ommen

Bezoekadres

Chevalleraustraat 2 7731 EE Ommen

Internet

www.ommen.nl

Telefoon

14 0529

VERZONDEN 1 9 DEC Z024

Zaaknummer

845982

Behandeld door

Jan Webbink

Onderwerp

Ontwikkelingen verkeer

Ommen, 17 december 2024

Geachte raadsleden,

Hierbij informeren wij u over een tweetal verkeersontwikkelingen. Preverkenning zuidelijke randweg Ommen Naar aanleiding van het besluit van uw raad op 1 juli 2021 en het coalitieakkoord 2022-2026, is een preverkenning uitgevoerd naar een zuidelijke randweg Ommen. In opdracht van ons college heeft Movares een preverkenning uitgevoerd naar de (verkeerskundige) nut en noodzaak van een zuidelijke randweg Ommen en de belangrijkste effecten. Uitgangspunt voor deze preverkenning is het integraal maatregelpakket voor de verkeersstructuur centrum Ommen zoals vastgesteld door uw raad in april 2024. Om het probleemoplossend vermogen van een zuidelijke randweg in de volle breedte (verkeerskundig) te kunnen duiden, is tevens een scenario onderzocht zonder de verkeersmaatregelen in het centrum. De preverkenning treft u als bijlage aan. Uit de preverkenning blijkt dat het oplossend vermogen van een zuidelijke randweg voor het beperken van verkeer door het centrum verkeerskundig gezien beperkt is. Daarnaast zijn er de nodige complexe en kritische randvoorwaarden vanuit belemmeringen en omgevingseffecten.

1 van 2

845982

Ons voorlopige oordeel is dan ook dat een verdere verkenning naar een zuidelijk randweg niet opportuun is. Alvorens echter een definitief voorstel aan u voor te leggen lijkt het ons wenselijk om een technische toelichting aan u te geven. Wij horen graag via uw griffier of hier belangstelling voor is én wanneer dit tot de mogelijkheden behoort.

Vervolg proces definitief maatregelenpakket verkeersstructuur centrum Ommen. Op 4 april 2024 heeft uw raad het definitief maatregelenpakket verkeersstructuur centrum Ommen vastgesteld. Zoals in het raadsvoorstel aangegeven, is voor het uitvoeren van de maatregelen een aantal procedures en voorbereidende stappen benodigd. Tevens heeft uw raad een motie aangenomen die oproept om geen onomkeerbare ondersteunende infrastructurele maatregelen uit te voeren, voordat duidelijk is dat de verkeersmaatregelen ook daadwerkelijk tot uitvoering kunnen worden gebracht. Na het raadsbesluit hebben we ons gericht op de procesgang van het komen tot een uitvoeringsplan met uiteindelijk definitief ontwerp en realisatieplan. We hebben hierbij geconstateerd dat de focus eerst op twee zaken liggen die van belang zijn om het definitief ontwerp te kunnen maken. Het betreft hier uw verzoek om een nadere verkenning in de keuze van gebruik van pollers of de afweging voor een camerasysteem en het stikstof vraagstuk. Met name deze laatste zal vanuit een meer integraal en overkoepeld beeld moeten worden onderzocht. Hiervoor zullen wij extern juridisch advies inwinnen. Voor wat betreft de optie van een poller hebben wij een vraag uitgezet bij diverse bureaus om een onafhankelijk expertadvies te geven over de voor- en nadelen van beide systemen in het algemeen en rekening houdend met situatie in Ommen.

De uitkomsten zullen wij uiteraard met u en de betrokken partijen delen.

We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Se

'Cl'

weer399

I

J..H. Blaa

V

2 van 2

845982

SAMENVATTING

Zuidelijke randweg Ommen

Preverkenning

Versie: 3.0 Status: Definitief Datum: 12-09-2024

Inleiding In deze memo zijn de resultaten en conclusies van de preverkenning naar een zuidelijke randweg Ommen samengevat. In het hoofdrapport en de bijlagen is een uitgebreide toelichting beschikbaar. Directe aanleiding van deze verkennende bureaustudie is het raadsbesluit van juli 2021 en het coalitieakkoord 2022-2026. In het raadsvoorstel van juli 2021 (en januari 2021) is een zuidelijke randweg als mogelijke (structurele) oplossing genoemd voor de (verkeers)veiligheid en leefbaarheid van Ommen. Deze nieuwe N-weg moet de N341/N347 met de N384 ten zuiden van de Vecht verbinden, zie figuur 1. Hiermee zou deze weg kunnen bijdragen aan het verlagen van de verkeersdruk op wegen in het centrum. Movares heeft in opdracht van het college deze preverkenning uitgevoerd naar de (verkeerskundige) nut en noodzaak van een zuidelijke randweg Ommen en belangrijkste effecten. Integraal maatregelpakket verkeerstructuur centrum Ommen Uitgangspunt voor deze preverkenning is het integraal maatregelpakket voor de verkeersstructuur centrum Ommen zoals vastgesteld door de gemeenteraad in april 2024. Dit betekent concreet onder meer fysieke ‘knips’ van de Vechtkade en de Pr. Julianastraat via pollers om het doorgaande verkeer te weren.

Om het probleemoplossend vermogen van een zuidelijke randweg in de volle breedte verkeerskundig te kunnen duiden, is tevens een scenario onderzocht zonder deze knips. Tracévarianten Er zijn in totaal drie verschillende mogelijke routes voor een zuidelijke randweg onderzocht, zie figuur 2: • Variant Noord (parallel aan spoor Ommen-Zwolle) • Variant Midden (ter hoogte van de Manitoba-rotonde en ten noorden van de onderdoorgang Deventerweg) • Variant Zuid (ten noorden van het Overijsselsch Kanaal)

Deze tracévarianten zijn verkeerskundig beoordeeld met het regionale verkeersmodel. Om de belangrijkste belemmeringen en effecten en de kosten globaal in beeld te brengen, zijn de varianten Noord en Midden uitgewerkt in zogenoemde tracélijnen, die met nadruk niet als een exacte ligging geïnterpreteerd moeten worden. Variant Zuid heeft een lager verkeeraantrekkende werking en levert geen bijdrage aan het verminderen van autoverkeer door Ommen (zie toelichting in het hoofdrapport). Daarom is deze variant niet verder verkend op belemmeringen en effecten.

Zoekgebied zuidelijke randweg Ommen

Vermoedelijk bedieningsgebied zuidelijke randweg Ommen

Figuur 1: Mogelijk bedieningsgebied (rode pijlen = huidige route, paarse pijl = verwachte route na ZRO).

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

1/9

Figuur 2: Studiegebied zuidelijke randweg Ommen (blauw kader) met onderzochte tracés (rode lijnen)

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

2/9

Resultaten variant Noord Verkeerskundige beoordeling In figuur 3 zijn de belangrijkste verkeerskundige effecten van variant Noord weergegeven. Het betreft procentuele toe- of afnames ten opzichte van de referentiesituatie 2030, uitgaande van de knips op de Vechtkade en in de Pr. Julianastraat. Daarom is het effect op deze wegen 0%. Verkeerseffecten: • Variant Noord heeft de grootste verkeersaantrekkende werking (8.700 mvt/etmaal) ten opzichte van variant Midden en Zuid. • Er is een afname op de Coevorderweg van -32% te verwachten.

• •

Variant Noord leidt eveneens tot een kleine afname op de N36 (4%), maar tot een toename van verkeer via Beerze/Zeesse (+30%) en op de Hammerweg/N347 door Ommen-Zuid (+40%). Als de Nieuwedijk in variant Noord zou worden aangesloten op de zuidelijke randweg, dan zorgt dit voor extra verkeer via Vilsteren. Zonder deze aansluiting is er geen effect in Vilsteren.

