Raadsbrief beantwoording toezegging Voortgang aanpak ondermijning (inclusief dashboard) + bijlage

Gemeente

Ommen

Postadres

Aan de Gemeenteraad Ommen Postbus 100 7730 AC Ommen

Postbus 100 7730 AC Ommen

Bezoekadres Chevalleraustraat 2 7731 EE Ommen

Uw kenmerk

Internet

www.ommen.nl

Telefoon

14 0529

VERZONDEN

Zaaknummer

883801

Portefeuillehouder

Wnd. burgemeester T.J. van der Zwan

Onderwerp

Voortgang aanpak ondermijning

5 MRT 2075

Ommen, 4 maart 2025

Geachte raadsleden, Zoals u weet heeft de Rekenkamer Ommen in 2024 opdracht gegeven om de effectiviteit van de aanpak van ondermijnende criminaliteit binnen onze gemeente te onderzoeken. Dit onderzoek heeft geleid tot het rapport "Van woorden naar daden", dat op 25 juli 2024 is gepubliceerd. De conclusies uit dit rapport gaven aan dat hoewel Ommen beleidsmatig aandacht heeft voor ondermijning, de praktische uitvoering tekortschiet door een gebrek aan regie, onvoldoende capaciteit en onduidelijke doelstellingen. Hierdoor blijft de informatiepositie van de gemeente zwak en is de samenwerking met ketenpartners niet effectief in de uitvoering. Tijdens de raadsvergadering van 24 oktober 2024 heeft de burgemeester toegezegd u tweemaal per jaar schriftelijk te informeren over de voortgang van de aanpak van ondermijning. In deze brief geven wij invulling aan die toezegging, met een eerste brief. Hierin informeren wij u over de stappen die inmiddels zijn gezet en de maatregelen die nog volgen, waarbij wij direct aansluiten op de aanbevelingen uit de rapportage. Wat verstaan we onder ondermijning? Onder ondermijning verstaan we de vermenging van de onder- en bovenwereld, waarbij criminelen misbruik maken van legale structuren en voorzieningen om illegale activiteiten uit te voeren of te verbergen.

Dit ondergraaft de rechtsstaat, tast het gezag van de overheid aan en vormt een bedreiging voor de veiligheid en leefbaarheid van onze gemeente. Ondermijning manifesteert zich onder andere in: •

Misbruik van vastgoed: criminelen kopen of huren panden voor drugslabs, hennepkwekerijen, illegale prostitutie of witwaspraktijken.

1 van 4

Zaaknummer 883801

• • • •

Financiële fraude en witwassen: crimineel geld wordt via schijnconstructies opgenomen in de legale economie, bijvoorbeeld via de horeca, autohandel of vastgoedtransacties. Intimidatie en bedreiging: ondernemers, bestuurders en ambtenaren worden onder druk gezet om criminele activiteiten mogelijk te maken. Drugscriminaliteit: de productie en handel in drugs leidt tot ernstige overlast, veiligheidsrisico's en criminele machtsstructuren in wijken. Misbruik van vergunningen en subsidies: criminelen proberen via valse aanvragen gemeentelijke subsidies of vergunningen te verkrijgen.

Ondermijning is vaak onzichtbaar, maar de gevolgen ervan raken ons allemaal. Aanbevelingen uit het rapport Het rapport "Van woorden naar daden" heeft meerdere aanbevelingen gedaan om de aanpak ondermijning in Ommen te versterken. De belangrijkste zijn: 1.

Formuleer concrete en werkbare doelstellingen

Doelstellingen moeten duidelijk en meetbaar zijn om effectief te kunnen werken. 2. Voer periodiek gesprekken over ondermijning in de gemeenteraad

Regelmatige en besloten gesprekken over trends en risico's om de betrokkenheid van de raad te vergroten. 3.

Vergroot de capaciteit en stel een regievoerder aan

Het aanstellen van een vaste regievoerder die verantwoordelijk is voor de coördinatie en voortgang. 4. Richt een lokaal ondermijningsoverleg in en versterk de samenwerking met ketenpartners Structureel overleg met politie, RIEC en andere partners om signalen op te volgen.

