Raadsbrief Ommen - Drinkwaterwinning Hammerflier + bijlage

Gemeente

Ommen

Postadres

Aan de Gemeenteraad Ommen Postbus 100 7730 AC Ommen

Postbus 100 7730 AC Ommen

Bezoekadres Chevalleraustraat 2 7731 EE Ommen Internet

www.ommen.nl

Telefoon

14 0529

VERZONDEN 2 1 MEI 2

Uw kenmerk Zaaknummer

943696

Portefeuillehouder

Dhr. B. Boerman

Onderwerp

Drinkwaterwinning Hammerflier

Ommen, 20 mei 2025

Geachte raadsleden, Tijdens de raadsvergadering op 08-05-2025 heeft u ingestemd met het agenderen van het onderwerp 'drinkwaterwinning Hammerflier' tijdens de commissievergadering in juni. Aanleiding hiervoor was de brief van Belangengroep Hammerflier d.d. 04-04-2025, waarin de belangengroep haar zorgen uit over de mogelijke uitbreiding van de drinkwaterwinning en verzoekt om deze uitbreiding niet door te voeren. Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken en doen wij een voorstel voor het moment van agendering. Wij stellen voor om het onderwerp 'drinkwaterwinning Hammerflier' op een later moment te agenderen, namelijk zodra de inhoudelijke onderbouwing daarvoor steviger is. Op dit moment worden er drie scenario's uitgewerkt, waarvan de uitkomsten nog niet bekend zijn. De drie scenario's zijn: • • •

het volledig stoppen met de huidige drinkwaterwinning, het voortzetten van de huidige winning (1,6 miljoen m' per jaar), of het opschalen naar 5 miljoen m3 per jaar.

De eerste uitwerking van de scenario's en maatregelen {op hoofdlijnen) wordt in juni besproken in de bestuurlijke begeleidingsgroep. In deze uitwerking worden, op basis van alle beschikbare informatie en onderzoeken, de maatregelen uitgewerkt die nodig zijn om te komen tot een antwoord op de vraag óf en op welke manier maatschappelijk verantwoorde drinkwaterwinning in Hammerflier mogelijk is. De uitwerking brengt ook in beeld welke onderdelen nog verdere uitwerking nodig hebben. In de bijlage vindt u meer informatie over de onderdelen - landbouw, natuur, water, drinkwaterbeschikbaarheid en wonen - waarvoor maatregelen worden uitgewerkt en over het vervolgproces. Dit document is overigens niet formeel vastgesteld, maar fungeert als werkdocument.

1 van 2

943696

Zodra er meer duidelijkheid is over de uitwerking, zullen wij u daarover informeren en/of adviseren. Wij stellen dan ook voor om het onderwerp 'drinkwaterwinning Hammerflier' te agenderen op basis van deze inhoudelijke informatie, en niet uitsluitend naar aanleiding van de brief van Belangengroep Hammerflier. Als u dat wenst, kunnen wij bijvoorbeeld Vitens en/of de provincie vragen om toelichting te geven tijdens een raadsinformatiebijeenkomst. Wij hechten er waarde aan om u tijdig en volledig te informeren. Wij stellen voor om in overleg te bepalen op welk moment en op welke wijze dit het best kan plaatsvinden. De gemeente heeft in dit traject een adviserende rol richting de provincie; de provincie neemt het formele besluit over de toekomst van de drinkwaterwinning. Tegelijkertijd is de gemeente, vanuit haar zorgplicht, verantwoordelijk om het proces nauwgezet te volgen en waar nodig invloed uit te oefenen. Het officiële besluit van de provincie is gepland voor mei 2026, onder voorbehoud. Met deze brief hopen wij u voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Ommen Secretaris,