Belemmeringen en effecten De belangrijkste belemmeringen zijn als volgt: • De inpassing van de weg is complex vanwege de nabijheid van natuurgebieden en bestaande infrastructuur, wat extra aandacht vraagt bij de verdere planvorming. Zo ligt deze tracévariant volledig binnen een Natuurnetwerk Nederland gebied (NNN), wat

Figuur 3: Verkeerseffecten variant Noord op regionaal wegennetwerk en wegen Ommen

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

3/9

• • • •

een ruimtebeslag op NNN betekent. Nabij ligt het Natura 2000gebied Vecht- en Beneden-Reggegebied. In de directe omgeving zijn beschermde flora en fauna aanwezig. In variant Noord zijn minder beschermde soorten aanwezig dan in variant Midden. Het risico op negatieve stikstofdepositie in de realisatie- en gebruiksfase is aanzienlijk. De verkende tracélijn raakt een groot aantal eigendommen, waaronder opstallen, van particulieren, alsmede van Waterschap Vechtstromen en de provincie Overijssel. Naast het toepassen van geluidsarm asfalt, zal op enkele stukken mogelijk een geluidscherm als aanvullende maatregel noodzakelijk zijn.

Effecten • In een globale beoordeling naar leefbaarheid is gekeken naar aspecten als toe- of afname van verkeer in de nabijheid van woningen, geluidsbelasting, luchtkwaliteit en trillingen. Voor variant Noord is leefbaarheid, per saldo, als neutraal beoordeeld omdat er minder verkeer door Ommen (Coevorderweg en verder) gaat, maar meer verkeer door Ommen-Zuid en via Beerze. • Het aspect veiligheid wordt negatief beoordeeld. In Ommen-Zuid en Zeesse/Beerze wordt een verslechtering van de verkeersveiligheid verwacht door de toename van verkeer. Daarnaast zijn er meerdere (complexe) aansluitingen die om een veilige inpassing vragen. In een mogelijke vervolgfase moeten hiervoor (technische) maatregelen onderzocht worden. • Er is een negatieve impact op natuur en landschap omdat er onder andere een groot gedeelte van Natuurnetwerk Nederland wordt gebruikt • De kosten zijn globaal geraamd op € 10,0 miljoen (bovenzijde van de onzekerheidsbandbreedte), exclusief verwervingskosten en bijzondere conditionerende kosten (die uit nader onderzoek moeten blijken).

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

4/9

Resultaten variant Midden Verkeerskundige beoordeling In figuur 4 zijn de belangrijkste verkeerskundige effecten van variant Midden weergegeven. Het betreft procentuele toe- of afnames ten opzichte van de referentiesituatie 2030, uitgaande van de knips op de Vechtkade en in de Pr. Julianastraat. Daarom is het effect op deze wegen 0%.

• • •

De afname van verkeer in het centrum van Ommen, over de Coevorderweg en verder, is met -13% minder groot dan bij variant Noord. Er is eveneens een afname van verkeer door Ommen-Zuid (Hammerweg, -14%). Op de N341/Hammerweg is daarentegen sprake van een toename (+28%). Er is een toename van sluipverkeer via de Dalmsholterweg, wat flankerende maatregelen vereist.

Verkeerseffecten: • Variant Midden heeft een lagere verkeersaantrekkende werking dan variant Noord (5.200 mvt/etmaal).

Figuur 4: Verkeerseffecten variant Midden op regionaal wegennetwerk en wegen Ommen

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

5/9

Belemmeringen en effecten De belangrijkste belemmeringen zijn als volgt: • De inpassing van de weg door Giethmen en de aansluiting met bestaande wegen en parallelstructuren zijn ingewikkeld en vormen complexe aandachtspunten ten aanzien van onder meer eigendommen, perceelstructuren en het landschap. • Tijdens de realisatiefase is schade aan gebouwen door trillingen niet te verwachten, maar niet geheel uit te sluiten in de dichtstbijzijnde bebouwing. • De verkende tracélijn voor variant Midden doorkruist tweemaal een gebied van Natuurnetwerk Nederland. Er ontstaat dus ruimtebeslag op NNN. Nabij bevindt zich het Natura 2000gebied Vecht- en Beneden-Reggegebied. • In de directe omgeving zijn beschermde flora en fauna aanwezig. In variant Midden zijn meer beschermde soorten aanwezig dan in variant Noord. • Het risico op negatieve stikstofdepositie in de realisatie- en gebruiksfase is aanzienlijk. • De verkende tracélijn raakt een groot aantal eigendommen van particulieren, alsmede van Waterschap Vechtstromen en de provincie Overijssel. • Naast het toepassen van geluidsarm asfalt, zal op enkele stukken mogelijk een geluidscherm als aanvullende maatregel noodzakelijk zijn.

•

lijnen en structuren, wat het landschap aantast. Ook doorkruist het NNN-gebieden. Ook liggen er in de directe omgeving Natura 2000-gebieden. De kosten zijn globaal geraamd op € 10,7 miljoen (bovenzijde van de onzekerheidsbandbreedte), exclusief verwervingskosten en bijzondere conditionerende kosten (die uit nader onderzoek moeten blijken).

Effecten • In een globale beoordeling naar leefbaarheid is gekeken naar aspecten als toe- of afname van verkeer in de nabijheid van woningen, geluidsbelasting, luchtkwaliteit en trillingen. Voor variant Midden is leefbaarheid als negatief beoordeeld vanwege de doorsnijding van Giethmen. • Het aspect veiligheid wordt, per saldo, als neutraal beoordeel. • Variant Midden krijgt een negatieve beoordeling op natuur en landschap. De landschappelijke inpassing van de verkende tracélijn, waarin al op voorhand rekening is gehouden met het zo min mogelijk raken van eigendommen, volgt niet de bestaande

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

6/9

Scenario zonder knips in verkeersstructuur centrum

Er is tevens een scenario onderzocht zonder de knips op de Vechtkade en in de Pr. Julianastraat om het probleemoplossend vermogen van een zuidelijke randweg in de volle breedte verkeerskundig te kunnen duiden. De verkeerseffecten van de varianten Noord en Midden in een scenario zonder knips zijn getoond in figuren 5 en 6. Variant Noord Variant Noord met knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat kent slechts een licht hogere verkeersaantrekkende werking voor de zuidelijke randweg (+300 mvt/etmaal op de zuidelijke randweg) ten opzichte van een scenario zonder knips. Dit laat zien dat regionaal verkeer maar in beperkte mate de routekeuze voor een zuidelijke randweg (variant Noord) laat afhangen van de beschikbaarheid van routes door het centrum (Vechtkade of Pr. Julianastraat). Ofwel: slechts een deel van het doorgaand verkeer gebruikt de zuidelijke randweg als alternatief voor de route door het centrum als hier geen knips worden gerealiseerd. De modelmatige verkeerseffecten op de Vechtkade (-37%) en Pr. Julianastraat (12%) in het scenario van een zuidelijke randweg zonder knips is relatief gezien beperkt. Variant Midden Variant Midden trekt de helft minder verkeer over een zuidelijke randweg (2.500 mvt/etmaal) als de Vechtkade en Pr. Julianastraat open blijven ten opzichte van de situatie met knips (5.200 mvt/etmaal).

Dit houdt in dat de knips wezenlijke invloed hebben op het gebruik van de zuidelijke randweg in de variant midden. Ofwel: variant Midden is als zuidelijke randweg een onvoldoende aantrekkelijke route ten opzichte van de directe verbinding via de Vechtkade en Varsenerdijk in het scenario van geen knips in het centrum. De modelmatige verkeerseffecten op de Vechtkade (-4%) en Pr. Julianastraat (+2%) in een scenario zonder knips is verkeerskundig gezien verwaarloosbaar. Op de Hammerweg in Ommen-Zuid is meer verkeer (+7%) te verwachten.

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

7/9

Figuur 5: Verkeerseffecten variant Noord zonder knips

Figuur 6: Verkeerseffecten variant Midden zonder knips

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

8/9

Conclusie Beperkt oplossend vermogen Het oplossend vermogen van een zuidelijke randweg voor het beperken van verkeer door het centrum van Ommen is verkeerskundig gezien beperkt. Een zuidelijke randweg Ommen heeft een verkeeraantrekkende werking van circa 5.200 tot max. 8.700 mvt/etmaal. Het oplossend vermogen – om verkeer door het centrum te beperken – is meer volledig te duiden als ook het scenario zonder knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat wordt beschouwd. Gelet op de intensiteiten die op de centrumwegen en rondwegen van Ommen overblijven in het scenario zonder knips, is dit een relatief beperkt aantal. Er wordt slechts een deel van het (doorgaande)verkeer weggetrokken van deze centrumwegen.