5. Organiseer periodieke gesprekken tussen medewerkers Interne bewustwording en signalering verbeteren. 6. Zet woorden om in daden Eerdere aanbevelingen zijn onvoldoende opgepakt; het is noodzakelijk om nu concrete actie te ondernemen. Voortgang en genomen maatregelen Sinds de publicatie van het rapport zijn er verschillende maatregelen genomen om de aanbevelingen te implementeren en de ondermijningsaanpak te versterken. Dashboard ondermijning (Aanbeveling 1 & 6)

Om beter zicht te krijgen in eventuele problematieken en trends is sinds kort een dashboard beschikbaar, waarin actuele cijfers en trends worden bijgehouden. Dit dashboard, volledigheidshalve bijgevoegd, richt zich voor een klein deel op het thema ondermijning. Onze informatiepositie op het gebied van ondermijning moet nog beter worden om zo georganiseerde criminaliteit beter te herkennen, voorkomen en effectief aan te pakken. Aanstelling van een regievoerder ondermijning (Aanbeveling 3 & 6)

Om de uitvoering van het beleid te versterken, is een regievoerder ondermijning aangesteld. Deze persoon fungeert als aanspreekpunt binnen de gemeente en onderhoudt contacten met onze ketenpartners. De regievoerder zorgt ervoor dat gemaakte afspraken worden nagekomen en dat de gemeente een actieve partner is in de ondermijningsaanpak.

2 van 4

Zaaknummer 883801

Lokaal Ondermijningsoverleg Ommen (Aanbeveling 4&6) In januari 2025 is het Lokaal Ondermijningsoverleg Ommen (LOO) gestart, met een vaste vergaderfrequentie van zes weken. Hierin werken gemeente, politie, de sociale recherche, Omgevingsdienst IJsselland (OOIJ) en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) samen. Dit overleg stelt ons in staat om signalen van ondermijning direct te analyseren en, indien nodig, gerichte acties te ondernemen. Regionaal informatie- en expertisecentrum (Oost-Nederland (Aanbeveling 4&6) Onze gemeente is aangesloten bij het Regionaal informatie- en expertisecentrum ( RIEC) OostNederland. Zij delen kennis en expertise op het gebied van de aanpak van ondermijning. Ook zijn zij dé ingang voor complexe casuïstiek die vanuit het LOO wordt opgewerkt naar het informatiecentrum voor een nog meer integrale aanpak. Hierbij sluiten ook het Openbaar Ministerie, de FIOD en de Belastingdienst aan. Extern en intern meldpunt ondermijning (Aanbeveling 5 &6) Er is een gemeentelijk meldpunt ingericht waar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties signalen van ondermijning anoniem kunnen melden. Daarnaast is er een intern meldpunt voor medewerkers en bestuurders, zodat signalen uit de ambtelijke organisatie beter worden geregistreerd en opgevolgd. Preventie, bewustwording en (toekomstige) maatregelen en acties

Naast de bovengenoemde ontwikkelingen zijn de afgelopen periode ook diverse controles uitgevoerd en zijn de samenwerkingen geïntensiveerd om ondermijning, zowel lokaal als regionaal, effectief aan te pakken. Denk hierbij ook aan de aanpak van vakantieparken. Samen met onder andere de provincie Overijssel worden hier mooie stappen in gezet. Ook zijn we bezig om meer in te zetten op preventie en bewustwording. Actualisatie Damoclesbeleid (Aanbeveling 1&6) Het bestaande Damoclesbeleid 2020 wordt momenteel op Vechtdalniveau geactualiseerd, zodat we eenduidig, snel en daadkrachtig kunnen optreden tegen drugspanden en bijbehorende criminele activiteiten. De Wet Damocles biedt de burgemeester de mogelijkheid om drugshandel te bestrijden door middel van het sluiten van een woning of lokaal. Naar verwachting wordt dit nieuwe beleid uiterlijk juli 2025 voorgelegd aan de burgemeester ter besluitvorming en publicatie. Handelingskader ondermijning (Aanbeveling 1, 5 &6) Ook wordt op dit moment gewerkt aan een handelingskader ondermijning, dat concrete richtlijnen biedt voor ambtenaren en bestuurders bij het signaleren en aanpakken van ondermijning. Het streven is om dit handelingskader uiterlijk maart 2025 op te leveren en te presenteren aan de organisatie.