T.J. van der Zwan

Bijlage: Voorstel uitwerking scenario's drinkwaterwinning Hammerflier

2 van 2

943696

Voorstel uitwerking scenario’s drinkwaterwinning Hammerflier Advies De BBG geeft de ABG de opdracht om de maatregelen uit te werken voor de scenario’s van 1,6 miljoen kuub en 5 miljoen kuub drinkwaterwinning per jaar. Achtergrondinformatie In oktober 2024 hebben alle partners de 'Startnotitie maatschappelijk verantwoorde drinkwaterwinning in het Hammerflier' goedgekeurd. Dit voorstel beschrijft welke onderdelen uitgewerkt worden om te bepalen of en hoe maatschappelijk verantwoorde drinkwaterwinning in Hammerflier mogelijk is. Voorstel De ABG werkt, op basis van alle beschikbare informatie en onderzoeken, de maatregelen uit die nodig zijn om te komen tot een antwoord op de vraag of en op welke manier maatschappelijk verantwoorde drinkwaterwinning in Hammerflier mogelijk is. Dit wordt gedaan voor de scenario's;

• • •

Geen drinkwaterwinning; 1,6 miljoen kuub per jaar; 5 miljoen kuub per jaar.

Er is gekozen voor deze drie scenario's. Bij de uitwerking kan blijken dat een tussenvariant van bijvoorbeeld 1 of 3 miljoen kuub per jaar meer haalbaar lijkt. Op basis van de uitwerking van deze drie scenario's is het ook mogelijk om iets te zeggen over de tussenvarianten. De maatregelen worden uitgewerkt voor de onderdelen; Landbouw; Welke mitigerende maatregelen zijn nodig om de gevolgen van de drinkwaterwinning voor de landbouw te voorkomen of te beperken. Hier is voor 2023 al een onderzoek naar gedaan door Aequator. Daaruit kwam naar voren dat er maatregelen mogelijk zijn, zoals peilbeheer van de watergangen in eigendom van agrarisch ondernemers en maatregelen voor bodemverbetering. Destijds heeft Vitens al geconcludeerd dat zij deze maatregelen willen en kunnen nemen. Natuur; Welke maatregelen zijn nodig om de gevolgen van de drinkwaterwinning te voorkomen. De provincie Overijssel laat op dit moment een onderzoek uitvoeren i.h.k.v. de rechtszaak van MOB/SLB tegen de vergunning van 5 miljoen kuub per jaar. Daarnaast laat Vitens op dit moment een passende beoordeling uitvoeren voor de vergunning van 5 miljoen kuub per jaar. Water; Welke maatregelen kunnen genomen worden om te komen tot een zo optimaal mogelijk en toekomstbestendig watersysteem voor alle belangen in de huidige functies.

We kijken hierbij naar optimalisaties die mogelijk zijn in de huidige situatie, en aanpassingen die mogelijk zijn bij volledig gebruik van de vergunning van 5 mln m3/jaar door Vitens. We gebruiken voor het onderzoek de binnen het waterschap gehanteerde GGOR-methodiek en houden daarbij onder meer rekening met veranderende gebiedsaspecten. Zoals de vergunde uitbreiding van de drinkwaterwinning en de effecten van de klimaatverandering. Het resultaat van de Verkenning Optimalisatie Watersysteem Hammerflier is een advies over de mogelijk te treffen maatregelen tot optimalisatie van het watersysteem in het gebied. Daarnaast geeft het advies op hoofdlijnen inzicht in mogelijke aanpassingen in grondgebruik of functiewijziging. Waar mogelijk kan het waterschap zelf maatregelen treffen in haar watersysteem om de aanwezige functies in het gebied beter te bedienen. Ook krijgen betrokkenen meer inzicht in de opties voor sturing van het grondwaterpeil door middel van oppervlaktewaterpeilen. Afwegingen en keuzes met betrekking tot eventuele wijziging van grondgebruik, functiebediening of functieverandering zijn onderdeel van de brede gebiedsaanpak onder regie van de provincie Overijssel. Dinkwaterbeschikbaarheid; De vraag naar drinkwater stijgt snel. Onder meer door de bevolkingsgroei en de bouw van nieuwe huizen en bedrijven.