De Vechtkade blijft een aantrekkelijke route In het scenario zonder knips op de Vechtkade en in de Pr. Julianastraat wordt een zuidelijke randweg Ommen minder intensief gebruikt dan met knips op deze wegen. Variant Noord met knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat wordt beter gebruikt, maar kent slechts een licht hogere verkeersaantrekkende werking (+300 mvt/etmaal) t.o.v. een scenario zonder knips. Variant Noord zorgt, in het scenario zonder knips, voor ongeveer 1/3 afname van verkeer op de Vechtkade en Coevorderweg. Echter, de route via de Vechtkader of Pr. Julianastraat blijft voor een groot gedeelte van het verkeer nog steeds een aantrekkelijk route.

Hoe dichter een zuidelijke randweg bij de Vecht, hoe meer verkeer In het gebruik van de zuidelijke randweg Ommen is een trend zichtbaar op basis van de ligging van de variant. Hoe noordelijker de variant, hoe hoger het gebruik van de randweg en hoe groter de afname van verkeer ter plaatse van de Hessel Mulertbrug, en daarmee Ommen als totaal. Variant Noord heeft – uitgaande van het integraal maatregelenpakket met onder meer knips in de verkeersstructuur van het centrum – de grootste verkeersaantrekkende werking en het meeste effect op de wegen in het centrum van Ommen.. Impact op veiligheid en leefbaarheid door extra verkeer Variant Noord kent de nodige complexe en kritische randvoorwaarden vanuit belemmeringen en omgevingseffecten. De impact ten aanzien van leefbaarheid is in variant Midden negatief vanwege de doorsnijding van Giethmen. De (verkeers)veiligheid in variant Noord is negatief i.v.m. de toename van verkeer via de Hammerweg.

Samenvatting / Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Definitief / 12-09-2024

9/9

RAPPORT

Zuidelijke randweg Ommen

Preverkenning

Versie: 2.0 Status: Vrijgegeven Datum: 12-09-2024 Kenmerk: X06-EB-HS-RAP-24002955

Autorisatieblad Zuidelijke randweg Ommen Preverkenning

Opgesteld door Gecontroleerd door Vrijgegeven door

Naam

Akkoord

EB PvZ JvdK

✓ ✓ ✓

Datum 21-06-2024 16-08-2024 16-08-2024

Versiehistorie Versie Naam

Datum

Korte toelichting

0.1 0.2

EB EB

27-05-2024 06-06-2024

0.3 0.4

EB EB

17-06-2024 21-06-2024

0.5

JvdK

16-08-2024

1.0 2.0

EB JvdK

16-08-2024 12-09-2024

Initiële versie Verwerken bevindingen quickscan conditionerende onderzoeken Verwerken interne review Verwerken aanbevelingen en extra thermopunt Verwerken interne review en opmerkingen gemeente Ommen Versie 1.0 Verwerken review samenvatting in hoofdrapport

2

Inhoudsopgave 1

2

3

4

5

6

7

Inleiding

4

1.1 1.2 1.3

4 5 5

Aanleiding Doel en aanpak Leeswijzer

Varianten

6

2.1 2.2 2.3 2.4

6 6 7 8

Aanpak Variant Noord Variant Midden Variant Zuid

Verkeerskundige nut- en noodzaak

10

3.1 3.2 3.3 3.4

12 14 16 17

Variant Noord Variant Midden Variant Zuid Samenvatting

Tracélijnen

19

4.1 4.2 4.3

19 20 20

Aanpak Variant Noord Variant Midden

Ruimtelijke belemmeringen

22

5.1 5.2

22 25

Bevindingen Samenvatting

Effectbepaling

27

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

Aanpak Leefbaarheid Veiligheid Natuur en landschap Kosten Doorlooptijd Samenvatting

27 27 28 29 29 30 30

Conclusie en aanbevelingen

31

7.1 7.2

31 32

Conclusie Aanbevelingen

Colofon

33

Bijlage 1 – Uitkomsten modelberekeningen

34

Bijlage 2 – Kruispuntberekeningen

37

Bijlage 3 – Quickscan conditionering

38

Bijlage 4 – Schetsontwerpen

39

3

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

In 2019 en 2020 heeft de gemeente Ommen onderzoek uitgevoerd naar de gewenste verkeersstructuur in Ommen. Aanleiding hiervoor is de hoge verkeersdruk in het centrum, waardoor de (verkeers)veiligheid en leefbaarheid onder druk staat. In het raadsvoorstel van januari 2021 over de verkeersstructuur in het centrum – waarin gekozen is voor fysieke maatregelen in het centrum op korte termijn – is als mogelijke (structurele) oplossing het compleet maken van het netwerk van N-wegen rondom Ommen genoemd. Door een hoogwaardige verbinding te realiseren tussen de N341/N347 en de N348 is de verwachting dat het doorgaande verkeer om Ommen heen rijdt, in plaats van door het centrum van Ommen. Dergelijke nieuwe infrastructuur vergt echter een lange termijnplanning en kent een zeer complexe inpassing in het gebied ten zuiden van de Vecht. In juli 2021 en recent in april 2024 heeft de gemeenteraad besloten tot verkeersmaatregelen in het centrum om het doorgaande verkeer te weren door het aanbrengen van knips op de Vechtkade en in de Pr. Julianastraat. Dit integraal maatregelenpakket voor de verkeersstructuur van het centrum van Ommen moet op korte termijn gerealiseerd gaan worden, waarvoor nog verscheidene onderzoeken en vergunningenprocedures voor nodig zijn.

Naar aanleiding van het raadsbesluit van juli 2021 en het coalitieakkoord 2022-2026 is een preverkenning uitgevoerd naar een zuidelijke randweg Ommen.

Zoekgebied zuidelijke randweg Ommen

Vermoedelijk bedieningsgebied zuidelijke randweg Ommen

Figuur 1.1. Veronderstelling bedieningsgebied zuidelijke randweg Ommen (rode pijlen = huidige route, paarse pijl = verwachte route na ZRO).

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

4/40

1.2

Doel en aanpak

Om invulling te geven aan het raadbesluit van 1 juli 2021 en het coalitieprogramma 2022-2026 heeft Movares in opdracht van het college een preverkenning van de zuidelijke randweg Ommen uitgevoerd. Deze verkennende bureaustudie duidt de (verkeerskundige) nut-en-noodzaak van een zuidelijke randweg Ommen. Kansrijke varianten zijn tot zogenoemde tracélijnen en functionele ontwerpen uitgewerkt om globaal belemmeringen en effecten te kunnen duiden. Deze tracélijnen en de functionele ontwerpen moeten met nadruk niet als een exacte ligging geïnterpreteerd worden. Uitgangspunt voor deze preverkenning is het integraal maatregelpakket voor de verkeersstructuur van centrum Ommen conform het raadsbesluit van april 2024. Dit betekent concreet fysieke ‘knips’ van de Vechtkade en de Pr. Julianastraat via pollers om het doorgaande verkeer te weren. Om het probleemoplossend vermogen van een zuidelijke randweg in de volle breedte verkeerskundig te kunnen duiden, is tevens een scenario verkend zonder deze knips. Hiermee wordt een volledig onderzoeksbeeld geschetst van de wijze waarop een zuidelijke randweg een structurele oplossing zou kunnen bieden voor het weren van doorgaand verkeer in het centrum. Daarnaast creëren we globaal inzicht in de verkeerskundige nut en noodzaak van een zuidelijke randweg in het regionale wegennetwerk rondom Ommen.

Door uit te gaan van enkele varianten als zoekgebied en een referentietracé ligt in deze vroege planfase de onderzoeksfocus op de verkeerskundige nut en noodzaak en globale haalbaarheid. Daarmee wordt inzicht geboden in de vraag of deze structuur op lange termijn leidt tot de gewenste afname van (doorgaand) verkeer in het centrum van Ommen Verder duiden we de globale impact van een zuidelijke randweg Ommen op de aspecten inpassing, landschap, natuur, geluid en kosten.

Figuur 1.2. Studiegebied Zuidelijke Randweg Ommen (blauw kader) met onderzochte tracés (rode lijnen).