Periodieke gesprekken en bewustwordingssessies (Aanbeveling 2&5) De gemeenteraad wordt jaarlijks in een (besloten) sessie geïnformeerd over ondermijning. Een dergelijke sessie zal voor 2025 nog gepland worden.

3 van 4

Zaaknummer 883801

Uitbreiding website (Aanbeveling 6) Naast fysieke ondermijning wordt digitale criminaliteit een steeds grotere uitdaging. Daarom is de gemeentelijke website uitgebreid met informatie over digitale veiligheid, waaronder: waar kan men melding doen? Maar ook met preventietips tegen cybercriminaliteit en online fraude (digitale veiligheid). Tevens is er een aparte sectie toegevoegd over de Wet Bibob, zodat ondernemers en inwoners beter begrijpen hoe deze Wet wordt toegepast en waarom deze noodzakelijk is in de strijd tegen ondermijning. Acties (Aanbeveling 6) De afgelopen periode hebben meerdere acties met betrekking tot ondermijning plaatsgevonden. Hierbij kunt u denken aan een ondermijningsdag gericht op bewustwording voor agrariërs (11 februari 2025) en een Meld Misdaad Anoniem actie, gericht op bewustwording en meldingsbereidheid, in de themaweek Veilig Usselland (7 t/m 13 oktober 2024). Ook worden er structureel Bibob-onderzoeken, bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur, uitgevoerd bij de aanvraag van exploitatie- en/of alcoholwetvergunningen. Slotwoord Ondermijning kan een bedreiging vormen voor de veiligheid en leefbaarheid van onze gemeente. Met de ingezette maatregelen zetten we concrete stappen om hiertegen op te treden. We blijven ons inzetten om niet alleen beleid op papier te formuleren, maar daadwerkelijk actie te ondernemen.

Zaken die nog aandacht behoeven zijn: de actualiteit van de Algemene plaatselijke verordening en het toepassingsbereik van ons huidige Beleidsregel "Bibob Ommen 2022". Uiteraard blijven wij u periodiek informeren over de voortgang. Wij rekenen op uw steun en betrokkenheid bij dit belangrijke thema.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Ommen,

rr:•rt !i

J.W.H.Blaauw

l

4van 4

Zaaknummer 883801

Veiligheid Ommen in cijfers 2024 ONDERMIJNING EN DIGITALE VEILIGHEID

HULPDIENSTEN

JEUGD MELDINGEN JEUGDOVERLAST

AANRIJTIJD AANRIJTIJD AMBULANCE AMBULANCE A1 (norm 95%)

ONLINE CRIMINALITEIT

2024: 81

2024: cijfers komen in de zomer van 2025 2023: 95% van de A1-inzetten binnen 17:20 min.

2024: 83 (nieuw)

2023: 68

+13

DOORVERWIJZINGEN HALT 2024: 16 2023: 11

+5

AANRIJTIJD BRANDWEER (norm 95%) 2024: 91,67% op tijd 2023: 100% op tijd AANRIJTIJD 90%) AANRIJTIJD POLITIE POLITIE (NORM (norm 90%)

WONEN EN LEVEN

2024: 77,00% op tijd 2023: 75,80% op tijd

BURENRUZIE 2022

2024: 28 2023: 31

-3

WONINGINBRAKEN EN -POGINGEN 2024: 31 2023: 11

+20

2024: 7 +5 2023: 2 MELDINGEN MELD EXTERN MELDPUNT ONDERMIJNING MISDAAD ANONIEM GEMEENTE 2024: 1 (nieuw) VOORNEMEN LAST ONDER DWANGSOM

ZORG & VEILIGHEID

2024: 2 (inbrekerswerktuigen en drugs)

WERKEN EN ONDERNEMEN

OVERLAST DOOR VERWARD/ OVERSPANNEN PERSOON 2024: 102 2023: 124

-22

DIEFSTAL/INBRAAK BEDRIJVEN

CASUISTIEK ZORG EN VEILIGHEIDSHUIS 2024: 9 2023: 2024 10

DEELNEMERS BURGERNET

MELD MISDAAD ANONIEM

-1 9

2024: 10 2023: 11

-1

MAATSCHAPPELIJKE ONRUST Er hebben zich geen zaken van maatschappelijke onrust voorgedaan in 2023 en/of 2024