Maar ook door klimaatveranderingen: langere periodes van droogte en hitte treden steeds vaker op. In Overijssel zetten we in op meer win- en reservecapaciteit van drinkwater om te voorkomen dat er binnen enkele jaren een drinkwatertekort ontstaat. Hierbij worden ook alternatieve bronnen verkend en wordt ingezet op waterbesparing. Er wordt gewerkt aan ongeveer 20 projecten om de drinkwatervoorziening op peil te brengen. De drinkwaterwinning Hammerflier is een van deze projecten

Wonen; • Welke bouwkundige maatregelen kunnen er genomen worden om schade als gevolg van de drinkwaterwinning zo veel mogelijk te mitigeren. • Welke ondersteuning willen de partners inwoners bieden die te maken hebben met funderingsschade buiten het invloedsgebied van de drinkwaterwinning. De verschillende opties brengt de ABG in beeld. Dit is in lijn met de intentie van alle partners om het gebied toekomstperspectief te bieden. Dat doen de partners door duidelijkheid te geven over wel of niet meer drinkwaterwinning enerzijds. Maar ook over wat o.a. inwoners in het gebied kunnen verwachten van de partners als zij schade hebben die niet door de drinkwaterwinning wordt veroorzaakt. Waarbij het in Nederland wettelijk geregeld is, dat eigenaren van panden zelf verantwoordelijk zijn voor hun fundering, tenzij wordt aangetoond dat schade wordt veroorzaakt door een derde partij. • Impact van het besluit op inwoners; Het besluit of en met welke maatregelen er meer drinkwater gewonnen gaat worden heeft impact op de inwoners van het gebied. De impact voor de inwoners weegt mee in de keuze en besluitvorming door de partners. De impact is niet uit te drukken in cijfers maar kan wel door bijvoorbeeld een beschrijving gedeeld worden.

Wat is anders dan voorgesteld in de Startnotitie We gaan op inhoud niet iets anders doen alleen de volgorde wijzigt iets. In de startnotitie is aangegeven dat we eerst de GGOR uitvoeren en daarna pas zouden kijken naar andere maatregelen. Dit proces is in 2023 al bedacht en hebben partijen tot nu toe aan vastgehouden. Gezien het verloop en de onrust in het gebied is het raadzaam om het proces te versnellen en parallel aan het GGOR-proces alle onderdelen uit te werken. Betrokken inwoners geven ook aan snel duidelijkheid te willen.

Vervolgproces De voorgestelde versnelling moet leiden tot een keuze met een zorgvuldige belangenafweging in de BBG. Daarna zullen alle partners via het eigen besluitvormingsproces de besluiten nemen die nodig zijn. De rollen en verantwoordelijkheden van alle partners blijven zoals wettelijk vastgelegd. Onderstaande planning kan wijzigen door onvoorziene omstandigheden (bijvoorbeeld uitwerking vraagt meer tijd). Wel is de intentie om de inwoners in het gebied zo snel als mogelijk duidelijkheid te geven of er meer drinkwater gewonnen gaat worden en zo ja, onder welke voorwaarden. •

BBG 27 juni 2025 (1ste go/no go moment) o Eerste uitwerking van de scenario’s en maatregelen (op hoofdlijnen); o In beeld welke onderdelen nog verdere uitwerking nodig hebben en wanneer wat bekend is; o Voorstel voor consultatie in het gebied.

•

Juli- september 2025 Consultatie onder belanghebbenden in het gebied

•

BBG 29 september 2025 (gebiedsbezoek) o Voortgangsrapportage o Terugkoppeling consultatie gebied

•

Oktober-december 2025 2de ronde consultatie onder belanghebbenden in het gebied (mogelijk ook individuele gesprekken)

•

BBG 5 december 2025 (2de go/no go moment) o Concept uitwerking scenario's en maatregelen o Terugkoppeling 2de ronde consultatie

•

BBG februari/maart 2026 Definitieve keuze over voorkeursscenario en vervolgproces (welke besluitvorming moet door welke partner genomen worden om keuze definitief te maken).

•

Maart-juni 2026 Besluitvorming door alle partners

•

BBG juni/juli 2026 Bepalen vervolgproces

Vragen aan de BBG 1. 2.

Zijn er nog onderdelen die moeten worden toegevoegd aan de uitwerking zoals hier voorgesteld? Wil de BBG ook dat de ABG in het voorstel uitwerkt welke partner verantwoordelijkheid neemt voor welke maatregelen?