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 leest u de te onderzoeken varianten in de preverkenning naar de zuidelijke randweg Ommen. In hoofdstuk 3 zetten we de verkeerskundige effecten op een rij. In hoofdstuk 4 leest u van de kansrijke varianten de belemmeringen van diverse conditionerende onderzoeken. Hoofdstuk 5 beschrijft de nadere uitwerking van de kansrijke varianten tot tracélijnen. De effectbepaling staat beschreven in hoofdstuk 6. Het rapport sluit af met de conclusies en aanbevelingen in hoofdstuk 7.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

5/40

2

Varianten

2.1

Aanpak

De preverkenning start met het opstellen van tracévarianten. Een nieuwe verbinding kan op verschillende manieren in de omgeving worden ingepast. Voor het bepalen van het verkeerskundig oplossend vermogen, via simulaties in het regionale verkeersmodel, is het niet nodig om de exacte ligging van het tracé uit te werken. Het is voldoende om, op basis van een brede zone waarin een nieuwe verbinding logisch en in beginsel haalbaar is, een tracévariant op de bestaande N-wegen en infrastructuur aan te sluiten, In dit hoofdstuk geven we dus toelichting op de drie tracévarianten die voor de zuidelijke randweg zijn gekozen: variant Noord, variant Midden en variant Zuid. We beschrijven hoe de varianten op het bestaande wegennet aansluiten, wat de wegvaksnelheden zijn en welke kruispunten onderdeel zijn van het nieuwe tracé. Aan de hand van deze tracés hebben we de verkeerseffecten inzichtelijk gemaakt (hoofdstuk 3).

Figuur 2.1. Studiegebied Zuidelijke Randweg Ommen (blauw kader) met onderzochte tracés (rode lijnen).

2.2

Variant Noord

De noordelijke variant heeft als uitgangspunt dat er een nieuwe ontsluitingsweg wordt gemaakt parallel aan het spoor Ommen – Zwolle. Er ontstaat een verbinding tussen de Stationsweg en de N348 waarbij de aanwezige lijninfra zo veel mogelijk wordt gebundeld. De nieuwe weg is een gebiedsontsluitingsweg 50 km/u (binnen de bebouwde kom) ter hoogte van het station Ommen. Tussen de N348 en station Ommen is aangenomen dat het tracé een gebiedsontsluitingsweg 80 km/u (buiten de bebouwde kom) is. De (zand)wegen en bijbehorende overwegen van de Reggemarsdijk en Wolfskuil zijn geen onderdeel van het regionaal verkeersmodel. Derhalve kunnen deze wegen niet worden meegenomen in de verkeersmodelberekeningen.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

6/40

Figuur 2.2. Tracé variant Noord (binnen paars kader) met modelsnelheden en kruispuntvormen.

Vanuit deze eerste uitwerking constateren we de volgende aandachtspunten: ▪ Het uitgangspunt voor een voorrangskruispunt ter plaatse van de Stationsstraat is mogelijk een aandachtspunt t.a.v. de overwegveiligheid in verband met ontruimingstijden. ▪ Het kruispunt met de Nieuwedijk ligt dicht op de overweg Nieuwedijk met het spoor. Dit kan mogelijk voor ontruimingsproblemen zorgen voor de bestaande overweg door de nabijheid van het nieuwe kruispunt. Mogelijk zijn maatregelen nodig. Ook voor de overwegen Reggemarsdijk en Wolfskuil gelden dezelfde aandachtspunten. ▪ De turborotonde die wordt voorzien ter hoogte van de N348 ligt dicht nabij (a) het spoorviaduct en (b) het viaduct over de Zwolseweg. Dit kan mogelijk zorgen voor inpassingsproblemen.

2.3

Variant Midden

Deze variant voorziet in een verbinding tussen de N347/N341 (ter hoogte van de Manitoba-rotonde) en de N348 (ten noorden van de onderdoorgang Deventerweg). De aansluitingen met de N347/N341 en N348 worden uitgevoerd als rotondes. Bij de Oude Hammerweg komt een voorrangskruispunt. De hele route is ontworpen als een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 km/u buiten de bebouwde kom. Deze route doorkruist de kern van Giethmen.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

7/40

Figuur 2.3. Tracé variant Midden (binnen paars kader) met modelsnelheden en kruispuntvormen.

Vanuit deze eerste uitwerking constateren we op voorhand de volgende aandachtspunten: ▪ Variant Midden doorkruispunt een aantal lokale wegen en paden, waaronder Holtkampweg, Vlierdijk, Kooihaarsweg. Deze wegen en paden zijn geen onderdeel van het regionale verkeersmodel maar bij de uitwerking moet hier nader naar gekeken worden. ▪ Het tracé van variant Midden doorkruist de kern van Giethmen. Hier is een kruispunt voorzien met de Oude Hammerweg. De totale inpassing van een dergelijke weg (gebiedsontsluitingsweg met een snelheid van 80 km/u) door Giethmen is een aandachtspunt. ▪ Ter hoogte van de N348 bevindt zich al aan beide zijden een parallelstructuur. De inpassing van variant Midden in combinatie met de aanwezige parallelstructuren is een aandachtspunt bij eventuele verdere uitwerking. Voor landbouwverkeer kan gebruik worden gemaakt van de bestaande ongelijkvloerse kruising ter hoogte van hm. 78,6.

2.4

Variant Zuid

De meest zuidelijke variant – variant Zuid – voorziet in een opwaardering van de verbinding tussen Hankate en Lemelerveld. Het tracé volgt de bestaande wegenstructuur ten noorden van het Overijsselsch Kanaal. Ten oosten van Lemelerveld buigt het tracé uit richting het noorden, om Lemelerveld heen, en sluit aan op de bestaande VRI van de N348 ten noorden van Lemelerveld. Het volledige tracé tussen de N347 en N348 is een gebiedsontsluitingsweg 80 km/u (buiten de bebouwde kom). De aansluiting met de N347 wordt vormgegeven als een (turbo)rotonde. Onderweg zijn er voorrangskruispunten voorzien met de Maanweg, Korteveldsweg en Ommerweg.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

8/40

Figuur 2.4. Tracé variant Zuid (binnen paars kader) met modelsnelheden en kruispuntvormen.

Vanuit deze eerste uitwerking constateren we de volgende aandachtspunten: ▪ Een nieuwe aansluiting op de N347 ter plaatse van Kooiweg. Deze aansluiting wordt een turborotonde en heeft geen directe aansluiting met Hancateweg West. ▪ Aansluiting Korteveldsweg en Maanweg combineren tot één voorrangskruispunt. De inpassing hiervan is een aandachtspunt bij eventuele verdere uitwerking. ▪ Aansluiting Ommerweg als voorrangskruispunt. De Statumweg tussen Ommerweg en Bergweg wordt doodlopend. ▪ Een aandachtspunt is de algehele inpassing van dit tracé in combinatie met de beschikbare ruimte en de aangrenzende erfaansluitingen.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

9/40

3

Verkeerskundige nut- en noodzaak

De tracékeuzes uit hoofdstuk 2 zijn input voor de verkeersmodelberekeningen in het regionaal verkeersmodel. Goudappel heeft als beheerder van het regionaal verkeersmodel Overijssel deze verkeersmodelberekeningen uitgevoerd in opdracht van gemeente Ommen en onder begeleiding van Movares. De verkeersmodelberekeningen geven inzicht in het verwachte gebruik van de diverse varianten voor de zuidelijke randweg Ommen en de effecten op het omliggende wegennet. Door de samenhang met de knips uit het project ‘Verkeersstructuur Centrum Ommen’ wordt er onderscheid gemaakt in modeldoorrekeningen. Dit houdt in een referentiesituatie met knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat en een referentiesituatie zonder knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat. Initieel is variant Midden zonder knips meegenomen als gevoeligheidheidsanalyse over de verkeerseffecten zonder knip. Naar aanleiding van de eerste doorrekening bleek dat het oplossend vermogen van variant Zuid zeer beperkt was voor de doelstellingen van de gemeente Ommen. Maar ook dat er behoefte was voor een nadere analyse t.a.v. variant Noord zonder knips. Hierdoor is variant Zuid zonder knips niet meegenomen in de verkeersmodelberekeningen.

Om een robuuste inschatting te maken van de verkeerseffecten in relatie tot de verwachte ruimtelijke ontwikkelingen in de regio (woningbouw, arbeidsplaatsen etc.) hebben we voor de verkeersmodelberekeningen het zichtjaar 2040 gehanteerd. Hierbij zijn we uitgegaan van het Hoogscenario. Het Hoog-scenario veronderstelt een hoge mate van bevolkingsgroei en economische ontwikkeling. Hierbij worden de WLO-scenario’s (welvaart en leefomgeving) gevolgen die zijn opgesteld door het PBL (Planbureau voor de Leefomgeving) en het CPB (Centraal Planbureau). In tabel 3.1 zijn alle modeldoorrekeningen weergegeven, met bijbehorende variantnummers.

Figuur 3.1. Overzicht intensiteiten op thermopunten in referentiesituaties (2040Hoog in mvt/etmaal).

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

10/40

Voor de beoordeling van de diverse varianten maken we een vergelijking met het corresponderende referentiescenario; varianten met knips vergelijken we met het referentiescenario met knips. Tabel 3.1. Overzicht verkeersmodelberekening inclusief nummering.

Variant Noord Midden Zuid

Zichtjaar 2040Hoog 2040Hoog 2040Hoog

Met knips Variant 1a Variant 2 Variant 4

Zonder knips Variant 1b Variant 3 niet doorgerekend

In de volgende paragrafen worden de bevindingen van de vijf modelberekeningen toegelicht. In bijlage 1 zijn per variant de etmaalintensiteiten voor de diverse meetpunten opgenomen. Deze intensiteiten zijn ook weergegeven in de figuren in de komende paragrafen.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

11/40

3.1

Variant Noord

3.1.1

Variant Noord met knips

Figuur 3.2. Overzicht intensiteiten Variant Noord met knips op thermopunten met verschil ten opzichte van referentie (2040Hoog in mvt/etmaal).

De verkeersaantrekkende werking van variant Noord is ca. 8.700 mvt/etmaal (motorvoertuigen per etmaal) op de nieuwe weg. Als gevolg van variant Noord is er een sterke toename van het verkeer zichtbaar op de N341 van/naar Den Ham. Voor deze stroom is het gebruik van variant Noord aantrekkelijker dan het rijden via de Coevorderweg – Slagenweg – Balkerweg. Dit uit zich in de grote afname van ruim 30% van verkeer op de Hessel Mulertbrug tot een intensiteit van 6.500 mvt/etmaal. Dit betekent dat er in dit scenario beduidend minder (doorgaand) verkeer gebruik maakt van de route door Ommen via de Hessel Mulertbrug. Door de verbeterde ontsluiting tussen de N347 en N348 is er ook een toename te zien op het onderliggende wegennet. Verkeer uit de omgeving van Vilsteren gaat meer gebruik maken van de N348. Dit komt zeer waarschijnlijk door de verbinding van de Nieuwedijk met Variant Noord. Hetzelfde is te zien op de Beerzerweg tussen de N36 en de Stationsweg. Hier neemt de intensiteit met circa 320 mvt/etmaal toe. De route via de N36 is voor een deel van het verkeer (afname van circa 900 motorvoertuigen) niet meer de meest aantrekkelijke route. Dit suggereert dat verkeer dat voorheen via de N36 reed, andere routekeuzes gemaakt, waaronder via de Beerzerweg. Het effect in Giethmen is het meest omvangrijk. Hier is een afname van ruim 70% van het verkeer.

Deze afname suggereert dat het verkeer niet meer via de Dalmsholterweg rijdt, maar via de N347 en variant Noord. Waarschijnlijk kan dit verkeer als ‘doorgaand verkeer’ getypeerd worden, verkeer wat dus in beginsel oneigenlijk gebruik maakt van de Dalmsholterweg.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

12/40

3.1.2

Variant Noord zonder knips

Figuur 3.3. Overzicht intensiteiten Variant Noord zonder knips op thermopunten met verschil t.o.v. referentie (2040Hoog in mvt/etmaal).

Indien er geen knips komen op de Vechtkade en Prinses Julianastraat, dan is er een etmaalintensiteit van circa 8.400 motorvoertuigen op de nieuwe randweg. Dit is slechts een kleine afname van 300 motorvoertuigen ten opzichte van het scenario met knips. Dit laat zien dat regionaal verkeer maar in beperkte mate de routekeuze voor een zuidelijke randweg (variant Noord) laat afhangen van de beschikbaarheid van routes door het centrum (Vechtkade of Pr. Julianastraat). Ofwel: slechts een deel van het doorgaand verkeer gebruikt de zuidelijke randweg als alternatief voor de route door het centrum als hier geen knips worden gerealiseerd. Het verkeer dat gebruik maakt van de randweg is veelal afkomstig uit de omgeving Den Ham en Lemele richting Zwolle en Balkbrug / Dedemsvaart. Voor een deel van het verkeer is de noordelijke variant een alternatief voor twee routes: via de Vechtkade (afname van ruim één derde) of via de Pr. Julianastraat (afname van ruim 10%). In het scenario zonder knips is een afname van 23% van het verkeer op de Hessel Mulertbrug te zien. Deze afname is minder groot dan het scenario met knips (33%). Dit betekent dat de randweg in het scenario met knips een groter aandeel van het doorgaand verkeer door Ommen afvangt ten opzichte van het scenario zonder knips. In de modeluitkomsten is te zien dat, door variant Noord, het gebruik van de Vilsterseweg toeneemt.

De intensiteit neemt toe van circa 2.200 mvt/etmaal naar 2.700 mvt/etmaal. Dit is een toename van ruim 25%. Door de verbinding tussen variant Noord en de Nieuwedijk wordt deze ‘sluiproute voor de N340’ aantrekkelijker. Flankerende maatregelen zijn nodig om dit ongewenst verkeerseffect te mitigeren. Als de Nieuwedijk niet wordt aangesloten op het tracé van een zuidelijke randweg, dan er is geen verkeerseffect door Vilsteren.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

13/40

3.2

Variant Midden

3.2.1

Variant Midden met knips

Figuur 3.4. Overzicht intensiteiten Variant Midden met knips op thermopunten met verschil t.o.v. referentie (2040Hoog in mvt/etmaal).

De nieuwe verbinding tussen de Manitoba-rotonde en de N384 via Giethmen zal naar verwachting door circa 5.100 motorvoertuigen per etmaal worden gebruikt. Er is een afname van verkeer op de Hessel Mulertbrug te zien in variant Midden met knips. De intensiteit neemt af van 9.700 mvt/etmaal naar 8.400 mvt/etmaal (een afname van 13%). In de basis zijn de verkeerseffecten voor Ommen vergelijkbaar met variant Noord, echter is de afname van verkeer in Ommen minder groot. De afname op de N36 is circa 400 mvt/etmaal (i.p.v. 900 mvt/etmaal in variant Noord). Omdat variant Midden een minder directe – i.c. een langere – verbinding vormt tussen de N341/N347 en de N348 dan variant Noord, is de verkeersaantrekkende werking ook minder. Het verkeer op de Dalmsholterweg ten zuiden van variant Midden neemt enorm af tot circa 200 mvt/etmaal (afname van 87%). Het noordelijk gedeelte van de Dalmsholterweg kent echter wel een toename van verkeer (circa 1.300 mvt/etmaal). Dit is verkeer dat via variant Midden naar de Dalmsholterweg ‘sluipt’ richting de N348. Flankerende maatregelen zijn nodig om dit ongewenst verkeerseffect op te lossen. Een voorbeeld van een maatregel is het opheffen van de aansluiting ter hoogte van de Oude Hammerweg / N348.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

14/40

3.2.2

Variant Midden zonder knips

Figuur 3.5. Overzicht intensiteiten Variant Midden zonder knips op thermopunten met verschil t.o.v. referentie (2040Hoog in mvt/etmaal).

Variant Midden is ook gemodelleerd in de situatie dat de Vechtkade en Pr. Julianastraat niet zijn geknipt, zie figuur 3.5. Het verwacht gebruik van variant Midden (zonder knips) is circa 2.500 mvt/etmaal. Dit betekent dat de verkeersaantrekkende werking van variant Midden ongeveer 50% lager is als de Vechtkade en Julianastraat niet geknipt worden. Ofwel: variant Midden is als zuidelijke randweg een onvoldoende aantrekkelijke route ten opzichte van de directe verbinding via de Vechtkade en Varsenerdijk in het scenario van geen knips in het centrum. De toe- en afnames van het verkeer in het studiegebied (zie figuur 3.5) zijn relatief beperkt. Het gebruik van Variant Midden (zonder knips) is vooral aantrekkelijk voor verkeer dat gebruik maakt van de N341. 3.2.3 Conclusie Variant Midden Door de directe verbinding via de Vechtkade en Varsenerdijk naar de N48 en N340 is de bestaande route voor veel verkeer een zeer aantrekkelijk traject. Variant Midden vormt op zichzelf een onvoldoende aantrekkelijke alternatieve route. Het knippen van de Vechtkade (en Pr. Julianastraat) maakt dat een groot deel van het verkeer toch gedwongen wordt om variant Midden te gebruiken. De omrijdafstand, als gevolg van de knips via de Coevorderweg/Slagenweg/Balkerweg, is voor een groot deel van het verkeer groter dan de zuidelijke randweg.

Hierdoor is in variant Midden een grotere etmaalintensiteit verwacht (5.200 mvt/etmaal, zie figuur 3.5).

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

15/40

3.3

Variant Zuid

3.3.1

Variant Zuid met knips

Figuur 3.6. Overzicht intensiteiten Variant Zuid met knips op thermopunten met verschil t.o.v. referentie (2040Hoog in mvt/etmaal).

Het gebruik van variant Zuid met knips is met 5.200 mvt/etmaal gelijk aan de variant Midden met knips. Wat opvalt is het zeer beperkte effect ter hoogte van de Hessel Mulertbrug. Het gebruik van deze variant is in beginsel via de bestaande infrastructuur (Hancateweg-West / Statumweg) met circa 1.600 mvt/etmaal. Het verkeer dat deze randweg als nieuwe routekeuze maakt, is vooral afkomstig vanaf Den Ham (via de Marlesweg en Hancateweg-Oost), N341 (omgeving Hellendoorn) en de Twentseweg (tussen N35 en Hancate).

3.3.2 Conclusie Variant Zuid Het effect op de verkeersstructuur in en om Ommen is zeer beperkt (ook in relatie tot varianten Noord en Midden). Variant Zuid draagt op basis van de modelresultaten niet bij aan de overkoepelende doelstelling om de verkeersstructuur in het centrum van Ommen op de lange termijn te ontlasten.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

16/40

3.4

Samenvatting

Figuur 3.7. Overzicht thermopunten varianten.

Samenvattend is er een trend zichtbaar in het gebruik van de zuidelijke randweg Ommen op basis van de ligging van een variant. Hoe noordelijker de variant, hoe hoger het gebruik van de randweg en hoe groter de afname van verkeer ter plaatse van de Hessel Mulertbrug, en daarmee Ommen als totaal. Tabel 3.2. Intensiteiten varianten (mvt/etmaal).

Variant Noord (met knips) Noord (zonder knips) Midden (met knips) Midden (zonder knips) Zuid (met knips)

Intensiteit 8.700 mvt/etmaal 8.400 mvt/etmaal 5.200 mvt/etmaal 2.500 mvt/etmaal 5.500 mvt/etmaal

De effecten van het wel of niet knippen van de Vechtkade en Pr. Julianastraat zijn afhankelijk van de afstand van de tracés ten opzichte van Ommen. In het geval van variant Noord neemt de intensiteit op de Vechtkade af met ruim één derde van het verkeer indien er geen knips worden gerealiseerd. Het effect op de Pr. Julianastraat is beperkter. Hier is een verkeersreductie van 10% te verwachten. Variant Midden biedt nauwelijks verkeersafname in het centrum van Ommen als de Vechtkade en Pr. Julianastraat niet worden geknipt. Bij het handhaven van de huidige situatie (geen knips) is de route via de Vechtkade / Varsenerdijk in veel gevallen nog steeds aantrekkelijk. Door de relatief hoge maximumsnelheid op de Stationweg (50 km/u) en Varsenerdijk (80 km/u) en directheid is er geen gedegen concurrentiepositie als het gaat om een zuidelijke randweg Ommen. Het knippen van de Vechtkade en Pr. Julianastraat draagt bij aan het gebruik van een dergelijke zuidelijke randweg Ommen. Variant Noord met knips kent de hoogste etmaalintensiteit met 8.700 mvt/etmaal. In de situatie zonder knips op de Vechtkade en Pr. Julianastraat neemt de intensiteit af naar 8.400 mvt/etmaal. Variant Midden kent een lagere intensiteit met 5.200 mvt/etmaal.

Variant Zuid kent een vergelijkbare intensiteit als variant Midden maar bedient een heel ander gebied, namelijk het gebied tussen Lemele, Den Ham en Hellendoorn. Variant Zuid draagt daarbij niets bij aan een afname van verkeerstromen in- en rondom

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

17/40

Ommen. Bovendien wordt verkeer gestimuleerd om een andere, niet verkeerskundig gewenste, route te nemen van en naar Zwolle.

3.4.1 Tussenconclusie verkeerseffect van de tracévarianten Uit deze studie concluderen we dat variant Noord (met knips) het grootste oplossend vermogen heeft voor een verkeersafname in Ommen. Het oplossend vermogen van variant Zuid is zeer beperkt voor de doelstellingen van Ommen, en is daardoor niet interessant om nader te beschouwen. De varianten Noord en Midden beoordelen we (kwalitatief) op de inpassing (hoofdstuk 4) en ruimtelijke effecten (hoofdstuk 5).

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

18/40

4

Tracélijnen

4.1

Aanpak

Uit de verkeerskundige analyse blijkt dat de varianten Noord en Midden kansrijk zijn. Variant Zuid is afgevallen door het te beperkte verkeerskundig oplossend vermogen. Daarom zijn alleen varianten Noord en Midden uitgewerkt in zogenaamde tracélijnen. Deze tracélijnen geven een eerste inpassing aan op basis van de geldende normen. Bij het uitwerken van de tracélijnen hebben we de volgende (ontwerp)uitgangspunten gehanteerd waarbij het Handboek Wegontwerp 2013 van het CROW de basis vormt. Hieruit hebben we onder andere de volgende punten overgenomen: ▪ Standaarddwarsprofiel GOW type II, zie figuur 4.1 ▪ Obstakelvrije ruimte aan beide zijden van 6 meter ▪ De boogstralen, hellingen en rechtsstanden voldoen aan de richtlijnen uit Handboek Wegontwerp 2013. ▪ Waar mogelijk hebben we gekozen voor een ideale boog- of hellingstraal en niet voor de minimale. Bij het beoordelen van de situatie zijn de volgende (ontwerp)uitgangspunten gebruikt: ▪ Bij hogere ligging van de weg is er naast de taludhelling ook een onderhoudsstrook van 3 m. ▪ Rondom de aansluitingen met de rotonde / het kruispunt is rekening gehouden met de lagere snelheid van het verkeer en de vormgeving van de weg die hierbij past. ▪ Het wegdek ligt op ongeveer 4 meter boven standaard waterpeil van de Beneden Regge. Dit komt overeen met bestaande wegen en spoor over de Beneden Regge.

Figuur 4.1. Gehanteerde dwarsprofielen zuidelijke randweg Ommen (DWP 1-1 = variant Noord, DWP 2-2 = variant Midden).

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

19/40

4.2

Variant Noord

Bij de uitwerking van variant Noord is de lijninfrastructuur (spoor en tracé ZRO) gecombineerd om zo veel als mogelijk infra met infra te combineren. Ter hoogte van de Stationsweg is gekozen om de aansluiting (voorrangskruispunt) ter hoogte van De Schammelte te voorzien. Een aansluiting ter hoogte van het station zorgt voor te veel knelpunten voor de overwegveiligheid (ontruimingsrisico van de overweg) en ruimtelijke inpassing ten opzichte van omliggende bebouwing. Het tracé buigt hier met een ruime bocht om de aanwezige bebouwing heen. Net ten noorden van de P+R liggen twee aardgaswinningslocaties waar het tracé doorheen gaat (zie ook paragraaf 5.1.13). Vanaf dit punt loopt het tracé van de ZRO parallel, maar op ruimte afstand (circa 50m) van het spoor (hart spoor ten opzichte van hart tracé). Tussen P+R en de Beneden Regge kruist het tracé een aantal voetpaden. Er is hier gekozen om deze oversteken te laten vervallen gelet op de functie van de zuidelijke randweg. Ter hoogte van de watergang Beneden Regge moet een viaduct komen. Het tracé kruist de huidige weg Nieuwedijk. Voor de bereikbaarheid van het buitengebied is het wenselijk om dit kruispunt te handhaven. Dit vormt echter ook een knelpunt in relatie tot de nabijheid van de overweg Nieuwedijk. Net als bij de Stationsweg is de overwegveiligheid een groot aandachtspunt. Het tracé sluit aan op de N348.

De N348 ligt op een verhoging ten opzichte van het omliggende landschap. Deze aansluiting is voorzien in de vorm van een turborotonde, gelet op de maatgevende avondspits. De N348 krijgt hierbij dubbele op- en afrijdende rijstroken. Dit zorgt voor een knelpunt ten aanzien van de inpasbaarheid die in een eventuele volgende uitwerkingsfase opgelost moeten worden. Door de aanwezigheid van het spoorviaduct (N348/spoor) en viaduct over de Zwolseweg (beide 1x2), is er te weinig ruimte om 2x2 rijstroken in te passen. De een mogelijke oplossing is het verbreden van ten minste het viaduct over de Zwolseweg. Als alternatief kan overwogen worden om de Zwolseweg direct aan te sluiten op de N348. Hiermee vervalt de tunnel voor de Zwolseweg en kan de Zwolseweg als vierde tak aansluiten op de rotonde met variant Noord.

Figuur 4.2. Uitsnede functioneel ontwerp variant Noord (zie ook bijlage 4).

4.3

Variant Midden

Het tracé start ter hoogte van de Manitoba-rotonde. Hier is in beginsel voorzien in een turborotonde. De intensiteiten in de ochtend- en avondspits tonen aan dat een enkelstrooksrotonde (de huidige rotondevorm) voldoende is voor het vlot en veilig afwikkelen van het verkeer (en daarmee een turborotonde niet nodig is). De inpassing van het tracé doorkruist het perceel van Besthemerveldweg 1. Hiervoor moet de aanwezige bebouwing gesloopt worden. Dit kan alleen worden voorkomen door de aansluiting elders te realiseren en dus niet te combineren met de Manitoba rotonde. Vervolgens kruist het tracé de Beneden Regge. Over deze watergang moet een brug komen.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

20/40

Bij de inpassing van het tracé ter hoogte van Giethmen is gezocht naar een tracé om zo min mogelijk panden te slopen. Het gevolg van deze beslissing is dat we een tracé hebben vastgesteld dat relatief dicht langs bestaande bebouwing loopt. Een afwaardering van de snelheid, van gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom (met een snelheid van 80 km/u) naar een gebiedsontsluitingsweg binnen de bebouwde kom (met een snelheid van 50 km/u), is hier te overwegen. Ook moet ter hoogte van de Oude Hammerweg moet een voorrangskruispunt gerealiseerd worden. Een kruispunt met de Holtkampweg is te overwegen. Mocht hier geen (voorrangs-)kruispunt worden voorzien, dan moet er een parallelstructuur worden gerealiseerd voor bestemmingsverkeer (inclusief landbouwverkeer).

Figuur 4.3. Uitsnede functioneel ontwerp variant Midden (zie ook bijlage 4).

Tussen Giethmen en de N348 loopt het tracé in een rechtstand min of meer parallel aan de A-watergang (Waterschap Drents Overijsselse Delta). Het tracé kan hier worden geoptimaliseerd (waarbij het de glooiing van de watergang volgt) in combinatie met het realiseren van ecologische verbindingszones. Variant Midden sluit aan op de N348. Ook hier is in beginsel een turborotonde toegevoegd aan het ontwerp. Bij nadere kruispuntberekeningen blijkt dat een enkelstrooksrotonde volstaat. De avondspits kent de grootste verkeersdruk, maar de verzadigingsgraad en wachttijd zijn acceptabel (resp. 0.73 en 10,8 seconden). De tracélijnen tonen aan dat het mogelijk is om een rotonde in te passen. In verband met de aanwezige parallelstructuren langs de N348 is hier wel een aantal aanpassingen van parallelstructuur nodig (omleggen van bestaande parallelstructuur en het aansluiten van de parallelstructuur op de ZRO). Landbouwverkeer kan hier gebruik maken van de bestaande onderdoorgang ter hoogte van hm. 78,6.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

21/40

5

Ruimtelijke belemmeringen

Voor de kansrijke varianten Noord en Midden is een quickscan uitgevoerd naar eventuele grondgebonden conditionerende belemmeringen. Deze belemmeringen kunnen op hun beurt randvoorwaarden of ruimtelijke factoren duiden die van invloed zijn op de kansrijkheid van een variant voor de zuidelijke randweg Ommen. Op basis van openbare informatie (voor zover beschikbaar) zijn deze randvoorwaarden en factoren kwalitatief op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. De volledige quickscan is te vinden in bijlage 1. In de komende paragrafen leest u een beknopte conclusie van de volgende onderzoeken: 1. Bodemkwaliteit 2. Archeologie 3. Ontplofbare oorlogsresten 4. Luchtkwaliteit 5. Trillingen 6. Water 7. Ecologie 8. Stikstof 9. Kabels & leidingen derden 10. Eigendommen 11. Omgevingsplan 12. Geluid 13. Externe veiligheid Bij elke variant geven we aan of deze een belemmering vormt en doen we een aanbeveling voor verdere beoordeling.

5.1

Bevindingen

5.1.1 Bodemkwaliteit Voor beide varianten geldt dat verwacht wordt dat de omgeving aangemerkt kan worden als licht verontreinigd met diverse parameters. Het advies is om de verwachting van de bodemkwaliteit te toetsen met een verkennend bodemonderzoek conform de NEN 5740 en NEN 5707, nadat de variant is gekozen. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Uitvoeren verkennend bodemonderzoek. Uitvoeren verkennend bodemonderzoek.

5.1.2 Archeologie Aan de oostzijde van variant Noord bevindt zich een archeologische monument (AMK) ter plaatse van het tracé (terrein van zeer hoge archeologische waarde). Dit gebied is eveneens aangeduid als archeologische gebied op de Archeologische verwachtingskaart Overijssel. Er ligt een Rijksmonument direct aangrenzend of mogelijk op de plek van variant Noord. Het Rijksmonument behoort tot de categorie: ‘Kastelen, landhuizen en parken’ met nummer 513547. Het betreft een ijskelder. Ten zuiden van het hoofdgebouw in het park ligt een 19de-eeuwse ijskelder met een bakstenen koepelgewelf. Voor het overige deel van variant Noord en variant Midden geldt dat voor archeologie een onderscheid is tussen een lage en/of een hoge verwachting op aanwezige archeologische waarden. De ontwikkeling omvat grondroerende activiteiten die mogelijk archeologische waarden verstoren (raakvlak met een archeologisch monument), daarom is het noodzakelijk om een bureauonderzoek uit te voeren conform de KNA.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

22/40

Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Bij verstoring, uitvoeren archeologisch bureauonderzoek. Bij verstoring, uitvoeren archeologisch bureauonderzoek.

5.1.3 Ontplofbare oorlogsresten Variant Noord is verdacht op het voorkomen van ontplofbare oorlogsresten. Variant Midden wordt niet verdacht van ontplofbare oorlogsresten. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Geen belemmering

Advies Aanvullend onderzoek nodig (vooronderzoek OO). Niet van toepassing.

5.1.4 Luchtkwaliteit De concentratiebijdragen voor NO2 en PM10 liggen ruim onder de NIBM-grenswaarde. Dit betekent dat negatieve effecten op de luchtkwaliteit voor alle alternatieven kunnen worden uitgesloten en er geen nader onderzoek nodig is. De maximale grenswaarden van NO2 en PM10 (in beide gevallen 40 μg/m3) worden niet overschreden. Variant Noord Midden

Oordeel Geen belemmering Geen belemmering

Advies Niet van toepassing. Niet van toepassing.

5.1.5 Trillingen Bij Variant Noord wordt er geen schade verwacht door trillingen tijdens de realisatiefase. Mogelijk treedt er beperkte hinder op gedurende (een periode van) de realisatiefase voor personen en enkele woningen. Een aandachtspunt tijdens de realisatiefase is hinder als gevolg van het aanbrengen van de fundering van voor kunstwerken. Mogelijk ondervindt trillingsgevoelige-fauna nadelige gevolgen van deze werkzaamheden. Tijdens de gebruiksfase zijn geen overschrijdingen van de streefwaarden voor trillingen te verwachten van het nieuwe tracé. Tevens is de verwachting dat er geen (extra) overschrijdingen van streefwaarden zijn langs bestaande wegen geeft. Tijdens de realisatiefase bij Variant Midden is schade aan gebouwen door trillingen niet te verwachten, maar niet geheel uit te sluiten in de dichtstbijzijnde bebouwing op ca. 20 meter afstand. Mogelijk treedt er gedurende de uitvoering een beperkte periode hinder voor personen op en enkele woningen. Een aandachtspunt tijdens de realisatiefase is hinder als gevolg van het aanbrengen van de fundering van voor kunstwerken. Mogelijk ondervindt trillingsgevoelige-fauna nadelige gevolgen van deze werkzaamheden. Tijdens de gebruiksfase is langs het nieuwe tracé een kleine kans op overschrijdingen van de streefwaarden voor hinder te verwachten in de dichtstbijzijnde woning op ca. 20 meter afstand.

We verwachten dat de variant Midden langs bestaande geen extra overschrijdingen van streefwaarden langs bestaande wegen geeft. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Nader onderzoek nodig. Nader onderzoek nodig.

5.1.6 Water Variant Noord bevindt zich in het beheersgebied van waterschap Vechtstromen. De Beneden Regge en het inundatiegebied van de Beneden Regge worden doorkruist. Aan de west- en oostzijde van het inundatiegebied bevindt zich de (water)kering. Variant Midden bevindt zich in het beheersgebied van zowel waterschap Drents Overijsselse Delta als waterschap Vechtstromen. De Beneden Regge en het inundatiegebied van de Beneden Regge worden doorkruist. Direct aan de westzijde van de Beneden Regge bevindt zich de (water)kering.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

23/40

Beide varianten bevinden zich niet in een grondwaterbeschermingsgebied of wingebied. Wel geldt dat in beide varianten de watercompensatie-opgave nader uitgewerkt moet worden. Dit moet in samenspraak met beide waterschappen. Variant Noord

Oordeel Belemmering

Midden

Belemmering

Advies Nadere uitwerking watercompensatie in samenwerking met waterschappen. Nadere uitwerking watercompensatie in samenwerking met waterschappen.

5.1.7 Ecologie Variant Noord bevindt zich volledig binnen een NNN (Natuurnetwerk Nederland) gebied. Er ontstaat dus ruimtebeslag op NNN. Op circa 600 meter bevindt zich het Natura 2000-gebied Vecht- en BenedenReggegebied. Variant Midden doorkruist twee keer een NNN gebied. Op circa 400 meter bevindt zich het Natura 2000gebied Vecht- en Beneden-Reggegebied. Er ontstaat dus ruimtebeslag op NNN. Voor beide varianten geldt dat er in de directe omgeving beschermde flora en fauna aanwezig is in de afgelopen 5 jaar. In variant Noord zijn minder beschermde soorten aanwezig dan in variant Midden. Voor aanwezige houtopstanden raakt variant Noord meerdere grotere houtopstanden. In variant Midden worden enkele houtopstanden (voornamelijk bomenrijen) geraakt. Voor beide varianten geldt dat voor het rooien van deze houtopstanden mogelijk een vergunning verplicht is. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Nader onderzoek nodig. Nader onderzoek nodig.

5.1.8 Stikstof Gezien de aard van het project en de zeer korte afstand tot het Natura 2000-gebied Vecht- en BenedenReggegebied is de kans op stikstofdepositie in de realisatiefase en gebruiksfase voor beide varianten aanzienlijk. Een AERIUS-berekening is nodig om dit met zekerheid vast te stellen. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies AERIUS-berekening nodig. AERIUS-berekening nodig.

5.1.9 Kabels & leidingen derden Variant Noord heeft een raakvlak met een buisleiding gevaarlijke inhoud van de Gasunie met als eis voorzorgsmaatregelen te treffen. Daarnaast kruisen beide varianten diverse kabels en leidingen van derden. In een vervolgstadium moet dit raakvlak nader worden uitgewerkt en is het advies om in een vroeg stadium gesprekken te voeren met de verschillende netbeheerders. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Nadere afstemming netbeheerders voor bepalen verlegging. Nadere afstemming netbeheerders voor bepalen verlegging.

5.1.10 Eigendommen Beide varianten hebben een raakvlak met een groot aantal percelen die geen eigendom zijn van de gemeente Ommen. Naast (voornamelijk) de percelen van particuliere eigendom, gaat het ook om percelen van Waterschap Vechtstromen en de provincie Overijssel.

Preverkenning zuidelijke randweg Ommen / Vrijgegeven / Versie 2.0 / 12-09-2024

24/40

Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Nadere afstemming grondeigenaren nodig. Nadere afstemming grondeigenaren nodig.

5.1.11 Omgevingsplan Voor beide varianten past de bouw van een nieuwe randweg niet binnen de huidige enkelbestemming. Voor de aanleg van een nieuwe randweg is in beide varianten een omgevingsplanwijziging noodzakelijk (bijvoorbeeld van enkelstemming natuur naar verkeer). De doorlooptijd van deze wijziging is minimaal een jaar. Procedures en doorlooptijden moeten in een nader stadium verder worden uitgewerkt. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Omgevingsplanwijziging noodzakelijk. Omgevingsplanwijziging noodzakelijk.

5.1.12 Geluid In variant Noord zijn er 24 woningen met een geluidsbelasting van >50 dB Lden. Hierbij geldt 50 dB Lden als standaardwaarde voor geluidsgevoelige bestemmingen langs provinciale wegen. Voor geluidsgevoelige bestemmingen (bijv. woningen) waarvoor het geluid lager is dan de standaardwaarde is geen verdere actie vereist. Geluidsgevoelige bestemmingen tussen de standaardwaarde en grenswaarde (65 dB Lden) is toegestaan als bijvoorbeeld geluidsmaatregelen zijn afgewogen. Geluid hoger dan de grenswaarden is in beginsel niet toegestaan (alleen onder bepaalde situaties). Met het toepassen van geluidsarm asfalt zijn er nog 15 woningen met een geluidsbelasting van >50 dB Lden. Variant Midden heeft 17 woningen met een geluidsbelasting van >50 dB Lden geluidsbelasting van >50 dB Lden. Met het toepassen van geluidsarm asfalt zijn er nog 10 woningen met een geluidsbelasting van >50 dB Lden. Nader onderzoek naar doelmatigheid van een geluidsscherm is nodig in beide varianten. Het optimaliseren van de ligging van het tracé is ook één van mogelijkheden. Variant Noord Midden

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Minimaal 15 woningen met geluidsbelasting van >50 dB Lden Minimaal 10 woningen met geluidsbelasting van >50 dB Lden

5.1.13 Externe veiligheid Ter hoogte van Stationsweg 37 is er een aardgaswinningslocatie. Dit vormt een risico voor de externe veiligheid voor variant Noord. Ook kruist variant Noord een buisleiding gevaarlijke inhoud van de Gasunie. Variant Midden kruist dezelfde buisleiding gevaarlijke inhoud en heeft verder geen raakvlakken wat betreft het aspect externe veiligheid. Variant Noord Midden

5.2

Oordeel Belemmering Belemmering

Advies Nader onderzoek nodig. Nader onderzoek nodig.

Samenvatting

In onderstaande tabel ziet u een overzicht van de beoordeling van variant Noord en Midden voor de diverse kwalitatief en op hoofdlijnen onderzochte aspecten. In bijlage 3 vindt u de volledige quickscan met meer inhoudelijke toelichting. Tabel 5.1. Overzicht beoordeling aspecten quickscan conditionering voor variant Noord en Midden.